Mạ phục hồi bằng dòng đảo cực ứng dụng trong công nghệ sửa chữa máy bay vận tải - huấn luyện và khuôn mẫu

Lời nói đầu Phục hổi kích thước chỉ tiết máy bằng lớp mạ crôm cứng đã được nghiên cứu và ứng dụng nhiều, nhất là dối với các nước nền công nghiệp cơ khí và luyện kim chưa phát triển mạn

ar LG/ 403

SỬ KHOA HOC CONG NGHE - MGI TRUONG TP HO CHi MINH

HƯƠNG TRÌNH CÔNG NGHIỆP

BAO CAO TONG KẾT DE TAI

MA PHUC HOI BANG DONG BẢO CỰC ỨNG DỤNG TRONG CÔNG NGHỆ SỬA CHỮA MÁY BAY VẬN TẢI - HUẤN LUYỆN VÀ KHUÔN MẪU

WEN KỸ THUAT NHIET B61 & BAO VE MGI TRƯỜNG

UY BAN NHAN DAN TP HG CHÍ MINH

TP HO CHi MINH 2000

SỬ KHŨA HỌC CÔNG NGHỆ-MÔI TRƯỜNG TP HỒ PHÍ MINH

CHƯƠNG TRÌNH CÔNG NGHIỆP

BAO CAO TONG KET ĐỀ TÀI

MA PHUC HO! BANG DONG BAO cUc UNG DYNG TRONG CONG NGHE

SUA CHUA MAY BAY VAN TAI - HUAN LUYEN VA KHUGN MAU

Chủ nhiệm để tài: KS Bùi Trọng Tài Viện KINĐ & BVMT

Thành viên dé tai: TS Phùng Chí Sỹ Viện KINĐ & BVMT

KS Tran Đình Hiến Viện KTNĐ & BVMT

KS Nguyễn Huy Châu Nhà máy A41

K§ Đỗ Phúc Hiệp Nhà máy A41

ĐH Trần Quốc Việt Viện KTNĐ & BVMT

KS Nguyễn Giao Long Viện KTNĐ & BVMT

VIỆN KỸ THUẬT NHIỆT BI & BẢO VỆ MŨI TRƯỜNG

ỦY BAN NHÂN DÂN TP HỒ CHÍ MINH

TP HỔ CHÍ MINH 2000

MỤC LỤC

Lời nói đầu

Phần thứ nhất : Tổng quan tài liệu

Phần thứ hai : Nội dung nghiên cứu đã thực hiện

Chương 1 : lựa chọn thành phân dung dịch và chế độ mạ

để khảo sát ảnh hưởng của mật độ dòng và hiệu suất dòng

Chương 2 : Nghiên cứu mạ crôm phục hồi bằng dòng đảo cực

1- Phạm vi ứng dụng của mạ crôm phục hồi

Chương 3 : Tổng kết phần nghiên cứu

I Những số liệu đánh giá tính năng cơ lý

của lớp mạ crôm:

Trang

10

22

II Ứng dụng kết quả nghiên cứu 25

Phần thư ba : phụ lục

Phu luc A Trích hồ sơ đăng ký và xét đuyệt để tài

2- Quyết định của Giám đốc Sở KH - CN - MT TP

Hỗ Chí Minh về việc thành lập Hội đồng KHKT xét

duyệt để tài " Mạ phục hổi bằng dồng đảo cực

ting dung trong công nghệ sửa chữa máy bảy

vận tải - Huấn luyện và khuôn mẫu"

3- Biên bản họp hội đẳng xét duyệt để tài

4- Công văn yêu cầu của Nhà máy sửa chữa máy bay A41

Phụ lục B Biên bản, phiếu nghiệm thu , đánh giá phân tích mẫu 46

1- Đánh giá chiểu dày lớp mạ crôm

2- Đánh giá độ cứng lớp mạ crôm

3- Đánh giá độ bám dính giữa lớp mạ crôm trên nên thép

hợp kim 30XH3A qua công nghệ mài

4- Nghiệm thu KCS sản phẩm ở nhà máy

5- Công văn đánh giá của Nhà máy A41, ngành nhựa 68

Lời nói đầu Phục hổi kích thước chỉ tiết máy bằng lớp mạ crôm cứng đã được nghiên cứu và

ứng dụng nhiều, nhất là dối với các nước nền công nghiệp cơ khí và luyện kim

chưa phát triển mạnh ni + nước ta vì nó có hiệu quả kinh tế tốt so với việc nhập chỉ tiết phụ tùng thay thế,

Từ năm 1990 trong công nghiệp sửa chữa máy bay vận tải và huấn luyện

quân sự chúng ta gặp rất nhiều khó khăn do nguồn vật tư phụ tùng thay thế, trước

đây được các nước Liên Xô và các nước XHCN khác cung cấp nay không còn

Việc nhập thiết bị vật tư và phụ tùng thay thế vừa tốn kém ngoại tệ vừa phức tạp về thủ tục :

Để giải quyết khó khăn Nhà máy sửa chữa máy bay A41 đã yêu cầu Viện

Kỹ Thuật Nhiệt Đới & Bảo vệ Môi Trường nghiên cứu công nghệ phục hồi nhằm chủ động trong quá trình sẵn xuất và tiết kiệm ngoại tệ,

Nhờ đào tạo và trang bị tốt qua dự án của Liên Hợp Quốc, với kinh nghiệm nhiều năm trong lĩnh vực công nghệ điện hóa Cán bộ Viện Kỹ Thuật Nhiệt Đới & Bảo Vệ Môi Trường đã tiến hành nghiên cứu một loạt công nghệ xử

lý bể mặt và phục hồi kích thước các chỉ tiết máy : công nghệ oxy hóa thép hợp

kim , công nghệ oxy hóa nhôm hợp kim, công nghệ mạ bạc, mạ cađimi và đặc

biệt công nghệ phục hồi kích thước các chỉ tiết máy bằng lớp mạ crôm cứng

Quá trình nghiên cứu được kiểm soát chặt chẽ, kết quả nghiên cứu đưa

vào sản phẩm được đánh giá hết sức nghiêm túc theo các tiêu chuẩn Quốc tế,

Việt nam và chuyên ngành

Sở Khoa học Công nghệ và Môi trường xúc tác rất mạnh cho nhiễu hoạt

động khoa học kỹ thuật của Viện, riêng đối với để tài: " Mạ phục hổi bing dong

đảo cực ứng dụng trong công nghệ sửa chữa máy bay vận tải - Huấn luyện và

khuôn mẫu" Sở đã tổ chức Hội đồng Khoa học xét duyệt và cho phép để tài được

tham gia chương trình HIỆN ĐẠI HÓA CÔNG NGHIỆP CỦA THÀNH PHỐ và

cấp kinh phí 60 triệu đồng từ tháng 8 năm 1999

Để tài nhằm siải quyết yêu cầu cấp bách và lâu đài của ngành cơ khí sửa

chữa máy bay, tầu thủy, phương tiện vận tải, Trang thiết bị kỹ thuật, đồng thời

phục vụ các ngành công nghiệp mũi nhọn như chế tạo khuôn mẫu cho ngành nhựa

Do nhận được sự hợp tác giúp đỡ to lớn của Nhà máy sửa chữa máy bay

A41 Các sản phẩm nghiên cứu của đề tài đã đưa vào phục vụ trực tiếp cho công

tác sửa chữa máy bay vận tải, huấn luyện quân sự với hàng trăm thể loại chỉ tiết

Như vậy sản phẩm nghiên cứu không chỉ dừng lại đánh giá ở phòng thí nghiệm hay ở các thiết bị đã được lắp ráp mà nó đã được sử dụng vào thực tế sẵn xuất hàng năm 4 - 8 máy bay được đại tu xuất xưởng

Báo cáo được trình bày theo trình tự sau:

- Tổng quan tài liệu

- Những nội dung nghiên cứu

- Phần cuối đành cho phụ lục với trích hổ sơ đăng ký xét duyệt để tài , các

công trình báo cáo có liên quan được công bố, các văn bản đánh giá, các hợp đồng hợp tác nghiên cứu và ứng dụng kết quả

Để hoàn thành để tài chúng tôi nhận được sự giúp đỡ có hiệu quả của:

1, Sở Khoa học Công Nghệ và Môi Trường TP Hồ Chí Minh

Phó giám đốc Sở

Trưởng phòng quần lý KH - CN Phó trưởng phòng quản lý KH - CN

Trưởng phòng Tài chính

2 Chương trình "Hiện đại hóa công nghiệp" của Thành phố

Thư ký Khoa học KS Vũ Tuấn

3 Nhà máy sửa chữa Máy bay A41

Giám đốc : Nguyễn Thanh Lâm Phó giám đốc : Mai Phong

4, Dac biệt sự hợp tác của phân xưởng 5 nhà máy A4]

Quản đốc KS Phan Bích Vượng

Sự hợp tác của Phòng Cơ điện Nhà máy A 4l

Trưởng phòng KS Nguyễn Chí Trung

5 Những lời khuyên, sự khuyến khích chỉ dẫn của TS Nguyễn Khương , Giao sư TS Nguyễn An Vĩnh , TS Huỳnh Bạch Răng , TS Nguyễn Mạnh Hùng ,

KS Lé Van Oanh , K§ Lê Văn Toại , KS Phạm Văn Tịnh

Nhân địp này chúng tôi xin bày tổ lòng biết ơn đến các cơ quan và cá nhân trên

Chúng tôi cảm ơn sự đóng góp nhiệt tình cho để tài của các cán bộ nghiên cứu ,

các kỹ sư, kỹ thuật viên, công nhân kỹ thuật của Viện KTND & BVMT

Sau hết nhưng rất quan trọng là sự chỉ đạo của Viện trưởng Viện KTNĐ & BVMT, các cơ quan chức năng của Viện Chúng tôi xin chân thành cảm ơn sự chỉ đạo rất có hiệu quả đó.

Phần thứ nhất Tổng quan tài liệu

1 Tính chất lớp mạ crôm và phạm vi ứng dụng

Tỉnh chất của lớp mạ crôm

Crôm là một kim loại hoạt động dễ dàng bị oxy không khí tác dụng để trở thành

oxyt crôm Cr;O; rất bển vững, có tính năng bảo vệ cao, chính vì vậy lớp mạ

crôm được ứng dụng trong mạ bảo vệ Lớp mạ crôm có độ cứng cao từ 310 -

1050 HB tương đương với các mác thép tốt nhất sau khi tôi luyện

Lớp mạ được tạo thành bởi dung địch và chế độ mạ bóng sẽ cho độ bóng

cao, khẩ năng phản xạ ánh sáng rất tốt, nó bển trong khí quyển có H;S và làm

việc ở nhiệt độ cao 400 - 500 °C không bị biến màu và không thay đổi tính chất

Lớp mạ crôm bền trong môi trường axit hữu cơ nhưng trong axit vô cơ như axit clo hydric , axit sulfuric lớp mạ crôm bị tan,

2- Mạ phục hồi kích thước các chỉ tiết đã bị mòn và hết thời gian sử dụng

3- Mạ tăng cường độ cứng bể mặt đối với các chỉ tiết cần độ cứng bể mặt cao

như các loại trục, các loại vòng bị, ắc piston

4- Mạ trang trí để có độ bóng sáng đẹp và bền, song không mạ trực tiếp crôm lên

chỉ tiết sắt với mục đích bảo vệ và trang trí, vì lớp mạ crôm có nhiều lỗ xốp ở

điều kiện ẩm dễ tạo thành vipìn gầy ăn mèn bể mặt sắt, nên thường

mạ Cu - Ni - Cr

5- Mạ crôm để làm gương phần xạ trong quang học thay cho lớp mạ bạc

IL Đặc điểm của quá trình mạ crôm

1- Mạ crôm với mật độ dòng cao gấp nhiều lần so với các loại mạ khác vì vậy

nguồn điện sử dụng phải có công suất lớn

2- Dung dịch có thành phần chủ yếu là axit crômic ngoài ra còn có các anion

khác để đảm bảo chất lượng lớp mạ như SO,”

Dung địch ít nhạy với các tạp chất ion kim loại, nhưng chế độ mạ như

nhiệt độ , mật độ dòng làm thay đổi chất lượng lớp mạ về hình dáng cũng như

tính năng cơ lý, đồng thời chế độ mạ làm thay đổi hiệu suất dòng.

3- Mạ crôm không sử dụng anod tan vì vậy phải thường xuyên bổ sung dung dịch

để bù lại crôm đã kết tủa

TH Thành phần dung địch mạ crôm:

1- Axit crômic : thành phần cơ bản của dung dịch là anhydric crômic CTrO¿, trong

đó Cr có hóa trị 6 và axit sufuric HạSO, bằng 2,5g/1

Nông độ axit crômic có phạm vi khá rộng mà ít ảnh hưởng tới chất lượng

lớp mạ, nếu mạ trong ống khoảng cách anod - catot hạn chế cần dung dịch có

tính linh động cao có thể sử dụng dung dịch với thành phần CrO; bằng 100 - 150 g/L Nếu mạ trang trí mặt ngoài có thể sử dụng dung dịch có nồng độ CrO¿ cao

Xéc dinh néng độ CrO; theo khối lượng riêng của dung dịch để tính toán

bổ sung đảm bảo nồng độ quy định

2- Axit sulfuric

Axit sulfuric déng vai trò xúc tác làm tăng chất lượng của lớp mạ song tỷ lệ giữa

CrO; và H;SO, từ 75 : 1 đến 100 : I và khả năng phân bố tốt nhất khi tỷ lệ là

90: 1 đến 100 : 1

Nếu dư axit lớp mạ bám kém trong các rãnh cạn , thiếu axit lớp mạ xuất hiện

nhiều đốm nền đồ hay xám tối Vì vậy nông độ axit sulfuric thường xuyên được

kiểm tra và điều chỉnh

Nếu dư axit phải dùng bari cacbonat BuCO; (hay bari hydroxit) phản ứng:

BaCO; + H;ạSO, —> BaSO,È + CO; Ì + H;O

Bari sulfat khó tan lắng xuống đáy bể, có thể gan dung dịch hoặc lọc bỏ kết tủa,

cứ 1 gam axit dư cần 2,2 g bari cacbonat

Cr2 cần có khoảng nỗng độ 2 - 5 g/L Nếu Cr” tăng lên 6 - 7 g/1 phải chạy điện

với điều kiện điện tích anod lớn hơn diện tích catot nhiều lần

4- Sắt và một số tạp chất thường gấp

Do lớp bọc chì của bể mạ bị hư, do vật liệu làm gá đỡ hoặc chi tiết sắt bị rơi vào

bể mạ lầm cho sắt có mặt trong dung dịch mạ dưới dạng muối Fe;(CrO¿)

Nông độ sắt cao làm cho khoảng mạ bóng của crôm giảm , nếu trong dung dịch

có 20 g/1 Fe”” thì không thé mạ bóng được, để khắc phục người ta có các giải

pháp sau:

1 Thay một phần dung dịch mới

2 Dùng kali ferô xianua (II) phản ứng để tạo thành Fe (IID)

4+Fe” + 3K, [Fe(CNx] => Ky [Fe(CN)s]3 + 12 K*

theo tính toán cứ 1 gam Fe** can sit dung 6 gam Ky [Fe(CN),]

Đồng là tap chất có hại làm cho lớp mạ xám nếu nổng độ 3 g/1 phải thay dung

dich

-NO; , NOy déu 1A nhitng tap chat c6 hai dén ch&t lugng ldp ma va dén dé bén

của lớp vỏ chì bọc bể cân xử lý bằng phương pháp điện hóa như khi Cr" cao

Ở một nhiệt độ cố định , mật độ dòng cao hiệu suất dong sẽ tăng , chính vì

vậy khi mạ với mật độ dòng thấp phần lõm, răng của chỉ tiết sẽ không thu được

lớp mạ

- Vật liệu làm anod

Thành phần của anod: 93% Pb - 7% §n

93 % Pb - 7% Sb

anod bén trong dung dich ma crém , dé dtc gia céng theo hình đáng chỉ tiết mạ,

khi mạ trên anod xảy ra phản ứng :

1- 4OH- de -> 2H:O + 0,7

2-— Cr” +4H¿O-3e —> H,CrO, + 6H”

Mạ crôm không dùng điện cực crôm tan vì khi tan có thể tạo Cr” có hại cho quá

trình mạ, đồng thời hiệu suất dòng anod lớn hơn nhiều so với hiệu suất dòng

catot Vì vậy nồng độ crồm trong dung dich tang không khống chế được

Crôm có độ cứng cao, nhiệt độ nóng chảy cao vì vậy không gia công được hình đáng kích thước điện cực cho phù hợp với từng thể loại chỉ tiết

D,(A/dm’?) — 15 - 100

vụ () 12 - l5

Có thể ứng dụng để mạ phục hổi , mạ crôm cứng , mạ trang trí, mạ crôm xốp

Yêu cầu quan trọng nhất là giữ tỷ lệ nồng độ CrO; : H;SO, trong khoảng

—> 90 :1-+ 120:1

- Dung địch loại 2

Axit cômic CrÔ: : 250 - 300 g1

Kali flosilicat K»SiFs 20 g1

Mật độ dong D, (A/dm’) 40 - 100

Dung dịch £ó thành phần phức tạp nhưng ưu điểm như hiệu suất đồng cao có thể

mạ crôm cứng và mạ phục hồi, trang trí

VI Ứng đụng các hiệu ứng vật lý trong kỹ thuật ma

Việc sử dụng kỹ thuật hiện đại vào quá trình mạ ngày càng được tăng cường :

đồng xoay chiều, dòng đổi chiều, dòng đổi chiểu không đối xứng , siêu âm đang

tạo nên những trường mới trong mạ Trong rất nhiều trường hợp người ta đã đạt được kết quả không ngờ : Lai ner đã nghiên cứu ứng dụng siêu âm khi mạ ni ken với chiều dày 6 - 15 m với tần số f = 19 KHZ ,I= 0,3 W/cm”, ứng suất nội của lớp mạ giảm rõ rệt làm tăng độ bám dính giữa lớp mạ và nền đồng thời giảm

độ nứt tế ví

Đối với mạ crôm phục hổi : khi sử dụng đồng đảo cực sẽ tăng cường quá

trình kết tủa vì có thể nâng mật độ dòng điện lên 2 - 3 lần so với mạ bình thường Trong thời kỳ phân cực anod kết tủa bị hòa tan nông độ ion phóng điện sát catot được phục hồi , phân cực nồng độ giảm nên mật độ dòng điện cao vẫn không bị cây, nhánh, những điểm lỗi mũi nhọn và những điểm phát sinh sẵn sùi bị hòa tan làm cho lớp mạ khá dày vẫn nhắn phẳng Khi chuyển sang phân cực catot đồng

8

điện tăng vọt lên (độ phân cực nồng độ giảm) sau đó nhanh chóng giảm xuống

gid tri đã định., đây là điều kiện tốt để kết tủa tỉnh thể nhỏ mịn ít châm kim Đồng thời tăng mật độ đòng tức thời làm tăng khả năng phân bố của lớp mạ, lớp

mạ có khả năng phủ lên những điểm sâu của bể mặt chỉ tiết

Dòng đổi chiều sẽ làm giảm ứng suất lớp mạ bởi vì trước hết nó ngăn

ngừa sự tạo mầm H; ở các lớp kim loại kết tủa, sau nữa thay đổi hình đáng tỉnh thể làm cho nó cân đối hơn so với mạ dòng một chiều (Hiệu ứng a)

Biết rằng ứng suất thường cao đối với tỉnh thể nhỏ mịn là trong điểu kiện việc tạo mầm tính thể áp đảo việc phát triển tinh thể thì lớp mạ có ứng suất lớn „

như vậy đứng về góc độ trên việc sử dụng dòng đảo cực có tác dụng tiêu cực đối

với việc giảm ứng suất trong (Hiệu ứng b)

Tổng hợp của hai hiệu ứng a và b Hiệu ứng a trong trường hợp mạ crôm

chiếm ưu thế chính, vì vậy khi mạ đồng đảo cực ứng suất lớp mạ giảm.

Phần thứ hai Nội dung nghiên cứu đã thực hiện

Chương 1 Lựa chọn thành phần dung dich và chế độ mạ để khảo sát ảnh

hưởng của mật độ dong đến hiệu suất dòng

Cho vào cốc chịu nhiệt khoảng 3/4 nước cất so với thể tích dung địch mạ, đun

nóng đến 80 °C và từ từ bổ xung anhydric crômic (loại P) khuấy đều đến tan hết

bổ xung nước cất đến mức quy định , xác định néng độ CrO; bằng phân tích hóa học hay bằng tỷ trọng kế, bổ xung axit H;SO¿ theo lượng đã tính toán và phân tích hóa học để kiểm tra nồng độ H;SO, trong dung địch

Chạy điện : để tạo nông độ cot 3-6 g/l can chạy điện

Với chế d6 sau: T (°C) = 50- 60°C Dy = 40 - 60 A/dm?

Š : Sa = 2 - 3 lần, điện lượng là 30 A.h cho mỗi lít dung địch

cũng có thể dùng đường để khử Crt Cr* cit 1 gam đường cho một lít đụng

dịch mạ

Chuẩn bị mẫu:

- Thép 30 XH 3A có kích thước 30 x 50 x 2

- Thép CT3 150x 10x0,2

* Mẫu thép được đánh bóng bằng giấy nhám nước (1000) sau đó được ngâm

trong dung dich NaNO, 10 % để bảo quản

* Phân không mạ và mặt không mạ được phủ lớp sơn alkis và bọc băng dính

mồng

3- Sơ đỗ quy trình mạ:

Tẩy rỉ | Rửa xăng| Tẩy ma Rửa Tẩy rỉ Rửa Mạ

| Rửa

Bảo > l———— Xử lý V ——— Trung N ©——— Tháo rỡ h

Xử lý nhiệt sau khi mạ

Để giảm độ dòn lớp mạ nhất là mạ phục hồi sau khi mẫu mạ đưa ra khỏi bể phải trung hòa trong dung dịch NazCO; 10 HạO 50 - 100 g/1 trong thời gian 10 phút , sau đó mẫu mạ được rửa sạch và xử lý nhiệt ở nhiệt độ 200 °C + 20 trong

khoảng 1 - 3 giờ

4 Phương pháp kiểm tra va đánh giá chất lượng lớp mạ

4.1 Kiểm tra chất lượng bề mặt: được thực hiện theo TCVN 4392 - 86

4.2 Kiểm tra độ bám dính giữa lớp mạ và nền : Thực hiện theo TCVN 4392 - 86

sử dụng các phương pháp sau:

a Phương pháp nung : nung mẫu ở lò nung đến nhiệt độ 300 °C, giữ nhiệt độ

khoảng 15 phút, sau đó lấy mẫu ra nhúng nhanh vào nước lạnh nếu như không

bong tóc lớp mạ coi là đạt

b Phương pháp đũa mài :

Dung cụ là dũa thô cứng tiến hành mài mẫu bằng dữa, đũa theo góc 45 ° so với

bể mặt cắt theo hướng từ kim loại nền đến kim loại mạ

Độ bền bám đính được coi là đạt nếu trên lớp mạ không quan sát thấy hiện tượng

bong tróc

4,3 Kiểm tra độ lỗ xốp của lớp mạ theo TCVN 4392 - 86

Xử dụng phương pháp đặt giấy thấm : Phương pháp dựa trên sự tương tác hóa

học của kìm loại nền với chất thử tại những vị trí lỗ rỗ và không liên tục của lớp

mạ với sự tạo thành hợp chất có mầu

Dung dich tht: feri xianua kali 10g/

Amoni clorua 30g/1 Natri clorua 60g/1

Mẫu sau khi làm sạch và để khô đặt trên tấm kính phẳng

- Giấy thấm đã thấm dung địch được áp trên bể mặt mẫu sao cho không có bọt khí , thời gian đặt giấy thấm I0 phút, lấy giấy ra quan sát số điểm mầu xanh trên

lem’

Việc xác định độ lỗ xốp đối với crôm không chậm hơn 30 phút sau khi kết thúc

quá trình mạ

4.4 Kiểm tra độ cứng tế vi của lớp mạ: TCVN 258 - 1985

4.5 Kiểm tra ứng suất nội của lớp mạ: Phương pháp catot cong

4.6 Kiểm tra chiều dày lớp mạ

Phương pháp trọng lượng : xác định chiều dày trung bình của lớp mạ cần cân

chính xác mẫu trước khi mạ và sau khi mạ và tính theo công thức

11

(8: - gị) 10000

H, = -~ - (um)

Y.§

ga : khối lượng chỉ tiết sau khi mạ (g)

g¡ khối lượng chỉ tiết trước khi mạ (g)

y : khối lượng riêng của kim loại mạ (g/cm”)

mạ : Khối lượng tính theo công thức Farađây = k.lt

k: đương lượng điện hóa của crôm = 0,324 g/Ah,

1: cường độ đồng điện (A)

t: thời gian mạ (giờ)

3 Kết quả khảo sát

5-1 Ảnh hưởng của mật độ dòng đến hiệu suất dòng và chất lượng bể mặt

5-2 Ảnh hưởng của mật độ dòng tới ứng suất nội của lớp mạ

2 Độ lệch catôt (mm) - Lớp mạ crôm day 15 ym

Thảo luận : Thành phần dung dịch mạ không thay đổi , nhiệt độ mạ không thay

đổi, việc tăng hiệu suất đồng từ 7 đến 15% khi tăng mật độ dòng tit 20 A/dm? ~>

60 A/dm’ có thể giải thích như sau: Đồng thời với quá trình khử CrẾ' —> Cr kim

loại trên catot còn diễn ra quá trình giải phéng hydro H* +e > H 6 mat d6 đồng

lớn tỷ lệ lon hydro khuyếch tán tới bể mặt điện cực nhận điện tử để trở thành hydro giảm, chính vì vậy hiệu suất dồng của crôm tăng, song nếu mật độ đồng

vượt quá 50A/dm” lớp mạ xuất hiện nhiều gai ở gờ mép Có thể xử dụng công

thức của Melcôp để giải thích

K

xác xuất tao mdm tinh thể'W = Be” = Be

AT Céng can thiét dé tao mam tinh thé

Ag : Đô phân cực của kim loại

B,K: Các hằng số

Khi mật độ dòng lớn Ao lớn xác xuất tạo mâm tỉnh thể lớn vì vậy lớp mạ mịn ,

cứng , bóng, điều đó giải thích ở mật độ dòng thấp lớp mạ mềm, không bóng

13

Chương 2 Nghiên cứu mạ crôm phục hôi bằng dòng đảo cực

1, Phạm vỉ ứng dụng của mạ crôm phục hồi bằng dòng đảo cực

Như phần tài liệu đã trình bày đòng đảo cực là một trong những kỹ thuật mới được áp dụng để tăng cường chất lượng lớp mạ, chống gai, nhánh cây trong quá

trình mạ dày

Biết rằng phục hỏi kích thước chỉ tiết cần chiều dày lớp mạ từ 50 - 800 um, thời

gian mạ thông thường khoảng 3 - 40 giờ cùng với quá trình mạ lâu đòi hỏi những yếu tố khác như nhiệt độ, nỗng độ phải khống chế Việc nghiên cứu dong dao cực có khả năng tăng mật độ dòng giảm thời g gian mạ, tăng chất lượng lớp mạ, tăng hiệu quả kinh tế

Nhận xét: Mạ với t/t¿ = 1:60, chủ kỳ đảo cực 3 - 5 phút cho hiệu suất dòng và

chất lượng bề mặt tốt hơn cả

3-3 Ảnh hưởng của mật độ dòng tới hiệu suất dòng và chất lượng b mặt

Mật độ dòng trong khoảng 60 - 120 A/đm) cho chất lượng tốt nhất

3-4 Ảnh hưởng của chế độ dão cực đến ứng suất lớp mạ t/tx = Ì : 60, T = 5 phát

Nhận xét : Mạ với mật độ dòng 60 - 120 A/dmˆ cho ứng suất thấp

3-5 Ảnh hưởng của chiều dày lớp mạ tới độ lỗ xếp của lớp mạ

Thảo luận kết quả

- Ma crém trong dung dịch axit cômic mật độ dòng tăng, hiệu suất dòng tăng,

quá trình đảo cực làm cho một phan kim loại crôm ở những điểm gỗ shể, rìa mép tan, làm cho nồng độ ion sát bể mặt được cân bằng, từ phân cực anor chuyển

sang phân cực catôt mật độ dòng lập tức tăng vọt sau đó về trạng thái cân bằng;

chính vì mật độ đồng tăng làm cho xác suất tạo mầm tỉnh thể tăng và kim loại

crôm được phủ ngay cả vùng sâu của chỉ tiết , tăng mật độ dòng điện, tăng điện

tích cho lớp kép khả năng hút các phân tử nước lưỡng cực vào sát mặt catốt, tính thấm ướt của kim loại sẽ lớn, bọt khí được tách khỏi bề mặt làm giảm đọng khí tạo lỗ trong quá trình mạ Ngoài ion crôm cồn có ion hydrô được phóng điện và

` đi vào lớp mạ làm sai lệch cấu trúc tính thể kim loại crôm vì vậy ứng suất kim

loại crôm lớn, khi phân cực anot OH' tiến tới bể mặt vật mạ và phóng điện giải

20H +2e ->O + HO

Oxy nguyên tử đễ dàng tác dụng với hydrô hình thành trong quá trình phân cực

catốt vì vậy hydro đi vào lớp mạ giảm dẫn tới việc giảm ứng suất lớp mạ, làm

tăng khả năng bám dính tốt giữa lớp mạ với nền

- Chu kỳ đảo cực ngắn quá trình hình thành điện trường bị hỗn loạn, việc chuyển dịch điện tích khó khăn chính vì vậy hiệu suất dòng ở chu kỳ đảo cực ngắn là thấp

ngược lại nếu chu kỳ đảo cực đài, khả năng tẩy bỏ gai, ra mép không tốt

làm cho chất lượng lớp mạ xấu

4 Ứng dụng kết quả nghiên cứu phục hồi kích thước chỉ tiết máy bay và khuôn mẫu

4.1 Phân loại cấu hình các chỉ tiết:

- Bê mặt phẳng chữ nhật, mạ hai phía : như van trượt 142001 B

- Bể mặt hình cung lỗi : như ống trượt 14 - 4101 - 182

- Bề mặt trục có g khác nhau ở các đoạn cách quãng @ 24 - 5615 - 55

- Bể mặt hình cung lõm piston 142036

- Bề mặt trục có (ọ như nhau đứt quãng: các loại piston , van trượt

- Các trục hình côn: trục bánh răng , con đẩy , tục 26 - 0461 - 515: 935

4.2, Chuẩn bị điện cực và bố trí điện cực

Khả năng mạ đều (KNMB) đối với crôm rất thấp dùng phương pháp đảo cực đã cải thiện được ít nhiều Để có thể mạ được chỉ tiết có cấu hình phức tạp, phải chú

é đến khâu hình đáng của điện cực anot và cách bố trí điện cực

Chuẩn bị điện cực anot : Tấm chì được uốn gò theo hình dáng ngược của bể mặt

cần mạ đầm bảo cho khoảng cách giữa bể mặt catôt và anot tương đối đồng đều

- Bề mặt vật mạ phải luôn đảm bảo khả năng thoát khí dễ dàng

- Bề mặt khu vực mạ không bị che chắn đường sức điện trường

- Vật mạ hết sức cố định trong quá trình mạ, tất cả các khu vực không mạ phải được che chắn , có thể xử dụng nhựa đường P5 hoặc nếu mạ thời gian ngắn có

thể dùng keo polystyrol quét nhiều lần

- Điện cực anot cần cố định trong quá trình mạ, tiếp súc điện phải ở ngoài dung

dịch mạ

Khoảng cách điện cực : phần lớn các chỉ tiết có cấu hình phức tạp nên bố trí điện

cực sao cho khoảng cách giữa anot và catot từ 5 - 10 cm, với các chỉ tiết mạ mặt

trong như xy lanh để tăng diện tích điện cực anot cần khoan nhiều lỗ

4.3 Quy trình mạ crôm phục hồi

1- Gia công cơ khí bể mặt đánh bóng để tạo kích thước bể mặt đồng nhất

2- Tẩy dầu mỡ trong dung môi (xăng, triclotilen) ở nhiệt độ thường trong 3 - 5 phút cho tan đầu mõ thô

3- Làm khô trong không khí

4.- Tẩy đầu mỡ trong dung môi kiểm (tẩy đầu mỡ hóa học)

Thử độ sạch bằng cách rửa nước cho sạch, để khô và nhúng trong nước, nếu thấy

bể mặt được thấm nước hoàn toàn chứng tỏ dầu mỡ đã được làm sạch

5- Rita nước nóng (90 - 95 ®) trong 1 - 2 phút

6- Rửa nước lạnh,

7- Tẩy đầu trong dung dịch kiểm lần thứ 2 (thành phẩn dung dịch như nguyên

công l)

8- Rửa nước thường trong L - 2 phút

9- Tẩy oxýt trong dung địch H;SO, : 150 g/1 ở nhiệt độ thường trong | - 2 phút,

bề mật sau khi tẩy trắng sáng, đều

10- Rửa nước thường - rửa trong đồng nước chảy

11- Xử lý anot trong dung địch CrO; : 250 + 25 g1, HạSO/ : 2,5 g/1

T: 55+ 20°C

D,: 10-15 A/dm? ;

thời gian 0,5 phút tiến hành mạ

12- Mạ trong dung dich CrO; : 250 + 25 g/l

T: 55 + 20°C chu kỳ đảo cực 5 phút

tỷ lệ t/ = 1: 60

Dx = 80 - 110 A/dm?

tùy theo cấu hình và cách bố trí điện cực

13- Rửa nước thường

14- Tháo gá lắp và trung hòa chỉ tiết trong Na;CO 10 HạO 100 g/1 ở nhiệt độ

thường trong thời gian 5 - ¡0 phút

15- Rửa nước thường

16- Khit hydro 200 °C trong 1 gid

17- Bảo quản bằng cách thấm dầu

2

4.4 Những hư hỏng thường gặp và cách khắc phục

Đặc điểm sự cố |_ Nguyên nhân của sự cố Biện pháp khắc phục

Crôm không kết tủa ở | - Mật độ dòng thấp

từng chỗ của bể mặt - Bố trí điện cực chưa tốt

- Thiếu HạSO¿ - Thêm H;S©¿

Trên lớp mạ có các - Dư Cr* - Điện phân ở mật độ đòng

vết nâu - Nông độ Fe”” lớn hơn

| Xăng crômat chì trên

| anot quá đầy

- Đánh sạch anot bằng bàn chải

{ - Catot phụ không đúng

- Bọt khí thoát ra khó

- Bố trí lại điện cực

- Bố trí và sửa chữa catot phụ

- Điều chỉnh cự ly catot, anot

Chương 3 Tổng kết phần nghiên cứu

L Những số liệu đánh giá tính năng cơ lý của lớp mạ crôm phục hồi

1 Xác định chiêu dày lớp mạ crôm phục hỗi

Mẫu mạ: Thép hợp kim CT¿; Kích thước : 50 x 50 x 5

Phương pháp xác định: Phương pháp khối lượng

Thiết bị sử dụng: Cân phần tích SARTARIUT (Max x 160 g Min 0,0001g)

Tiêu chuẩn sử dụng : TCVN 4392 - 86

(g: -g1)

Công thức tính: Hịg = ¬~„ 10000

Hạg: chiéu day trung binh pm

#i, ø› : khối lượng trước và sau khi ma, g

Mẫu thử CT¿; Khối lượng (g) | Hiệu số (g) | Chiểu dày trung bình

2 Xác định độ cứng của lớp mạ crôm phục hỗi

1- Tên mẫu : Mẫu mạ crôm

3 Đánh giá độ bám dính giữa lớp mạ crôm với nên thép hợp kim 30 XH 3A

Mẫu : Thép hợp kim để chế tạo chỉ tiết máy bay 30 XH 3A

Miẫu thử nghiệm | Chiểu dày lớp | Phương pháp thử

Ký hiệu | Kích thước (mm) | mạ crôm (um) | Mài Rũa thô Ram

C O14, L355 | x250 | Không bong | Không bong Không nứt

Œ @¡4„„ L55 | = 250 Không bong | Không bong | Không bong nứt

cg 15,, L55 | ~+ 300 Không bong | Không bong | Không bong nứt

lo @¡4„„ L55 +x320 Không bong | Không bong | Không bong nứt

cy @a„ L55 = 350 Không bong | Không bong | Không bong nứt

ca @14„„ L55 I ~360 Không bong | Không bong | Không bong nứt

Ca Olan L55 2 355 Không bong | Không bong | Không bong nứt

Cry 145, L355 = 405 Không bong | Không bong | Không bong nứt C15 @is,, LSS ~ 402 Không bong | Không bong | Không bong nứt

cụ @iz„; L55 | = 510 Không bong | Không bong | Không bong nứt

cụ LIÊN L55 | = 515 Không bong | Không bong | Không bong nứt

Cle @4„L55 ` = 507 Không bong | Không bong | Không bong nứt

Cụ @¡¡„ L55 ~601 Không bong | Không bong | Không bong nứt

on yay, LSS = 607 Không bong | Không bong | Không bong nứt

Am @u„ L55 ~612 | Không bong | Không bong | Không bong nứt

: Theo yêu câu: 60 - 70 HRc

: Không bong tróc khi mài thô và mài tính

23

5 Tinh năng cơ lý lớp mạ crôm phục hồi

STT Tinh ning Mức chỉ tiêu | Kết quả đat | Phương pháp đánh giá

1 | Tỷ khối, g/cmẺ 6,9 - 7,2 7,0 TCVN 177-75

Kết luận : ,

Kết quả khảo sát chế độ mạ, chế độ đảo cực ảnh hưởng tới chất lượng bề mặt,

độ lỗ xốp và tính năng cơ lý của lớp mạ, khả năng bám dính giữa lớp mạ và nền, đáp

ứng được chiéu đày của lớp mạ phục hổi đã khẳng định việc xử dụng chế độ đảo cực có thể tăng mật độ dòng đến 80 - 110 A/dmˆ với tỷ lệ tạ : ty 1⁄50 - 1⁄60, chu kỳ đảo cực 3 -

5 phút lớp mạ cho chất lượng tốt : ứng suất nội giảm, độ lỗ xốp giảm, độ bám đính đảm bảo, độ cứng cao và thời gian mạ giảm > 2 lần

Việc ứng dụng kết quả nghiên cứu để mạ phục hổi kích thước các chỉ tiết và bể mặt

khuôn mẫu khí cần lớp mạ crôm dây 50 - 700 um hoàn toàn thích hợp

24

II Ứng dụng kết quả nghiên cứu,

Những thể loại chí tiết, cụm chỉ tiết máy bay đã được phục hồi sửa chữa trên cơ sở áp dụng kết quả nghiên cứu của để tài

1, Các thể loại bộ đôi : Van khóa , bơm

21 | Bé truyền động xích băng tải 11 157 - 11620

22_| BO truyén dong cla cau TA-77

33 | Van giới hạn tiêu hao 24 - 5633 -0

34 | Van antoan TA 42 - 00 - 3K

35 _| Van điều khiển (7 vị trí) 26 - 5660 - 0

25

KẾT LUẬN CHUNG

Phần tổng quan tài liệu : Đề tài đã trình bày tính chất và ứng dụng của lớp mạ

crôm, đặc điểm riêng của quá trình mạ crôm so với các loại mạ khác, hướng ứng

dụng các hiệu ứng vật lý nhằm tăng cường chất lượng và nâng cao hiệu quả kinh

tế của mạ crôm phục hồi là nội dung nghiên cứu để tài đã lựa chọn

Phần nghiên cứu : Đề tài đã khảo sát đánh giá ảnh hưởng của chế độ mạ ở đây

là mật độ dòng lên : chất lượng bể mặt, độ lỗ xốp, ứng suất nội và hiệu suất đồng trong quá trình mạ crôm không đảo cực, so sánh với quá trình mạ crôm đảo

cực, kết quả nghiên cứu về :

- Cách bố trí và gia công điện cực anod,

- Phương pháp gia công và xử lý bể mặt chỉ tiết mạ

- Lựa chọn dung dịch mạ

- Chế độ đảo cực, chu kỳ đảo cực, tỷ lệ t, : t„ , mật độ đồng

Đề tài đã thiết lập quy trình mạ phục hỗi kích thước chỉ tiết máy bay vận tải và huấn luyện quân sự, chỉ tiết cơ, bể mặt khuôn mẫu chiều dày lớp mạ từ 50 - 700

um, thời gian mạ giảm 1/2 lần so với mạ không đảo cực, chất lượng lớp mạ và tính năng cơ lý theo đúng yêu cầu kỹ thuật

Để tài đã có quá trình nghiên cứu ứng dụng công nghệ điện hóa như:

- Mạ Cađimi,

- Mạ Niken

- Oxy hóa thép

- Phốt phát hóa thép, cađimi

~- Oxy hóa nhôm và hợp kim nhôm

Đã thiết lập được quy trình cho mỗi thể loại công nghệ trên

Kết quả nghiên cứu đã được ứng dụng phục hồi khả năng làm việc của 35 thể

loại bộ đôi, II thể loại chi tiết càng (năm 1999) phục vụ kịp thời cho công tác sửa chữa máy bay vận tải và huấn luyện quân sự

Kết quả nghiên cứu còn ứng dụng để tăng độ bền, phục hồi khả năng làm việc

của một số thể loại chỉ tiết cơ và bể mặt khuôn mẫu cho ngành nhựa thành phố

Đề tài đã thực hiện đẩy đủ nội dung để cương nghiên cứu được bảo vệ trước hội đồng KHKT-CN xét duyệt ngày 9/7/1999 đã hoàn thành tốt hợp đồng

số 46/199/HĐ-KHCN "Nghiên cứu khoa học và phát triển khoa công nghệ" với

Sở KHCN MT ký ngày 2/8/1999,

27

PHIẾU ĐĂNG KÝ ĐỀ TÀI

i phue nồi bằng dòng đão cực tíng dụng trong công nghệ sữa chữa máy bay

vận tắt — huấn luyện và khuôn mẫu

Cơ quan chủ trì để tài : Thang tâm kỹ thuật Nhiệt đới

Viện kỹ thuật Nhiệt đới & bảo vệ Alôi trường

Dia chi: 56 Trương Quốc Dung, Quận Phú nhuận, Taành phố Hỗ Chí Minh

Số tài khoản (VI) Số điện thoại : 8475679 — 8441145

Cơ quan quản lý đề tài : Sở Khoa học Công nghệ môi trường TP Hé Chi Minh

Địa chỉ : 22+ Điện Biên Phú Số điện thoai : 8201-425

Dự kiến kinh phi (déng) : 285 wigu ; Quira USD

Nguồn cấp : Vgân sách nghiên cứu : Sở khoa học Công nghệ - Môi trường TP Hồ Chí Minh

Năm Bắt đầu 6/1999 Dự kiến kết thúc 6/2000

Loại hình nghiên cứu : Lĩnh vực khoa học

Nghiên cứu Nghiên cứu triển khai Tựnhiên Kÿthuật Nông nghiệp Y học Xã hội

Cơ quan ứng dụng kết quả nghiên cứu :

Số hợp đồng : hoặc công văn yêu cầu)

Nhà máy sửa chữa máy bay 441 Quân chẳng không quân

: 9 | Cơ quan quản lý: - Sở khoa học Công nghệ Môi trường TP Hỗ Chí Minh

Cơ quan chủ trì :7rung tâm kỹ thuật nhiệt đời thuộc Viện KTND & BVMT,

Dia chỉ : 36 Trương Quốc Dung Quận Phú nhuận, TP Hồ Chí Minh

| Điện thoại : 8441145 — 8475679

(_ Chủ nhiệm để tài: Bài Trọng Tài

Hocvi Ky sur Ngành chuyên môn : Công nghệ điện hóa

Địa chỉ: 2AIHuỳnh Hữu Bạc, Tân bình, TP HCM Điện thoại : 8475679

Cơ quan phối hợp chính :

- Nhà máy A41, Không quân

- Các xưởng cơ khí chế tạo khuôn mas

10_| Tình hình nghiên cứu trong và ngoài nước

-_ Trong nước : Phục hồi sửa chữa các chí tiết, cụm chỉ tiết máy được chế tạo bằng hợp kim

cao cấy 30 XH3A trong điều kiện nước ta chưa chế tạo được Đông thời trong công nghệ

| sửa chữa phục hồi cho phép được xử dụng lớp mạ crôm hợp kim có chiêu dày 500 —

1000m+, việc nghiên cứu để giảm thời gian mạ, tăng chất lượng lớp mạ bằng các kỹ thuật

tiên tiến như dòng đảo cực , mạ xung, dùng xiêu âm ngày càng được chú ý nhiều

Bước đầu Viện kỹ thuật Nhiệt đới & Bảo vệ môi trường cùng với Nhà máy A41đã thành

công trona nghiên cứu phục hồi hàng loại các chỉ tiết thuộc hệ động của máy bay vận tải và

30

33 | Danh sách những người thực hiện và phối hợp chính

i

L Phàng Chí Sỹ Phó tiến sỹ Hóa lý Trung tâm kỹ thuật Nhiệt đới |

`3 Bài Trọng Tài KY su Hoa Trung tâm kỹ thuật Nhiệt đới

3 Trần Đình Hiến K¥ sue Hóa Trung tâm kỹ thuật Nhiệt đới ị : 4 Nguyên Huy Châu Kv su Cơ khí Nha mdy Ad] Ị

6 Trân Quốc Việt Đại học Hóa Trung tâm kỹ thuật Nhiệt đới

0

AE

ỦY BAN NHÂN DÂN CỘNG HÒA XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM

THANH LAP HOI DONG XET DUYET

DE TAI NGHIEN CUU KHOA HOC GIÁM ĐỐC SỞ KHOA HỌC, CÔNG NGHỆ VA MOI TRUONG

-_ Căn Cứ quyết định số ?71⁄P ngày 06/06/198 của chủ nhiệm Ủy ban KH & KTNhà nước ban hành quy định về đăng ký nhà nước để tài nghiên cứu KH, KT và nộp báo

cáo kết quả nghiên cứu

- _ Căn Cứ quyết định về việc thành lập Hội ding Khoa học và Kỹ thuật Thành phố Hỗ Chí Minh, số 130/QĐ-UB ngày 13/06/1985 của Ủy Ban Nhân Dân TP Hồ Chí Minh

-_ Theo đề nghị của Trưởng Phòng Quản lý KH & CN

QUYẾT ĐỊNH

DIEU 1: Nay thành lập tại Thành phố Hỗ Chí Minh HỘI ĐỒNG XÉT DUYỆT ĐỂ TÀI:

NGHIÊN CỬU MẠ PHỤC HỒI BẰNG DÒNG ĐẢO cục ỨNG DỤNG TRONG

VÀ KHUÔN MẪU

Do KS Bùi Trọng Tài chủ nhiệm để tài

Thành viên của Hội đồng gồm người (xem danh sách đính kèm)

ĐIỀU 2: Hội đồng có trách nhiệm xét duyệt và nghiệm thu nội đung của công trình nghiên cứu nói trên trong vòng 20 ngày kể từ ngày ký quyết định

ĐIỀU 3: Các Ông (Bà) Chủ tịch, Phó Chủ tịch, Ủy viên Hội đồng xét duyệt và Chủ nhiệm

để tài nghiên cứu khoa học chịu trách nhiệm thi hành Quyết định này

T GIÁM ĐỐC PHO SIAM ĐỐC

DANH SÁCH CÁC THÀNH VIÊN TRÔNG HỘI ĐỒNG

_01 | Nguyễn Khương PTS _i Chủ nhiệm bộ môn Đại học SP _| Chủ tịch

¡ 02, | Nguyễn Manh Hùng PTS " Trưởng phòng - Viện KTOSH Thanh viér

03 | Lé Van Oanh KS | Trưởng phòng - Nhà máy A4], _ -

94 | Lê Văn Toại KS Nhà máy Ba Son M

|05 | Nguyễn An Vĩnh_ - GS.TS _| Chi ích Hội đồng KHCN tự động TP -

08 | Võ Thùy Linh - Kế toán | Sở Khoa học Công nghệ & Môi trường -

Trưởng

09 | Nguyễn Vũ Tuấn ` KS Sở Khoa học CN - MT Thư ký

KHÁCH MỜI

Ho va tén Chức danh |

Ong Trần Đình Phú ng Trần Văn Kế | Trưởng phòng | Sở Kế hoạch đậu tư _ | _ Phó giám đốc |

Ba à Lê Thi Minh Thu Trưởng phòng | Sở Tài chinh |

_ Phó phòng _ | Sd KH Céng nghệ & Môi trường _

BIÊN BẢN XÉT DUYỆT ĐỀ TÀI

*Nghiên cứu mạ phục hồi bằng đồng đảo cực ứng dụng trong công nghệ sửa chữa máy bay vận tải — Huấn luyện và khuôn mẫu ”

Chủ nhiệm để tài: KS Bùi Trọng Tài

Hội nghị bắt đầu lúc 8h ngày 09/07/1999 tại văn phòng Sở Khoa học CNMT 244

Điện Biên Phủ, Quận 3 TP Hồ Chí Minh

-_ Đọc quyết định thành lập Hội đồng, giới thiệu thành viên và khách mời,

-_ Giới thiệu Chủ tịch Hội đồng PTS Nguyễn Khương điều khiển Hội nghị

A CHỦ NHIỆM ĐỀ TÀI BÙI TRỌNG TÀI TRINH BAY NOI DUNG

(có báo cáo kèm theo)

1 Yêu cầu cấp bách của đề tài

Trước thực tế yêu cầu sửa chữa Máy bay vận tải quân sự , các chỉ tiết, cụm chỉ

tiết cần sửa chữa rất nhiều Đo thời gian sử dụng đã lâu các chỉ tiết cụm chỉ tiết đã bị mài mòn, ăn mòn, cân phục hổi đảm bảo tính năng làm việc của chỉ tiết và cụm chỉ tiết Trong quá trình phục vụ nhu cầu cấp thiết cho sửa chữa đề tài “Nghiên cứu ma

phục hổi bằng dòng đảo cực ứng dụng trong công nghệ sửa chữa máy bay vận tải —

Huấn luyện và khuôn mẫu” được hình thành xin kinh phí để nghiên cứu một cách có

hệ thống

1I Mục tiêu của đề tài

Trên cơ sở thiết bị hiện có và vật tư mua ở thị trường để có thể nghiên cứu

nhằm đáp ứng cho nhu cầu của các cơ sở công nghiệp ở Thành phố

II Nội đung đề tài

-_ Nghiên cứu tỷ lệ giữa thời gian đảo cực thời gian quá trình anod và catot hiệu suất dòng lớn (hiệu quả nhất) qua đó nếu mạ phục hổi có áp dụng dòng đảo cực sẽ tăng mật độ dòng làm giảm thời gian mạ

- _ Xây dựng được quy trình mạ cho từng chỉ tiết, cụm chỉ tiết máy bay

-_ Sự ảnh hưởng của dòng đảo cực đến hiệu suất dòng đến hiệu suất dòng, nghiên cứu tìm chế độ tối ưu để phục hồi thép 30XH 3A

IV Phương án sẵn phẩm

Tìm quy trình mạ (có ứng dụng dòng đảo cực) cho:

+ Mạ crôm cứng

+ Mạ phục hổi 15 ~ 20 loại chỉ tiết

+ Mạ khuôn nhựa, tạo hình khuôn nhựa

V Nội dung & tiến độ thực hiện đề tài

1- Nghiên cứu các quy trình xử lý bé mặt các chỉ tiết

2- Nghiên cứu dung dịch và chế độ ma,

3- Quy trình phục hổi các chỉ tiết

34.

Thực hiện đến năm 2000

B Y KIEN CUA HOI DONG

1- Chủ tịch Hội đẳng phó tiến sỹ Nguyễn Khương:

Để lài có giá trị và tầm vóc thực tế cao, phải tốn nhiều thời gian và công sức

mới hoàn thành số lượng công việc

-_ Giúp cho nhiều nhà sản xuất trong thành phố

-_ Để tài đã được chuẩn bị kỹ

Chú ý đến: Lớp mạ crôm phụ thuộc nhiều vào thành phân dung dịch lớp mạ Đề tài

cần có phương tiện để phân tích dung dịch cho kịp thời

+ Phân bổ anod cho phù hợp với sự phức tạp của bể mặt cần mạ

2 Ý kiến G5 TS Nguyễn An Vĩnh

Đề tài rất quan trọng trong thực tế vì phụ tùng máy bay khó nhập đơn lẻ (nếu

nhập ổ các nước khác là nhập cả nhà máy) -

- _ Ý nghĩa khoa học lớn: ban để tài có hiểu biết lớn về kim loại học

- _ Nội dung công việc rộng hơn tên để tài (có cả oxy hóa, men hóa, phốt phát hóa)

-_ Đối với thép hợp kim có nhiều loại không dùng dòng đảo cực vì đễ làm biến đổi tính chất hợp kim

- Nên đưa vào để tài nội dung có mức độ mang được tính áp dụng cao cho cơ sở khác

-_ Ý nghĩa giảm thời gian mạ khi áp dụng dòng đảo cực theo DIN : 1000 pm 1a 24h,

d= 30 — 60A/dm”

3 Ý kiến KS Lê Văn Oanh (Nhà máy A41) Trưởng phòng kỹ thuật

Nhu cầu của Nhà máy A41 rất lớn vì ta không nhập được phụ tùng tuy vẫn

phải duy trì lực lượng máy bay, để nghị Sở quan tâm đâu tư cho ngành này cũng như

6 Ý kiến PTS Huỳnh Bạch Răng (Viện kỹ thuật nhiệt đới & bảo vệ môi trường)

Cho biết thêm hiệu quả áp dụng cho kinh tế & xã hội

1 Ý kiến PTS Nguyễn Mạnh Hùng (Viện KTQS II)

Giá trị thực tiễn cũng như hiệu quả kinh tế đã rõ

Để tài nên tập trung kinh phí và trí tuệ để hoàn chỉnh vấn để dòng đảo cực

35

Nên phân loại sản phẩm (15 - 20 cụm) theo tiêu chuẩn nào đó

C CHU NHIEM ĐỀ TÀI KS BÙI TRỌNG TÀI GIẢI TRÌNH

Nội dung để tài nhiễu vì không phải thực hiện trong một năm, nhưng Sở cho ý

kiến là trước mắt nên đưa vào cụm chỉ tiết máy bay

Nghiên cứu dòng đảo cực nhằm giảm thời gian mạ, do tăng mật độ dòng và tăng hiệu

suất dòng nhưng đắm bảo tính năng lớp mạ crôm phục hồi

Vấn để bố trí đương cực là việc phải làm do đó ban đề tài càng chú trọng hơn

Sau khi mạ phải khử Hạ dư hoặc sau khi gia công cơ khí xong, cần khử mỏi đều thực hiện theo công nghệ sủa chữa máy bay cho chỉ tiết phục hồi kích thước bằng lớp mạ crôm cứng

Mạ phục hồi các chí tiết máy (nếu công nghệ sửa chữa cho phép) sẽ mang lại hiệu quả kinh tế cao vì rẻ hơn nhiều so với nhập ngoại, đồng thời đảm bảo được tiến độ sản xuất Việc hoàn chỉnh nghiên cứu ứng dụng dòng đảo cực sẽ giúp cho

khả năng áp dụng phục vụ vào thực tế: ngành nhựa, ngành cơ khí sửa chữa máy

D CHỦ TỊCH HỘI ĐỒNG KẾT LUẬN

- Giá trị thực tế có ý nghĩa lớn

- Tập trung vào một mục tiêu để tài là sự ảnh hướng của dòng đảo cực đến các

yếu tố liên quan (tham số)

- Cần phải chuẩn hóa các sản phẩm chí tiết

4- Chú ý đến khâu kỹ thuật của quy trình để đẩm bảo ý nghĩa của đồng đảo cực

Rất hoan nghênh nhóm để tài đã đưa ra đề tài này

SỞ KHOA HỌC, CÔNG NGHỆ VÀ MỖI TRƯỜNG

THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH

PHIẾU ĐÁNH GIÁ ĐĂNG KÝ ĐỀ TÀI NGHIÊN CỨU CỦA HỘI ĐỒNG XÉT DUYỆT

(Của các thành viên hội đồng xét duyệt đề tài khoa học và công nghệ )

a Kan wk,

CHUNHIEMDETAR K¢ Po, Tạo, Lan

Số thành viên trong hội đồng: £

Tổng số điểm của các thành viên trong Hội đồng: +t 2

Ngày 7 thing ÿ năm 19997

ỦY BẠN NHÂN ĐÀN TP.HCRI CỘNG HÒA XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM

SỬ KHOA HỌC, CÔNG NGHỆ MỖI TRƯỜNG

Chúng tôi gồm :

+

1 Bên giao gọi là Bên A : Sở Khoa học, Công nghệ & Môi trường TP.HCM

ar

- Dia chi : 244 Dién Bién Phd - Quan 3 TP HCM

~ Điện thoại : 8297831 Fax:

- Số tài khoản — ï Tại Kho bạc Nhà nước Quận 3

- Đại điện là Ông(Bà) (nếu là người ng ủy quyền phải nêu rõ giấy ủy quyền số ngầy

tháng năm do ai kỹ) Shan , Binh W

- Chức vụ : Phe’ gm Se pe On AT Ip Hi al hank

2 Bên nhận goi la Bén B: (Co quan chủ trì đề tài) Vien 4 Shoal 7 hitter phere bb mss Dairy

- Dia chi : & 7,ãy Gee ‘Bay Fe hewn pola 22» ip Hecke bork

- Số tài khoân : 74.001 06” Tại ngân hằng : “ 4 oh; 2, A2 to“

- Dai diện là Ong(Bay: (nếu là người được ủy quyền phải nêu rõ giấy ủy quyền số „ngầy

tháng năm đo ai ky) ẳ 121/0

- Chức vụ > thew 22p

Hai bên cùng thoả thuận ký kết hợp đồng nghiên cứu khoa học và triển khai công

nghệ ( dưới đây gọi tắt là hợp đồng) với những điều khoan sau :

Điều 1 : Bên A : Đồng ý giao cho bên B thực hiện cong | trình nghiên cứu khoa học và triển

khai see ng a ha tên bà là Me Vl ft he lay cs diel he Ay ey

he fitx = ez “ làm chủ nhiệm đề tài, theo các nội dung, tiến độ, sản

phẩm cụ thể, kinh phí tương ứng cho từng nội dung ghỉ trong bản đề cương nghiên cứu đã được Hội đồng xét duyệt thông qua ngày 7 IF năm 1997 và ý kiến phê duyệt của