TIỂU LUẬN MÔN HỌC CÔNG TY XUYÊN ĐA QUỐC GIA Chuyển giá lý thuyết, minh chứng và hàm ý chính sách tại Việt Nam

quyền tự do định đoạt trong kinh doanh quyền tự do định đoạt trong kinh doanh mối quan hệ gắn bó chung về lợi ích sự khác nhau về chính sách thuế của các quốc gia sự khác nhau về chín

www.themegallery.com

CHUYỂN GIÁ: LÝ THUYẾT, MINH CHỨNG

VÀ HÀM Ý CHÍNH SÁCH TẠI VIỆT NAM

GVHD: PGS.TS Nguyễn Thị Kim Anh

Thành viên nhóm 6:

1.Nguyễn Thùy Dương

2.Nguyễn Tuấn Sơn

3.Vũ Thanh Trà

4.Đàm Trường Vân

5.Đoàn Thị Vy

NỘI DUNG CHÍNH

công ty xuyên quốc gia tại Việt Nam

chuyển giá tại Việt Nam

quyền tự do định đoạt trong kinh doanh

quyền tự do định đoạt trong kinh doanh

mối quan hệ gắn bó chung về lợi ích

sự khác nhau về chính sách thuế

của các quốc gia

sự khác nhau về chính sách thuế

của các quốc gia

Chuyển giá là một

hành vi do các chủ

thể kinh doanh thực

hiện nhằm thay đổi

giá trị trao đổi hàng

hóa, dịch vụ trong

quan hệ với các bên

liên kết Hành vi ấy

có đối tượng tác

động chính là giá cả

Chuyển giá là một

hành vi do các chủ

thể kinh doanh thực

hiện nhằm thay đổi

giá trị trao đổi hàng

hóa, dịch vụ trong

quan hệ với các bên

liên kết Hành vi ấy

có đối tượng tác

động chính là giá cả

Khái niệm chuyển giá

Đặc điểm

 Không có sự thương lượng trước

 Được xác định không hợp lý nhằm chủ động dồn thu nhập vào nơi không phải nộp thuế hoặc nộp thuế thấp, dồn chi phí vào nơi có thuế cao

 Thu nhập chung của tập đoàn thường không thay đổi, nhưng thu nhập sau thuế thì lớn hơn vì đã gian lận được thuế Mục tiêu cuối cùng là tối đa hóa lợi nhuận

 Ngân sách quốc gia bị mất đi một khoản thuế do bị gian lận, đồng thời còn tạo ra sự cạnh tranh không bình đẳng với các doanh

nghiệp trong nước

 Chỉ TNCs mới có thể thực hiện hành vi chuyển giá

Phân loại chuyển giá

4

Chuyển giá thông qua nâng giá trị vốn góp

- Việc nâng khống giá trị tài sản góp vốn giúp TNCs chuyển một phần lợi ích kinh tế ngược trở lại thông qua trích khấu hao tài sản cố định, phân chia lợi nhuận trên tỉ lệ vốn góp

- Trường hợp điển hình là Công ty Ve Wong Đài Bắc và Công ty Lương thực Thành phố Hồ Chí Minh cùng hợp tác thành lập Xí nghiệp Liên

doanh Saigon Ve Wong chuyên sản xuất bột ngọt (năm 1990) Phần vốn góp của công ty Ve Wong bằng máy móc thiết bị được định giá chênh lệch là 359.433 USD Việc định giá cao các thiết bị máy móc này đã giúp cho nhà đầu tư nước ngoài chuyển một phần lợi nhuận về phía công ty

mẹ ngay sau khi góp vốn và gây nhiều thiệt hại cho phía doanh nghiệp Việt Nam

2

- Hình thức này thường diễn ra trong trường hợp công ty nước ngoài

chuyển giao công nghệ sản xuất kinh doanh cho bên liên kết tại Việt

Nam và thu tiền bản quyền

- Ví dụ: Công ty liên doanh nhà máy bia Việt Nam là một công ty liên

doanh hoạt động từ năm 1991 Hai bên đối tác liên doanh là công ty thực phẩm tại thành phố Hồ Chí Minh và công ty Heneiken international

behler (Hà Lan) Đến năm 1994 thì doanh nghiệp này liên doanh với asia pacific breweries pte.ltd (Singapore) Tổng số vốn đầu tư là 49,5 triệu đô

la Mỹ và vốn pháp định là 17 triệu đô la Mỹ Bên liên doanh Việt Nam chiếm 40% bên liên doanh Singapore chiếm 60% vốn Trong tình hình công ty liên doanh thường xuyên thua lỗ, phía liên doanh Việt Nam chịu ảnh hưởng nặng nề nhưng ngược lại phía liên doanh nước ngoài vẫn

không ảnh hưởng gì vì họ vẫn nhận đủ tiền bản quyền từ nhãn hiệu và tiền bản quyền lại có xu hướng ngày càng tăng

Chuyển giá thông qua chuyển giao tài

sản vô hình

3

4

- TNCs đầu tư vốn vào Việt Nam và thực hiện cung cấp các dịch vụ cho doanh nghiệp thành viên tại Việt Nam, đồng thời tính giá dịch vụ ở mức rất cao để chuyển lợi nhuận từ doanh nghiệp thành viên tại Việt Nam sang bên liên kết nước ngoài nhằm giảm nghĩa vụ thuế thu nhập doanh nghiệp của doanh nghiệp thành viên tại Việt Nam

- Hành vi chuyển giá của Starbucks tại Anh đã góp phần mang lại lợi nhuận cho các chi nhánh Starbucks khác Mỗi năm Starbucks Anh quốc phải

trích 6% lợi nhuận để thanh toán cho Starbucks Hà Lan tiền “bản quyền”

sử dụng logo, thương hiệu; phải mua cà phê của Starbucks Thụy Sỹ với giá bằng giá cà phê trên thị trường cộng với 20%…

Chuyển giá thông qua việc gia tăng các chi phí

liên quan, các dịch vụ được cung cấp bởi công

ty mẹ hoặc các bên liên kết

4

- Chi phí tài chính từ các khoản vốn vay cũng làm tăng chi phí đầu vào

- Kangnam Vina là trường hợp điển hình cho hình thức chuyển giá này Tháng 5/2007, để chuẩn bị tài chính cho dự án tổ hợp, Keangnam Vina

đã ký hợp đồng vay vốn từ ngân hàng Kookmin Bank Cho đến nay,

công ty đã vay tổng cộng 400 triệu USD từ ngân hàng này và tổng số lãi vay, chi phí tài chính của việc vay đã lên tới trên 2.000 tỷ đồng

Keangnam Vina đã trả lãi suất trung bình khoảng 12% mỗi năm cho

khoản vay từ Kookmin Bank Trong khi đó, lãi suất vay vốn bằng USD tại Việt Nam trong thời gian gần đây chỉ dao động trong khoảng từ 5-7% mỗi năm Bằng cách này Keangnam Vina đã tiến hành một giao dịch liên kết để chuyển một phần lợi nhuận về nước

Chuyển giá thông qua việc vay vốn từ các

bên liên kết

TÌNH HÌNH CHUNG HOẠT ĐỘNG FDI VÀ

HIỆN TƯỢNG CHUYỂN GIÁ TẠI ViỆT NAM

Cơ cấu vốn FDI tại Việt Nam phân theo hình thức đầu tư

Nguồn: Cục Đầu tư nước ngoài, tháng 10/2014

 Theo kết quả báo cáo, tính đến tháng 10/2014, cơ quan thuế đã tiến hành thanh tra, kiểm tra trên 39.000 doanh nghiệp, tăng 8,1% so với cùng kỳ năm 2013 Với tổng số thuế tăng thu qua thanh tra, kiểm tra 7.440 tỷ đồng, tăng 13,4% so với cùng kỳ

 Cùng với đó, ngành thuế tập trung rà soát 1.938 DN có dấu hiệu chuyển giá, truy thu 1.317,9 tỷ đồng, giảm lỗ 4.129,8 tỷ đồng, giảm khấu trừ hoàn thuế 82,8 tỷ đồng.

 Trong năm 2015, trong tổng số DN mà Tổng cục Thuế kiểm tra sẽ tập trung vào 15 - 20% doanh nghiệp kê khai

lỗ và có dấu hiệu chuyển giá

- Từ năm 2002, tới nay, Metro đã có 12 năm hoạt động kinh doanh siêu thị tại thị trường Việt Nam Kỳ lạ là trong 12 năm qua, chỉ duy nhất năm 2010, Metro Việt Nam báo lãi 116 tỷ đồng, còn lại đều lỗ lớn

- Lỗ lũy kế của Metro lên tới gần 600 tỷ đồng nhưng doanh nghiệp

này vẫn mở rộng kinh doanh

- Metro đã chuyển giá “trốn lãi”, giảm lãi hoặc không có lãi thu lãi

riêng cho doanh nghiệp, không đóng góp cho ngân sách nhà nước

Hạn chế

Vĩ mô: mất bình đẳng giữa doanh nghiệp , mất cân bằng giữa cán cân thương mại và cán cân thanh toán, gia tăng áp lực giảm giá đối với đồng tiền nội

Thất thu thuế, đống rác thải công nghệ

sản phẩm đến tay người tiêu dùng với mức giá đắt hơn.giá trị thực

Kinh nghiệm chống chuyển giá của một số quốc gia

 1.1 Kinh nghiệm chống chuyển giá tại Mỹ

Pháp luật của Mỹ quy định là phần thu nhập được tạo ra trên lãnh thổ của

Mỹ thì phải nộp thuế thu nhập cho dù là Công ty đa quốc gia này có thuộc

quyền sở hữu của Mỹ hay không

Các kẽ hở về luật pháp cũng được các công ty đa quốc gia thuộc sở hữu

của Mỹ lợi dụng để giảm khoản thuế phải nộp và dần tạo nên xu hướng

chuyển dịch đầu tư của các công ty Mỹ ra ngoài nước Mỹ Trước tình hình chuyển giá do các TNC thực hiện trên đất Mỹ thì cơ quan thuế của Mỹ đã

có ban hành các qui định, các đạo luật chống chuyển giá Một trong những đạo luật chống chuyển giá cơ bản và đầy đủ là IRS Sec 482

Đạo luật chống chuyển giá IRS Sec 6662 ra đời có hai nguyên tắc chế tài

mới dành cho hành vi chuyển giá:

- Phạt chuyển giá trong giao dịch (Transactional Penalty)

- Phạt bổ sung (Net Adjustment Penalty)

 1.2 Kinh nghiệm chống chuyển giá tại Trung Quốc

Trung Quốc là quốc gia có nền kinh tế đang phát triển mạnh trong thời gian gần đây, là một quốc gia thu hút nhiều nhất các nguồn vốn FDI trên thế giới

Trong thời gian điều tra thì cơ quan thuế của Trung quốc (China SAT) đã thanh tra và điều chỉnh gần 1600 trường hợp chuyển giá trong năm 2004

Cơ quan thuế Trung Quốc (China SAT) đã ban hành “Qui định về quản lý thuế đối với các giao dịch giữa các bên liên kết, luật quản lý thuế số 59 vào tháng 4 năm 1998” Các qui định chống chuyển giá của Trung Quốc xây dựng dựa trên cở sở hướng dẫn của OECD nhưng có một số điểm khác biệt với Mỹ

 1.3 Kinh nghiệm từ các thành viên SGATAR: Tổ chức nghiên cứu và

quản lý thuế khu vực châu Á

• Hàn Quốc:

Cơ quan Thuế Hàn Quốc cho biết, các tổ chức, cá nhân có các giao dịch quốc tế phải báo cáo giá chuyển nhượng khi nộp hồ sơ kê khai thuế và cơ quan thuế cũng có bộ phận thẩm định giá để kiểm tra tính xác thực của giá chuyển

giao được kê khai trong các báo cáo

• Australia:

Từ năm 1992, ở tất cả các cấp trong bộ máy Cơ quan thuế Australia đã thành lập bộ phận chống chuyển giá trên cơ sở các hiệp định song phương được

ký kết giữa Chính phủ Australia với các quốc gia khác trong đó có các quy định về chuyển giá

• Nhật Bản:

Để hạn chế tối đa những rủi ro về chuyển nhượng giá, Nhật Bản đã ký các hiệp định với các nước để phối hợp quản lý chặt chẽ hoạt động kinh doanh của công ty mẹ và công ty con

Một số gợi ý chính sách chống chuyển giá ở Việt Nam

 Hoàn thiện cơ sở pháp lý, các tiêu thức định tính và định lượng

để xác định hoạt động chuyển giá

 Tăng cường hợp tác quốc tế về quản lý thuế, đặc biệt là hợp tác

về chống chuyển giá; xây dựng cơ chế cung cấp, chia sẻ thông tin liên quan tới giá

 Thành lập bộ phận chuyên trách thu thập thông tin, theo dõi, giám sát hoạt động chuyển giá phi pháp để có chế tài xử lý kịp thời

 Bổ sung lực lượng công chức thuế có năng lực về chuyên môn nghiệp vụ, ngoại ngữ và tin học làm công tác quản lý thuế đối với hoạt động chuyển giá tại tất cả các cấp

 …

TÀI LIỆU THAM KHẢO

 PGS.TS Phùng Xuân Nhạ (2006), Các công ty xuyên quốc gia, lý thuyết và thực

tiễn, Nxb Đại học Quốc gia Hà Nội, Hà Nội

 Bộ Kế hoạch và Đầu tư (2013), Kỷ yếu hội nghị 25 năm đầu tư trực tiếp nước

ngoài tại Việt Nam

 Cục Đầu tư nước ngoài (2014), Báo cáo tình hình hoạt động FDI tại Việt Nam giai đoạn 2000 - 2014

 Nguyễn Thị Kim Anh (2013), “Chuyển giá và chống chuyển giá của các công ty

xuyên quốc gia tại Việt Nam”, Tạp chí Nghiên cứu kinh tế, số 4(419), tháng 4/2013

 Nguyễn Thị Quỳnh Giang (2010), “Chuyển giá trong các công ty đa quốc gia ở Việt Nam”, Luận văn thạc sĩ, Trường Đại học Kinh tế TP Hồ Chí Minh, 2010

 Thanh Hà, 2014, Đang thanh tra chuyển giá tại Metro Việt Nam,

 <

http://nld.com.vn/kinh-te/dang-thanh-tra-chuyen-gia-o-metro-viet-nam-20141010141 708163.htm

>

 Ngọc Hà, 2014, Nhiều dấu hỏi xung quanh thương vụ chuyển nhượng của Metro, <

http://vov.vn/kinh-te/doanh-nghiep/nhieu-dau-hoi-quanh-thuong-vu-chuyen-nhuong-cua-metro-350516.vov

>

www.themegallery.com