Thiết kế qui trình công nghệ gia công chi tiết thân bơm thuỷ lực lệch tâm hướng trục

Nguyên lý làm việc:Nguyên tắc chung về cách làm việc của bơm pitông hớng trục có thể đợc trình bày ở hình I.1 Hình I.1 Bơm gồm có các pitông 1 đặt song song với trục của rôto 2 và luôn t

Lời nói đầu

Trong thời đại ngày nay,nhịp độ khoa học và kỹ thuật ngày càng phát triển,làm xuất hiện nhiều thiết bị,chủng loại máy mới phức tạp cũng nh chất lợng của máy,làm cho chu kỳ phí tổn và chu kỳ lao động ngày càng ra tăng.Nghành chế tạo máy là nghành đóng vai trò then chốt, xơng sống trong nền công nghiệp.Chính vì thế mà việc phát triển khoa học kỹ thuật trong lĩnh vực công nghệ chế tạo máy có ý nghĩa hết sức quan trọng Xu hớng phát triển trong thời điểm hiện tại và tơng lai

là Chế tạo máy kết hợp tự động hoá tạo ra các thiết bị làm tăng năng xuất lao

động, chất lợng sản phẩm, hiệu quả kinh tế, giảm giá thành sản phẩm, giải phóng sức lao động mệt nhọc, độc hại

Đề tài đợc giao là:

Thiết kế qui trình công nghệ gia công chi tiết thân bơm thuỷ lực lệch tâm hớng trục Chi tiết đợc thiết kế theo hai phơng án: Phơng án thông thờng và phơng án

dùng máy CNC Đồng thời so sánh hai phơng án về kinh tế

Sau khi đợc trang bị kiến thức cơ bản về lĩnh vực cơ khí nh nguyên lý máy, chi tiết máy, máy cắt, dao cắt, dung sai, điều khiển số và công nghệ trên máy điều khiển số CNC và đă đợc qua thời gian thực tế ở Viện máy và dụng cụ công nghiệp (IMI) ngời thiết kế đă chọn ra phơng án gia công đảm bảo về mặt kinh tế và kỹ thuật

Trong quá trình thiết kế ngời thực hiện đã nghiên cứu, tìm hiểu nhiều tài liệu trong nớc và ngoài nớc cũng nh việc tiếp nhận những hớng dẫn chỉ bảo của thày h-ớng dẫn và các thày cô trong Bộ môn, cán bộ công nhân viên trong Viện máy và dụng cụ công nghiệp (IMI), cùng đông đảo các thành viên trong nghành học, do trình độ cũng nh tài liệu còn nhiều hạn chế nên không tránh khỏi những sai sót, rất mong sự đóng góp của thày cô và đồng nghiệp

Em xin chân thành cám ơn thày PGS.TS Nguyễn Đắc Lộc , thày Đinh Đắc

Hiến cùng các thày cô trong Bộ môn Công nghệ chế tạo máy đã tận tình hớng dẫn, chỉ bảo em Xin cám ơn tập thể cán bộ công nhân viên Viện máy và dụng cụ công nghiệp (IMI) đã tạo điều kiện cho em đợc thực tế chế tạo ra sản phẩm đầu tay của mình

Hà nội tháng 8 năm 2001

Sinh viên thiết kế:

Nguyễn Trọng Lân

Giới thiệu về bơm pitông hớng trục

Nguyên lý làm việc:

Nguyên tắc chung về cách làm việc của bơm pitông hớng trục có thể đợc trình bày

ở hình I.1

Hình I.1

Bơm gồm có các pitông (1) đặt song song với trục của rôto (2) và luôn tì sát vào đĩa nghiêng (3) nhờ lò xo (4) Trục (5) truyền chuyển động vòng cho rôto, nên buộc pitông (1) phải di động tinh tiến đi về, thực hiện quá trình hút và nén Các xilanh của pitông (1) đều có lỗ thông với các rãnh của đĩa dẫn dầu (6) Trong quá trình quay, những pitông nào ở nằm trong vùng rãnh A thì sẽ thực hiện quá trình hút, và các pitông nào nằm ở vùng ránh B thì thực hiện quá trình nén

Trong nhiều kiểu bơm ngời ta không dùng lò xo (4) Để pitông luôn tỳ vào đĩa nghiêng (3) ngời ta cho dầu có áp suất vào buồng ở phía dới pitông

Điều chỉnh lu lợng của bơm có thể thực hiện bằng cách thay đổi góc nghiêng

 của đĩa nghiêng (3), trên cơ sở đó làm thay đổi độ dài hành trình của pitông Tùy thuộc vào phơng pháp thực hiện vị trí tơng đối giữa trục của pitông và mặt nghiêng, bơm hớng trục có nhiều loại khác nhau Ngoài kiểu đĩa nghiêng nh trên, loại bơm pitông hớng trục có trục rôto đặt lệch với trục truyền động của bơm gọi là kiểu Jahns-Thoma, nó có sơ đồ kết cấu nh ở hình I.2

A

A-A

8

Một đầu của rôto luôn áp sát vào đĩa dẫn dầu (5) nhờ lò xo (6) Trên đĩa dẫn dầu có cửa hút A nối liền với ống hút (7) và cửa nén B nối liền với ống nén (8)

Lực xuất hiện trong bơm này chủ yếu là lực dọc trục xilanh Phần lực kính rất

bé, do đó mômen cần thiết để quay rôto nhỏ hơn so với bơm pitông hớng kính

Đĩa dẫn dầu

Để phân phối dầu cho chu kỳ hút, cũng nh chu kỳ nén và ngăn cách buồng nén với buồng hút ở bơm pitông hớng trục đã dùng đĩa dẫn dầu

Đĩa dẫn dầu đồng thời cũng là mặt tựa của rôto mang các pitông Trên mặt tiếp xúc với mặt đầu của rôto có hai rãnh vòng cung (1), một rãnh để hút dầu và một rãnh để nén dầu Mỗi rãnh đợc nối liền với lỗ (2) thông với cửa hút và cửa nén tơng ứng Bốn rãnh hình tam giác (3) ở cuối rãnh vòng cung (1) dùng để giảm hiện tợng kẹt dầu khi pitông chuyển từ buồng hút sang buồng nén Chiều rộng a của rãnh (1) cần đợc xác định để đảm bảo đủ tiết diện chảy Chiều rộng b cần có độ lớn cần thiết để đảm bảo lực ép của rôto vào bề mặt đĩa dẫn dầu Các mặt lồi (4) nhằm làm tăng bề mặt tiếp xúc và làm giảm áp suất tác dụng vào bề mặt đĩa dẫn dầu Các rãnh hớng tâm và đồng tâm (5) dùng để giảm tải khi dầu có áp suất từ trong dò ra ngoài do bề mặt đĩa dẫn dầu bị mài mòn

Khi làm việc áp suất dầu ở buồng nén tác dụng nên bề mặt của rôto, không những ở bề mặt của rãnh nén hình vòng cung (1) mà còn ở các tiết diện tiếp xúc xung quanh rãnh nén áp suất tác dụng lên bề mặt rôto nằm đối diện với rãnh nén (1) bằng áp suất p0 của bơm, nhng càng xa rãnh nén áp suất giảm dần, và đến cạnh ngoài của bề mặt tiếp xúc áp suất bằng 0

Lu lợng bơm

Lu lợng bơm phụ thuộc vào góc nghiêng  tơng đối giữa trục pitông và trục quay của bề mặt làm pitông chuyển động

Lu lợng của bơm là:













4

10 n z h 4

d 10

3 2

D: đờng kính vòng chia xilanh trên rôto (cm)

D: đờng kính rãnh xilanh

h: độ dài hành trình của pitông (cm)

z: số pitông

n: số vòng quay (v/p)

u nhợc điểm của bơm pitông hớng trục so với các loại bơm khác

Đối với một số loại bơm khác nh bơm bánh răng, bơm cánh gạt, bơm pitông hớng kính thì bơm pitông hớng trục có những đặc điểm sau:

u điểm:

- Bơm pitông hớng trục dễ điều chỉnh lu lợng bơm bằng cách thay đổi góc nghiêng  là góc nghiêng tơng đối giữa trục pitông và trục quay của khối xilanh

- Bơm pitông hớng trục là loại bơm có pitông đặt song song với trục của rôto, vì pitông đặt theo dọc trục nên rôto có kích thớc bé, mômen quán tính nhỏ, rất thích hợp với động cơ dầu Ngoài ra, so với tất cả các loại bơm khác, bơm hớng trục có hiệu suất tốt nhất, và hiêụ suất hầu nh không phụ thuộc vào số vòng quay

Nh

ợc điểm

Trong quá trình làm việc khối xilanh luôn trà sát lên bề mặt của đế bơm, cùng với áp lực cao và vận tốc trợt lớn nên các bề mặt này nhanh mòn trong khi làm việc Khả năng sử dụng và tuổi thọ của bơm phụ thuộc nhiều vào độ sạch của dầu

ứng dụng của bơm pitông hớng trục

Bơm pitông hớng trục cho áp suất và lu lợng cao nên đợc sử dụng nhiều trong các máy truốt, máy nén, máy ủi, máy xúc, các bộ phận cần lực nâng lớn Nó còn

đợc dùng nhiều trong các máy dẫn động thuỷ lực lớn, trong các máy bánh xích

Xây dựng và xác định cụ thể một số điều kiện kỹ thuật

Đối với với máy gầu xúc F603 thì bơm dầu giữ một vai trò đặc biệt quan trọng

Nó là khâu quan trọng nhất của hệ thống thủy lực, nó sẽ dẫn động mọi hoạt động của hệ thống thủy lực nh các chuyển động lên, xuống của gầu xúc, chuyển động quay của bệ máy và chuyển động đi lại của máy Chính vì vậy bơm phải đạt đợc lu lợng cao và áp suất dầu lớn Vận tốc quay của bơm từ 1000 - 1200 v/p, áp suất công tác từ 150 - 200 kg/cm2

Bơm pitông hớng trục cần đòi hỏi các yêu cầu kỹ thuật cơ bản sau:

- Khe hở giữa pitông và xilanh không lớn hơn 0,02 - 0,04 mm Do đó khi chế tạo cần đảm bảo khe hở giữa pitông và xilanh không quá 10m

- Độ côn và độ ôvan dới 3m

- VËt liÖu chÕ t¹o xilanh ký hiÖu ÁbÎÖÑ 5-5-5

- VËt liÖu chÕ t¹o pit«ng ký hiÖu 30XT

- VËt liÖu chÕ t¹o tay biªn ký hiÖu 15X