SKKN TẠO HỨNG THÚ TRONG GIỜ HỌC CHO HỌC SINH LỚP 4

Sáng kiến kinh nghiệm“ TẠO HỨNG THÚ TRONG GIỜ HỌC CHO HỌC SINH LỚP 4” I LÍ DO CHỌN ĐỀ TÀI: Với mục tiêu giáo dục hiện nay của trường tiểu học là phải xây dựng môi trường sư phạm an toàn

SƠ YẾU LÍ LỊCH KHOA HỌC I)THÔNG TIN CHUNG VỀ CÁ NHÂN:

8-Đơn vị công tác: Trường Tiểu học Mạc Đĩnh Chi

II)TRÌNH ĐỘ ĐÀO TẠO:

Trình độ chuyên môn nghiệp vụ: Trung học Sư phạm

Năm nhận bằng: 1996

Chuyên ngành đào tạo: Giáo viên Tiểu học

III) KINH NGHIỆM KHOA HỌC:

-Lĩnh vực chuyên môn có kinh nghiệm: Giáo viên chủ nhiệm lớp

- Số năm có kinh nghiệm: 22 năm

-Các sáng kiến đã có trong 5 năm gần dây

Sáng kiến kinh nghiệm

“ TẠO HỨNG THÚ TRONG GIỜ HỌC CHO HỌC SINH LỚP 4”

I

)LÍ DO CHỌN ĐỀ TÀI:

Với mục tiêu giáo dục hiện nay của trường tiểu học là phải xây dựng môi

trường sư phạm an toàn, khang trang đảm bảo cho học sinh “ Mỗi ngày đến trường

là một niềm vui” Cũng như thông qua các hoạt động giáo dục trên lớp nhằm rèn luyện kĩ năng sống cho học sinh Thực hiện tốt phương châm : dạy chữ kết hợp dạy người, phát huy tính chủ động, sáng tạo, tự tin, mạnh dạn, dám nghĩ, dám làm của giáo viên trong việc đổi mới phương pháp dạy học nhằm tạo bước chuyển mới

về chất lượng giáo dục trong nhà trường Đứng trước yêu cầu đó, nhiệm vụ đặt ra cho người giáo viên tiểu học là việc bên cạnh truyền đạt kiến thức thì việc giúp các

em phát huy tính chủ động, tích cực sáng tạo trong học tập, tạo môi trường học tập tích cực, thân thiện cũng vô cùng quan trọng Một trong những việc làm tạo nên môi trường học tập thân thiện là người giáo viên giúp học sinh biết chủ động, tự giác, say mê, khuyến khích tính tích cực và tinh thần tự học sao cho các em biết ham học tập, thích tìm hiểu, khám phá, thích ứng được với thực tiễn xã hội luôn phát triển Nhu cầu này góp phần không nhỏ trong việc thực hiện mục tiêu giáo dục dẫn đến sự thay đổi tất yếu về phương pháp dạy học, trong đó phải kể đến luôn

“ Tạo hứng thú trong giờ học cho học sinh lớp Bốn” Đó là lí do chọn đề tài sáng kiến kinh nghiệm của tôi trong năm học này

II) THỰC TRẠNG TRƯỚC KHI THỰC HIỆN CÁC GIẢI PHÁP CỦA ĐỀ TÀI:

1)Thuận lợi:

Với phương châm tất cả vì học sinh thân yêu và có kinh nghiệm giảng dạy hơn hai mươi năm, trong đó chủ nhiệm lớp Năm 18 năm, lớp Bốn bốn năm Với niềm đam mê yêu nghề, mến trẻ, tận tâm với nghề, tận tụy với học sinh và giảng dạy nhiều đối tượng học sinh có nhiều hoàn cảnh khác nhau, nhiều trình độ khác nhau Đảm nhận lớp ở khu vực trung tâm có, khu vực vùng xa có và thường xuyên gặp

gỡ học sinh đã thành đạt Mặt khác, sau mỗi ngày dạy học, năm học, tôi thường tự đánh giá và rút kinh nghiệm hiệu quả đào tạo giảng dạy của chính mình để có biện pháp khắc phục sửa chũa kịp thời Nhờ vậy, tôi biết được không khí thoải mái trong giờ học sẽ đem đến hiệu quả giảng dạy lớn như thế nào

Bên cạnh kinh nghiệm của bản thân đã có, năm học này, tôi chủ nhiệm lớp Bốn với sĩ số rất ít Mặt khác, được sự quan tâm của chính quyền, của nhà trường, các ban ngành đoàn thể, các mạnh thường quân đã giúp đỡ các em về mặt vật chất và tinh thần nên các em đến trường ngày càng đông đủ và vui tươi

2)Khó khăn:

Khó khăn phần nào ảnh ưởng đến việc thực hiện sáng kiến kinh nghiệm, đó là

sĩ số ít cũng có ảnh hưởng về mặt tổ chức lớp, sự trì trệ trong học tập vẫn khó khắc phục hơn so với lớp có sĩ số đông hơn Học sinh nam nhiều hơn nữ Học sinh vùng sâu, vùng xa, vị trí địa lí không thuận lợi, gia đình các em đều nghèo, học thì ít,

phụ giúp bố mẹ thì nhiều Do “ cái nghèo nó bó cái khôn”nên vốn kiến thức tự có của các em hầu như con số không mà chủ yếu nhờ thầy cô đứng lớp trang bị giúp các em Bởi lẽ đó mà khi tôi gặp lớp nhận thấy các em rất rụt rè, nhút nhát, chỉ chú trọng học theo yêu cầu chỉ bảo của tôi, không bao giờ có ý kiến gì, chứ chưa chú trọng đến cách thức học tập sao cho tốt nhất Thậm chí có em khi hỏi không chịu trả lời Tôi động viên khá vất vả mới nghe các em trình bày một câu quá đỗi ngắn gọn Không khí học có phần nặng nề, ảm đạm Lớp học thì quá trầm lắng Cả lớp

mà chỉ có một em phát biểu.Rất nhiều em quá nhút nhát trong hành động Nhìn lớp học rời rạc, có thể trước đó chưa cá thể hóa hoạt động dẫn đến hiệu quả đào tạo chưa cao Người ta nói: “Không biết thì hỏi, muốn giỏi phải học”, nhưng học sinh của tôi nếu có hỏi thì hỏi tùy tiện, hỏi ầu ơ, do lười suy nghĩ với dụng ý hỏi để tôi chỉ hẳn bài nhằm đạt điểm cao Nhưng tôi không thể làm vậy vì như thế là đi

ngược lại mục tiêu giáo dục tích cực Việc này khắc phục cũng khó, vì các em đã thành thói quen từ lâu rồi Đã là thói quen xấu thì việc khắc phục không thể một sớm, một chiều được mà nó phải trải qua một quá trình lâu dài, bền bỉ, kiên trì của tôi và cả học sinh mới khắc phục được

3)Số liệu thông kê trước khi thực hiện sáng kiến:

07III

) NỘI DUNG CHỌN ĐỀ TÀI :

1)

CƠ SỞ LÍ LUẬN:

Thế giới ngày càng đổi mới không ngừng Nhân dân ngày càng dân trí Coi việc tạo hứng thú trong giờ học là cốt lõi, đã thảo luận và có chỉ đạo giúp vào Xã hội đang diễn ra từng ngày, từng giờ trên mọi miền đất nước Nền khoa học thế giới luôn chuyển động và phát triển đến độ chóng mặt và có sự cạnh tranh quyết liệt Nó đang đòi hỏi cần có gấp những con người lao động đầy bản lĩnh, dạn dĩ, dám nghĩ, dám làm, tự tin, quyết đoán, thích ứng với mọi hoàn cảnh của xã hội đang trở mình Hơn nữa, chúng ta đã biết, nền giáo dục nước nhà trải qua nhiều lần đổi mới giáo dục Tôi nhớ không nhầm từ năm 1982 giáo dục đã có đổi mới Tôi cũng tận hưởng nền giáo dục đổi mới đó nhưng không được nhiều, thậm chí quá ít

là do chưa đổi mới phưông pháp dạy học Chưa đổi mới phương pháp dạy học thì chắc rằng làm gì mà tạo không khí hứng thú trong học tập, chưa tạo được không khí hứng thú trong giờ học thì làm sao sản sinh ra những con người, lớp người mạnh dạn và còn nhiều thứ không thể tạo được Có chăng chỉ đổi mới chương trình dạy học Do đó, cho tận bây giờ, tôi vẫn nhút nhát trong ứng xử là do hiệu quả của việc đào tạo như trên Nhưng cũng không sao, vì hồi mới giải phóng, đất nước còn nghèo Đảng và Nhà nước còn bộn bề công việc phải làm nên việc đổi mới giáo dục như thế cũng ổn rồi Và rồi có bạn nghỉ học cũng do một phần hoàn cảnh kinh tế, một phần là do cách dạy, ít đem đến niềm hân hoan, khấn khích trong giờ học Bởi vậy hồi đó học sinh trang lứa cùng tôi nghỉ học rất nhiều mà thầy cô không thấy đến động viên, vận động ra lớp gì cả Tiếc thay cho một thời đi học Nếu ta lùi lại thời gian trong những năm 1945, Bác Hồ khẳng định sự nghiệp giáo

dục là tất yếu và rất quan trọng Bác luơn coi con người là vốn quý nhất, nguồn lực hàng đầu của đất nước, cần coi trọng và nuơi dưỡng khơng ngừng Thử ngược thời gian xa nữa, vào thế kỉ 18, thời kì vua Quang Trung ( Nguyễn Huệ), xã hội ta là một xã hội học, tất cả đều ra sức học tập để xây dựng và bảo vệ Tổ quốc Ngày nay, chúng ta đang sống vào thời kì đầu của thế kỉ 21, là một thế kỉ cạnh tranh nhau về chất xám là một kỉ nguyên của cơng nghệ khoa học, giáo dục hiện nay đã đổi mới về nội dung, phương pháp tạo ra một xã hội học thì khơng cớ gì mà chúng

ta khơng tạo ra được một xã hội học mà ơng cha ta đã từng làm , để đảm bảo tính cơng bằng trong giáo giục, đảm bảo quyền lợi chính đáng cho người học ( được học và được vui chơi ) đúng với quy định về quyền và bổn phận của trẻ em Việt Nam và Cơng ước Quốc tế về quyền trẻ em Một xã hội cùng học sẽ tạo ra một đất nước văn minh, hiện đại, tiến kịp sự tiến bộ của nhân loại Muốn vậy, ngay từ bây giờ, tơi phải ra sức tạo được niềm vui khi các em đến trường học tập, động lực hứng thú trong từng giờ học để các em hăng hái, tích cực, đam mê, chiếm lĩnh kiến thức Ngồi những thời gian hứng thú trong giờ ra chơi hay tham gia các hoạt động thể dục thể thao, hoạt động của đội Thiếu niên Tiền phong Hồ Chí Minh hay một

số hoạt động mang tính xã hội Chúng ta cố gắng đem đến các em những giờ học thú vị, thích thú, vui tươi nhưng hiệu quả cao Giáo viên bây giờ là người hướng dẫn, vừa làm trọng tài, vừa làm cố vấn, vừa là người đánh thức khả năng tiềm tàng

ở các em nhằm chuẩn bị tốt cho các em sẵn sàng hịa nhập và gĩp phần phát triển

cộng đồng, phát triển đất nước Đó là những cơ sở để tôi đề ra những biện pháp thực hiện trong năm học này.

2) Nội dung, biện pháp thực hiện:

Mục đích nghiên cứu: Tìm hiểu các dạng Toán, Tiếng Việt trong chương trình

và các mảng phong trào nhà trường để đưa ra một số biện pháp dạy học phù hợp, giúp các em vui và thích đi học Tôi đưa ra một số biện pháp để giúp học sinh hứng thú trong giờ học thông qua một số phương pháp: phân tích tổng hợp, quan sát sư phạm, nghiên cứu phương pháp dạy học tích cực,

Trước tiên, tôi phải tìm hiểu nội dung sách giáo khoa ở tất cả các môn học , nhất là chương trình lớp mà tôi đảm nhận trong năm học này và các mảng phong trào của nhà trường Tìm một số trò chơi khởi động, một số hoạt động vui chơi giữa tiết học của trường tiểu học để thư giãn, chuẩn bị cho tiết học tiếp theo đạt hiệu quả Kiểm tra bài cũ phải ngẫu nhiên hay dùng trò chơi học tập để đưa ra một số biện pháp dạy học cho phù hợp, hứng thú mỗi giờ học sẽ giúp các em vui

và thích đi học, ở nhà là cảm thấy buồn Luôn khơi dậy tinh thần học tập một cách

tự tin thông qua một vài mẫu chuyện ngắn hoặc một ý hay trong mẫu chuyện về các thiên tài của nước ta và của thế giới để kể cho các em nghe vào thời gian giữa buổi học Quan trọng nhất là nắm bắt được tâm lí của từng em để giúp tôi có cách giáo dục tốt Khi có em nào nghỉ học phải tìm hiểu nguyên nhân vì sao các em không thích học, chóng quên kiến thức, hạn chế tham gia các hoạt động do trường,

lớp phát động, đặc biệt chán học, chậm chạp, thiếu niềm tin, nhút nhát, không chịu phát biểu, hay nghỉ học ở nhà đi chơi, và tôi đã có cách khắc phục vần đề nêu trên, đồng thời là phần trọng tâm của đề tài bằng thứ tự các công việc nhằm thực hiện và hỗ trợ cho đề tài như sau

a)Xây dựng nội quy lớp học là công việc đầu tiên:

Phát triển quyền dân chủ cho học sinh mà tôi học tập được từ Hội Nghị Diên Hồng của nhà Trần Muốn xây dựng một ngôi nhà bền vững, chắc chắn phải có cái nền kiên cố, vững chắc Để xây dựng một lớp học thân thiện, học sinh hòa đồng cũng vậy, ta cũng xây dựng một nề nếp lớp đảm bảo đúng kỉ cương, tình thương, trách nhiệm Ở những ngày đầu gặp lớp, ổn định nề nếp lớp bằng cách phát huy tính dân chủ trong lớp học để các em bình bầu ban cán sự lớp Thảo luận nội quy

lớp theo Nên- Không nên, thi đua các mặt: học tập, nề nếp, kỉ luật, vệ sinh Đặc

biệt là mặt học tập, vệ sinh, em nào hăng hái trong giờ học, hăng say phát biểu thì

có hoa điểm 10 vào ngày thứ sáu Học sinh vừa thi đua mà ta vừa giáo dục lồng ghép Về mặt trật tự, tôi cho các em xem một đoạn phim về Một ngày ở quân đội, kèm theo câu hỏi: “ Các con có muốn làm chú lính tí hon của Bác Hồ không?” Học sinh trả lời một cách rất hồ hỡi Như vậy, bước đầu các em đã có nguồn cảm hứng trong học tập Các em đã khoái chí và tôi bắt đầu để các em tự thảo luận nề nếp lớp cũng như ở nhà khi ý kiến của các em được tôn trọng Đôi khi các em còn nêu được nhiều ý hay cho tôi áp dụng Từ ngần ấy thước phim cũng góp mặt thêm niềm đam mê trong những ngày đầu vừa đến lớp Qua đó, học sinh nhận thấy việc

đến trường của mình có nhiều điều thú vị, cấn khám phá thông qua những gì mình được học ở trường.

bChăm lo đến đồ dùng học tập của các em vào đầu năm học mới:

Vì nơi tôi dạy là vùng khó khăn nên ngày tựu trường tôi sẽ tìm hiểu em nào thiếu những gì, lí do chưa có Từ đó tôi ra thư viện xin sách giáo khao cũ và tự mua một số vở bài tập , bìa bao cho các em để khúc dạo đầu tạo ấn tượng đẹp cho học sinh Tôi nhận thấy ở đôi mắt và khuôn mặt tuổi ngọc ngà hiện lên niềm vui

vô bờ bến Thú thật, trong tôi cũng dâng trào niềm sung sướng khó tả Tôi đã chắp cánh tương lai cho các em bay giữa bầu trời quang đãng Các em vui và tiết ôn tập đầu tiên hôm đó tôi cũng nhận thấy ở các em một nét gì đó có sự vui vẻ mặc dù chưa nhiều

c)Tạo không khí thoải mái giữa tiết học:

Nghỉ giữa tiết khoảng 5 phút, tôi thường chuẩn bị một câu chuyện nhỏ để kể cho các em nghe nhằm tạo động lực học tập ở các tiết tiếp theo Cũng có thể cho các em khởi động bằng các trò chơi ở trường, như Trời ta- Ta đứng ( học sinh đứng); Đất ta- Ta ngồi ( học sinh ngồi), có thể làm nhiều lần Ngày mai, chúng ta

lại đổi hình thức khởi động khác Chẳng hạn: học sinh hát một bài hát Nếu có vui

xin vỗ đôi tay,

d)Rèn kĩ năng sống thông qua các tiết học:

Muốn rèn kĩ năng sống đạt hiệu quả thì chúng ta luôn có những phương pháp dạy học tích cực, tích hợp Không ngừng nghiên cứu đổi mới phương pháp, chọn lựa các hoạt động, thực hiện tốt và vận dụng cách điều chỉnh dạy học của năm học trước sao cho phù hợp với tình hình thực tế của học sinh Tôi biết vận dụng những điều tốt đẹp của phương pháp truyền thống với phương pháp hiện tại một cách linh hoạt, làm cho người học không chán vì có nhiều thứ mới mẻ hàng ngày đến bên học sinh Không có phương pháp nào là vạn năng Đó là điểm mạnh của giáo dục hiện nay với phương châm “Dạy chữ” kết hợp “ Dạy người” Rèn luyện khả năng ứng xử hợp lí với các tình huống trong cuộc sống, thói quen và các kĩ năng làm việc trong nhóm Đối với các bài dạy, tôi luôn giáo dục theo chủ đề, chủ điểm hoặc theo nhân vật có tính cách tích cực, loại bỏ những tính cách không tốt thông qua nhân vật có trong bài học Giáo dục theo kiểu tích hợp nhưng phải tích cực bằng

các câu hỏi Ở lớp em đã làm gì để tiết kiệm nước? Hoặc Ở lớp em đã làm gì để

giữ gìn lớp sạch sẽ? Tôi thường hỏi ở lớp, từ đó tôi biết đích thực là các em trả

lời thật hay không Nếu học sinh có làm thì tôi tuyên dương trước lớp Sau khi tuyên dương, các em rất vui và hãnh diện về việc làm có ích của mình Đó cũng làm niềm vui và hứng thú trong việc học được nhân lên bội lần Mỗi ngày, mỗi giờ học, tôi chọn một niềm vui, đem đến học sinh, đem đến lớp học Còn đối với các tiết học ngoại khóa, ví như tiết học về An toàn giao thông, cho học sinh xem một

số hình ảnh về tai nạn giao thông và yêu cầu học sinh nói về hậu quả của nó

Hướng dẫn học sinh biết cách đội mũ bảo hiểm, ra sức thực hiện tốt An toàn giao

thông Hỏi trong lớp có em nào đã thực hiện An toàn giao thông Học sinh kể ra từ

đó giáo dục các em Khi tham gia giao thông phải có văn hóa, đi về phải đi bên phải, chạy xe hàng một, qua đường phải biết xem trước, ngó sau, biết giúp đỡ cụ già, em nhỏ khi qua đường bằng những việc làm cụ thể Nghĩa là người thật gắn liền với việc thật

Với tình huống trên, tôi muốn đem đến cho các em biết sống đẹp, có văn hóa

Từ đó, học sinh học tập được việc làm có ý nghĩa từ người bạn của mình Khi học sinh có cảm hứng trong học tập thì học sinh sẽ ra sức quyết tâm chứng tỏ với tôi là mình không thua kém bạn Nhân rộng thêm ở lớp, các em sẽ sống “Mình vì mọi người , mọi người vì mình” biết “ Sống có trách nhiệm với bản thân, gia đình, nhà trường, xã hội, đất nước” Tôi còn tổ chức các hoạt động vui chơi tập thể lành mạnh thông qua các tiết hoạt động ngoài giờ lên lớp Ví dụ như là hoạt động thể thao, để ý các em tự tổ chức chơi thể thao rất vui làm tôi vui lây và tham gia cùng các em Khi tham gia các trò chơi bổ ích, tôi để ý và phát triển khả năng sở trường từng em Đây là việc làm hết sức quan trọng để tôi hiểu được mặt mạnh của từng

em, từng nhóm để có biện pháp giáo dục tích cực và toàn diện, thông qua những niềm vui, niềm hân hoan hiện rõ trên khuôn mặt từng em Khuyến khích tham gia

chủ động, tự giác của học sinh Muốn làm được điều này, tôi “ bày trận” ở những

tiết hoạt động tập thể, đa dạng về hình thức Các em có thể đánh bóng, đá bóng

chơi cầu lông, đọc truyện tranh, chơi trò chơi dân gian: ô ăn quan, cờ tướng, chọi

cầu ( chọn trò chơi dân gian bổ ích, thiết thực) Tôi còn tạo sân chơi lành mạnh, dựa vào chủ điểm tháng trong chương trình.

-Tháng 9 tham gia “ Đêm hội trăng rằm”, thi làm lồng đèn, thi kể chuyện về chị Hằng, chú Cuội, trình bày và chọn những sản phẩm đẹp và có ý nghĩa giáo dục.-Tháng 11: Phối hợp với giáo viên mĩ thuật tổ chức vẽ tranh về đề tài Ngày Nhà giáo Việt Nam Vật liệu là giấy, bút, màu Các em tự làm, trình bày- trưng bày- bình chọn Ban giám khảo là các em, các em tự chọn sản phẩm đẹp, nhằm phát triển tính sáng tạo, óc thẫm mĩ, thể hiện tình cảm tình thầy trò và trưng bày ở bảng hoạt động của lớp

-Tháng 12: Tổ chức vui chơi bằng những lời chúc tốt đẹp Chọn một học sinh theo đạo Thiên chúa đóng vai, nhập vai ông già Nô- en để chúc

-Tháng 1và 2: Thi nói lời chúc năm mới Qua đó, giáo dục các em đón Tết Nguyên đán lành mạnh, tiết kiệm, an toàn, tâm trạng ai cũng vui như hội Đối với những

em có hoàn cảnh kinh tế khó khăn, tổ chức lớp đến thăm để thể hiện nét tốt đẹp

ngàn đời của dân tộc ta Thương người như thể thương thân.

Tiện đó, tôi muốn giáo dục học sinh tham gia tốt những hoạt động xã hội, biết đem đến niềm vui cho người khác, các phong trào đó chính là sân chơi lành mạnh, cần thiết Nó còn là tiêu chí để tôi và lớp bình chọn học sinh xuất sắc của lớp vào dịp giữa học kì và cuối năm học

đ)Tạo tâm thế bình yên cho học sinh khi vào lớp học: