Giáo án bài 38 hoàn chỉnh

Nhân tố bên trong 1.. Nhân tố di truyền... Hoocmôn sinh dục Testostêron và Ơstrôgen - Tuyến tiết: •Tinh hoàn tiết testôstêron •Buồng trứng tiết ơstrôgen - Vai trò: + Kích t

Ngày soạn : 07/03/2015

Người soạn : Phạm Thị Thảo

Giáo viên hướng dẫn: Cô Nông Thị Tố Như

Tiết dạy : 2 Lớp dạy: 11D1

BÀI 38: CÁC NHÂN TỐ ẢNH HƯỞNG ĐẾN SINH TRƯỞNG VÀ

PHÁT TRIỂN Ở ĐỘNG VẬT

I Mục tiêu bài học

Sau khi học xong bài này, học sinh cần phải:

1 Kiến thức:

- Nêu được vai trò của nhân tố di truyền đối với sinh trưởng và phát triển của động vật

- Kể tên được các hoocmôn ảnh hưởng đến sinh trưởng đến sinh trưởng và phát triển ở động vật có xương sống và không xương sống; nêu được vai trò của từng hoocmôn

- Nêu được nguyên nhân gây một số bệnh do rối loạn nội tiết phổ biến ở

người và cách khắc phục

2 Kỹ năng:

- Kĩ năng tư duy : phân tích, so sánh, nhận xét

- Kĩ năng học tập : tự học, làm việc với SGK, hoạt động nhóm

- Kĩ năng thực hành : Quan sát

3 Thái độ :

- Có ý thức trong việc ăn uống và chế độ dinh dưỡng, biết bảo vệ sức khỏe cho bản thân và gia đình

II Phương tiện dạy học

- Tranh , hình 38.1

- Phiếu học tập

III Phương pháp dạy học

- Vấn đáp tìm tòi

- Trực quan

- Làm việc với SGK

- Hoạt động nhóm , hoạt động cá nhân

IV Tiến trình dạy học

1 Ổn định tổ chức lớp(1 phút)

2 Kiểm tra bài cũ( 10 phút)

- Phát triển là gì? Biến thái là gì?

- Dựa vào biến thái người ta chia thành mấy kiểu phát triển ở động vật? Cho ví dụ? Phát triển của ếch thuộc kiểu biến thái hoàn toàn hay không hoàn toàn? Tại sao?

3 Dạy bài mới (34 phút)

a Đặt vấn đề (1 phút)

Người đàn ông cao nhất thế giới cao 2m51

Người đàn ông thấp nhất thế giới cao 55cm

Tại sao lại có sự chênh lệch về chiều cao lớn như vậy? Để giải thích được điều đó chúng ta sẽ học

Bài 38 : CÁC NHÂN TỐ ẢNH HƯỞNG ĐẾN SINH TRƯỞNG VÀ PHÁT TRIỂN Ở ĐỘNG VẬT

b Dạy bài mới

Hoạt động 1 : Tìm hiểu về yếu tố di truyền (7 phút)

(?) Có những yếu tố nào

ảnh hưởng đến sinh

trưởng và phát triển ở

động vật?

- Nhận xét câu trả lời của

HS

(?) Yêu cầu HS so sánh

gà ri và gà công nghiệp?

(?) Yêu cầu HS so sánh

người Châu Âu và người

Châu Á về chiều cao, cân

nặng?

- TL: thức ăn, nhiệt độ, giới tính, hoocmon, yếu tố

di truyền

- TL: gà ri nhỏ hơn nhưng thịt ngon hơn

- TL : người Châu Âu cao hơn, lớn hơn người Châu Á

I Nhân tố bên trong

1 Nhân tố di truyền

-Nhận xét câu trả lời đưa

quyết định tốc độ và giới hạn sinh trưởng, phát triển của mỗi cá thể và của mỗi loài

Hoạt động 2 : Tìm hiểu yếu tố giới tính( 3 phút)

- Yêu cầu HS so sánh

kích thước của gà trống

và gà mái

So sánh kích thước của

ong chúa và ong thợ?

(?) Lấy một số ví dụ minh

họa về sự khác nhau giữa

kích thước của con đực và

con cái?

- Từ các ví dụ trên rút ra

kết luận gì?

- Gà trống to, khỏe hơn gà

mái

- Ong chúa to hơn ong thợ

- Mối chúa lớn hơn mối thợ

- Nam cao, khỏe hơn nữ

- Mỗi loài khác nhau thì

kích thước giữa giới đực và cái là khác nhau

2.Yếu tố giới tính

Tùy từng loài mà giới đực và cái có tốc độ lớn và giới hạn lớn khác nhau

Hoạt động 3: Tìm hiểu các hoocmon ảnh hưởng đến sinh trưởng và phát triển của động vật có xương sống (15 phút)

- Yêu cầu HS quan sát

hình 38.1 SGK trang 152,

kể tên các hoocmon ảnh

hưởng đến sinh trưởng và

phát triển ở động vật có

xương sống?

- Nhận xét câu TL

- Phát phiếu học tập, yêu

cầu HS hoàn thành PHT

sau đó gọi 1 số nhóm lên

trình bày, các nhóm khác

- Quan sát hình 38.1 trả

lời:

Hoocmon sinh trưởng, Tiroxin, ơstrogen, Testosteron

- Chia nhóm theo yêu cầu của giáo viên, nghiên cứu SGK, thảo luận, hoàn

3.Các hoocmôn ảnh hưởng đến ST và PT của động vật có xương sống

a Hoocmôn sinh trưởng

-Tuyến tiết: Tuyến yên -Vai trò:

•Kích thích phân chia tế bào

•Tăng kích thước tế bào

•Kích thích phát triển xương

nhận xét.

- Nhận xét câu trả lời, đưa

ra đáp án đúng, chốt kiến

thức

- Yêu cầu HS quan sát

hình 38.2 trả lời câu hỏi

trong SGK

(?) Tại sao trong thức ăn

và nước uống thiếu Iot thì

trẻ em sẽ chậm lớn hoặc

ngừng lớn, chịu lạnh kém,

não ít nếp nhăn, trí tuệ

kém phát triển?

- Nguyên nhân gây bệnh

bướu cổ là gì?

- Làm thế nào để phòng

bệnh bướu cổ do thiếu

iot?

- Những thực phẩm nào

chứa nhiều Iot?

- Tại sao gà trống con sau

khi cắt bỏ tinh hoàn thì

phát triển không bình

thường : mào nhỏ, không

thành PHT, 1 số nhóm trình bày các nhóm khác nhận xét

- Khi lượng hoocmôn được tiết ra quá nhiều vào giai đoạn trẻ em dần đến tăng cường quá trình phân chia tế bào, tăng số lượng tế bào và tăng kích thước tế bào (qua tăng tổng hợp prôtêin và tăng cường phát triển xương)

- Iot là 1 trong những thành phần cấu tạo nên Tiroxin Thiếu Iot dẫn đến thiếu Tiroxin -> làm giảm quá trình chuyển hóa và

giảm sinh nhiệt ở TB đv nên chịu lạnh kém, thiếu tiroxin làm giảm quá trình phân chia và lớn lên của

tb hậu quả là trẻ em chậm hoặc ngùng lớn, não ít nếp nhăn, trí tuệ thấp

- Do thiếu iot

- ăn thức ăn chứa nhiều iot

- Muối chứa iot, rau cải soong, hải sản

- Vì khi cắt bỏ tinh hoàn sẽ thiếu hoocmon

testosteron -> không kích thích được quá trình sinh

- Thừa -> người khổng lồ

- Thiếu ->người bé nhỏ

b Tirôxin

- Tuyến tiết: Tuyến giáp

- Vai trò:

•Kích thích chuyển hóa ở tế bào

•Kích thích ST& PT bình thường của cơ thể

- Tiroxin riêng đối với lưỡng cư gây biến thái từ nòng nọc -> ếch

- Iôt (thành phần của tirôxin):

Thiếu gây bướu cổ; trẻ chậm lớn hoặc ngưng lớn, chịu lạnh kém, não ít nếp nhăn, trí tuệ thấp

c Hoocmôn sinh dục

(Testostêron và Ơstrôgen)

- Tuyến tiết:

•Tinh hoàn (tiết testôstêron)

•Buồng trứng (tiết ơstrôgen)

- Vai trò:

+ Kích thích sinh trưởng và phát triển mạnh ở tuổi dậy thì nhờ:

•Tăng phát triển xương

•Kích thích phân hóa tế bào hình thành đặc điểm sinh dục phụ thứ cấp + Testôsterôn làm tăng mạnh tổng hợp protein, phát triển mạnh cơ bắp Nếu thiếu cơ thể phát triển không bình thường, đặc điểm sinh dục thứ cấp

có cựa, không biết gáy và

mất bản năng sinh dục?

- Khi đến tuổi dậy thì ở

nữ và nam có những biểu

hiện như thế nào?

trưởng và hình thành các đặc điểm sinh dục sơ cấp, thứ cấp( mào, cựa, thanh quản )

- Các bộ phận trên cơ thể

phát triển hoàn thiện, ở nữ

da dẻ trở nên hồng hào, chú ý đến bề ngoài hơn, ở

nam thì mọc râu, giọng nói ồm ồm, cao, cơ bắp phát triển

bị hạn chế hoặc mất hẳn

Hoạt động 4: Tìm hiểu các hoocmon ảnh hưởng đến sinh trưởng và phát triển của động vật không xương sống ( 7 phút)

Yêu cầu HS nghiên cứu

SGK, đặt câu hỏi:

Những hoocmôn nào ảnh

hưởng đến sinh trưởng và

phát triển của côn trùng?

- Yêu cầu HS quan sát

hình 38.2 trong SGK, trả

lời câu hỏi:

- Tác dụng sinh lí của

ecđixơn là gì?

GV dẫn: sâu bướm trải

qua rất nhiều lần lột xác,

nhưng chỉ qua 1 lần biến

đổi thành nhộng và 1 lần

biến đổi thành bướm

trong quá trình lột xác

không chỉ nhờ tác dụng

của ecđixơn mà còn do

tác dụng của juvenin

- Tác dụng sinh lí của

- Quan sát hình, nghiên cứu và trả lời:

- Ecđixơn gây lột xác và

biến sâu thành nhộng và

bướm

- Juvenin ức chế quá trình

2 Các hoocmôn ảnh hưởng đến sinh trưởng và phát triển ở động vật không xương sống.

- Ecđixơn gây lột xác và biến sâu thành nhộng và bướm

- Juvenin ức chế quá trình biến đổi sâu thành nhộng và bướm, phối hợp với ecđixơn gây lột xác ở bướm

juvenin là gì?

- GV yêu cầu HS:

Dựa vào hình 38.2, trình

bày sự tác động hỗ trợ của

2 hoocmôn đó

biến đổi sâu ànhộng và

bướm, phối hợp với ecđixơn gây lột xác ở

bướm

V Củng cố (3 phút)

- Những hoocmôn nào ảnh hưởng đến sinh trưởng và phát triển ở động vật có xương sống?

- Người lớn tiêm hoocmôn sinh trưởng có cao lớn thêm không? Vì sao?

VI Dặn dò( 1 phút)

- Về nhà học bài và trả lời câu hỏi trong SGK trang154

- Chuẩn bị bài 39: các nhân tố ảnh hưởng đến sinh trưởng và phát triển ở động vật (tiếp theo)