Nghiên cứu - đề xuất các biện pháp khả thi tạo quỹ đất ở cho người có thu nhập thấp và người nghèo tại Tp. Hồ Chí Minh

Tình hình nghiên cứu trong và ngoài nước -_ Một số nước đã nghiên cứu, ấp dụng một số mô hình theo điều kiện đặc thù của Nghiên cứu, đánh giá một số chương trình nhà ở cho người nghèo -

THÀNH PHO HO CHi MINH ©

-

THÁNG 4 - 2000

THUYẾT MINH ĐỀ TÀI NGHIÊN CỨU KHOA HỌC

(Cho dé tài nghiên cứu khoa học tự nhiên và khoa học xã hội)

8 Thuộc hướng tru tiên

Tham gia giải quyết vấn để nhà ở trên địa bàn thành phố

9 Cơ quan quản lý :

Cơ quan chủ trì : Sở Địa chính - Nhà đất

Địa chỉ : 63 Lý Tự Trọng, quận l DT: 8.293.665

Học vị: KIẾN TRÚC SƯ - CỬ NHÂN KINH TẾ

Ngành chuyên môn : KIẾN TRÚC - QUAN TRI KINH DOANH

Địa chỉ : 63 Lý Tự Trọng, quận 1“ ĐT: 8.256.664

10 Tình hình nghiên cứu trong và ngoài nước

-_ Một số nước đã nghiên cứu, ấp dụng một số mô hình theo điều kiện đặc thù của

Nghiên cứu, đánh giá một số chương trình nhà ở cho người nghèo - thu nhập thấp đã

được thực hiện tại thành phố để có luận cứ nhân rộng và tham gia đóng góp thêm các

giải pháp trong điều kiện và tình hình hiện nay

Tóm tắt nội dung dé tai:

- Phan tích, đánh giá nhu câu, tâm lý, khả năng mua đất, nhà ở của người thu nhập thấp

-_ Phân tích, đánh giá thực trạng nhà ở của người thu nhập thấp

-_ Phân tích, đánh giá các mô hình — chương trình tạo quỹ đất ở, nhà ở cho người

thu nhập thấp trong và ngoài nước để đúc kết những bài học kinh nghiệm

- _ Để xuất những mô hình và giải pháp phù hợp nhằm góp phần tạo quỹ đất ở cho

người thu nhập thấp tại thành phố Hồ Chí Minh

-_ Xác định vai trò Nha nước trong việc tổ chức thực hiện cũng như Biám sắt các

chương trình và mô hình áp dụng

12 Nhu cầu kinh tế — xã hội :

-_ Vấn để nhà ở cho người thu nhập thấp là vấn để cơ bản cần giải quyết để đảm bảo an sinh xã hội, là một trong những vấn để nền tầng tạo điểu kiện cho kinh

tế phát triển ổn định cũng như là mục tiêu của phát triển kinh tế — xã hội

-_ Góp phần thực hiện chương trình dãn đân từ nội thành ra và điểu hướng sự hình

thành các khu ở dành cho người thu nhập thấp một cách có tổ chức, có quy

hoạch, thể hiện sự quan tâm đúng tmức của Nhà nước đối với đối tượng này

- Trong tinh hình hiện nay, một giải pháp đúng đắn sẽ tạo điều kiện để nhiều nguồn đầu tư vào lĩnh vực này cũng là góp phần tạo động lực kích cầu cho

thành phố

-_ Phục vụ cho các chương trình giải tỏa, di dời để xây dựng công trình công ích hoặc cải tạo chỉnh trang nội thành

Triển vọng áp dụng kết quả nghiên cứu :

-_ Ứng dụng vào chương trình phát triển đất ở cho người thu nhập thấp và phát triển đô thị hóa của Thành phố

-_ Ứng dụng vào chương trình quản lý sử dụng đất ngày càng hiệu quả, đáp ứng

cho lĩnh vực nhà ở ~ đất ở

13 Căn cứ thực hiện để tài (đơn đặt hàng nhà nước, yêu cầu của Thành phố,

Ngành chỉ tiêu kế hoạch, hợp tác kinh tế hoặc tự để xuất)

- Tự để xuất

14 Phương pháp chung tiếp cận và thực hiện:

-_ Theo tài liệu : [1 - Khác

- Theomẫu :O ~ Tự nghiên cứu a

Mô tả tóm tắt phương án :

- _ Thông qua các phòng quản lý đô thị Quận, sở Lao động và Thương binh xã hội, ban chỉ đạo chương trình xóa đói giắm nghèo và một số đơn vị có liên quan để tham khảo, điều tra khảo sát thực tế nhằm nắm chắc hiện trạng sử dụng đất ở và các vấn để kinh tế xã hội liên quan

-_ Nghiên cứu các định hướng quy hoạch xây dựng và phát triển kinh tế xã hội ở các Quận, Huyện

- _ Tổng kết rút kinh nghiệm một số khu vực đầu tư xây dựng cho khu nhà ở

15 Hợp tác quốc tế

- _ Song phương với -_ Dự kiến hợp tác với

-_ Về nội dung -_ Về nội dung

16 Dạng sản phẩm kết quả tạo ra:

-_ Phương pháp : Luận án - _ Sơ để : Các sơ đỗ

-_ Mẫu (Model, makeÐ - _ Bảng số liệu : Các bảng số liệu

-_ Để án, quy hoạch: Một số để án - _ Bảng phân tích, dự báo :Bảng phân

-_ Khác:

Yêu cầu khoa học, kinh tế đối với sản phẩm tạo ra :

lý luận về việc để ra các giải

phấp tạo quỹ đất ở và quy hoạch

sử dụng đất ở phù hợp với kinh

tế của người thu nhập thấp và

người nghèo đô thị

- Phù hợp với sự phát triển kinh

tế nhiều thành phẩn trong giai

đoạn hiện nay theo định hướng

r

18, Phân tích hiệu quả:

-_ Ý nghĩa khoa học

Xây dựng những luận cứ khoa học, thực tiển trong việc :

© Quan ly lai quỹ đất ở một cách hiệu quả

« Tạo quỹ đất ở cho người thu nhập thấp và đóng góp vào việc chỉnh trang, cải tạo

đãn dân nội thành Thành phố

-_ Hiệu quả kinh tế ,

Đánh giá tính hiệu quả của các chương trình đã thực hiện với mô hình hoặc giải pháp để xuất

cố gắng mang lại hiệu quả thiết thực cho việc quần lý đất ở và xây dựng các khu tái định cư

-_ Hiệu quả xã hội

Xây dựng những mô hình ở phù hợp với tình hình thực tế , phù hợp với những yêu câu thiết

thực của tầng lớp người dân có thu nhập thấp và người nghèo đô thị

Số Nội dung Kết quả Thời Cơ quan thựchiện, [| Chú

TT các bước Phải đạt gian người chủ trì Thích

thực hiện

1 2 3 4 5 6

liệu, tài liệu về

hiện trạng cư dân

xuất mô hình đầu

tư xây dựng, tạo

05/2000 — 06/2000

06/2000 — 08/2000

20 Danh sách những người thực hiện và phối hợp chính :

[— Họ và tên Học vị Ngành chuyên Don vi céng tac

môn

LÂM SƠN HOÀNG KTS Kiến trúc- Quy hoạch | Sở Địa chính — Nhà đất

NGUYÊN THỊ CẨM VÂN | Th.Sỹ | Trắc địa -

TRAN THI THU NGA Cử nhân | Luật -

TRAN MINH CHAU Th.Sỹ "| Quy hoach đô thị Hội Liên hiệp Thanh

HỒ PHƯƠNG KS Quản lý Đất đai Sở Địa chính ~ Nhà đất

PHAM VĂN XU ThSy Xã hội học Trung tâm Khoa học Xã

ONG THI QUOC KTS Kiến trúc- Quy hoạch | Sở Địa chính - Nhà đất

PHAN NGỌC THIÊN KTS Kiến trúc- Quy hoạch | Sở Địa chính - Nhà đất

NGUYÊN ANH KIỆT KTS Kiến trúc- Quy hoạch | Sở Địa chính - Nhà đất

Phụ lục 1 : DỰ TOÁN KINH PHÍ ĐỀ TÀI (Mã số )

Số TT Nội đưng các khoản chỉ Thành tiền Ghi chú

Ị - Tổng hợp 2.000

- Văn phòng phẩm, dụng cụ , chi 10.000

tiêu linh tinh

3 Thiết bị máy móc chuyên dùng 5.700

Phụ lục 2 : PHIẾU BỔ SUNG NỘI DUNG NGHIÊN CỨU -KHOA HỌC

(Mã số )

( Chí ghỉ những thay đổi so với thuyết minh ban đầu và những thay đổi đó phải

được các cơ quan quản lý phê duyệt mới có giá trị )

GIẢI TRÌNH CÁC KHOẢN CHI

(Để tài nghiên cứu : Nghiên cứu tính khả thi các chương trình tạo quỹ đất ở cho

người có thu nhập thấp và người nghèo ở Thành phố HCM hiện nay.)

- Diéu tra hiện trạng đô thị và thực trạng dân cư tại 7 phường thuộc 14.000

5 quận ( quận 1, 2, 3, Phú nhuận, Gò vấp)

200 phiếu/phường x 7 phường x 10.000 đ/phiếu

- Tổng hợp số liệu điểu tra (Trình độ học vấn, thu nhập, sở hữu nhà, 35.000 đất, trang thiết bị )

- Nhân lực khảo sát hiện trạng, chụp ảnh, vẽ ghi, quay Video 14.000

1.3 | Thu thập tài liệu, các mô hình, chương trình nhà ở cho người 5.000

nghèo và người thu nhập thấp

1.4 | Tổng kết, rút kinh nghiệm các khu ở đã xây đựng 5.000

1.5 | Phác thảo mô hình đầu tư tạo quỹ đất ở và phân lô quy hoạch 25.000

Sbản thiết kế x 5.000.000 đ/ bản

1.6 | Nghiên cứu tổng hợp 20.000

Tổng cộng 121.450

2.3 | Văn phòng phẩm, tài liệu tham khảo, dụng cụ đo vẽ, vi tính, in 10.000

ấn, chỉ tiêu linh tinh

3.1 | Truy cập Internet : 18.750 đ/giờ x 3 giờ/ngày x 2 lần/tuần x 24 wan 2.700

3.2 | Khấu hao máy vi tính, máy in, đèn chiếu : 500.000 đ/tháng x 6 tháng 3.000

Tổng cộng 5.700

DE CUONG CHI TIÊT

ĐỀ Tải KHO& HỌC

“NGHIÊN CỨU TÍNH KHẢ THỊ CÁC CHƯƠNG

TRÌNH TẠO QUY DAT Ở CHO NGƯỜI THU NHẬP

THAP TAI TP HO CHi MINH”

CHUONG I: TONG QUAN

1 TONG QUAN

Trong những năm qua, việc giditéa cdc khu nha ổ chuột, các khunhà ở

trên và ven kênh rạch, ao hề sình lẫy, để quy hoạch, chỉnh trang lại đã tạo

cho người dân lao động nghèo và công nhân có thu nhập thấp có nơi ở tốt hơn Tuy nhiên , trong việc xây dựng nhà ở mới Thành phố chưa có những đánh giá về những giải pháp tạo điều kiện cho người nghèo và người có thu nhập thấp để biết được họ có đủ khả năng mua được một căn nhà mới về

lau dài, xây dựng trên một chúng cư nào đó không lkhi mà giá đển bù để

ho di đời nhiều khi không đủ để mua căn hộ mới từ lầu 3 trở lên và phải ở

những vị trí không lây gì làm thuận lợi cho việc kiếm sống hàng ngày của

họ Thực chất việc xây đựng các chúng cư để tái định cư các hộ bị giảitôa chỉ đạt không quá 20% cho những thành phần gia đình thực sự nghèo

Nguyên nhân chính vẫn là giá thành căn hộ quá cao so với túi tiền của tầng

lớp người nghèo và người có thun hập thấp Trong khi đó nhu cầu ở bức

thiết vẫn diễn ra , khiến các khu nhà ổ chuột — lụp xụp tiếp tục chật chội

thêm và các khu lụp xụp mới vẫn tiếp tục xuất hiện ở những vùng ven đô,

kênh rạch Vì vậy, việc tìm một giải pháp phù hợp cho việc xây dựng nhà

ở cho người đân lao động nghèo và công nhân có thu nhập thấp là một vấn

để bức xúc hiện nay của Thành phố

II MỤC TIỂU - Ý NGHĨA - TÁC DỤNG

1⁄- Mục tiêu của đề tài

1.1 Nghiên cứu - phân tích - đánh giá các chương trình tạo quỹ đất ở

- nhà ở cho người nghèo - thu nhập thấp tại Thành phố.

1.2 Để xuất các giải pháp tạo quỹ đất ở - nhà ở nhằm đáp ứng nhụ

cầu bức xúc hiện nay của cư dân thành phố, đặc biệt là người dân lao động

và công nhân — viên chức có thu nhập thấp

2/- Khái niệm người thu nhập thấp và người nghèo

- Đóng góp thêm giải pháp tạo quỹ đất ở

- Phát triển đất xây dựng khu dâncư theo quy hoạch trong vùng đô

thị hóa và các khu vực nông thôn tập trung nhằm:

+ Đẩy nhanh quá trình đô thị hóa

Dé tài được tập trung nghiên cứu các vấn đề:

4.1 Đánh giá vai trò nhà ở và đất ở đối với người dân đô thị tại Thành phố ( mô tả chỉ tiết các đặc trưng xã hội — nghề nghiệp — nhân khẩu

~ văn hóa) nhằm xác định áp lực nhà ở và đất ở tác động lên đại đa số thành phần dân cư nào

4.2 Đặc trưng và điểu kiện ở của người thu nhập thấp (Phân biệt khu người nghèo và thu nhập thấp )

- Tâm lý và nhụ cầu của người TNT khi chọn một chổ ở mới

- Khả năng tích lãy để mua và thanh toán tiền cho một chổ ở mới.

xà Ciên

4.3 Thực trạng nhà ở - quỹ đất ở cho người TNT hiện nay

4.4 Nghiên cứu phân tích đánh giá các chương trình tạo quỹ đất ở -

nhà ở cho người thu nhập thấp tại Thành phố trong thời gian qua

4.5 Phân tích - đánh giá các mô hình đã giải quyết vấn để này của

các nước có điều kiện tương tư với Việt Nam

- Hưởng thụ văn hóa

2/- Các chỉ số cơ bản.( theo tài liệu quy định — quy ước chung )

2.1 Thu nhập bình quân/người/năm

(số liệu từ ngành lao động -xã hội, thống kê, kinh tế )

2.2 Diện tích căn hộ - mẺ bình quân/người

2.3 Chế độ dinh dưỡng: lượng calori/ngay

†V ĐỐI TƯỢNG ÁP DỤNG NGHIÊN CUU CỦA ĐỂ TÀI

1/- Quy mô — số lượng theo yêu câu xã hội

- Người nghèo

- Thu nhập thấp

2/- Đối tượng nghiên cứu của để tài

- Tập trung nghiên cứu giải pháp tạo quỹ đất ở tại những khu vực chưa ĐTH cho người TNT — người ñghèo chưa có nhà

+ Tập trung hướng tâm

+ Áp lực giao thông nội thành

+ Mạng lưới công trình công cộng

+ Vấn để đầu tư ở vùng nông thôn

- Đánh giá - nhận xét ( nêw được nguyên nhân — yêu cẩu giải

quyết)

2/- Đặc điểm nhà ở khu ở (bao gồm xóm nhà, khu nhà ở và chung

cư) Phân loại theo người nghèo , thu nhập thấp và phân tích dựa trên các

- Không gian kiến trúc

- Vật liệu xây dựng, điện, nước vệ sinh trong căn hộ

a.3 Tệ nạn xã hội và an ninh trật tự

b Vấn để vệ sinh môi trường — đời sống

- Cơ chế quản lý đất đai

- Chính sách tài chính, liên quan đến đất ở

2/- Chính sách đất ở đối với người TNT - Những tấn tại

3/- Quy hoạch sử dụng đất ở và định hướng phát triển

3.1 Nội dung quy hoạch sử dụng đất ở Thành phố

3.2 Xu hướng phát triển

3.3 Đánh giá các khu vực có khả năng tạo vùng đất ở cho người

nghèo - thu nhập thấp

1Y NHU CẦU, TÂM LÝ VÀ KHẢ NĂNG MUA CUA NGƯỜI

THU NHẬP THẤP,, NGƯỜI NGHÈO KHI CHỌN MỘT CHỖ Ở MỚI

1 Nhu cầu cơ bản (đánh giá mức phân tích độ-thú tự ưa tiên các nhu

cau)

- Phù hợp với khả năhg chỉ trả

- Gần nơi kiếm sống

- Quần cư

- Điều kiện sống tốt hơn

- Điều kiện hạ tầng tối thiểu

2 Tâm lý (đánh giá mức độ, thứ tự tu tiên các yếu tố tâm lý)

- Muốn thoát khỏi “kiếp sống” cũ, muốn có cuộc sống tốt đẹp

3 Khả năng tích lũy và thanh toán tiền cho một chổ ở mới

- Đối với người nghèo, và người thu nhập thấp có thu nhập ổn

1 Quan điểm chung

2 Các mô hình (sé chon loc}

2.1 Tại Thái Lan (Mô ứả - Đối tượng - Tài chính - Tổ chức - Hiệu

3 Bài học kinh nghiệm,

- Đánh giá điều kiện chutig đối với các nước trên,

- Phân tích các nhân tố thành ,công hoặc thất bại

- Các bài học kinh nghiệm có thể áp dụng tại Việt Nam và Thành

phố Hồ Chí Minh

HH CÁC CHƯƠNG TRÌNH TẠO QUỸ ĐẤT CHO NGƯỜI

NGHÈO - THU NHẬP THẤP TẠI THANH PHO

1 Tình hình chung và quá trình phát triển các chương trình nhà

ở cho người nghèo và thu nhập thấp tại thành phố hồ chí minh

1.1 Bối cảnh lịch sử

1.2 Chiến lược phát triển nhà ở tại Thành phố Hồ Chí Minh

1.3 Quá trình hình thành và phát triển các chương trình nhà ở tại

Thành phố Hồ Chí Minh

2 Các chương trình nhà ở cho người nghèo — thu nhập thấp tại

tp.hồ chí mỉnh ( dẫn ý ~ nêu tổng quát các chương trình nhà ở cho người

nghèo — người thu nhập thấp)

2.1 Chương trình giải quyết nhà ở trên và ven kênh rạch (phân tích

về quan điểm - Mục tiêu, phương thức - kế hoạch - tác dụng, hiệu quả)

a) Chương trình cai tao ở trên và ven kênh Nhiêu Lộc - Thị Nghè

b) Chương trình cải tạo ở trên kênh Tân Hóa - Lò Gốm

2.2 Chương trình nhà ở cho công nhân viên, công nhân nhà máy - xí nghiệp,

2.3 Chương trình nhà ở cho người nghèo - thu nhập thấp

2.4 Chương trình nhà tình thương - nhà tình nghĩa