- Bởi vậy, năm học 2006-2007, dưới sự chỉ đạo, tổ chức, hướng dẫn của Sở giáo dục và Đào tạo Hà Nội, chuyên đề “Phòng, chống tệ nạn xã hội” đã được đưa vào giảng dạy ở tất cả các khối lớ
Trang 1- -
Người viết:
Tổ
Trang 2A Lí do chọn đề tài:
- Bước sang thế kỉ XXI, đất nước ta đã có những thành tựu đổi mới không ngừng về kinh tế, đất nước chuyển mình bước sang một kỉ nguyên mới: công nghiệp hoá, hiện đại hoá và hội nhập quốc tế Song, bên cạnh những thành tựu
đáng phấn khởi đó, chúng ta cũng đang đứng trước thử thách không nhỏ - đó là sự gia tăng của tệ nạn xã hội, đặc biệt là các tệ nạn cờ bạc, ma tuý, mại dâm
- Đáng lo ngại hơn, tệ nạn xã hội đã xâm nhập từng bước vào thế giới học
đường, lấy đi tuổi thơ trong sáng của các em học sinh Đã không ít các em vì thiếu hiểu biết, ham chơi, đua đòi hoặc bị lôi kéo, dụ dỗ đã rơi vào vòng xoáy của
tệ nạn xã hội lúc nào không hay
- Thực hiện xây dựng một đất nước giàu mạnh, văn minh, một nhiệm vụ
được đặt ra với mọi ngành, mọi cấp là phải đẩy lùi tệ nạn xã hội đặc biệt phải ngăn ngừa sự xâm nhập của tệ nạn xã hội vào môi trường học đường
- Bởi vậy, năm học 2006-2007, dưới sự chỉ đạo, tổ chức, hướng dẫn của Sở giáo dục và Đào tạo Hà Nội, chuyên đề “Phòng, chống tệ nạn xã hội” đã được đưa vào giảng dạy ở tất cả các khối lớp THCS (từ lớp 6 đến lớp 9), nhằm không chỉ cung cấp cho các em những kiến thức, hiểu biết về tệ nạn xã hội mà còn hướng các em đến với những thái độ, hành động sống đúng đắn để đạt được mục đích là sống cho bản thân, sống có ích cho gia đình và xã hội
- Là người giáo viên dạy môn Giáo dục Công dân ở khối lớp 7, tôi luôn suy nghĩ, trăn trở trước bài dạy chuyên đề để làm sao có thể thực hiện tốt mục tiêu của giờ dạy, giúp các em hiểu rõ được về tệ nạn xã hội và những tác hại của nó Từ
đó, các em có thái độ tích cực trong việc tham gia các hoạt động phòng, chống tệ nạn xã hội trong nhà trường và ở địa phương
- Với kinh nghiệm của những giờ dạy chuyên đề khác, tôi suy nghĩ rằng, chỉ bằng cách gắn bài dạy với thực tiễn cuộc sống, cụ thể hoá những nội dung pháp luật để bài dạy đỡ khô khan, tạo được hứng thú học tập cho học sinh, phát huy được tính tích cực, chủ động, sáng tạo, tự học, tự rèn luyện của học sinh trong giờ dạy mới có thể đạt được những mục tiêu trên Đó cũng chính là vấn đề tôi rất quan tâm và cố gắng thực hiện trong giờ dạy chuyên đề của mình Bởi vậy, tôi đã
lựa chọn và thực hiện đề tài: “Những giải pháp tạo hứng thú học tập cho học
Trang 3B Cơ sở lí luận và thực tiễn:
Môn Giáo dục Công dân trong nhà trường nói chung và ở trường THCS nói riêng có ý nghĩa rất quan trọng trong sự hình thành và phát triển nhân cách học sinh Hơn nữa, môn Giáo dục Công dân còn có vị trí đặc biệt quan trọng trong giáo dục tư tưởng, tình cảm, lí tưởng, niềm tin, đạo đức, thẩm
mĩ, văn hoá, lối sống để từ đó học sinh có sự phát triển đúng đắn, có đủ bản lĩnh để đương đầu với những thử thách của cuộc sống, hoàn thiện bản thân, xứng đáng là thế hệ trẻ, chủ nhân của đất nước mai sau
Mặt khác, qua môn Giáo dục Công dân, học sinh còn hiểu được những chuẩn mực đạo đức và những quy đinh pháp luật, có ý thức tuân thủ pháp luật và có khả năng thực hiện đúng những quy định của pháp luật
Trong hoạt động dạy - học để thúc đẩy được quá trình dạy của thầy và quá
trình học của trò cần tuân thủ theo phương pháp phát huy tính tích cực, tự giác, chủ động, sáng tạo của người học, tạo cho các em có phương pháp
học tập tích cực Bên cạnh đó, để giờ dạy đạt kết quả cao, người thầy phải phát huy được sự tương tác giữa học sinh và học sinh, giữa học sinh và giáo
viên Đó là học tương tác và dạy tương tác
Có nhiểu phương pháp dạy học cụ thể Song có những phương pháp giúp người giáo viên phát huy tốt tính tích cực và tương tác của học sinh trong dạy- học môn Giáo dục Công dân:
Phương pháp thảo luận nhóm
Phương pháp kích thích tư duy
Phương pháp đóng vai
Phương pháp tổ chức trò chơi
Trang 4 Những giờ dạy Giáo dục Công dân trong nhà trường THCS nói chung và những tiết dạy chuyên đề nói riêng, nếu người giáo viên không kết hợp nhuần nhuyễn các phương pháp dạy học phát huy tính tích cực và tương tác của học sinh trong giờ dạy, đồng thời giáo viên không suy nghĩ tìm tòi, làm phong phú cho bài giảng sẽ khiến học sinh nhàm chán, giờ học buồn tẻ và không đạt được kết quả cao
Mặt khác, với chuyên đề “Phòng, chống tệ nạn xã hội” tuy là một vấn đề
rất thực tế, gần gũi trong cuộc sống, song với đối tượng học sinh khối lớp 7 các em chưa được trang bị những hiểu biết đầy đủ về tệ nạn xã hội đòng thời những kiến thức pháp luật về phòng, chống tệ nạn xã hội của các em vẫn còn hạn chế
Xuất phát từ thực tế đó, trong khuôn khổ đề tài, tôi xin được trình bày những giải pháp của cá nhân tôi trong giờ dạy chuyên đề “Phòng, chống tệ nạn xã hội” để nhằm tạo hứng thú học tập cho các em trong bài giảng
C Quá trình và các biện pháp thực hiện đề tài:
Môn Giáo dục Công dân là môn học có đặc thù cung cấp những kiến thức thuộc tiêu chí đạo đức và quy phạm pháp luật nên nếu chỉ cung cấp những thông tin trong sách giáo khoa học sinh sẽ chán học, không tập trung theo dõi bài ở lứa tuổi học sinh lớp 7, các em cũng đã quan tâm đến vấn đề xã hội Nhưng các em chưa chủ động tự tìm hiểu các thông tin xã hội nếu thiếu sự hướng dẫn của thầy Vì vậy, việc giáo viên cập nhật thông tin trong
đời sống xã hội kết hợp hướng dẫn các em cách sưu tầm, tự tìm hiểu sẽ gây hứng thú và kích thích hoạt động của trò hơn
Trong tiết học này, để cung cấp thông tin xã hội cho học sinh, tôi đã chọn những cách làm như sau:
Trang 5 Cung cấp cho học sinh bảng số liệu về tình hình tệ nạn xã hội (đặc
biệt là tệ ma tuý) ở nước ta trong những năm gần đây (từ năm 2000
đến năm 2005)
Tệ nghiện ma tuý trong cả nước
giai đoạn năm 2000 - 2005
Cung cấp cho học sinh những thông tin thời sự về tệ nạn cờ bạc, ma tuý,
mại dâm qua những bản tin nhanh
Về vụ trựm ma tuý Trịnh Nguyờn Thủy
vừa bị bắt tại Hà Nội
- Việc điều chế hờrụin của Thủy được thực hiện
ngay trong lũng Hà Nội, tại một căn nhà được ngụy
trang cực kỳ tinh vi và khộo lộo của y Cỏch đõy một
thời gian, cú lẽ vỡ cảm thấy bất an, Thủy đó trang bị cả
một hệ thống điều chế hờrụin di động
Trang 6Triệt phá “siêu thị” ma tuý trong lòng Hà Nội
Hai đối tượng đang bán ma tuý cho các con nghiện "Siêu thị" ma tuý với người mua kẻ bán tấp nập
- Hằng ngày, hoạt động mua bán ma tuý ở khu vực ven hồ tại tổ 63D, phường Thanh Nhàn (Hà Nội) diễn ra hết sức công khai Nói đây là
"siêu thị" không hề ngoa, bởi việc mua bán ma tuý ở đây diễn ra tấp nập, đông đúc như "trẩy hội"
Sinh viên đánh bạc tiền tỷ
Trang 7- Næi tiÕng nhất trong giới cờ bạc sinh viên phải kể đến Việt, quê ở Nghệ
An Thời gian một ngày của Việt kín mít bởi lịch cho lô đề, cá độ và cờ bạc sát phạt Tuy thuộc dạng công tử thành Vinh nhưng chỉ một thời gian ngắn, Việt đã
"cắm" tất cả những gì mình có 3 tỷ đồng là số nợ được kê khai trong bảng thành tích bất hủ của Việt
Mường Sang: Trẻ “mồ côi” vì ma tuý
- Xã Mường Sang (Mộc Châu - Sơn La) chỉ có hơn 5.000 dân (khoảng hơn ngàn hộ dân) thì đã có tới hơn 1/10 hộ có người liên quan tới tội phạm về ma tuý Nhiều gia đình chỉ toàn trẻ con vì bố mẹ đã bị bắt về tội ma tuý
Bố mẹ thi hành án phạt tù, con ở với ai?
Hà Nội tấp nập chợ tình di động
- Cứ 8 giờ tối, các nàng đóng quần bò, áo bó, vai khoác thêm cái ba lô cho
có vẻ sinh viên rồi ra đường đứng Phục vụ cho đám gái mại dâm ở đây là những bảo kê kiêm xe ôm mặt mày bặm trợn "Chợ" hoạt động nhộn nhịp nhất là từ 8 đến 11 giờ tối
Trang 8Gỏi di động tại đoạn đường cao tốc Thăng Long - Nội Bài, địa phận xó Cổ Nhuế, Từ Liờm, Hà Nội
Cung cấp cho học sinh bảng số liệu thống kê về kết quả công tác đấu tranh phòng, chống tệ nạn xã hội của lực lượng công an Quận cầu Giấy
Trang 9 Bên cạnh đó, để phát huy tính tích cực làm việc của trò phục vụ cho giờ
dạy và học có hiệu quả, giáo viên còn đưa yêu cầu sưu tầm, tìm hiểu thông tin xã hội đến học sinh
- Thứ nhất, giáo viên yêu cầu học sinh làm tập san theo đơn vị tổ với nội dung
và cách thức như sau: sưu tầm các bài báo hoặc truy cập thông tin trên mạng về tệ nạn xã hội ở nước ta hiện nay; viết bài xã luận hay biểu cảm nêu những suy nghĩ của mình về tác hại của tệ nạn xã hội; vẽ tranh ảnh tuyên truyền về công tác phòng, chống tệ nạn xã hội; sưu tầm hoặc sáng tác ca dao, thơ, hò, vè về tệ nạn xã hội
- Thứ hai, giáo viên đưa ra yêu cầu với học sinh trước giờ dạy:
+ Tìm hiểu về tình hình tệ nạn xã hội và công tác phòng, chống tệ nạn xã hội ở tổ dân phố của em
+ Trong địa bàn phường ta, những tháng gần đây em biết có vụ việc vi phạm về tệ nạn xã hội nào ? Hậu quả ra sao?
Như vậy với việc sử dụng kênh thông tin xã hội, giáo viên đã giúp học sinh hiểu được về tình hình tệ nạn xã hội hiện nay Đó là lí do vì sao chúng ta phải tích cực phòng, chống tệ nạn xã hội
Tệ nạn xã hội đã và đang để lại những hậu quả rất nghiêm trọng, phá vỡ cuộc sống bình yên của không ít gia đình Đã có rất nhiều vụ án liên quan
đến buôn bán, sử dụng ma tuý, tổ chức đánh bạc; môi giới mại dâm được
Trang 10đưa ra xét xử công khai với những bản án nghiêm khắc của pháp luật Cũng không ít người, vì sa chân vào tệ nạn xã hội mà bán rẻ cả cuộc sống của bản thân để nhận lấy cái chết được báo trước khi mắc vào căn bệnh thế kỉ HIV/ AIDS
Thực tế ấy, hậu quả ấy, học sinh đã ít nhiều biết được Song với những đoạn băng phóng sự ngắn, học sinh được tiếp cận với thực tế bằng trực quan sinh
động hơn, tác động mạnh hơn tới suy nghĩ, tình cảm của các em Từ đó tạo cho các em có ý thức tốt hơn trong việc phòng, chống tệ nạn xã hội Đó cũng chính là một biện pháp để tạo hứng thú, thu hút chú ý của học sinh vào bài học
Để làm được như vậy, tôi đã sưu tầm và đưa vào bài dạy 2 đoạn băng phóng
sự ngắn:
- ở
Trang 11Qua câu hỏi gợi mở:
+ Em có suy nghĩ, cảm nhận gì sau khi xem đoạn băng phóng sự trên?
tôi đã nhận được ở học sinh những suy nghĩ, cảm xúc thật chân thành:
"Em thấy rất đau lòng khi được chứng kiến cảnh hai bạn Hương và Thảo – các bạn đang ở độ tuổi cắp sách đến trường như chúng em nhưng đã buôn bán ma tuý, một việc làm nguy hiểm và đầy tội lỗi Hai bạn đã tự đánh mất tuổi thơ trong sáng của mình, phá bỏ cả tương lai đang ở phía trước"
"Em thấy bất ngờ và rất ngỡ ngàng vì tệ nạn buôn bán ma tuý ở Cốc Hạ - Thanh Hoá diễn ra quá ngang nhiên, công khai, bất chấp pháp luật Tệ nạn ma tuý còn len lỏi vào cả một lớp học bình thường nữa Em nghĩ đó là hoàn cảnh khách quan lôi kéo Hương và Thảo vào con đường phạm tội"
"Em rất buồn và tiếc cho hai bạn Hương và Thảo Em mong pháp luật sẽ khoan hồng để một ngày hai bạn lại được trở về với chỗ ngồi quen thuộc, với lớp học, bạn bè, thầy cô"
Rõ ràng những đoạn băng hình có sức thu hút và kích thích hứng thú cho học sinh rõ rệt Nhờ đó mà học sinh có cái nhìn toàn diện hơn về tình hình cũng như tác hại của tệ nạn xã hội hiện nay"
Trong giờ dạy chuyên đề "Phòng, chống tệ nạn xã hội", giáo viên giúp học
sinh thấy rõ tình hình tệ nạn xã hội phát triển với quy mô rộng, mức độ tinh vi, trắng trợn với những hậu quả nghiêm trọng chưa đủ Theo suy nghĩ của tôi cần
Trang 12cho học sinh hiểu rõ những nguyên nhân có thể khiến con người mắc vào tệ nạn xã hội Có vậy, học sinh mới tự tìm được những biện pháp để phòng, chống tệ nạn xã hội
Để tạo hứng thú cho giờ học, học sinh được học mà chơi, tôi sử dụng hình thức tổ chức trò chơi tiếp sức cho các em như sau:
Yêu cầu:
Tìm những nguyên nhân dẫn đến tệ nạn xã hội
Cách chơi:
Lớp được chia thành 2 đội chơi với số người ngang nhau
Mỗi học sinh ghi một nguyên nhân dẫn đến tệ nạn xã hội vào tờ giấy đã chuẩn bị ở nhà
Khi người điều khiển hô "Tiếp sức bắt đầu" lần lượt từng người trong đội chạy lên dán nguyên nhân mình tìm được vào phần bảng của đội mình
Thời gian chơi là 1,5 phút Đội nào dán được nhiều nguyên nhân đội đó thắng cuộc
Do thiếu hiểu biết
Bố mẹ, gia đình thiếu quan tâm
Để thoả mãn trí tò mò
Trang 14 Chuẩn bị:
Chia lớp thành 3 đội thi
Yêu cầu mỗi đội chuẩn bị 1 tranh vẽ và một bài tuyên truyền về phòng, chống tệ nạn xã hội
Nôi dung bài viết nhằm tuyên truyền về 1 trong những tệ nạn xã hội nguy hiểm: cờ bạc, ma tuý, mại dâm
Mỗi đội cử 1 bạn nói mạch lạc, rõ ràng để tuyên truyền
Thời gian thuyết minh của mỗi đội tối đa 2 phút
Trang 15Chúng ta hãy nắm chặt tay nhau, cùng nói "không " với tệ nạn ma tuý, đẩy lùi ma tuý ra khỏi cuộc sống tươi đẹp của chúng ta, bạn nhé!
Bài thứ 2:
Thưa toàn thể các bạn!
Từ lâu, cờ bạc đã trở thành một tệ nạn nhức nhối trong cuộc sống của chúng ta Bên hè đường, nơi quán nước, trong công viên, thậm chí trên giảng
đường đâu đâu ta cũng có thể gặp những hình thức, cách thức cờ bạc khác nhau
Từ cá độ, xóc đĩa, tổ tôm đến đầu đít, om ba cây, lô đề những con bài đỏ đen ấy
đã khiến bao gia đình phải tan nát, bao của cải đội nón ra đi Đáng lo ngại thay,
cờ bạc đã và đang xâm nhập vào cả chốn học đường của chúng ta Các bạn hãy nhìn xem, các cô cậu học sinh đây với những khuôn mặt sáng sủa, xinh xắn thật
dễ thương Họ đang ngồi trong lớp học nhưng lạ thay trong đầu họ chẳng có một
Trang 16chút kiến thức văn, sử, địa, toán, lí, hoá nào mà chỉ toàn những con rô, con cơ, con bích, con nhép Để rồi trang vở của họ chỉ toàn những điểm 0, điểm 1 điểm
2 Thật đáng buồn! Họ đâu có biết rằng, khi họ đang ngồi trên chiếu bạc, say sưa với những con bài đỏ đen thì bố mẹ họ ở nhà đang nhỏ những giọt nước mắt đau buồn, xót xa
Qua bức tranh, chúng tôi muốn gửi tới các bạn một thông điệp: Hãy tránh
xa tệ nạn cờ bạc! Hãy đẩy lùi tệ nạn cờ bạc ra khỏi học đường của chúng ta!
Bài thứ 3:
Các bạn a!
Từ lâu, tệ nạn mại dâm đã trở nên nhức nhối, là vết nhơ bám lấy cuộc sống tươi đẹp của chúng ta Mại dâm còn là con đường ngắn nhất để lan truyền căn bệnh thế kỉ HIV/ AIDS, một căn bệnh vô cùng khủng khiếp mà đến nay vẫn vô phương cứu chữa Đáng lo sợ hơn, tệ nạn này còn có sức lôi cuốn mạnh mẽ với những bạn học sinh chưa thật sự hiểu biết Chỉ vì một phút ham vui, hiếu kì, một
Trang 17số bạn học sinh đã sa vào tệ nạn này lúc nào không hay Để rồi những giọt nước mắt muộn màng, sự xót xa, day dứt, ân hạn chỉ còn là vô nghĩa Tương lai rạng rỡ, cuộc sống tươi đẹp của các bạn đã không còn nữa HIV/ AIDS đã lấy đi t ất cả: tuổi thơ, sự trong trắng và thánh thiện, gia đình, thầy cô, bạn bè
Các bạn ơi! Hãy tỉnh ngộ ! Hãy dừng lại khi chưa thực sự quá muộn!
Hãy sống lành mạnh, giản dị để tệ nạn mại dâm mãi ở ngoài cánh cửa học
đường của chúng ta
Trang 18Kết quả thu được từ đề tài
Với sự chuẩn bị chu đáo của thầy và trò, giờ dạy chuyên đề –Phòng chống
tệ nạn xã hội” của tôi đã thu được kết quả cao Trước hết, giờ dạy được ban giám
khảo của hội thi đánh giá tốt, được đồng nghiệp hoan nghênh, học hỏi Hơn nữa,
thành công của giờ dạy được ghi nhận bằng giải Nhì cấp Thành phố Hội thi –Giáo viên dạy giỏi chuyên đề: Phòng, chống tệ nạn xã hội– Bên cạnh đó, trong cả tiết
học, học sinh rất hứng thú học tập, tham gia vào giờ dạy rất sôi nổi với nhiều ý kiến đóng góp bổ ích
Qua bài kiểm tra chất lượng khảo sát sau giờ dạy, tôi đánh giá học sinh không chỉ nắm được kiến thức mà còn có thái độ, cách ứng xử phù hợp với những tình huống thực tế về việc phòng, chống các tệ nạn xã hội trong nhà trường và ở
địa phương Kết quả khảo sát tại lớp 7A, trên tổng số 45 học sinh được khảo sát:
có 40 bài đạt loại Giỏi (từ điểm 8 trở lên); có 5 bài đạt loại Khá (7 điểm)
Với suy nghĩ cá nhân, tôi nghĩ rằng mình đã đóng góp một phần công sức nhỏ bé để mái trường THCS Yên Hoà mãi là một vườn hoa rực rỡ, ngát hương; là một trong những lá cờ đầu của ngành Giáo dục và Đào tạo Quận và Thành phố Góp phần giữ cho ngôi trường luôn trong sạch, xứng đáng với thành tích nhiều năm không có vụ việc vi phạm về tệ nạn xã hội Góp phần đẩy lùi tệ nạn xã hội ra khỏi môi trường học đường của chúng ta