Bài giảng này đã dự thi cấp Huyện đạt giải nhất năm học 20132014. Trong quá trình dạy có bổ sung minh họa bằng máy chiếu hắt kết quả làm việc nhóm của HS Học sinh cảm nhận được tình cảm cha con sâu nặng trong hoàn cảnh éo le của cha con ông Sáu trong truyện. Nắm được nghệ thuật miêu tả tâm lí nhân vật, đặc biệt là nhân vật bé Thu, nghệ thuật xây dựng tình huống truyện bất ngờ mà tự nhiên của tác giả . Rèn luyện kĩ năng đọc diễn cảm, biết phát hiện những chi tiết nghệ thuật đáng chú ý trong một truyện ngắn1. Nghệ thuật : Cốt truyện chặt chẽ, tình huống bất ngờ nhưng hợp lý. Người kể chuyện : người bạn ông Sáu.> Tăng tính chân thực, ý nghĩa của truyện sức thuyết phục > Tăng sự tin cậy với người đọc.2. Nội dung :Truyện đã diễn tả một cách cảm động tình cha con thắm thiết, sâu nặng của cha con ông Sáu trong hoàn cảnh éo le của chiến tranh. Qua đó tác giả khẳng định và ca ngợi tình cảm cha con thiêng liêng như một giá trị nhân bản sâu sắc, nó càng cao đẹp trong những cảnh ngộ khó khăn.
Trang 2Câu 1: Truyện ngắn “Lặng lẽ Sa Pa” của Nguyễn
Thành Long được sáng tác vào năm nào?
Câu 2: Từ truyện ngắn “Lặng lẽ Sa Pa”, vẻ đẹp
nào của nhân vật anh thanh niên được bộc lộ?
A Yêu công việc, yêu và ham đọc sách.
A 1969
B 1970
B Ngăn nắp, khoa học, quan tâm tới người khác
C Khiêm tốn, chân thật.
D Tất cả các ý trên.
Trang 3I Đọc – Tìm hiểu chung
1 Tác giả: Sơ lược vài nét về tiểu sử tác giả?
NGUYỄN QUANG SÁNG(1932- 2014)
(1932- 2014)
Trang 4I Đọc – Tìm hiểu chung
1 Tác giả:
2 Tác phẩm:
Nêu hoàn cảnh sáng tác truyện ngắn“Chiếc lược ngà”?
- Được viết năm 1966, khi tác giả đang hoạt động tại chiến trường Miền Nam.
- Được in trong tập truyện ngắn cùng tên
(1966)
Trang 5I Đọc – Tìm hiểu chung
1 Tác giả:
2 Tác phẩm:
* Đại ý:
* Ngôi kể:
Ngôi thứ nhất xưng “tôi” *Bài tập nhanh:
Trang 6BÀI TẬP NHANH
Tìm những từ toàn dân tương đương với những từ địa phương sau:
Từ địa phương
Vàm kinh
Áo bông Vết thẹo Nói trổng Lui cui Cái vá Lòi tói
Từ toàn dân
Vết sẹo Nói trống không
Lúi húi Cái muôi Dây xích sắt Cửa kênh(rạch)
Áo vải hoa
Trang 7I Đọc – Tìm hiểu chung
1 Tác giả:
2 Tác phẩm:
* Đại ý:
* Ngôi kể:
Ngôi thứ nhất xưng “tôi”
* Đọc và tóm tắt:
+ Ông Sáu đi kháng chiến + Ông Sáu về thăm nhà.
+ Bé Thu không nhận cha.
+ Bé Thu nhận ra cha thì ông Sáu phải trở về đơn vị.
+ Tại khu căn cứ.
Dựa vào các tình tiết sau em hãy tóm tắt câu chuyện?
Trang 8I Đọc – Tìm hiểu chung
1 Tác giả:
2 Tác phẩm:
3 Tình huống truyện:
Truyện được xây dựng trên những tình huống nào?
- Tình huống 1 : Cuộc gặp gỡ của hai cha con sau tám năm xa cách,
bé Thu không nhận cha, đến lúc
em nhận ra ba thì cũng là lúc ông Sáu phải lên đường.
- Tình huống 2: Ở khu căn cứ, ông Sáu làm chiếc lược ngà để tặng con nhưng chưa kịp trao món quà
ấy thì ông đã hi sinh.
Em có nhận xét gì về cách xây dựng tình huống truyện của tác giả?
=> Bất ngờ, độc đáo, góp
phần biểu lộ cảm xúc của
nhân vật.
Trang 9II Đọc – Tìm hiểu văn bản
1 Diễn biến tâm lí, tình cảm
của bé Thu:
Diễn biến tâm lí, tình cảm của bé Thu được chia ra làm mấy giai đoạn ? Đó là những giai đoạn nào?
- Trước khi Thu nhận ra cha.
- Khi Thu nhận ra ông Sáu là cha
Hãy liệt kê những tình tiết, sự việc xoay quanh diễn biến tâm lí, tình cảm của bé Thu trước khi nhận ông Sáu là cha?
a Trước khi Thu nhận ra
cha:
*Các tình tiết sự việc:
- Khi nhìn thấy hai người đàn ông
lạ mặt.
- Khi má bảo gọi ba vào ăn cơm.
- Khi má sai trông nồi cơm.
- Khi ông Sáu gắp trứng cá vào chén nó.
Trang 10II Đọc – Tìm hiểu văn bản
1 Diễn biến tâm lí, tình cảm
của bé Thu:
- Ngạc nhiên, hốt hoảng,
sợ hãi.
a Trước khi Thu nhận ra
cha:
* Khi thấy một người lạ mặt gọi
“con”, xưng “ba”:
- Con bé giật mình, tròn mắt nhìn ngơ ngác, lạ lùng
- “ mặt nó bỗng tái đi rồi vụt chạy
và kêu thét lên: Má! Má!!!”
Trang 11II Đọc – Tìm hiểu văn bản
- Vô ăn cơm!
- Cơm chín rồi!
1 Diễn biến tâm lí, tình cảm
của bé Thu:
- Ngạc nhiên, hốt hoảng, sợ hãi.
a Trước khi Thu nhận ra cha:
- Con kêu rồi mà người ta không nghe.
*Khi má bảo gọi ba vào ăn cơm.
- Nói trống không, coi như
người xa lạ.
Trang 12II Đọc – Tìm hiểu văn bản
- Nhìn dáo dác một lúc rồi kêu lên:
+ Cơm sôi rồi, chắt nước giùm cái! + Cơm sôi rồi, nhão bây giờ!
- Loay hoay nhón gót lấy cái vá múc
ra từng vá nước.
- Nhất định không chịu nhờ cậy,
không chịu gọi là ba.
1 Diễn biến tâm lí, tình cảm
của bé Thu:
- Ngạc nhiên, hốt hoảng, sợ hãi.
a Trước khi Thu nhận ra cha:
- Nói trống không, coi như
người xa lạ.
* Khi má sai trông nồi cơm.
Trang 13II Đọc – Tìm hiểu văn bản
- Bất thần hất tung cái trứng cá ra,
cơm văng tung tóe cả mâm
- Bị đánh:
+ Không khóc, ngồi im, đầu cúi gằm xuống.
+ Gắp lại cái trứng cá để vào chén, lặng lẽ đứng dậy…
+ Bỏ về nhà ngoại, cố ý khua dây cột xuồng kêu rổn rảng.
- Mách với ngoại và khóc ở bên đó.
- Nhất định không chịu nhờ
cậy, không chịu gọi là ba.
1 Diễn biến tâm lí, tình cảm
của bé Thu:
- Ngạc nhiên, hốt hoảng, sợ hãi.
a Trước khi Thu nhận ra cha:
- Nói trống không, coi như
người xa lạ.
* Khi ông Sáu gắp trứng cá vào chén nó.
- Cự tuyệt một cách quyết liệt
trước tình cảm của ông Sáu
Trang 14II Đọc – Tìm hiểu văn bản 1 Có ý kiến cho rằng: Khi hất
tung cái trứng cá, bị đánh mắng, lặng lẽ nhặt lại, lặng lẽ đứng dậy,
bỏ ra xuồng, bỏ về nhà ngoại là lúc
bé Thu bày tỏ tình yêu mãnh liệt đối với cha mình Ý kiến của em?
=> Một tình yêu vẹn nguyên,
sâu sắc, mãnh liệt cho người
ba.
Tất cả những phản ứng trên cho thấy tình cảm của bé Thu dành cho người ba thật như thế nào?
2 Nếu em là bé Thu thì em có đối
xử với ông Sáu giống như vậy không? Vì sao?
1 Diễn biến tâm lí, tình cảm
của bé Thu:
a Trước khi Thu nhận ra cha:
CÂU HỎI THẢO LUẬN NHÓM
- Nhất định không chịu nhờ
cậy, không chịu gọi là ba.
- Ngạc nhiên, hốt hoảng, sợ hãi.
- Nói trống không, coi như
người xa lạ.
- Cự tuyệt một cách quyết liệt
trước tình cảm của ông Sáu
Trang 15II Đọc – Tìm hiểu văn bản Em có nhận xét gì về nghệ thuật
kể chuyện của tác giả? Qua đoạn trích vừa tìm hiểu, em cảm nhận được điều gì từ nhân vật bé Thu?
1 Diễn biến tâm lí, tình cảm
của bé Thu:
a Trước khi Thu nhận ra cha:
- Lựa chọn ngôi kể thích hợp
- Tình huống truyện bất ngờ, hợp lí.
- Miêu tả diễn biến tâm lí nhân vật tinh tế, sâu sắc.
- Từ ngữ mang đậm màu sắc Nam Bộ.
Một em bé có cá tính mạnh mẽ, cứng cỏi, một tình yêu sâu sắc với người cha (trong ảnh)
=> Một tình yêu nguyên vẹn
sâu sắc, mãnh liệt cho người
ba.
- Nhất định không chịu nhờ
cậy, không chịu gọi là ba.
- Ngạc nhiên, hốt hoảng, sợ hãi.
- Nói trống không, coi như
người xa lạ.
- Cự tuyệt một cách quyết liệt
trước tình cảm của ông Sáu
Trang 16BÀI TẬP CỦNG CỐ
Bài 1: Với cặp quan hệ từ: “Nếu thì ” em hãy tạo thành câu ghép (nội dung lên quan đến bài học)?
VD: Nếu chiến tranh không xảy ra thì ông Sáu
không phải xa nhà đi kháng chiến.
Bài 2: Được sống trong hòa bình, em cần có bổn
phận gì? (Với quê hương, đất nước, gia đình và lớp người đi trước)
Trang 17BÀI TẬP CỦNG CỐ
Bài 2: Được sống trong hòa bình, em cần có bổn
phận gì? (Với quê hương, đất nước, gia đình và lớp người đi trước)
Trang 18CỦNG CỐ - DẶN DÒ
- Đọc lại và tóm tắt văn bản.
- Chuẩn bị tiếp phần tâm trạng của bé Thu
khi nhận ra ông Sáu là ba và tình cảm của
ông Sáu với bé Thu.