Phân tích công nghệ bán hàng tự phục vụ với một công ty và đánh giá xu hướng phát triển của nó ở Việt Nam trong thời gian tới
Trang 1THẢO LUẬN MARKETING THƯƠNG MẠI
Nhóm 4
Đề tài: Phân tích công nghệ bán hàng tự phục vụ với 1 công ty cụ thể và đánh
giá xu hướng phát triển của nó ở Việt Nam trong thời gian tới
Đề cương sơ lược
1.1 Qui trình 1.2 Ưu điểm, hạn chế 1.3 Điều kiện áp dụng
N ội:
2.1 Giới thiệu chung về siêu thị BigC Hà Nội 2.2 Qui trình bán hàng tự phục vụ ở BigC 2.3 Ưu điểm, hạn chế
3 Xu h ướng phát triển của công nghệ bán hàng tự phục vụ ở VN
trong th ời gian tới
4 M ột số giải pháp khắc phục hạn chế tại BigC
Trang 2N ỘI DUNG
1 Khái quát về công nghệ bán hàng tự phục vụ:
Hình thức bán hàng tự phục vụ: theo hình thức này, khách hàng tự chọn
lấy hàng hóa, trước khi ra khỏi cửa hàng mang đến bộ phận thu tiền để thanh
toán tiền hàng Nhân viên thu tiền nhập hóa đơn bán hàng và thu tiền của
khách hàng Hình thức này được áp dụng phổ biến ở các siêu thị
1.1 Qui trình:
- Bước 1:
+ nhân viên siêu thị đón khách
+ khách gửi đồ, nhận giỏ, nhìn nhận các sơ đồ
- Bước 2: khách hàng tới khu vực bày hàng và thực hiện các hoạt động
chọn hàng, từ đó hình thành các hàng hóa sẽ mua Sau đó đến khu vực
thanh toán
- Bước 3:
+ nhân viên thu ngân tính tiền, kiểm tra hàng hóa, thu tiền, giao hàng và
hóa đơn thanh toán cho khách
+ khách hàng mang giỏ đến nơi quy định, lấy đồ về
+ nhân viên siêu thị chào khách hàng, kiểm tra lại hàng hóa
Ưu điểm:
- Kiểm soát và thống kê hàng hóa nhanh
Trang 3- Tiết kiệm được lực lượng lao động ngắn hạn
- Khách hàng chủ động trong việc lựa chọn hàng hóa
- Khách hàng có nhiều sự lựa chọn
Hạn chế:
- Chi phí đầu tư ban đầu cho hệ thống các thiết bị rất lớn
- Tỉ lệ thất thoát hàng hóa cao hơn trong công nghệ bán truyền thống
- Ảnh hưởng đến chất lượng hàng hóa
2 Phân tích công nghệ bán hàng tự phục vụ tại siêu thị BigC Hà Nội:
Big C là thương hiệu của tập đoàn Casino, một trong những tập đoàn
bán lẻ hàng đầu châu Âu với hơn 9.000 cửa hàng tại Việt Nam, Thái Lan,
Ac-hen-ti-na, U-ru-guay, Vê-nê-zuê-la, Bra-xin, Cô-lôm-bi-a, Ấn Độ
Dương, Hà Lan, Pháp…, sử dụng trên 190.000 nhân viên Khai trương đại
siêu thị đầu tiên tại Đồng Nai năm 1998, hiện nay, Big C hiện diện ở hầu hết
các thành phố lớn như Hà Nội, Hải Phòng, Huế, Đà Nẵng, Biên Hòa,
TP.HCM
Big C là một trung tâm mua sắm lý tưởng dành cho khách hàng Việt
Nam: mỗi siêu thị có trên 50.000 mặt hàng, từ thực phẩm tươi sống đến hàng
tạp hóa, từ quần áo đến đồ trang trí nội thất, cũng như các mặt hàng điện
máy như đồ gia dụng và thiết bị nghe-nhìn, tất cả đều được bán với giá rẻ
Mỗi ngày, khách hàng của Big C đều được khám phá nhiều chương
trình khuyến mãi, các mặt hàng mới, các mặt hàng độc quyền, thuộc nhiều
chủng loại, được sản xuất tại Việt Nam hoặc được nhập từ nước ngoài
Trang 4Siêu thị BigC Thăng Long nằm trong hệ thống phân phối của siêu thị
Bigc Việt Nam Là một trong những siêu thị có sức mua rất lớn siêu thị Big
C Thăng Long là liên doanh giữa công ty TNHH Nhà nước một thành viên
Thăng Long GTC và công ty VINDEMIA SAS với số vốn điều lệ lên tới 30
triệu USD Trong đó Công ty TNHH Nhà nước một thành viên Thăng Long
GTC góp 35%, còn lại phía nước ngoài góp 65% Mục tiêu thành lập doanh
nghiệp liên doanh để xây dựng và kinh doanh một siêu thị gồm:
• Mua, tồn trữ và bán các sản phẩm hàng hóa tiêu dùng
• Mua, tồn trữ nguyên liệu và chế biến lương thực, thực phẩm để bán
• Trực tiếp hoặc qua các nhà thầu phụ để kinh doanh các dịch vụ
thương mại, giải trí, dịch vụ xe tại siêu thị
• Khai thác thương hiệu
• Tổ chức xuất khẩu hàng hóa Việt Nam
Đây là siêu thị bán lẻ lớn nhất Việt Nam với diện tích 12.000m2
và tổng đầu tư 12 triệu USD
Trung tâm thương mại Big C Thăng Long tọa lạc tại 222 Trần Duy
Hưng, quận Cầu Giấy, Hà Nội: gồm 2 tầng, siêu thị Big C chiếm toàn bộ
tầng trên và tầng trệt là 100 cửa hiệu bán các nhãn hiệu nổi tiếng Siêu thị có
đầy đủ các mặt hàng trong, ngoài nước và hàng mang thương hiệu Big C
Siêu thị nằm trên đường Trần Duy Hưng, nơi các khu đô thị mới đang mọc
lên rầm rộ phía Tây Hà Nội Đây sẽ là siêu thị bán lẻ lớn nhất Thủ đô, nối
tiếp sự ra đời của các trung tâm thương mại lớn tại Hà Nội gần đây như
Metro, Vincom Big C Thăng Long sẽ là sự kết hợp của hệ thống cửa hàng
bán lẻ với gian bán thực phẩm lấy thẳng từ nhà sản xuất nhằm cung cấp hàng
hóa chất lượng cao với giá cả hợp lý
Trang 5Khách hàng của siêu thị BigC: là một bộ phận dân cư trong quận cầu
giấy và khu vực lân cận siêu thị, chủ yếu là các hộ gia đình có thu nhập từ
trung bình khá trở nên, ngoài ra còn có sự tham gia của người nước ngoài và
sinh viên nhưng những đối tượng này chiếm không nhiều
Theo số liệu mà chúng tôi thu thập được thì tỷ lệ đối tượng khách
hàng của siêu thị BigC như sau:
+ 21% là khách hàng có thu nhập cao ( bình quân trên 8 triệu đồng / 1
tháng)
+ 48% là khách hàng có thu nhập khá ( bình quân 5-8 triệu đồng/ 1
tháng)
+ 22,5% là khách hàng có thu nhập trung bình (bình quân 2-5 triệu
đồng/1 tháng)
+ 8,5% là các đối tượng khác ( sinh viên, khách du lịch và người nước
ngoài )
Khách hàng đến với BigC quan tâm tới chất lượng sản phẩm,phong
cách sản phẩm , dịch vụ khách hàng, quy mô của siêu thị ,đặc biệt là quan
tâm đến giá cả hàng hóa Trong giai đoạn suy thoái kinh tế hiện nay thì chiến
lược về giá cả của BigC tỏ ra hấp dẫn với rất nhiều đối tượng khách hàng
Hiện nay BigC đang hợp tác với hàng nghìn nhà cung cấp lớn nhỏ,
chủ yếu là các nhà sản xuất như:
+ Công ty thực phẩm Hà Nội
+ Công ty sữa Việt Nam
+ Công ty Trung Thành
+ Công ty đồ hộp Hạ Long
Trang 6+ Công ty miwon, Ajinomoto
+ Công ty bánh kẹo hải Châu
+Các cơ sở sản xuất rau sạch Đông Anh , Từ liêm
+Tập đoàn phân phối phú thái, công ty Vison
+Và nhiều nhà cung ứng nước ngoài , hàng trăm công ty khác ở Việt
Nam
Với hàng nghìn nhà cung ứng trên thị trường là một thuận lợi cho
BigC trong việc tìm kiếm thành công về nguồn hàng Thông tin về các nhà
cung cấp luôn được phòng thu mua cập nhật với đầy đủ thông tin về mặt
hàng, xuất xứ, chất lượng, giá cả…những thông tin này được lưu trữ cẩn
thận và khi có trục trặc xảy ra đều được các bộ phận chức năng lưu lại để kịp
thời báo cáo lên phòng giám đốc hoặc trưởng phòng kinh doanh để kịp thời
ứng biến
Một số thông tin liên quan:
* Khu vực bãi đậu xe
- Xe hơi: Bãi rộng, miễn phí
- Xe 2 bánh: Bãi có mái che, sức chứa 6.000 xe, miễn phí
- Giữ nón bảo hiểm miễn phí
- Có trạm đón taxi
* Giao hàng: Miễn phí trong phạm vi 15km với hoá đơn từ 500.000đ
* Có đội ngũ nhân viên phụ trách từng khu vực quầy hàng
* Siêu Thị nằn trên tầng 2 của tòa nhà BigC
Trang 7* Các hình thức thanh toán: tiền mặt, dùng thẻ thanh toán (Visa,
Master, Amex, JCB, ACB, Vietcombank & các ngân hàng liên minh)
* Có máy rút tiền ( ATM): ANZ, HSBC, Techcombank, VIB Bank,
Incombank, Agribank
- Khách hàng gửi xe và lấy xe đẩy hàng ở tầng 1
- Khách hàng đi thang máy lên tầng 2 ở đầu lối ra vào có 2 nhân viên an
ninh trực ở cửa đón khách
- Khách hàng gửi đồ, lấy giỏ đựng hàng ( đối với khách không dùng xe đẩy
hàng)
- Khách hàng tới khu vực bày hàng và thực hiện hoạt động chọn hàng cho
vào giỏ hàng ( các nhân viên bán hàng có thể đứng hướng dẫn khách hàng
khi cần thiết )
- Khách hàng đến khu vực thanh toán
- Nhân viên thu ngân tính tiền, kiểm tra hàng hóa, thu tiền, giao hàng và
hóa đơn thanh toán cho khách
- Nhân viên an ninh kiểm tra lại hàng hóa và đóng dấu vào hóa đơn cho
khách
- Khách hàng lấy hàng đưa giỏ hàng và xe đẩy vào khu vực quy định, nhận
hàng và ra về
Ưu điểm:
Trang 8- Hàng hóa đa dạng, nhiều chủng loại, mẫu mã giúp cho người tiêu dùng có
nhiều sự lựa chọn khi mua sắm tại siêu thị
- Chất lượng hàng hóa, vệ sinh an toàn thực phẩm đang được siêu thị quan
tâm rất nhiều để đảm bảo đem lại chất lượng tố nhất cho khách hàng
- Chất lượng sản phẩm : hầu hết hàng hóa trong siêu thị đều có nguồn gốc
rõ ràng, đầy đủ nhãn mác và được kiểm tra chất lượng một cách nghiêm cách
nghiêm ngặt
- Trưng bầy sản phẩm : Đây được coi là một trong những yếu tố quan trọng
để thu hút khách hàng Trong những năm gần đây, siêu thị có sự tham gia
của các yếu tố nước ngoài đã đem đến nghệ thuật sắp xếp, trưng bầy hàng
hóa theo chuẩn mực quốc tế Hàng hóa được bố trí hợp lí, giao thông đi lại
trong siêu thị thuận tiện hơn, diên tích tiếp xúc giữa hàng hóa và khách hàng
được khai thác triệt để…Điều đó làm cho khách hàng đế với siêu thị ngày
càng đông, không chỉ đi mua sắm mà còn đi tham quan, ngắm nghía các mặt
hàng
- Các hoạt động marketing trong siêu thị cũng đang được quan tâm rất cao
như: các loại hình dịch vụ hỗ trợ khách hàng, hỗ trợ bán, tư vấn, phục vụ tại
nhà, quảng cáo, khuyến mại…
- Giá cả trong siêu thị cũng đang được mềm hóa khi siêu thị xác định đối
tượng khách hàng là người dân có thu nhập trung bình và thấp
- Đội ngũ nhân viên phục vụ được tăng cường với trình độ chuyên môn
ngày càng cao
- BigC trang bị hệ thống thanh toán tối tân, toàn bộ việc thanh toán được
thực hiện trên máy rất nhanh chóng và hiệu quả cao Ngoài ra có 1 số mặt
hàng được thực hiện thanh toán ngay tại quầy bán làm giảm thiểu việc thanh
Trang 9toán cho các quầy thu ngân chính và giúp cho khách hàng không phải chờ
đợi quá lâu
Hạn chế:
- Giá cả, chất lượng hàng hóa trong siêu thị vẫn không có sự thông nhất,
gây tâm lý mất tự tin cho khách hàng
- Vẫn còn có hiện tượng người tiêu dùng mua phải hàng quá hạn sử dụng
hay chất lượng giảm sút
- Giá cả hàng hóa luôn là vấn đề được người tiêu dùng quan tâm Đặc biệt
khi các siêu thị mở rộng thị trường thu hút thêm một lượng lớn khách hàng
có mức thu nhập thấp và trung bình Mức độ chênh lệch giá cũng rấtđa dạng
Nhìn chung, mức chênh lệch giá so với các cửa hàng khác là 10-15%, với
các chợtruyền thống là khoảng 10-25% Có một điểm rất đáng lưu ý là giá
bán trong các đại siêu thị nước ngoài rất phong phú, có nhiều sản phẩm tiêu
dùng giá bán thấp hơn hẳn so với các siêu thị khác, nhưng cũng có những
sản phẩm giá cao hơn nhiều như đại siêu thị BigC có thể tìm thấy nhữngsản
phẩm như nước xả vải thấp hơn giá bán của cùng sản phẩm đó trong siêu thị
Fivimart…Riêng hệ thống Metro giá bán rẻ hơn các siêu thị khác từ 10-20%
Đối với các mặt hàng tiêu dùng phổ biến được quảng cáo mạnh và phân phối
rộng khắp như các loại sữa hộp, sữa tươi, mì ăn liền, bột giặt …giá bán tại
BigC tương đối sát với bên ngoài Các loại hàng hóa ít thông dụng như các
sản phẩm nhập ngoại (rượu ngoại, bánh kẹo ngoại,mỹ phẩm, máy massage,
quần áo nhập ngoại…) mức giá bán tại siêu thị cao hơn nhiều so với các loại
hình cửa hàng khác
- Mặc dù siêu thị được lựa chọn làm địa điểm mua sắm ngày càng nhiều,
nhưng người dân Hà Nội vẫn có thói quen mua sắm hàng thực phẩm tiêu
dùng hàng ngày ngoài chợ, vì theo khảo sát, nhiều người dân cho rằng mua
hàng ngoài chợ gần nhà tiện lợi hơn rất nhiều,lại mua được đồ tươi sống, đặc
Trang 10biệt là có thể trả giá… hoặc tiện đường đi làm về, họ tạt qua chợ mua đò ăn
nhanh hơn là phải gửi xe vào siêu thị Siêu thị chỉ phù hợp với họ khi mua
với số lượng lớn, đặc biệt là mua sắm cho cả tuần tiêu dùng, hoặc cả tháng
đối với những sản phẩm để được lâu dài…Thói quen mua hàng ngoài chợ
đang thay đổi nhưng sẽ còn lâu dài, vì những người kinh doanh ở chợ sẽ thay
đổi cách thức bán hàng để đáp ứngvới những đòi hỏi mới của khách hàng
- Các hoạt động marketing khác đã được quan tâm, đầu tư xây dựng, nhưng
vẫn mang tính hình thức là chủ yếu, chất lượng hoạt động chưa cao, chưa có
độ sâu
- Trong thời gian gần đây, để thu hút khách hàng đến siêu thị, lựa chon và
mua hàng, các siêu thị đã liên tiếp có những đợt khuyến mại đối với nhiều
hàng hóa được bán trong siêu thị Các hình thức khuyến mại ngày càng
phong phú đa dạng: mua 2 hoặc 3 sản phẩm được tặng thêm 1 sản phẩm,
mua sản phẩm với khối lượng lớn hơn chỉ phải trả tiền với số lượng nhỏ,
tặng kèm các sản phẩm nhỏ đi kèm các sản phẩm lớn, quay số, giảm giá…
Khuyến mại ngày càng sôi động hơn do nhà sản xuất luôn muốn đẩy mạnh
tiêu thụ sản phẩm của mình, còn doanh nghiệp kinh doanh siêu thị luôn
muốn bán được nhiều hàng, với doanh số và lợi nhuận cao
- Siêu thị BigC ở Hà Nội cũng như ở Việt Nam chưa chú trọng đầu tư cho
quảng cáo Gần đây có xuất hiện quảng cáo của các siêu thị trên báo, tạp chí,
vô tuyến,nhưng tần suất còn thấp Siêu thị thường áp dụng hình thức quảng
cáo bằng những tấm băng rôn treo ngay trước cửa Quảng cáo tại địa điểm
siêu thị đang là chủ yếu của các siêuthị ở Hà Nội, hình thức này có thể tạo
dựng được hình ảnh của siêu thị trong tâm trí khách hàng khi họ đến trực
tiếp siêu thị, nhưng ít có tác dụng để khách hàng biết đến siêu thị
- Các hoạt động xúc tiến khác trong siêu thị ở còn rất hạn chế Các hoạt
động truyền thông, PR…là rất hạn hữu
Trang 11- Do hệ thống thanh toán được sắp xếp trải dài nên đôi khi khách hàng
không muốn đi xa nên tập trung thanh toán tại nơi gần và gây ra hiện tượng
có quầy thu ngân thì rất nhiều khác còn có quầy thì lại vắng khách
- Vào những ngày cuối tuần thì số lượng khách hàng tăng lên việc thanh
toán cũng khó khăn hơn.vì vậy khách hàng cũng rất ngại khi thanh toán
th ời gian tới:
Trong báo cáo của tổ chức RNCOS về hệ thống bán lẻ Việt Nam giai
đoạn 2008-2012, hệ thống siêu thị được nhận định sẽ tăng trưởng rất nhanh
và sẽ trở thành một kênh phân phối rất quan trọng cho các nhà sản xuất Hai
hệ thống siêu thị dẫn đầu là SG CO.OP và Big C đang có tốc độ tăng trưởng
nhanh và ổn định Tính đến nay, SG CO.OP đã có 38 siêu thị, hệ thống siêu
thị Big C cũng đã gia tăng số siêu thị lên 8 Nắm bắt xu hướng phát triển và
tìm cơ hội đẩy mạnh hợp tác với siêu thị sẽ hỗ trợ Doanh nghiệp trong hoạch
định kinh doanh
Theo Mike Moriarty, trưởng bộ phận nghiên cứu về tiêu dùng và bán lẻ
của A.T Kearney, quy mô thị trường bản lẻ ở Việt Nam còn nhỏ, song vẫn
rất hấp dẫn bởi áp lực cạnh tranh chưa lớn, trong khi tốc độ tăng trưởng kinh
tế đạt trên dưới 8% Bên cạnh đó, người tiêu dùng Việt Nam thuộc hàng trẻ
nhất ở châu Á và ngày càng mạnh tay chi tiêu
Các tập đoàn bán lẻ lớn của nước ngoài như Metro của Đức, Casino
của Pháp, Parkson đều đã có mặt ở Việt Nam Một tập đoàn bán lẻ của
Canada cũng đã công bố kế hoạch khai trương chuỗi cửa hàng tiện lợi mang
tên Circle K ở Việt Nam
Trang 12Chuyên gia của A.T Kearney ước tính quy mô thị trường bán lẻ Việt
Nam vào khoảng 20 tỷ USD Song theo số liệu công bố trong nước, doanh số
bán lẻ năm nay sẽ tăng khoảng 20,5% lên 975 nghìn tỷ đồng, tương đương
54,3 tỷ USD Đây là một thị trường khá lớn cho các doanh nghiệp phát triển
hệ thống siêu thị của mình
Ngành bán lẻ ở Việt Nam đang tiến tới sự hoàn thiện với phần lớn các hệ
thống siêu thị Cả nội địa cũng như nước ngoài, đều không bỏ lỡ sự hiện diện
của mình tại đất nước này Nổi bật lên là hình thức bán hàng tự phục vụ, một
hình thức bán hàng đang ngày càng phổ biến trong công nghệ bán lẻ
RNCOS, gần đây đã đưa ra báo cáo với tiêu đề: ‘’Phân tích về công
nghiệp bán lẻ Việt Nam’’ Báo cáo cho biết, cơ cấu bán lẻ ở Việt Nam sẽ trải
qua quá trình chuyển đổi ấn tượng trong giai đoạn 2007-2011, với những
siêu thị mini chuyên doanh điều hoà không khí, các khu liên hợp bán hàng
quy mô nhỏ và siêu thị trở nên chiếm ưu thế
Thị trường bán lẻ của Việt Nam được xem là một trong ba thị trường bán
lẻ hứa hẹn nhất toàn cầu (chỉ sau Ấn Độ và Nga) Các nhà phân phối toàn
cầu như Metro Cash &Carry, Parkson và Bourbon (Big C), đều đã khai
trương siêu thị ở Việt Nam, nơi tổng giá trị thị trường bán lẻ đạt 21 tỉ USD
năm 2005
Hướng tới thực hiện một phần của chiến lược phát triển là được xuất hiện
trong danh sách 500 nhà bán lẻ hàng đầu khu vực châu Á - Thái Bình Dương
vào năm 2010, Sài Gòn Co.op – một siêu thị hàng đầu Việt Nam đã khai
trương một khu buôn bán mới ở tỉnh miền trung Bình Thuận Siêu thị lớn
nhất của hệ thống này dự kiến đi vào hoạt động vào giữa năm 2007, với diện
tích vào khoảng 13.000 mét vuông tại thành phố Biên Hoà, Đồng Nai