Tiểu luận môn nghệ thuật lãnh đạo XUNG ĐỘT VĂN HOÁ TRONG PHÒNG HỌP CULTURE CLASH IN THE BOARDROOM

Vấn đề mấu chốt được đề cập là việc kinh doanh có đạo đức mà cụ thể ở đây là việc nói không với hoa hồng và chú trọng vào các tiêu chuẩn về an toàn và chất lượng..  Các nhà quản quý của

TRƯỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ TP.HỒ CHÍ MINH

VIỆN ĐÀO TẠO SAU ĐẠI HỌC

-

NGHỆ THUẬT LÃNH ĐẠO

CASE 2

XUNG ĐỘT VĂN HOÁ TRONG PHÒNG HỌP

(CULTURE CLASH IN THE BOARDROOM)

GVHD : TS Nguyễn Hữu Lam Lớp : QTKD ĐÊM 5 - CAO HỌC K22 Nhóm : Case 2

Thành viên :

TP HCM tháng 03 năm 2014

Nguyễn Thị Anh Nguyễn Duy Cường Nguyễn Hồng Hạnh Nguyễn Duy Minh

Lê Bảo Ngọc

Hồ Y Vân

MỤC LỤC

PHẦN 1: NHỮNG NỘI DUNG CHỦ YẾU CỦA TÌNH HUỐNG 2

PHẦN 2: NHỮNG THÁCH THỨC HAY KHÓ KHĂN 3

2.1 Khó khăn khi hoạt động theo tiêu chuẩn châu Âu – Kinh doanh có đạo đức 3

2.2 Chi phí sản xuất gia tăng khi áp dụng các tiêu chuẩn Châu Âu 4

2.3 Sự không đồng thuận trong cấp lãnh đạo của liên doanh 4

PHẦN 3: MỘT SỐ GIẢI PHÁP ĐỂ GIẢI QUYẾT CÁC VẤN ĐỀ KHÓ KHĂN 5 3.1 Theo kinh nghiệm chia sẻ của các chuyên gia 5

3.2 Một số lời khuyên từ cộng đồng trang HBR.org chia sẻ 6

3.3 Giải pháp của nhóm 6

PHẦN 4: GIẢI PHÁP ĐƯỢC LỰA CHỌN VÀ KẾ HOẠCH HÀNH ĐỘNG 7

4.1 Nội dung xung đột 7

4.2 Giải pháp được chọn 9

4.3 Lập trường của Liu: Không thoả hiệp 9

4.4 Kế hoạch hành động 10

PHẦN 1: NHỮNG NỘI DUNG CHỦ YẾU CỦA TÌNH HUỐNG

Toàn bộ tình huống nói về sự xung đột văn hóa trong kinh doanh với bối cảnh là chi nhánh Almond China của Công ty Almond Almod là một công ty toàn cầu có trụ sở tại Đức Almond China thành lập hai liên doanh với các đối tác trong nước trong đó Almond kiểm soát 70 % cổ phần của một trong 2 công ty Công ty còn lại là một liên doanh với Công ty Hóa chất số 2 Trùng Khánh, trong đó Almond có 51% cổ phần Tình huống của bài xảy ra tại liên doanh với Công ty Hóa chất số 2 Trùng Khánh Vấn đề mấu chốt được đề cập là việc kinh doanh có đạo đức mà cụ thể ở đây là việc nói không với hoa hồng và chú trọng vào các tiêu chuẩn về an toàn và chất lượng Điều này gần như là hiển nhiên nếu bạn kinh doanh ở Châu Âu hay Mỹ Tuy nhiên nó lại là vấn đề hoàn toàn mới mẻ với môi trường kinh doanh của Trung Quốc Nhân vật chính là ông Liu Peijin, giám đốc của Almond China Hàng loạt các vấn đề mâu thuẫn được nêu ra

Thứ nhất:

 Ông Wang Zhibao, phó giám đốc phụ trách kinh doanh cho công ty liên doanh Trùng Khánh cho rằng công ty gặp khó khăn khi hoạt động theo tiêu chuẩn châu Âu, đặc biệt là các quy định đối với tặng quà và hoa hồng Hoa hồng thường được chấp nhận ở Trung Quốc và thường xuyên được sử dụng bởi đối thủ cạnh tranh của Almond Ông Wang cho rằng, cố gắng để kinh doanh mà không có nó là liều lĩnh

 Wang tiến gần tới một thương vụ bán hàng rất lớn, 30 triệu nhân dân tệ, nhưng người quản lý việc mua hàng của khách hàng đang cố đòi hoa hồng 1% Ông cho rằng nếu công ty không làm điều đó thì ít nhất cũng sẽ có thể đài thọ cho người quản lý của khách hàng một chuyến đi đến châu Âu, đến thăm trụ sở chính của Almond"

 Tuy nhiên Almond có trụ sở tại Munich và niêm yết trên thị trường chứng khoán New York cũng như thị trường chứng khoán Frankfurt, có nghĩa là nó phải tuân theo Đạo luật chống tham nhũng nước ngoài của chính phủ Mỹ, trong

đó đặc biệt cấm hối lộ các quan chức chính phủ nước ngoài của các công ty niêm yết tại Mỹ

Thứ 2:

 Các cơ sở sản xuất ở Trùng Khánh được xây dựng dựa trên tiêu chuẩn quốc gia Đức, và tất cả các sản phẩm bảo hộ như: nón bảo hộ, giày, quần áo bảo hộ thì từ châu Âu Những đối tác người trung quốc xem những đầu tư này là “ Lãng phí”

và “phù phiếm” – “Tiêu xài xa xỉ”

Thứ 3:

 Việc xem MDI (methylene diphenyl diisocyanate) của nhà máy được xử lý như

là một chất nguy hiểm và xử lý với một chất làm sạch đặc biệt, phù hợp với tiêu chuẩn châu Âu, mặc dù luật pháp Trung Quốc không áp đặt cho vấn đề này Trong khi đó các đối tác phía Trung Quốc đã bị thất vọng với chi phí hàng triệu Nhân Dân Tệ cho chuyện này

Thứ 4:

 Ngoài việc cho rằng thực hiện theo các tiêu chuẩn châu âu là lãng phí không cần thiết thì các nhà quản lý phía Trung Quốc còn cho rằng trả tiền lương cao là một điều lố bịch

Thứ 5:

 Việc áp dụng phần mềm ERP của SAP để đồng bộ hóa với trụ sở chính cũng bị các giám đốc Trung Quốc xem là không cần thiết và lãng phí

 Lý do rất thuyết phục đối từ phía đối tác Trung Quốc là tất cả các vấn đề trên đã dẫn tới việc kinh doanh kém hiệu quả trong khi sản phẩm là tốt nhất thị trường Các chỉ số tài chính tồi tệ Việc kinh doanh quý chỉ đạt 60% Các hợp đồng lớn

bị tuột mất Tuy nhiên tất cả những vấn đề này là không thỏa hiệp Almod là một công ty dẫn đầu thế giới về công nghệ hóa chất - sản xuất Không những thế công ty còn có niềm tự hào về giá trị của nó, phương pháp tiếp cận quản lý,

và an toàn đạo đức Do vậy phía trụ sở chính của Almod hoàn toàn không chấp nhận thỏa hiệp

PHẦN 2: NHỮNG THÁCH THỨC HAY KHÓ KHĂN 2.1 Khó khăn khi hoạt động theo tiêu chuẩn châu Âu – Kinh doanh có đạo đức

 Đặc biệt là các quy định đối với tặng quà và hoa hồng Hoa hồng thường được chấp nhận ở Trung Quốc nhưng Almond phải tuân theo đạo luật chống tham

nhũng nước ngoài của chính phủ Mỹ, trong đó đặc biệt cấm hối lộ các quan chức chính phủ nước ngoài của các công ty niêm yết tại Mỹ

 Các nhà quản quý của liên doanh Almond người trung quốc yếu cầu cần phải có chính sách tặng quà và hoa hồng đối với khách hàng, vì đây là một điều hiển nhiên ở Trung Quốc, nếu không có nó sẽ không thể tìm kiếm được hợp đồng với khách hàng vì các công ty đối thủ cạnh tranh đều có chính sách hoa hồng để thu hút khách hàng Ví dụ, hiện tại liên doanh Almond đang tiến gần tới một thương vụ bán hàng rất lớn, 30 triệu nhân dân tệ, nhưng người quản lý việc mua hàng của khách hàng đang cố đòi hoa hồng 1%, và mức hoa hồng đó đã được

đề nghị từ những công ty khác

2.2 Chi phí sản xuất gia tăng khi áp dụng các tiêu chuẩn Châu Âu

 Các cơ sở sản xuất ở Trùng Khánh được xây dựng dựa trên tiêu chuẩn quốc gia

Đức, và tất cả các sản phẩm bảo hộ lại làm tăng chi phí sản xuất cho liên doanh

 Chất thải MDI (methylene diphenyl diisocyanate) của nhà máy được xử lý như

là một chất nguy hiểm và xử lý với một chất làm sạch đặc biệt, phù hợp với tiêu chuẩn châu Âu, mặc dù luật pháp Trung Quốc không áp đặt cho vấn đề này

 Kế hoạch khởi động phần mềm ERP của SAP để đồng bộ hóa với trụ sở chính

bị cản trở

 Đối với quan điểm của lãnh đạo người Trung Quốc thì trả tiền lương cao là không cần thiết

2.3 Sự không đồng thuận trong cấp lãnh đạo của liên doanh

 Đối với lãnh đạo người Trung Quốc mà tiêu biểu là Chen thì mục tiêu của liên doanh là lợi nhuận và việc vận hành nhà máy với chi phí quá cao là điều không phù hợp và liên doanh chỉ thực hiện 60% kế hoạch trong quý II và thậm chí là lựa chọn lại giám đốc tài chính

 Đối với các lãnh đạo người Đức thì luôn muốn bảo vệ những giá trị của mình – dẫn đầu thế giới về công nghệ hóa chất nên phương pháp quản lý, vấn đề an toàn đạo đức theo các chuẩn mực Châu Âu cần phải được áp dụng như một mô hình cho ngành công nghiệp ở Trung Quốc và không chạy theo các công ty đòi hỏi hối lộ và hoa hồng

PHẦN 3: MỘT SỐ GIẢI PHÁP ĐỂ GIẢI QUYẾT CÁC VẤN ĐỀ KHÓ KHĂN 3.1 Theo kinh nghiệm chia sẻ của các chuyên gia

 Giải pháp 1 (theo Ông Xu Shuib - cựu CEO chi nhánh TNT Hoau của tập đoàn

TNT Mainland China)

 Liu cần lưu ý rằng: không có chỗ cho sự thỏa hiệp về đạo đức và việc tạo ra quy trình tiêu chuẩn hóa cho phép bạn cạnh tranh tốt hơn Chúng ta chấp nhận mất một số khách hàng khi từ chối chi hoa hồng để giữ vững đạo đức kinh doanh Và Liu nên giữ vững lập trường cho những quy trình được tiêu chuẩn hóa để có được thành công trong dài hạn

 Trong tình huống này, Liu cần phải nhận diện ra những mặt khác của sự thỏa hiệp Ví dụ, nếu sản phẩm của công ty liên doanh dành cho xuất khẩu, những tiêu chuẩn cao của Đức nên được giữ vững Nhưng nếu sản phẩm chỉ dành bán cho thị trường nội địa thì nên tuân thủ luật Trung Quốc Hoặc nếu SAP quá đắt, liên doanh có thể thực hiện phần mềm tiết kiệm chi phí hiệu quả miễn là nó tương thích với hệ thống Almond toàn cầu

 Cả hai bên đều đúng trong cuộc tranh luận này Không nên chê trách phía Trung Quốc vì theo đuổi lợi nhuận, và cũng không nên chê trách phía Đức

vì bảo vệ những giá trị của mình Cả lợi nhuận và giá trị đều là vấn đề Mấu chốt ở đây là tìm ra một giải pháp để dung hòa nó

 Giải pháp 2 (theo Ông Zhang Tianbing - Phó giám đốc toàn cầu và là Giám

đốc Trung tâm Nghiên cứu Trung Quốc tại AT Kearney):

 Liên doanh là không bao giờ dễ dàng và cần phải được thiết lập đúng ngay

từ đầu như thiết lập những kỳ vọng hợp lý của đầu tư trong tương lai và mức hoàn vốn sớm hơn Liu có thể giúp cả hai bên tham gia liên doanh hiểu rõ hơn về sự khác biệt của họ về quan điểm Vấn đề của họ sẽ không được giải quyết nếu tất cả mọi người chỉ tập trung vào những gì phía của

họ đạt được Hai bên cần cùng nhau tìm ra những gì là tốt nhất cho toàn bộ liên doanh trong thời gian dài

 Để tiến về phía trước, Liu cần giúp các bên giao tiếp với nhau tốt hơn Trong khi Trung Quốc tin tưởng vào “cảm xúc, lý do, và pháp luật”, thì người châu Âu có xu hướng “pháp luật, lý do, và cảm xúc” Chính vì thế,

Liu cần phải thuyết phục phía Trung Quốc với cảm xúc và với phía Đức thì thuyết phục với lý do, công việc của Liu là làm trung gian để hai bên phân giải được dễ dàng hơn

3.2 Một số lời khuyên từ cộng đồng trang HBR.org chia sẻ

 Theo Sartaj Anand - sinh viên đại học, Melton Foundation BMS: Nếu việc đưa

quà là một phần của lề lối kinh doanh ở Trung Quốc, tại sao Almond không nên

đi theo lề lối đó? Liu nên cân nhắc lại lập trường của mình Các bổng lộc như chơi golf, câu cá, và tham quan nước ngoài không cấu thành hối lộ khi họ tách bạch khỏi đàm phán hoặc quá trình kinh doanh Tham gia vào lề lối này sẽ gia tăng danh tiếng của Almond tại địa phương, và vượt qua các tiêu chuẩn an toàn

và môi trường của Trung Quốc sẽ bảo vệ danh tiếng toàn cầu của nó

 Theo Jose Di Geronimo - V-22 kỹ sư truyền dẫn, Boeing: Liu cần nhớ rằng các

quyết định được đưa ra bởi cấp địa phương, có thể đem lại hậu quả tiêu cực cho các công ty lớn Việc của ông là quan tâm xa hơn đến lợi ích của các cổ đông công ty, không phải là đảm bảo các giao dịch bằng mọi cách cần thiết Việc thỏa hiệp các tiêu chuẩn an toàn và đạo đức của Almond có thể ảnh hưởng đến khả năng đảm bảo hợp đồng trong tương lai

 Theo Tanmay Pandya - đồng sáng lập Bridgedots: Liên doanh nên tiếp thị bản

thân như là đơn vị giữ các tiêu chuẩn đạo đức cao Sau đó, nó có thể sử dụng uy tín là công ty trong sạch của mình để hấp dẫn khách hàng, những người tôn trọng và đánh giá cao các tiêu chuẩn đó Để làm được điều này, Liu sẽ cần thuyết phục đội ngũ bán hàng của mình biết hi sinh các mục tiêu ngắn hạn để đạt lợi ích dài hạn

3.3 Giải pháp của nhóm

 Liu cần phải hiểu rõ các suy nghĩ và mong đợi của những nhà lãnh đạo liên doanh ở Trung Quốc, hãy là cầu nối để truyền tải những bản sắc văn hoá vốn đã giúp tạo dựng Almond trở thành một công ty toàn cầu Việc giữ vững các giá trị cốt lõi của công ty mẹ là một điều rất tốt, tuy nhiên với một công ty toàn cầu thì yêu cầu sự thích ứng vùng miền khi hoạt động kinh doanh ở các nơi trên thế giới đó là một điều kiện bắt buột

 Văn hoá ở trung quốc nói riêng (châu Á nói chung) có những sự khác biệt so với châu Âu, do đó, để kinh doanh thành công thì yêu cầu các công ty liên doanh phải phù hợp với văn hoá ở nước sở tại

 Liu cũng nên xem xét vấn đề cân đối giữa các tiêu chí đạo đức cũng như các chuẩn mực an toàn lao động Nếu sản phẩm của liên doanh chỉ để phân phối trong nước, và các tiêu chuẩn kỹ thuật như vậy là đáp ứng tiêu chuẩn an toàn thì Liu nên có những bước nhượng bộ để phát triển liên doanh Các đối thủ cạnh tranh của liên doanh này đều có chính sách hoa hồng và quà tặng để thu hút khách hàng, nếu Liu kiên quyết giữ những giá trị đó thì ông phải có những giải pháp chiến lược gì để giúp đội ngũ kinh doanh người Trung Quốc nâng cao năng lực cạnh tranh và thu hút khách hàng, chứ không thể cứng nhắc giữ vững quan điểm đạo đức mà không hiểu được những khó khăn dành cho việc kinh doanh mà các nhà lãnh đạo người Trung Quốc đang phải đối mặt

PHẦN 4: GIẢI PHÁP ĐƯỢC LỰA CHỌN VÀ KẾ HOẠCH HÀNH ĐỘNG 4.1 Nội dung xung đột

 Trung tâm của một xung đột giữa các đối tác liên doanh: Các giám đốc điều hành Trùng Khánh phàn nàn việc gặp khó khăn khi hoạt động theo tiêu chuẩn châu Âu, đặc biệt là các quy định đối với lại quả và hoa hồng Hoa hồng thường được chấp nhận ở Trung Quốc và thường xuyên được sử dụng bởi đối thủ cạnh tranh của Almond Chính sách của Almond về quy tắc đạo đức làm việc bán hàng của họ trở nên khó khăn hơn

 Tại buổi huấn luyện ở Trùng Khánh về chủ đề : Thực hiện kinh doanh có đạo đức, Wang Zhibao, phó giám đốc kinh doanh công ty liên doanh Trùng Khánh

đã lên tiếng về vấn đề này và ông cho rằng "Đây là Trung Quốc, không phải Châu Âu”

 Nhưng Liu, Chủ tịch của Almond China, từ chối thỏa hiệp "Tại Almond, những vấn đề đạo đức là không thoả hiệp và lưu ý mọi người rằng các luật lệ này phải song hành với chuyện kinh doanh Chúng ta không chỉ đơn giản là một công ty người Trung Quốc; mà chúng ta là một công ty toàn cầu”

 George Ho, giám đốc tài chính của liên doanh- người báo cáo với tổng giám đốc của liên doanh và cả giám đốc tài chính tại trụ sở chính ở Thượng Hải- cũng nói không với Wang về vấn đề này

 Hai tuần sau, Liu quay trở lại Trùng Khánh vào cuộc họp hội đồng quản trị quý

II Chen Dong, chủ tịch liên doanh và điều hành nhà máy hóa chất số 2 ở Trùng Khánh, nêu lên vấn đề hoa hồng ngay từ đầu buổi họp

 Dolf Schulman, Phó Chủ tịch của liên doanh và phó tổng giám đốc mảng phát triển kinh doanh của Almond Chemical cũng không chấp nhận vấn đề này:

"Không có chuyện ngoại lệ Almond phải tuân thủ pháp luật của một người công dân giống như là những nhân viên trong Almond”

 Nhưng Chen triển khai ý kiến rất mạnh mẽ và theo đuổi chúng cho đến khi hội đồng quản trị đáp ứng Chen nhấn mạnh vào kết quả báo cáo tài chính quý 2 chỉ thực hiện được 60% kế hoạch Trong khi Liên doanh tin rằng có thể sản xuất một số sản phẩm hóa học tốt nhất trên thế giới và nhận được nhiều đơn đặt hàng

vì có kỹ thuật viên tốt nhất, nhân viên bán hàng tốt nhất, nhà quản lý tốt nhưng thành quả thực tế tại Trung Quốc đang chìm nghỉm một cách nhanh chóng, chưa thấy bất kỳ lợi nhuận nào

 Chen chỉ trích việc tiêu tốn - trên các quy tắc của người Đức - những qui trình lãng phí không cần thiết, và sự lố bịch về tiền lương cao, nhất là kế hoạch khởi động phần mềm quản lý doanh nghiệp ERP của SAP để đồng bộ hóa với trụ sở chính của Ho

 Chen đề nghị kiểm soát chặt chẽ hơn về chi phí, không thể đáp ứng mục tiêu lợi nhuận khi chi phí quá cao Trước mắt, Liên doanh cần chọn một giám đốc tài chính biết tiến về phía trước, để đưa đến cho liên doanh một cơ hội thành công thực sự

 Trong 15 phút nghĩ giải lao giữa cuộc họp, Schulman bày tỏ với Liu về ý định nhượng bộ trước đề nghị của Chen, vì Liên doanh cần Chen và Công ty Almond có thể gặp rắc rối nếu không có đội bán hàng của Wang Liu đã bị sốc khi Schulman đang đắn đo việc bẻ cong các tiêu chuẩn của công ty liên quan đến đạo đức và an toàn Đột nhiên Liu cảm thấy giống như một đứa trẻ bị mắc

kẹt giữa hai bên cha và mẹ Thời gian nghĩ giải lao kết thúc, họ cần quay lại cuộc họp và cho câu trả lời đối với yêu cầu của Chen

4.2 Giải pháp được chọn

 Buổi họp chưa kết thúc và vấn đề chi hoa hồng được phía Trung Quốc nêu ra còn bỏ ngỏ Nhưng hiện thời có 2 luống ý kiến trong ban lãnh đạo Almonds (phía Đức): một đang đắn đo việc nhượng bộ, chấp nhận đề nghị chi hoa hồng

để có được đơn đặt hàng, gia tăng thị phần ở Trung Quốc và hai là kiên quyết không thỏa hiệp, kiên trì tuân thủ qui tắc đạo đức trong kinh doanh vì uy tín và mục tiêu phát triển dài hạn của một công ty toàn cầu

 Liu, Chủ tịch của Almond China, người với vị trí là phía Trung Quốc, nhưng đã làm việc lâu năm ở Đức, hiểu rõ giá trị cốt lõi của Công ty mẹ, cảm thấy giống như một đứa trẻ bị mắc kẹt giữa hai bên cha và mẹ Ông nên làm gì đây? Thỏa hiệp, nhượng bộ hay kiên quyết?

 Cuối cùng giải pháp được chọn là Liu vẫn muốn giữ vững quan điểm về giá trị đạo đức của công ty mẹ ở Đức nhưng ông vẫn chưa tìm ra được cách nào để thuyết phục các nhà lãnh đạo liên doanh người trung quốc thực hiện việc này

4.3 Lập trường của Liu: Không thoả hiệp

 Liu hiểu rõ các giá trị cốt lõi cũng như qui tắc đạo đức của công ty mẹ

 Bản thân Liu, người đã làm việc gắn bó với công ty mẹ ở Đức, Almond

Chemical, từ năm 1999, khi nó mới thành lập chi nhánh ở Trung Quốc

 Almond có trụ sở tại Munich và niêm yết trên thị trường chứng khoán New

York cũng như thị trường chứng khoán Frankfurt cho nên mọi thông tin về

Almond luôn công khai và minh bạch, đòi hỏi Almond phải tuân thủ pháp

luật Ranh giới giữa các hoạt động chi hoa hồng, lại quả và vi phạm pháp luật là mong manh

 Qui tắc đạo đức của Almonds khá rõ ràng: Almond phải tuân thủ pháp luật

của một người công dân giống như là những nhân viên trong Almond và không có chuyện ngoại lệ

 Liu truyền đạt giá trị và tầm nhìn cho toàn bộ nhân viên