Nhà thơ Y Phương tên thật là Hứa Vinh Sước, dân tộc Tày, sinh năm 1948; quê ở huyện Trùng Khánh, tỉnh Cao Bằng. Ông nhập ngũ năm 1968, phục vụ trong quân đội cho đến năm 1981 thì chuyển về công tác tại Sở Văn hóa Thông tin Cao Bằng. Từ năm 1993, ông được bầu làm Chủ tịch Hội Văn học nghệ thuật Cao Bằng. Thơ ông phản ánh tâm hồn chân thật, mạnh mẽ, trong sáng cùng cách tư duy giàu hình ảnh của con người miền núi. Lòng thương yêu con cái, ước mong thế hệ sau tiếp nối xứng đáng và ngày càng phát huy truyền thông tốt đẹp của tổ tiên, của quê hương vốn là một tình cảm cao quý của con người Việt Nam bao đời nay. Bài thơ Nói với con của Y Phương cũng nằm trong mạch nguồn cảm hứng ấy nhưng nhà thơ có cách thể hiện riêng qua lời tâm tình, nhắn gửi của người cha đối với con. Vì thế nên bài thơ có giọng điệu thiết tha, trìu mến. Để cảm nhận được cái hay, cái đẹp của bài thơ này, chúng ta cần tìm hiểu sơ qua về cách suy nghĩ và cách bày tỏ tình cảm của người dân miền núi. Đó là cách diễn tả mộc mạc, hồn nhiên, thể hiện qua ngôn ngữ và hình ảnh thơ. Tác giả Y Phương vận dụng triệt để lời ví von, so sánh thường thấy trong thơ của các dân tộc thiểu số để thể hiện chủ đề của bài thơ Nói với con. Mượn lời cha tâm tình với con, nhà thơ nhắc nhở về cội nguồn của mỗi con người, qua đó bộc lộ niềm tự hào về sức sống mạnh mẽ, bền bỉ và phẩm chất tốt đẹp của dân tộc mình, quê hương mình.
Trang 2 Bài cũ:
nêu cảm nhận của em về bài thơ.
Trang 3Văn bản:
(Y Phương)
NÓI VỚI CON
Tiết 122
Trang 4Tiết 122: Văn bản: NÓI VỚI CON
(Y Phương)
I Đọc và tìm hiểu chung:
1.Tác giả,tác phẩm:
- Sinh năm 1948, tên thật: Hứa Vĩnh
Sước, nhà thơ dân tộc Tày.
- Lời thơ: chân thật, mạnh mẽ, trong
Trang 5a.Đọc bài thơ:
Chân phải bước tới cha
Chân trái bước tới mẹ
Một bước chạm tiếng nói
Hai bước chạm tiếng cười
Người đồng mình yêu lắm con ơi
Đan lờ cài nan hoa
Vách nhà ken câu hát
Rừng cho hoa
Con đường cho những tấm lòng
Cha mẹ mãi nhớ về ngày cưới
Ngày đầu tiên đẹp nhất trên đời.
NÓI VỚI CON
Người đồng mình yêu lắm con ơi Cao đo nỗi buồn
Xa nuôi chí lớn Dẫu làm sao thì cha vẫn muốn Sống trên đá không chê đá gập ghềnh Sống trong thung không chê thung nghèo đói Sống như sông như suối
Lên thác xuống ghềnh Không lo cực nhọc Người đồng mình thô sơ da thịt Chẳng mấy ai nhỏ bé đâu con Người đồng mình tự đục đá kê cao quê hương Còn quê hương thì làm phong tục
Không bao giờ nhỏ bé được Nghe con.
Con ơi tuy thô sơ da thịt Lên đường
Trang 6Tiết 122: Văn bản: NÓI VỚI CON
a.Đọc bài thơ:
b.Bố cục của bài thơ:
Mượn lời nói với con, nhà thơ gợi về cội nguồn sinh dưỡng của mỗi con người về sức sống mạnh mẽ,bền
bỉ của quê hương mình Bố cục của bài thơ thể hiện ý tưởng đó như thế nào?
+ Phần 1(khổ1): Con lớn lên trong tình yêu
thương, sự nâng đỡ của cha mẹ, trong cuộc
sống lao động nên thơ của quê hương.
+ Phần 2(khổ2): Lòng tự hào về truyền
thống cao đẹp của quê hương và mong
ước con hãy kế tục xứng đáng truyền
thống ấy.
Chân phải bước tới cha Chân trái bước tới mẹ Một bước chạm tiếng nói Hai bước chạm tiếng cười Người đồng mình yêu lắm con ơi Đan lờ cài nan hoa
Vách nhà ken câu hát Rừng cho hoa
Con đường cho những tấm lòng Cha mẹ mãi nhớ về ngày cưới Ngày đầu tiên đẹp nhất trên đời.
Người đồng mình yêu lắm con ơi Cao đo nỗi buồn
Xa nuôi chí lớn Dẫu làm sao thì cha vẫn muốn Sống trên đá không chê đá gập ghềnh Sống trong thung không chê thung nghèo đói Sống như sông như suối
Lên thác xuống ghềnh
Không lo cực nhọc Người đồng mình thô sơ da thịt Chẳng mấy ai nhỏ bé đâu con Người đồng mình tự đục đá kê cao quê hương Còn quê hương thì làm phong tục
Con ơi tuy thô sơ da thịt Lên đường
Trang 7Tiết 122: Văn bản: NÓI VỚI CON
(Y Phương)
I Đọc và tìm hiểu chung: Chân phải bước tới cha
Chân trái bước tới mẹ Một bước chạm tiếng nói Hai bước chạm tiếng cười Người đồng mình yêu lắm con ơi Đan lờ cài nan hoa
Vách nhà ken câu hát Rừng cho hoa
Con đường cho những tấm lòng Cha mẹ mãi nhớ về ngày cưới Ngày đầu tiên đẹp nhất trên đời.
II Đọc - Hiểu văn bản:
1.Cha nói với con về cội nguồn sinh
dưỡng mỗi con người:
Khổ thơ này người cha đã nhắc nhở con về cội nguồn sinh dưỡng của mỗi con người Hãy cùng nhau thảo luận để phân tích những câu thơ nói lên điều đó.
Trang 8Tiết 122: Văn bản: NÓI VỚI CON
(Y Phương)
I Đọc và tìm hiểu chung:
II Đọc - Hiểu văn bản:
1.Nói với con về cội nguồn sinh dưỡng
mỗi con người:
Chân phải bước tới cha Chân trái bước tới mẹ Một bước chạm tiếng nói Hai bước chạm tiếng cười
-Bốn câu thơ đầu:
Chân phải- cha
Chân trái - mẹ
Một bước - nói
Hai bước - cười
Cách nói ngây thơ, bình dị
Không khí gia đình đầm ấm, quấn
quýt, tươi vui
Con lớn lên trong tình yêu thương
của gia đình.
Trang 9Tiết 122: Văn bản: NÓI VỚI CON
(Y Phương)
I Đọc và tìm hiểu chung:
II Đọc - Hiểu văn bản:
1.Nói với con về cội nguồn sinh dưỡng
mỗi con người:
- Bốn câu thơ đầu:
Con lớn lên trong tình yêu thương
của gia đình.
- Bảy câu thơ tiếp:
Người đồng mình yêu lắm con ơi Đan lờ cài nan hoa
Vách nhà ken câu hát
Rừng cho hoa
Con đường cho những tấm lòng Cha mẹ mãi nhớ về ngày cưới Ngày đầu tiên đẹp nhất trên đời.
+ “cài nan hoa”
+ “ken câu hát”
+ “rừng, hoa”
+ “con đường”
Hình ảnh đẹp, gợi cảm
Con lớn lên trong không khí lao
động tươi vui, trong sự đùm bọc của
thiên nhiên bình dị của quê hương.
Trang 14…Tiếng hát then giữa núi rừng đã nuôi dưỡng tâm hồn
Trang 15 Nếu một ngày nào đó em trưởng thành và phải rời xa gia đình, xa quê hương mình thì những
câu thơ trên có ý nghĩa với em như thế nào?
Trang 16Tiết 122: Văn bản: NÓI VỚI CON
(Y Phương)
I Đọc và tìm hiểu chung:
II Đọc - Hiểu văn bản:
1.Nói với con về cội nguồn sinh dưỡng mỗi
con người:
2.Nói với con về truyền thống quê hương và
mong ước đối với con:
Người đồng mình yêu lắm con ơi Cao đo nỗi buồn
Xa nuôi chí lớn Dẫu làm sao thì cha vẫn muốn Sống trên đá không chê đá gập ghềnh Sống trong thung không chê thung nghèo đói Sống như sông như suối
Lên thác xuống ghềnh Không lo cực nhọc
Người đồng mình thô sơ da thịt Chẳng mấy ai nhỏ bé đâu con Người đồng mình tự đục đá kê cao quê hương Còn quê hương thì làm phong tục
Con ơi tuy thô sơ da thịt Lên đường
Con lớn lên trong tình yêu thương
của gia đình.
Con lớn lên trong không khí lao
động tươi vui, trong sự đùm bọc của
thiên nhiên bình dị của quê hương.
Trang 17 Hãy thảo luận với các bạn trong nhóm:
Trong khổ thơ này,người cha đã nói với con về những đức tính tốt đẹp nào của “người đồng mình”,từ đó đã nhắc nhở con trên đường đời cần phải như thế nào? ( Chú ý
phân tích các biện pháp nghệ thuật trong khổ thơ.)
Trang 18Tiết 122: Văn bản: NÓI VỚI CON
(Y Phương)
II Đọc - Hiểu văn bản:
1.Nói với con về cội nguồn sinh dưỡng mỗi
con người:
2.Nói với con về truyền thống quê hương
Người đồng mình yêu lắm con ơi Cao đo nỗi buồn
Xa nuôi chí lớn
Dẫu làm sao thì cha vẫn muốn
Sống trên đá không chê đá gập ghềnh
Sống trong thung không chê thung nghèo đói
Sống như sông như suối
Lên thác xuống ghềnh
Không lo cực nhọc
Người đồng mình thô sơ da thịt
Chẳng mấy ai nhỏ bé đâu con
Người đồng mình tự đục đá kê cao quê hương
Còn quê hương thì làm phong tục
Con ơi tuy thô sơ da thịt Lên đường
+ “không lo cực nhọc”
+ “ làm phong tục”
+ “nuôi chí lớn”
+ “như sông như suối”
+ “kê cao quê hương”
Mạnh mẽ,khoáng đạt,bền bỉ, giàu chí khí, niềm tin,chung thuỷ xây dựng quê hương.
Trang 19Một bản làng của người Tày.
Trang 20Họ định cư trong các thung
Trang 21Họ gần gũi,chan hoà với thiên nhiên
Trang 23Họ có những phong tục độc đáo,mang đậm bản sắc văn hoá.
Trang 24Họ góp phần tạo nên những nét đặc sắc của văn hoá Việt
Trang 25 Hiện nay có một số người không dám nhận nguồn gốc,tổ tiên, quê hương mình vì cho
rằng gia đình,quê hương họ nghèo khó,nói ra
sợ xấu hổ Em có suy nghĩ gì về điều đó?
Trang 26Tiết 122: Văn bản: NÓI VỚI CON
(Y Phương)
I Đọc và tìm hiểu chung:
II Đọc - Hiểu văn bản:
1.Nói với con về cội nguồn sinh dưỡng
mỗi con người:
2.Nói với con về truyền thống quê hương
và mong ước đối với con:`
3 Tình cảm và mong ước của người cha
đối với con:
nào về tình cảm của người cha đối với con, điều lớn lao nhất mà cha muốn truyền cho con là gì?
- Thương yêu, trìu mến, tin tưởng
- Muốn con giữ vững và tự hào về truyền
thống quê hương để tự tin bước vào đời
Trang 27Tiết 122: Văn bản: NÓI VỚI CON
(Y Phương)
I Đọc và tìm hiểu chung:
II Đọc - Hiểu văn bản:
1.Nói với con về cội nguồn sinh dưỡng mỗi con người:
2.Nói với con về truyền thống quê hương và mong ước
đối với con:`
3 Tình cảm và mong ước của người cha đối với con:
-Giọng điệu của bài thơ.
- Bố cục và cách dẫn dắt mạch cảm xúc của bài thơ.
Trang 28Tiết 122: Văn bản: NÓI VỚI CON
(Y Phương)
I Đọc và tìm hiểu chung:
II Đọc - Hiểu văn bản:
1.Nói với con về cội nguồn sinh dưỡng mỗi con người:
2.Nói với con về truyền thống quê hương và mong ước
đối với con:`
3 Tình cảm và mong ước của người cha đối với con: