Sử dụng phiếu hướng dẫn tự học Atlat Địa lí Việt Nam ở nhà phần kinh tế xã hội cho học sinh lớp 12

Đổi mới phương pháp dạy học (PPDH) là một vấn đề đã được đặt ra từ rất lâu và được sự quan tâm đặc biệt của nhiều nhà giáo dục, nhất là của các thầy giáo, cô giáo. Nhưng việc vận dụng đổi mới PPDH trong dạy học không phải là việc dễ dàng thực hiện và đạt được hiệu quả ngay từ đầu. Trước đây, chúng ta dạy học vẫn theo phương pháp truyền thống với quan niệm : học là quá trình tiếp thụ và lĩnh hội qua đó hình thành kiến thức, kỹ năng, tư tưởng, tình cảm. Giáo viên luôn là người truyền thụ toàn bộ những kiến thức, những hiểu biết của mình về một vấn đề nào đó; còn học sinh là người ghi nhớ, tiếp thu mọi lời giảng của giáo viên. Rõ ràng điều này đã dẫn đến chỗ học sinh là người thụ động và quá trình nhận thức mang tính chất áp đặt, một chiều.

MỤC LỤC

A PHẦN MỞ ĐẦU

I Đặt vấn đề

1 Thực trạng của vấn đề đòi hỏi phải có giải pháp mới

để giải quyết

2

2 Ý nghĩa và tác dụng của giải pháp mới 3

II Phương pháp tiến hành

1 Cơ sở lí luận và thực tiễn có tính định hướng cho

việc nghiên cứu, tìm giải pháp của đề tài

2 Các biện pháp tiến hành, thời gian tạo ra giải pháp 6

B NỘI DUNG

II Mô tả giải pháp của đề tài

2.5 Phân tích dữ liệu và bàn luận kết quả 9

C Kết luận

I Những đề xuất đối với giáo viên và học sinh 12

ĐỀ TÀI

“Sử dụng phiếu hướng dẫn tự học Atlat Địa lí Việt Nam ở nhà

phần kinh tế - xã hội cho học sinh lớp 12”

A Mở đầu

I Đặt vấn đề

1 Thực trạng của vấn đề đòi hỏi phải có giải pháp mới để giải quyết

Đổi mới phương pháp dạy học (PPDH) là một vấn đề đã được đặt ra từ rất lâu và được sự quan tâm đặc biệt của nhiều nhà giáo dục, nhất là của các thầy giáo,

cô giáo Nhưng việc vận dụng đổi mới PPDH trong dạy học không phải là việc dễ dàng thực hiện và đạt được hiệu quả ngay từ đầu Trước đây, chúng ta dạy học vẫn

theo phương pháp truyền thống với quan niệm : học là quá trình tiếp thụ và lĩnh

hội qua đó hình thành kiến thức, kỹ năng, tư tưởng, tình cảm Giáo viên luôn là

người truyền thụ toàn bộ những kiến thức, những hiểu biết của mình về một vấn

đề nào đó; còn học sinh là người ghi nhớ, tiếp thu mọi lời giảng của giáo viên Rõ ràng điều này đã dẫn đến chỗ học sinh là người thụ động và quá trình nhận thức mang tính chất áp đặt, một chiều Học sinh học để đối phó với thi cử và sau khi thi xong những điều đã học thường bị bỏ quên hoặc ít dùng đến Hiện nay, PPDH truyền thống không còn thích hợp với mục tiêu giáo dục đào tạo, hơn thế việc đổi mới chương trình sách giáo khoa càng cần phải đặt trọng tâm vào việc đổi mới PPDH Bởi chỉ có đổi mới cơ bản PPDH chúng ta mới có thể tạo được sự đổi mới thực sự trong giáo dục, mới có thể đào tạo được lớp người năng động, sáng tạo, có tiềm năng cạnh tranh trí tuệ trong bối cảnh nhiều nước trên thế giới đang hướng tới nền kinh tế tri thức

Định hướng đổi mới phương pháp dạy và học đã được xác định trong Nghị quyết Trung ương 4 khóa VII(1993), Nghị quyết Trung ương 2 khóa VIII(1996), được thể chế hóa trong Luật giáo dục (2005) Điều 28.2 trong Luật giáo dục đã ghi:

“ Phương pháp giáo dục phổ thông phải phát huy tính tích cực, tự giác chủ động, sáng tạo của học sinh; phù hợp với đặc điểm của từng lớp học, môn học; bồi dưỡng phương pháp tự học, rèn luyện kỹ năng vận dụng kiến thức vào thực tiễn, tác động đến tình cảm, đem lại niềm vui hứng thú học tập cho học sinh” Có thể nói, cốt lõi của việc đổi mới dạy học là hướng tới hoạt động học tập chủ động; chống lại thói quen học tập thụ động

Tuy nhiên, đối với mỗi môn học trong nhà trường tùy theo đặc trưng bộ môn

mà vận dụng việc đổi mới phương pháp sao cho thích hợp, linh hoạt để đạt mục tiêu cần đạt Đối với môn Địa lí, việc vận dụng PPDH mới, tích cực để tạo hứng thú và khả năng tư duy, tiếp thu kiến thức có hiệu quả vẫn còn nhiều hạn chế.Giáo viên lên lớp truyền thụ kiến thức theo một thói quen truyền thống, học sinh thì xem môn Địa lí là một môn học thuộc lòng mà không cần phải tư duy, thông hiểu

Từ nhu cầu thực tế là cần tìm ra một phương pháp tạo hứng thú, phát huy tính chủ động, sáng tạo của học sinh, từ lòng yêu nghề cùng với sự quyết tâm đổi

mới phương pháp dạy học môn Địa lí lớp 12, tôi quyết định chọn đề tài “Sử dụng phiếu hướng dẫn tự học Atlat Địa lí Việt Nam ở nhà trong phần kinh tế - xã hội cho học sinh lớp 12”.

2 Ý nghĩa và tác dụng của giải pháp mới

Ngày nay, phương tiện, thiết bị kĩ thuật dạy học được sử dụng rộng rãi theo những phương pháp dạy học thích hợp.Các phương tiện dạy học một mặt làm thay đổi phương pháp dạy học truyền thống, mặt khác góp phần đổi mới nội dung dạy học và mở rộng thêm khả năng lĩnh hội tri thức khoa học hiện đại Nhờ vào việc sử dụng các phương tiện kĩ thuật dạy học này mà việc dạy học đã đem lại hiệu quả cao nhất Một trong những phương tiện dạy học hiện nay được cả thầy và trò đón nhận và được sử dụng rộng rãi đó là Atlat Địa lí Việt Nam do Công ty bản đồ -tranh ảnh giáo khoa thuộc nhà xuất bản Giáo dục đã tổ chức biên soạn và xuất bản

Hiện nay, học Địa lí có thể bằng hai cách:

- Một là, mang tính chất học thuộc lòng, cách học này ít phải suy nghĩ, chỉ cần ghi nhớ máy móc

- Hai là, để tránh phải ghi nhớ máy móc, học thuộc lòng (một nỗi sợ của nhiều học sinh) thì học sinh nên sử dụng Atlat vào việc học Địa lý, cách học này đòi hỏi học sinh phải có kiến thức về bản đồ (đọc-hiểu)

Vậy học như thế nào là tối ưu?

Có lẽ cần phải học Địa lý bằng Atlat, xong cũng không bỏ qua SGK, cả hai tài liệu này sẽ hỗ trợ nhau trong quá trình học

Atlat địa lí Việt Nam giúp học sinh được tiếp xúc trực tiếp với bản đồ, biết cách tìm kiếm thông tin từ các bản đồ riêng lẻ hoặc đối chiếu so sánh từ các bản đồ với nhau trên cơ sở đó mà nắm vững tri thức, phát triển tư duy và kĩ năng sử dụng bản đồ

Học sinh phát triển được kĩ năng sử dụng bản đồ, lấy kiến thức của bài từ bản đồ, nhớ sâu nội dung bài mà không cần ghi nhớ máy móc nhanh quên và thường dẫn tới tình trạng học vẹt Học trên Atlat và kiểm tra trên Atlat nên các đối tượng địa lí đều xuất hiện trong các trang Atlat học sinh không cần phải thuộc lòng

mà nội dung đó được học sinh xem nhiều lần thì kiến thức tự động thấm dần vào trí nhớ của học sinh Đồng thời giúp các em không cảm thấy áp lực học tập, xây dựng được thói quen tự giác học và không khí học bộ môn

3 Phạm vi nghiên cứu của đề tài

Như chúng ta đã biết, sự phát triển của phương tiện dạy học (PTDH) đã đưa đến một danh mục các loại phương tiện dạy học đa dạng và phong phú, bao gồm:

- Tranh, ảnh, bảng, biểu đồ, sơ đồ, hình vẽ

- Phiếu học tập, lát cắt địa hình, sách giáo khoa

- Bản đồ giáo khoa

- Mô hình, khối đồ, vật mẫu, mẫu vật

- Dụng cụ, các thí nghiệm đơn giản

- Phòng Địa lí, vườn Địa lí

- Phim Slide

- Bản trong dùng cho máy chiếu qua đầu

- Băng, đĩa ghi âm và ghi hình.

- Máy vi tính và multimedia

- Phần mềm dạy học

Trong phạm vi một bài nghiên cứu khoa học nhỏ, tôi cố gắng đi sâu tìm hiểu

cách “Sử dụng phiếu hướng dẫn tự học Atlat Địa lí Việt Nam ở nhà phần kinh

tế - xã hội cho học sinh lớp 12” Hy vọng qua đề tài này sẽ giúp cho giáo viên

giảng dạy bộ môn Địa lí được thuận lợi hơn, đồng thời giúp các em học sinh lớp 12 tiếp thu kiến thức tốt hơn

II Phương pháp tiến hành

1 Cơ sở lí luận và thực tiễn có tính định hướng cho việc nghiên cứu, tìm giải pháp của đề tài

1.1 Cơ sở lý luận

Trong bối cảnh hiện nay, toàn ngành giáo dục đang nỗ lực thực hiện đổi mới phương pháp dạy học theo hướng phát huy tính tích cực, chủ động sáng tạo của

học sinh Nghị Quyết Trung ương II khoá VIII tiếp tục khẳng định: “Phải đổi mới phương pháp giáo dục và đào tạo khắc phục lối truyền thụ một chiều, rèn luyện thành nếp tư duy sáng tạo của người học Từng bước áp dụng các phương pháp hiện đại vào quá trình dạy học ” Định hướng đó đã được pháp chế trong luật giáo dục điều 24.2 đã ghi: “Phương pháp giáo dục phải phát huy tính tích cực, chủ động, sáng tạo của học sinh, phù hợp với đặc điểm từng lớp học, môn học, bồi dưỡng phương pháp dạy học, rèn luyện kĩ năng vận dụng kiến thức vào thực tiễn, tác động đến tình cảm, đem lại niềm vui hứng thú học tập cho HS”.

Đổi mới dạy và học là hướng tới hoạt động học tập chủ động, chống lại thói

quen thụ động, chuyển từ “Dạy học lấy giáo viên làm trung tâm” sang “Dạy học lấy học sinh làm trung tâm”, là khơi dậy cho các em tính khao khát, tìm tòi, nghiên

cứu, cố gắng phát huy trí tuệ và nghị lực cao trong quá trình nắm vững kiến thức

Để thực hiện điều này đòi hỏi mỗi nhà trường, mỗi giáo viên phải có những bước chuyển biến rõ nét trong việc cải tiến phương pháp dạy và học Cần thực hiện giảng dạy trên lớp với nhiều phương pháp phù hợp

Trong những năm gần đây, chương trình SGK môn Địa lí của bộ GD - ĐT

đã có rất nhiều những thay đổi về nội dung bài học, số tiết, số lượng câu hỏi, bài tập, bài thực hành, sơ đồ, biểu đồ, Cùng với sự đổi mới đó, PPDH cũng phải thay đổi phù hợp hơn

Tuy nhiên, quá trình đổi mới phương pháp dạy học môn Địa lí nói chung còn gặp không ít khó khăn:

- Một số giáo viên (GV) Địa lí vẫn chưa thực sự thấm nhuần bản chất, hướng và cách thức đổi mới PPDH Địa lí; hiểu biết về cơ sở lí luận, thực tiễn của đổi mới PPDH còn chưa sâu sắc

- Đa số GV vẫn chú trọng truyền thụ kiến thức theo kiểu thuyết trình xen kẽ hỏi đáp, nặng về thông báo, giảng giải kiến thức, nhẹ về phát huy tính tích cực, tư duy của học sinh

- Nhiều GV lên lớp theo kiểu dạy “chay”, không sử dụng bản đồ/lược đồ, ngay cả trong các tiết học có nội dung về địa lí khu vực, quốc gia, tổ quốc và địa phương Việc sử dụng phương tiện dạy học còn nặng về mô tả, minh họa là chủ yếu

- Hình thức tổ chức dạy học còn đơn điệu Dạy theo lớp là chủ yếu Các hình thức dạy học cá nhân, nhóm, ngoài trời còn được ít hoặc chưa được thực hiện, hiệu quả thực hiện còn thấp

- Cơ sở vật chất phục vụ dạy học, các PTDH còn thiếu và chưa đồng bộ Trước thực trạng đó, để việc dạy học môn Địa lí nói chung và Địa lí lớp 12 nói riêng đạt kết quả cao, phù hợp với thực tiễn đổi mới phương pháp dạy học hiện nay, đồng thời giúp học sinh có thể tự khai thác, nắm vững kiến thức một cách thuận tiện nhất, người giáo viên phải kết hợp nhiều phương pháp, sử dụng nhiều phương tiện dạy học trực quan, sinh động Trong đó, sử dụng Atlat Địa lí Việt Nam là một công cụ có nhiều tác dụng tích cực trong việc giúp học sinh khai thác, nắm vững kiến thức rất hiệu quả

1.2 Cơ sở thực tiễn

Trường THPT Số 1 Tuy Phước thành lập năm 1968, nằm trên Quốc lộ 19 của huyện Tuy Phước, tỉnh Bình Định Đây là một trong những trường trọng điểm của huyện, đào tạo hơn 1.600 học sinh Trường có đội ngũ giáo viên tương đối đông và giàu kinh nghiệm, bên cạnh đó các giáo viên trẻ cũng đang dần khẳng định bản lĩnh của mình trong nghề nghiệp Các giáo viên còn trẻ nên lòng yêu nghề

và nhiệt huyết với nghề nghiệp khá cao, thêm vào đó khả tiếp thu phương pháp mới tương đối nhanh…Những yếu tố đó đã tạo cho phong trào đổi mới toàn diện phương pháp dạy học ngày càng sâu rộng

Mặc dù đã tạo nên những bước chuyển biến cơ bản trong chất lượng và hiệu quả dạy học Địa lí, nhưng nhìn chung vẫn chưa triệt để Một phần do nguyên nhân khách quan là giáo viên không có nhiều thời gian để đầu tư Phần nữa là do trong

tư tưởng nhận thức của giáo viên chưa được quán triệt hết về ý nghĩa, mục đích và

ưu điểm của việc đổi mới PPDH nói chung và cách để thu hút học sinh yêu thích

bộ môn Địa lí nói riêng

Một thực tế khác mà ai cũng nhận thấy đó là tình trạng học sinh chạy theo những môn tự nhiên Toán – Lý – Hóa mà quên mất các bộ môn xã hội Đa số học sinh lớp 12 có kết quả học tập môn Địa lí chưa cao, đặc biệt là phần Địa lí kinh

tế-xã hội Việt Nam (Địa lí các ngành và các vùng kinh tế) Đa số học sinh đều không nắm được những kiến thức cơ bản phần Địa lí kinh tế - xã hội, chưa thành thạo việc phân tích đề bài trước khi làm bài, kĩ năng sử dụng Atlat Địa lí Việt Nam còn yếu, học sinh thường lúng túng và nhanh quên, khả năng ghi nhớ, khắc sâu còn yếu, nên trong làm bài thường lạc đề, không đúng trọng tâm câu hỏi, viết lan man dẫn đến kết quả học tập chưa cao Trong đó, tôi chọn việc học sinh thường nhanh quên, khả năng ghi nhớ, khắc sâu còn yếu là nguyên nhân cơ bản nhất

Trước thực trạng và các nguyên nhân trên tôi đưa ra giải pháp “sử dụng phiếu hướng dẫn tự học Atlat Địa lí Việt Nam ở nhà trong phần kinh tế - xã hội cho học sinh lớp 12” để nâng cao kết quả học tập và từ đó góp phần nâng cao kết

quả thi tốt nghiệp và Cao đẳng, Đại học

Qua phân tích dữ liệu, tôi nhận thấy việc sử dụng phiếu hướng dẫn tự học Atlat Địa lí Việt Nam ở nhà trong phần kinh tế - xã hội sẽ nâng cao kết quả học tập của học sinh lớp12

2 Các biện pháp tiến hành, thời gian tạo ra giải pháp

Thực hiện đề tài này, tôi đã vận dụng nhiều phương pháp Dưới đây là những phương pháp chủ yếu:

- Phương pháp liệt kê, nêu ví dụ

- Phương pháp thực nghiệm qua giảng dạy, dự giờ, bài kiểm tra, bài thi học

kỳ, số điểm

- Phương pháp so sánh

- Phương pháp phân loại, phân tích

- Phương pháp tổng hợp

- Các phương pháp khác có liên quan

Thời gian tạo ra giải pháp là năm học 2011 – 2012 (ở các lớp 12A8, 12A9)

B NỘI DUNG

I Mục tiêu

Với đề tài này, ý của người viết muốn nó như một chuyên đề chuyên môn giúp cho độc giả (đồng nghiệp – giáo viên dạy môn Địa lí) cải tiến phương pháp dạy học theo hướng tích cực, nhằm giúp cho học sinh yêu thích học tập môn Địa lí nói chung và Địa lí lớp 12 nói riêng, đồng thời học sinh nắm vững kiến thức và ứng dụng thực tế trong cuộc sống

II Mô tả giải pháp của đề tài

1 Thuyết minh tính mới

Sử dụng Atlat Địa lí Việt Nam trong dạy và học Địa lí lớp 12 chúng ta có thể thực hiện bằng nhiều cách khác nhau Trong khuôn khổ đề tài khoa học này, tôi

thực hiện việc sử dụng phiếu hướng dẫn tự học Atlat Địa lí Việt Nam ở nhà phần kinh tế - xã hội cho học sinh lớp 12.

1.1 Mẫu : Phiếu hướng dẫn tự học Atlat Địa lí Việt Nam

Câu hỏi và bài tập

1 Trang Atlat có thể trả lờicâu hỏi trên

2 Những đối tượng đượcthể hiện trên trang Atlat

3

Những đối tượng địa lí

liên quan đến yêu cầu

của câu hỏi

4 Những đối tượng địa líđó thể hiện như thế nào?

5 Nhận xét những đốitượng đó như thế nào?

6 Hoàn chỉnh câu trả lời

Trên cơ sở mẫu chung, có thể ứng dụng cụ thể vào từng nội dung, từng bài học cụ thể

Vd : Dựa vào Atlat ĐLVN và kiến thức đã học, hãy trình bày sự phân hoá lãnh thổ

công nghiệp nước ta?

* Trả lời:

GV

1 Trang Atlat có thể trảlời câu hỏi trên Công nghiệp chung

2

Những đối tượng

được thể hiện trên

trang Atlat

Nội dung chính:

- Thể hiện các trung tâm CN, các điểm CN phân theo giá trị sản xuất CN

- Các ngành công nghiệp cơ bản của các trung tâm công nghiệp

3

Những đối tượng địa

lí liên quan đến yêu

cầu của câu hỏi

Các trung tâm công nghiệp, các điểm công nghiệp

4

Những đối tượng địa

lí đó thể hiện như thế

nào?

Thể hiện bằng các đường tròn có bán kính khác nhau

5

Nhận xét những đối

tượng đó như thế

nào?

Các đối tượng phân bố không đều

6 Hoàn chỉnh câu trả lời

Hoạt động CN tập trung chủ yếu

ở một số khu vực:

- ĐBSH và phụ cận

- Đông Nam Bộ

- Duyên hải miền Trung

- Vùng núi, vùng sâu, vùng xa CN chậm phát triển

1.2 Hạn chế

Nghiên cứu này sử dụng phiếu hướng dẫn tự học Atlat ở nhà là một giải pháp tốt Tuy nhiên, để có hiệu quả hơn, người giáo viên cần phải thường xuyên kiểm tra và nhắc nhở, đưa ra những bài tập, câu hỏi thật sự hợp lí Ngoài ra, người giáo viên bộ môn cần thường xuyên liên hệ với giáo viên chủ nhiệm lớp để nhắc nhở học sinh

2 Khả năng áp dụng

Trong năm học 2011 – 2012, bằng cách sử dụng phiếu hướng dẫn tự học Atlat Địa lí Việt Nam ở nhà phần kinh tế - xã hội cho học sinh lớp 12, tôi đã thử nghiệm và áp dụng như sau:

2.1 Khách thể nghiên cứu

Đề tài lựa chọn 2 lớp nguyên vẹn: lớp 12A8 và 12A9 Trường THPT số 1 Tuy Phước vì 2 lớp có những điều kiện thuận lợi cho việc nghiên cứu ứng dụng

Học sinh: Lớp 12A8 và 12A9 được chọn tham gia nghiên cứu có nhiều điểm tương đồng nhau về tỉ lệ giới tính và lực học

Cụ thể như sau:

Bảng 1 Giới tính của học sinh hai lớp 12A8 và 12A9, Trường THPT số 1 Tuy Phước

- Về ý thức học tập: tất cả các học sinh ở hai lớp đều tương đối tích cực, ý thức khá

- Về thành tích học tập: hai lớp tương đương nhau về điểm số của môn Địa lí thông qua bài kiểm tra định kì và kiểm tra chất lượng học kì I năm học 2011-2012

2.2.Thiết kế nghiên cứu

Đề tài sử dụng các thiết kế sau:

* Sử dụng thiết kế kiểm tra trước và sau tác động đối với các nhóm tương đương (thiết kế 2)

Nhóm Kiểm tra trước tác động Tác động Kiểm tra sau tác động

Thực nghiệm

Đối chứng

O1 O2

X

O3

O4

X : tác động ; -: không tác động

* Các loại bài kiểm tra dùng trong nghiên cứu:

Ở đây tôi dùng các dạng bài kiểm tra: Tự luận.

- Nghiên cứu đã sử dụng kết quả của bài kiểm tra học kì I (trước khi thực hiện nghiên cứu) để xác định sự tương quan giữa các nhóm lớp

- Nghiên cứu sử dụng phép kiểm chứng T- test độc lập để tính giá trị p (xác định khả năng xảy ra chênh lệch giữa giá trị trung bình của nhóm thực nghiệm

và nhóm đối chứng), từ đó xác định nghiên cứu có ý nghĩa hay không và mức độ ảnh hưởng (ES) để biết được sự chênh lệch điểm trung bình do tác động mang lại

có tính thực tiễn hoặc có ý nghĩa hay không

* Kết quả: Bảng 2: Kiểm chứng để xác định nhóm tương đương

Như vậy, kết quả P = 0,08 > 0,05 Từ đó kết luận sự chênh lệch điểm số trung bình của 2 nhóm thực nghiệm và đối chứng là không có nghĩa, 2 nhóm được coi là tương đương

* Sử dụng thiết kế 2: Kiểm tra trước và sau tác động đối với các nhóm tương đương.

Bảng 3: Thiết kế nghiên cứu

Nhóm Kiểm tra trước tác động Tác động Kiểm tra sau tác động

Thực nghiệm

(lớp 12A8)

Đối chứng

(lớp 12A9)

O1 O2

Sử dụng phiếu hướng dẫn tự học Atlat ở nhà

Không sử dụng phiếu hướng dẫn tự học Atlat ở nhà

O3 O4

Ở thiết kế này, sử dụng các phép kiểm chứng sau:

- Phép kiểm chứng T-test độc lập kiểm tra trước tác động đối với nhóm đối chứng và nhóm thực nghiệm

- Phép kiểm chứng T-test theo cặp kiểm tra trước tác động và sau tác động của nhóm đối chứng

- Phép kiểm chứng T-test theo cặp kiểm tra trước tác động và sau tác động của nhóm thực nghiệm

- Phép kiểm chứng T-test độc lập kiểm tra sau tác động đối với nhóm đối chứng và nhóm thực nghiệm

2.3 Quy trình nghiên cứu

- Nhóm đối chứng (lớp 12A9) được hướng dẫn rèn luyện kĩ năng sử dụng Atlat Địa lí Việt Nam trong phần kinh tế - xã hội ở trên lớp và yêu cầu về tự học Atlat ở nhà

- Nhóm thực nghiệm (lớp 12A8) được hướng dẫn rèn luyện kĩ năng sử dụng Atlat Địa lí Việt Nam trong phần kinh tế - xã hội ở trên lớp và yêu cầu về tự học Atlat ở nhà thông qua phiếu hướng dẫn tự học

- Thời gian tiến hành thực nghiệm: Thời gian tiến hành hướng dẫn nhóm thực nghiệm được tiến hành trong suốt học kì II (lịch học từ tuần 20 đến tuần 35)

- Các tài liệu, thiết bị được sử dụng: Sách giáo khoa Địa lý 12, Atlat Địa lý Việt Nam, bản đồ Địa lý Việt Nam, Tài liệu hướng dẫn sử dụng kỹ năng Địa lý, Máy chiếu Projector

2.4 Đo lường và thu thập dữ liệu

- Công cụ đo: đo kiến thức và kĩ năng (kĩ năng sử dụng thành thạo Atlat Địa

lí Việt Nam) thông qua bài kiểm tra định kì học kì II

- Bài kiểm tra cần thực hiện trong nghiên cứu là bài kiểm tra định kì học kì

II, kiểm tra chất lượng học kì II Hình thức kiểm tra: bài tự luận

- Thời gian kiểm tra: tiến hành vào cuối tuần 35 (sau tác động)

- Quy trình chấm điểm: giáo viên trong tổ tiến hành chấm bài theo đáp án

2.5 Phân tích dữ liệu và bàn luận kết quả

* Phân tích kết quả:

Bảng 4 : So sánh kiểm tra trước tác động của nhóm đối chứng và thực nghiệm

Nhóm đối chứng Nhóm thực nghiệm

Giá trị trong phép kiểm chứng T-test độc lập p = 0,08 > 0,05, cho biết chênh lệch giá trị trung bình của các bài kiểm tra trước tác động của hai nhóm là 0,08; điều đó có nghĩa là chênh lệch có khả năng xảy ra ngẩu nhiên

Bảng 5: So sánh kiểm tra trước tác động và sau tác động của nhóm đối chứng

Trước tác động Sau tác động

Giá trị trong phép kiểm chứng T-test theo cặp p = 0,5 > 0,05, cho biết chênh lệch giá trị trung bình của các bài kiểm tra trước và sau tác động của nhóm đối chứng là 0,5; điều đó có nghĩa là chênh lệch có khả năng xảy ra ngẩu nhiên

Bảng 6: So sánh kiểm tra trước tác động và sau tác động của nhóm thực nghiệm

Trước tác động Sau tác động

Giá trị trong phép kiểm chứng T-test theo cặp p = 0,000003 < 0,05, cho biết chênh lệch giá trị trung bình của các bài kiểm tra trước và sau tác động của nhóm thực nghiệm là 0,000003; điều đó có nghĩa là chênh lệch không có khả năng xảy ra ngẩu nhiên Chúng ta coi chênh lệch này là có ý nghĩa

Căn cứ vào thống kê điểm kiểm tra học kì I, bài kiểm tra định kì học kì II làm bài kiểm tra trước tác động và điểm kiểm tra học kì II làm bài kiểm tra sau tác động, kết quả tính toán cụ thể như sau:

Bảng 7: So sánh điểm trung bình kiểm tra sau tác động

Đối chứng Thực nghiệm

Giá trị P của T-test 0,002 Chênh lệch giá trị

Như đã chứng minh rằng kết quả 2 nhóm trước tác động là tương đương Sau tác động kiểm chứng chênh lệch điểm trung bình bằng T-test cho kết quả

p = 0,002, cho thấy: sự chênh lệch giữa điểm trung bình nhóm thực nghiệm và nhóm đối chứng rất có ý nghĩa, tức là chênh lệch kết quả điểm trung bình nhóm thực nghiệm cao hơn điểm trung bình nhóm đối chứng là không ngẫu nhiên mà do kết quả của tác động

Chênh lệch giá trị trung bình chuẩn SMD = 6,4 - 5,5 = 1,125

0,8

Theo bảng tiêu chí Cohen, chênh lệch giá trị trung bình chuẩn SMD = 1,125 cho thấy mức độ ảnh hưởng của dạy học có sử dụng phiếu hướng dẫn tự học Atlat