BÁO CÁO THỰC TẬP TẠI CÔNG TY CƠ ĐIỆN ĐO LƯỜNG TỰ ĐỘNG HÓA DKNEC

BÁO CÁO THỰC TẬP TẠI CÔNG TY CƠ ĐIỆN ĐO LƯỜNG TỰ ĐỘNG HÓA DKNEC BÁO CÁO THỰC TẬP TẠI CÔNG TY CƠ ĐIỆN ĐO LƯỜNG TỰ ĐỘNG HÓA DKNEC BÁO CÁO THỰC TẬP TẠI CÔNG TY CƠ ĐIỆN ĐO LƯỜNG TỰ ĐỘNG HÓA DKNEC BÁO CÁO THỰC TẬP TẠI CÔNG TY CƠ ĐIỆN ĐO LƯỜNG TỰ ĐỘNG HÓA DKNEC BÁO CÁO THỰC TẬP TẠI CÔNG TY CƠ ĐIỆN ĐO LƯỜNG TỰ ĐỘNG HÓA DKNEC BÁO CÁO THỰC TẬP TẠI CÔNG TY CƠ ĐIỆN ĐO LƯỜNG TỰ ĐỘNG HÓA DKNEC BÁO CÁO THỰC TẬP TẠI CÔNG TY CƠ ĐIỆN ĐO LƯỜNG TỰ ĐỘNG HÓA DKNEC BÁO CÁO THỰC TẬP TẠI CÔNG TY CƠ ĐIỆN ĐO LƯỜNG TỰ ĐỘNG HÓA DKNEC BÁO CÁO THỰC TẬP TẠI CÔNG TY CƠ ĐIỆN ĐO LƯỜNG TỰ ĐỘNG HÓA DKNEC BÁO CÁO THỰC TẬP TẠI CÔNG TY CƠ ĐIỆN ĐO LƯỜNG TỰ ĐỘNG HÓA DKNEC BÁO CÁO THỰC TẬP TẠI CÔNG TY CƠ ĐIỆN ĐO LƯỜNG TỰ ĐỘNG HÓA DKNEC BÁO CÁO THỰC TẬP TẠI CÔNG TY CƠ ĐIỆN ĐO LƯỜNG TỰ ĐỘNG HÓA DKNEC BÁO CÁO THỰC TẬP TẠI CÔNG TY CƠ ĐIỆN ĐO LƯỜNG TỰ ĐỘNG HÓA DKNEC

MỤC LỤC

Lời mở đầu 2

Chương I Giới thiệu về công ty DKNEC 3

1.1 Thông tin chung 3

1.2 Lĩnh vực hoạt động 3

1.3 Nhân lực 4

1.4 Thành tựu đạt được 5

1.5 Xưởng chế tạo lắp ráp cơ khí - tự động hoá DKNEC 6

Chương II Tìm hiểu và lắp đặt hệ thống tủ điều khiển tại xưởng 7

2.1 Giới thiệu chung về tủ điều khiển và nội dung tìm hiểu 7

2.2 Một số thiết bị điện chính trong tủ điều khiển động cơ MCC 9

2.2.1 Aptomat (CB) 9

2.2.2 Contactor (MC) 10

2.2.3 Rơle nhiệt (ORC) 12

2.2.4 Rơle trung gian (MK) 13

2.2.5 Rơle thời gian – Timer (TM) 15

2.3 Các phương pháp khởi động động cơ trong bản vẽ thiết kế của các tủ MCC 16

2.3.1 Khởi động trực tiếp 16

2.3.2 Khởi động bằng cách đổi nối Y – ∆ 16

2.3.3 Khởi động và đảo chiều quay động cơ bằng khởi động từ kép 17

2.3.4 Khởi động mềm 22

2.3.5 Khởi động bằng biến tần 23

2.4 Thực tập lắp đặt các tủ điện điều khiển 24

2.4.1 Quy trình lắp đặt chung 24

2.4.2 Lắp đặt, gia công cơ khí 24

2.4.3 Đấu dây trong tủ điện 27

Chương III Đánh giá nội dung thực tập 30

3.1 Tự nhận xét quá trình thực tập của nhóm 30

3.2 Đề xuất 31

Lời mở đầu

Hệ thống điện nói chung và các hệ thống đo lường, điều khiển, tự động hóa nói riêng đang ngày càng đóng vai trò quan trọng trong sự nghiệp công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước Việc đào tạo ra các kĩ sư ngành điện - tự động hóa cũng có vai trò quan trọng không kém Ngày nay, theo sự phát triển và nhu cầu ngày càng cao của xã hội, điều kiện học tập của sinh viên ngành điện cũng được nâng cao rõ rệt Việc tiếp cận được dễ dàng nhiều nguồn thông tin từ các tài liệu sách, báo, Internet,… cả trong và ngoài nước tạo ra sự thuận lợi lớn trong việc tiếp thu tri thức của sinh viên Dù vậy, với đặc thù của một ngành nghề kĩ thuật, yếu tố thực hành là vô cùng cần thiết Những kĩ năng, hiểu biết, kinh nghiệm chỉ có thể thực sự có được, hiểu được, tích lũy được từ quá trình tiếp xúc, làm việc trực tiếp với các thiết bị và môi trường công nghệ thực tế

Là những sinh viên của trường Đại học Bách Khoa Hà Nội, được trang bị những kiến thức lý thuyết đầy đủ trên giảng đường, chúng em càng ý thức được vai trò quan trọng của những kĩ năng thực hành, đặc biệt là những lần thực tập do Nhà trường tổ chức, tạo điều kiện Trong nội dung thực tập kĩ thuật giữa khóa, chúng em đã được phân công thực tập tại Công ty Cơ - Điện - Đo lường - Tự động hóa DKNEC, đã có một buổi nói chuyện chân tình với những chia sẻ quý báu của chú Hiến giám đốc, đã có 2 tuần được làm việc với các thiết bị điện thực tế và học cách lắp đặt hoành chỉnh một tủ điều khiển tại xưởng chế tạo của công ty

Bản báo cáo này là một bản tổng kết cô đọng những nét chính về nội dung thực tập, những điều chúng em thu nhận được qua đợt thực tập này Chúng em xin chân thành cám ơn cô Đinh Thị Lan Anh và TS Đinh Văn Hiến đã tạo điều kiện và giới thiệu chúng

em về thực tập ở xưởng của DKNEC, cám ơn chú Nguyễn Đình Sơn, anh Tuấn cũng như các chú, các anh trong xưởng đã hướng dẫn, chỉ bảo tận tình giúp chúng em hoàn thành tốt công việc được giao, hoàn thiện bài báo cáo, cũng như có được những kiến thức, kĩ năng, kinh nghiệm quý báu Dù đã cố gắng nhưng bản báo cáo có thể còn nhiều thiếu sót, rất mong nhận được sự góp ý của các thầy cô

Nhóm sinh viên thực tập

Chương I Giới thiệu về công ty DKNEC

1.1 Thông tin chung

- Tên giao dịch: Công ty TNHH Cơ - Điện - Đo lường - Tự động hóa DKNEC

- Tên tiếng Anh: DKNEC Automatic Measurement Electrical Mechanical Company Limited (viết tắt: DKNEC CO.,LTD)

- DKNEC là một công ty có tư cách pháp nhân độc lập, thành viên thuộc tập đoàn Cơ Nhiệt Điện lạnh Bách Khoa (POLYCO GROUP)

- Trụ sở chính: Số 105 Hoàng Văn Thái, Khương Trung, Thanh Xuân, Hà Nội

- Tổng thầu cơ điện (ME), tự động hoá đồng bộ cho các khu công nghiệp và các nhà cao tầng

* Sản xuất và Đầu tư:

- Thiết kế, chế tạo, lắp đặt các hệ thống tủ điện trung thế, hạ thế, tủ điều khiển, tự động hoá trong công nghiệp, hệ thống BMS tự động hoá tòa nhà

- Thiết kế, chế tạo, lắp đặt các hệ thống điều hòa trung tâm cho các cao ốc, khách sạn,…

- Điện dân dụng: thiết kế, chế tạo, cung cấp lắp đặt các hệ thống chiếu sáng dân dụng, điện tử, tin học công nghiệp

Cồng ty DKNEC là Đại diện dự án (PA) thực hiện việc tư vấn cung cấp giải pháp, triển khai các dự án tiết kiệm năng lượng điện tiêu thụ tại các nhà máy công nghiệp với nguồn vốn được tài trợ từ Quỹ Môi trường toàn cầu, thuộc Chương trình tiết kiệm năng lượng

mà Bộ Công nghiệp giao cho Cục Điều tiết điện lực triển khai; là nhà đầu tư chiến lược cùa Dknec là nhà đầu tư chiến lược của 08 công ty Bia, 02 Công ty Bao bì, 01 Nhà máy

nước, 01 Trường Đại học, 01 Viện Nghiên cứu, 01 Trường Cao đẳng và 01 Trường Trung cấp

* Thương mại:

- Nhà phân phối chính thức vật tư thiết bị hãng DANFOSS về các lĩnh vực:

+ Điều khiển: Khởi động mềm, Biến tần, Cảm biến, Điều khiển nhiệt độ, Áp suất,… + Điện lạnh: Hệ thống kho lạnh, van, phụ kiện hệ thống lạnh,

+ Hệ thống cấp thoát nước: Van các loại, thiết bị đường ống

+ Hệ thống khí nén: Máy nén khí, van khí, các thiết bị điện áp, thiết bị an toàn,…

- Nhà phân phối và tích hợp hệ thống các sản phẩm hãng SIEMENS - Đức

- Nhà phân phối chính thức bơm thực phẩm, bơm định lượng hoá chất hãng GRUNDFOS – Đan Mạch

- Nhà phân phối các thiết bị đóng cắt của hãng Moeller -Đức

- Đại lý cung cấp vật tư thiết bị tự động hoá, đo lường , điều khiển của các hãng : Schneider Rockwell,Azbil Huens, Gtec Bosch Cummins, ABB, Banner,…

- 38 nhân viên kỹ thuật và công nhân lành nghề

DKNEC có đội ngũ kỹ thuật được đào tạo chính quy từ các trường đại học kỹ thuật hàng đầu trong nước, từ các hãng tự động hoá nổi tiếng thế giới như : SIEMENS, DANFOSS, GRUNDFOS, MOELLER trong lĩnh vực đo lường, điều khiển, tự động hoá, công nghệ thông tin, cơ điện tử Chúng tôi có khả năng triển khai các công trình có hàm lượng khoa học công nghệ và độ hiện đại hoá cao; điều đó đã được chứng minh qua các công trình do công ty DKNEC đã và đang triển khai thực hiện

Có đội ngũ cố vấn kỹ thuật và cộng tác viên là các nhà khoa học có uy tín của các Viện nghiên cứu, các Trường đại học trong nước: ĐHBK Hà Nội, Viện KH& CN Quốc gia,…

Đội ngũ cán bộ kỹ thuật của công ty được các hãng đào tạo nâng cao trình độ thường xuyên với những công nghệ và thiết bị mới nhất: Braumat, PCS7, PLC S7 300-400, Wincc và các công nghệ về điều khiển bằng biến tần

1.4 Thành tựu đạt được

Với trên 10 năm kinh nghiệm, Công ty DKNEC đã triển khai thực hiện trên 560 công trình lớn nhỏ liên quan đến Điện, Tự động hoá; trong đó có trên 280 công trình phục vụ cho ngành Rượu Bia Nước giải khát; Công nghệ thực phẩm và các nhà máy công nghiệp với các hạng mục công trình như:

- Hệ thống đo lường, tự động hoá tổng thể cho các nhà máy bia công suất lớn dựa trên nền BRAUMAT do hãng SIEMENS chuyển giao công nghệ : 03 nhà máy (trong đó 01 nhà máy đã được triển khai trong năm 2007)

- Hệ đo lường, điều khiển tự động nhà nấu bia : 25 nhà máy

- Hệ đo lường điều khiển tự động hệ thống tank lên men và tank thành phẩm cho : trên

30 nhà máy

- Hệ đo lường điều khiển tự động cho hệ thu hồi CO2: trên 15 nhà máy

- Hệ đo lường và điều khiển tự động và tiết giảm năng lượng cho hệ thống lạnh : trên 20 nhà máy

- Hệ thống xử lý nước nấu bia và xử lý nước thải cho : Nhà máy bia Sài Gòn – Bình Tây, Sài Gòn – Đăklăk,…

- Hệ thống điện động lực: trạm biến áp, máy phát, tủ phân phối, tủ ATS, …cho trên 20 nhà máy các loại với trên 50 hệ thống đang hoạt động

- Hệ thống đo lường điều khiển tự động cho nhà máy cồn Bình Tây

- Cung cấp và lắp đặt thiết bị tự động hoá các nhà máy xi măng : Nhà máy xi măng Hoàng Thạch; Nhà máy xi măng Nghi Sơn; Nhà máy xi măng Hoàng Mai; Nhà máy xi măng Chinfong; Nhà máy xi măng Bỉm Sơn

- Chuyên thiết kế, chế tạo cung cấp, lắp đặt các tủ trung thế, hạ thế, tủ điều khiển, tự động hoá trong công nghiệp

- Hệ thống điều hoà trung tâm: Thiết kế, chế tạo, cung cấp và lắp đặt hệ thống điều hoà trung tâm cho các cao ốc, khách sạn, hội trường

- Điện dân dụng: thiết kế, chế tạo, cung cấp và lắp đặt hệ thống điên chiếu sáng dân dụng, điện tử, tin học,…

- Cơ khí: Sản xuất, gia công các sản phẩm cơ khí, lắp đặt, chuyển giao công nghệ trong lĩnh vực chế biến thực phẩm,…

- Các lĩnh vực khác:

+ Cung cấp, lắp đặt bảo dưỡng, bảo trì thang máy, trạm trộn

+ Thiết kế, chế tạo cung cấp và lắp đặt hệ thống điện, tự động hoá trong lĩnh vực cao su, dầu khí, Công nghiệp Giấy và các nhà máy chế biến thép

+ Thiết kế, chế tạo tủ điều khiển cho hệ thống cẩu, hệ thống nâng hạ ( bao gồm cẩu trục

và cần cẩu)

Với những thành tựu đạt được và những đóng góp không ngừng trong công cuộc Công nghiệp hóa, Hiện đại hóa đất nước, Công ty DKNEC tham gia cùng với POLYCO và Trung tâm Nghiên cứu Kỹ thuật Tự động hoá Đại học Bách Khoa Hà Nội đã vinh dự được Đảng, Nhà nước, các tổ chức trong và ngoài nước trao tặng những phần thưởng cao quý: Giải thưởng Hồ Chí Minh về Khoa học và Công nghệ do Nguyên chủ tịch nước Trần Đức Lương trao tặng; Hai giải Nhất Giải thưởng sáng tạo Khoa Học Công Nghệ Việt Nam VIFOTEC năm 2000 và 2004; cúp vàng ISO; Huy chương Vàng của Tổchức

sở hữu trí tuệ Thế giới WIPO dành cho Công trình KHCN xuất sắc nhất Việt Nam năm

2004 và giải thưởng Hồ Chí Minh 2005 về KHCN Và tháng 4/2009, công ty đã được trao giải thưởng cúp vàng “ Doanh nghiệp Hội nhập và Phát triển”

1.5 Xưởng chế tạo lắp ráp cơ khí - tự động hoá DKNEC

- Địa chỉ: Số 4, ngõ 158, Đại Từ, Đại Kim, Hoàng Mai, Hà Nội

- Nhiệm vụ: Xưởng lắp ráp chuyên sâu về tủ điện phân phối và tủ điều khiển phục vụ dây chuyền sản xuất Bia - Rượu - Sữa - Nước giải khát và công nghiệp chế biến thực phẩm

Thời gian 2 tuần thực tập của chúng em là thời điểm mà xưởng chế tạo lắp ráp cơ khí - tự động hoá DKNEC đang đảm nhận dự án thiết kế và lắp đặt hệ thống tủ điều khiển cho nhà máy bia Sài Gòn - Sóc Trăng, nhờ đó chúng em đã được xuống xưởng để tìm hiểu và tiếp xúc với các thiết bị điện trong hệ thống đo lường điều khiển của một nhà máy bia, đồng thời thực hành những kĩ năng lắp đặt các tủ điều khiển

Chương II Tìm hiểu và lắp đặt hệ thống tủ điều khiển tại xưởng

2.1 Giới thiệu chung về tủ điều khiển và nội dung tìm hiểu

* Giới thiệu chung về hệ tủ điều khiển nhà máy bia:

Thông số nguồn của hệ tủ điều khiển:

- Nguồn điều khiển AC: 220 VAC

- Nguồn điều khiển DC: 24 VDC

Hình 1 cho ta cái nhìn tổng quan về hệ tủ điều khiển của nhà máy bia

Hệ thống sản xuất của nhà máy bia bao gồm Hệ nấu và Hệ xay nghiền Mỗi hệ gồm nhiều loại tủ điều khiển thực hiện các nhóm chức năng riêng Tất cả các tủ điều khiển phải giao diện phù hợp với DCS, kết nối thông qua mạng truyền thông Profibus-DP, sử dụng module ET200M Điều khiển động cơ tuỳ theo cấp công suất và yêu cầu công nghệ mà lựa chọn cách khởi động trực tiếp, khởi động sao-tam giác, khởi động mềm, hay dùng biến tần

Hình 1 Sơ đồ tổng quan hệ thống điều khiển

* Các thiết bị điện có trong tủ điều khiển:

- Bộ điều khiển logic (PLC): S7-400

- Aptomat (CB)

- Cầu chì (F)

- Contactor (MC, MC/MS/MD khi khởi động sao tam giác)

- Rơ-le nhiệt (ORC)

- Rơ-le trung gian điều khiển (MK)

- Rơ-le thời gian (TM)

* Giới hạn nội dung tìm hiểu:

Hệ thống điều khiển cho toàn nhà máy là một hệ ghép nối phức tạp giữa các tủ điều khiển, ở đây công việc thực tập của chúng em mới chỉ dừng ở các thao tác với từng tủ điều khiển riêng biệt với những chức năng cụ thể Do điều kiện thời gian thực tập có hạn

và công việc chủ yếu là về các kĩ năng thực hành nên chúng em chưa tìm hiểu và nắm rõ chi tiết được nguyên lí hoạt động của tất cả các loại tủ điều khiển Chủ yếu chúng em được chỉ dẫn sơ bộ về nguyên lí làm việc của các tủ MCC - là loại tủ trực tiếp điều khiển động cơ, qua đó nắm được các phương pháp khởi động động cơ mà các tủ này sử dụng, cũng như đối tượng áp dụng của các phương pháp đó Vì vậy, trong bản báo cáo này, chúng em xin trình bày về các thiết bị điện chính trong tủ MCC (aptomat, contactor, rơle nhiệt, rơle trung gian, rơle thời gian), từ đó dựa trên các bản vẽ thiết kế để giải thích, trình bày các phương pháp khởi động cho các động cơ trong nhà máy bia

2.2 Một số thiết bị điện chính trong tủ điều khiển động cơ MCC

2.2.1 Aptomat (CB)

Aptomat (Máy cắt hạ áp) là khí cụ điện tự động cắt mạch điện khi có sự cố: quá tải, ngắn mạch, sụt áp

* Nguyên lý hoạt động của CB:

Hình 2 Sơ đồ nguyên lí của CB

Ở trạng thái bình thường sau khi đóng điện, CB được giữ ở trạng thái đóng tiếp điểm nhờ móc 2 khớp với móc 3 cùng một cụm với tiếp điểm động Bật CB ở trạng thái ON, với dòng điện định mức nam châm điện 5 và phần ứng 4 không hút Khi mạch điện quá tải hay ngắn mạch, lực hút điện từ ở nam châm điện 5 lớn hơn lực lò xo 6 làm cho nam châm điện 5 sẽ hút phần ứng 4 xuống làm bật nhả móc 3, móc 2 được thả tự do, lò xo 1 được thả lỏng, kết quả các tiếp điểm của CB được mở ra, mạch điện bị ngắt

* Trong xưởng sử dụng các loại aptomat do hãng Schneider sản xuất:

(a) GV2 LE: aptomat 3 cực từ nhiệt chuyên biệt cho bảo vệ động cơ

(b) iK60N & iC60N : aptomat kiểu tép MCB 1P, 1P, 2P, 3P & 4P

(c) Compact NSX: aptomat kiểu khối MCCB

Hình 3 Các loại aptomat được sử dụng

2.2.2 Contactor (MC)

Contactor trong tủ điện điều khiển là một khí cụ điện dùng để đóng ngắt các tiếp điểm nhờ lực hút của cuộn dây, tạo liên lạc trong mạch điện bằng nút nhấn

Contactor được sử dụng trong các tủ điều khiển ở xưởng là loại contactor LC1-Dx

do hãng Schneider chế tạo, chỉ số sau chữ D trong tên contactor cho biết giá trị dòng điện xoay chiều 3 pha làm việc định mức của contactor đó

Sơ đồ kết nối chân (3 tiếp điểm chính + 1NO + 1NC)

Hình 4 Contactor LC1 Dx

Hình 5 Các đặc tính của mạch điều khiển contactor LC1-Dx

* Cấu tạo của contactor:

Contactor được cấu tạo gồm các thành phần: Cơ cấu điện từ (nam châm điện), hệ thống dập hồ quang, hệ thống tiếp điểm (tiếp điểm chính và phụ)

a) Nam châm điện:

Namchâm điện gồm có 4 thành phần:

- Cuộn dây dùng tạo ra lực hút nam châm

- Lõi sắt (hay mạch từ) của nam châm gồm hai phần: Phần cố định và phần nắp di động Lõi thép nam châm có thể có dạng EE, EI hay dạng CI

- Lò xo phản lực có tác dụng đẩy phần nắp di động trở về vị trí ban đầu

b) Hệ thống dập hồ quang điện:

Khi Contactor chuyển mạch, hồ quang điện sẽ xuất hiện làm các tiếp điểm bị cháy, mòn dần Vì vậy cần có hệ thống dập hồ quang gồm nhiều vách ngăn làm bằng kim loại đặt cạnh bên hai tiếp điểm tiếp xúc nhau, nhất là ở các tiếp điểm chính của Contactor trong tủ điện

c) Hệ thống tiếp điểm của Contactor

Hệ thống tiếp điểm của Contactor liên hệ với phần lõi từ di động qua bộ phận liên động

về cơ Contactor LC1 Dx có 3 tiếp điểm chính và 2 tiếp điểm phụ

- Tiếp điểm chính: có khả năng cho dòng điện lớn đi qua, hệ thống tiếp điểm chính

thường được dùng để đóng cắt mạch động lực Các tiếp điểm chính là tiếp điểm thường

hở đóng lại khi cấp điện qua cuộn hút

- Tiếp điểm phụ: dùng để đóng cắt mạch điều khiển, hoặc làm tín hiệu cho các thiết bị

điều khiển tự động, cảnh báo Có 2 tiếp điểm phụ: Thường đóng (NO) và thường hở (NC)

2.2.3 Rơle nhiệt (ORC)

Rơle nhiệt là loại khí cụ điện tự động đóng cắt tiếp điểm nhờ sự co dãn vì nhiệt của các thanh kim loại Rơle nhiệt thường dùng để bảo vệ quá tải cho các thiết bị điện Trong công nghiệp rơle nhiệt được lắp kèm với contactor

Cấu tạo của rơ le nhiệt:

Hình 6 Sơ đồ cấu tạo của rơ le nhiệt

2 Tiếp điểm thường đóng 6 Dây đốt nóng

4 Vít chỉnh dòng điện tác động 8 Nút phục hồi (reset)

Nguyên lý làm việc của rơle nhiệt

Phần tử cơ bản rơle nhiệt là phiến kim loại kép (bimetal) cấu tạo từ hai tấm kim loại, một tấm hệ số giãn nở bé (thường dùng invar có 36% Ni, 64% Fe), một tấm hệ số giãn nở lớn (thường là đồng thau hay thép crôm - niken, như đồng thau giãn nở gấp 20 lần invar) Hai phiến ghép lại với nhau thành một tấm bằng phương pháp cán nóng hoặc hàn

Khi có dòng điện quá tải đi qua, phiến kim loại kép được đốt nóng, uốn cong về phía kim loại có hệ số giãn nở bé, đẩy cần gạt làm lò xo co lại và chuyển đổi hệ thống tiếp điểm phụ Để Rơle nhiệt làm việc trở lại, phải đợi phiến kim loại nguội và kéo cần

Lựa chọn rơle

Lựa chọn đúng Rơle sao cho đường đặc tính A – s của Rơle gần sát đường đặc tính A –

s của đối tượng cần bảo vệ Nếu chọn thấp quá sẽ không tận dụng được công suất của động cơ điện, chọn cao quá sẽ làm giảm tuổi thọ của thiết bị cần bảo vệ

Trong thực tế, cách lựa chọn phù hợp là chọn dòng điện định mức của Rơle nhiệt bằng dòng điện định mức của động cơ điện cần bảo vệ, Rơle sẽ tác động ở giá trị (1,2 ÷ 1,3)Iđm Bên cạnh, chế độ làm việc của phụ tải và nhiệt độ môi trường xung quanh phải được xem xét

2.2.4 Rơle trung gian (MK)

Rơle trung gian là một khí cụ điện thường dùng trong lĩnh vực điều khiển tự động, dùng

để khuếch đại gián tiếp các tín hiệu tác động trong các mạch điều khiển hay bảo vệ

Nguyên lý hoạt động của Rơle trung gian tương tự như nguyên lý hoạt động của

Contactor Khi cấp điện áp bằng giá trị điện áp định mức (ghi trên nhãn) vào hai đầu cuộn hút của Rơle trung gian, lực điện từ đóng kín mạch từ, hệ thống tiếp điểm chuyển đổi trạng thái và duy trì trạng thái này (tiếp điểm thường đóng hở ra, tiếp điểm thường hở đóng lại) Khi ngưng cấp nguồn, hệ thống tiếp điểm trở về trạng thái ban đầu

Điểm khác biệt giữa Contactor và Rơle trung gian có thể tóm lược như sau:

- Rơle trung gian chỉ có tiếp điểm phụ có khả năng tải dòng điện nhỏ, sử dụng cho mạch điều khiển, mà không có tiếp điểm chính

- Rơle trung gian cũng có các loại tiếp điểm thường đóng và tiếp điểm thường hở, tuy nhiên các tiếp điểm không có buồng dập hồ quang

- Rơle trung gian có ưu điểm là gồm nhiều cặp tiếp điểm, chiếm không gian nhỏ, giá thành rẻ nên được sử dụng phổ biến trong mạch điều khiển có dòng tải rất nhỏ Còn mạch động lực dòng tải rất lớn, ta phải sử dụng Contactor

Loại Rơ-le trung gian được sử dụng trong các tủ điều khiển của xưởng là loại MY4N có 4 cặp tiếp điểm với LED chỉ thị, do hãng Omron sản xuất

Hình 7 Hình ảnh thực tế của MY4N 24VDC

Hình 8 Sơ đồ kết nối các chân của MY4N:

loại AC (bên trái) và loại DC (bên phải, có cực tính)

2.2.5 Rơle thời gian – Timer (TM)

Rơle thời gian là một khí cụ điện tạo thời gian mở chậm hoặc đóng chậm của hệ thống tiếp điểm so với thời điểm đưa tín hiệu tác động vào rơ le

Rơle thời gian được sử dụng trong các tủ MCC ở xưởng là loại timer điện tử E234 ERD của hãng ABB

CT-(a) Hình ảnh thực tế (b) Sơ đồ kết nối chân

Hình 9 Timer điện tử ABB E234 CT-ERD

* Chế độ làm việc:

Timer điện tử CT-ERD có 1 tiếp điểm đóng/mở và 7 mức thời gian trễ, từ 0.05s đến 100h Mức thời gian được chỉnh bởi công tắc xoay phía trên và độ chính xác của thời gian được đọc từ thang đo

* Nguyên lý hoạt động:

Timer này có 1 chức năng duy nhất là mở chậm, và nguồn điều khiển thì phải liên tục khi đếm trễ Việc đếm trễ bắt đầu khi cuộn dây được cấp nguồn (24-48 VDC hoặc 24-240 VAC), có đèn báo LED xanh sáng khi đang đếm Ban đầu, đầu ra của Timer ở trạng thái đóng (vị trí 16) Khi hết thời gian trễ, đầu ra của Timer ở trạng thái mở (vị trí 18) và đèn LED tắt Nếu ngắt nguồn điều khiển (mất dòng qua cuộn hút), đầu ra Timer ở trạng thái đóng (vị trí 16) và thời gian trễ được reset

Hình 10 Lược đồ minh họa nguyên lý hoạt động của Timer