Thực tiễn việc tổ chức thi hành án dân sự ở địa phưong

Thực tiễn việc tổ chức thi hành án dân sự ở địa phưong

LỜI MỞ ĐẦU

Đại hội Đảng lần thứ VI (1986) đã khẳng định :” Đối với đất nước ta,đổimới là yêu cầu bức thiết của sự nghiệp cách mạng, là vấn đề có ý nghĩa sốngcòn” Đường lối đổi mới do Đảng ta khởi xướng và lãnh đạo đã đưa đất nước tasang một giai đoạn phát triển mới , từ nền kinh tế bao cấp,chuyển sang nền kinh

tế hàng hóa nhiều thành phần,vận hành theo cơ chế thị trường định hướng xã hộichủ nghĩa đã và đang đặt ra cơ sở và yêu cầu cấp thiết tiếp tục cải cách bộ máynhà nước xây dựng và hoàn thiện nhà nước pháp quyền Việt Nam ;trong đó cảicách tư pháp là một nội dung quan trọng

Trong hoạt động tư pháp,việc đảm bảo hiệu lực của bản án, quyết địnhcủa Tòa án là một yêu cầu tất yếu khách quan,là nguyên tắc hiến định chỉ đạotoàn bộ tổ chức và hoạt động thi hành án nói chung và hoạt động thi hành án dân

sự nói riêng.Điều 136 Hiến pháp năm 1992 của nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩaViệt Nam quy định :”Các bản án và các quyết định của Tòa án nhân dân đã cóhiệu lực pháp luật phải được các cơ quan Nhà nước, tổ chức kinh tế, tổ chứcchính trị, tổ chức chính trị - xã hội, tổ chức xã hội,các đơn vị vũ trang nhân dân

và mọi công dân tôn trọng;những người và đơn vị hữu quan phải nghiêm chỉnhchấp hành”.Là một bộ phận cấu thành của hoạt động tư pháp,thi hành án dân sự

là một giai đoạn kết thúc quá trình giải quyết các vụ án dân sự nói chung.Thôngqua hoạt động thi hành án dân sự,các bản án phán quyết của Tòa án nhân danhquyền lực Nhà nước được thi hành trong thực tế,quyền và lợi ích hợp pháp củacông dân, cuả Nhà nước được bảo vệ, trật tự kỷ cương được đảm bảo, công bằng

xã hội được thực hiện

Thực hiện Hiến pháp năm 1992 và các đạo luật về tổ chức và hoạt độngcủa bộ máy Nhà nước, Pháp lệnh thi hành án dân sự được Ủy Ban Thường VụQuốc Hội ban hành ngày 21/04/1993 thay thế Pháp lệnh thi hành án dân sự năm1989( ngày 28/08/1989) Thực hiện theo Pháp lệnh thi hành án dân sự năm 1993công tác thi hành án dân sự được chuyển giao từ Tòa án sang các cơ quan của

Chính Phủ.Tuy nhiên, thi hành án dân sự trước đây cũng như trong giai đoạnhiện nay là một vấn đề hết sức khó khăn và phức tạp, nhằm tiếp tục củng cố vàkiện toàn công tác thi hành án dân sự năm 2004 ỦY Ban Thường Vụ Quốc Hộiban hành Pháp lệnh thi hành án dân sự mới thay thế Pháp lệnh thi hành án dân

sự năm 1993 vẫn theo hướng tách hoạt động thi hành án ra khỏi Tòa án đặt dưới

sự quản lí của các cơ quan của Chính Phủ mà trực tiếp là Cục thi hành án thuộc

Bộ Tư pháp Tuy nhiên, qua mấy năm thực hiện Pháp lệnh thi hành án năm 2004

đã nảy sinh một số khó khăn, vướng mắc trong công tác quản lí và công tác thựchiện nghiệp vụ Xuất phát từ tình hình mới của điều kiện kinh tế- xã hội đòi hỏiphải có những quy định mới về công tác thi hành án trong một văn bản pháp lícao nhất do cơ quan quyền lực Nhà nước ban hành vì lí do đó năm 2008 QuốcHội nước ta đã ban hành Luật thi hành án và Luật này có hiệu lực kể từ ngày01/07/2009

a Với ý nghĩa là một bộ phận của hệ thống tư pháp,thi hành án dân sựkhông phải là một vấn đề bất biến mà luôn luôn phát triển và hoàn thiệncùng toàn bộ thống tư pháp trong tiến trình lịch sử của Nhà nước Việcnghiên cứu toàn diện cơ sở lý luận và thực tiễn về tổ chức và hoạt độngcủa Thia hành án dân sự là vấn đề hết sức mới mẻ, cấp thiết trước yêu cấuđổi mới về tổ chức và nâng cao hiệu quả họt động của lĩnh vực này Làmột sinh viên của trường Đại học Luật Hà Nội, nhận thức được tầm quantrọng của vấn đề thi hành án dân sự trong việc thực hiện các bản án, quyếtđịnh của Tòa án trên thực tế là lý do tôi đã quyết định lựa chọn đề tài:

“Thực tiễn việc tổ chức thi hành án dân sự ở địa phưong” là chuyên đề

nghiên cứu trong kỳ thục tập cuối khóa của mình

CHƯƠNG I : QUÁ TRÌNH THU THẬP THÔNG TIN

Nhận thức rõ được tầm quan trọng và tính cấp thiết thời sự củachuyên đề và theo yêu cầu nghiên cứu của đề tài Tôi đã được phân công vềnghiên cứu thực tập tại cơ quan Thi hành án dân sự huyện Sơn Dương – tỉnhTuyên Quang Tại đây, Tôi đã được đội ngũ các anh chị Chấp Hành Viên vàCán bộ trong cơ quan nhiệt tình giúp đỡ, đặc biệt là Chấp hành viên NguyễnThành Thụy là người trực tiếp hướng dẫn Tôi hoàn thành chuyên đề này Quaquá trình tìm hiểu hoạt động Thi hành án dân sự Tôi đã tiếp thu được một sốkiến thức thực tế về hoạt động Thi hành án dân sự ở nước ta hiện nay và nhữnghoạt động nghiệp vụ của đội ngũ Chấp hành viên và đội ngũ các cán bộ làmcông tác thi hành án dân sự tại cơ quan nơi tôi thực tập Thông qua đó Tôi xintrình bày một số hiểu biết mà mình đã thu thập được trong quá trình thực tập củamình

1.Giới thiệu về địa bàn thực tập

Huyện Sơn Dương , tỉnh Tuyên Quang là một huyện miền núi Đây

là một huyện nằm ở phía Nam của tỉnh Tuyên Quang Với diện tích khoảng gần80.000ha, đây là Huyện có diện tích tương đối lớn của tỉnh Địa bàn huyện trảidài với 33 xã, thị trấn gồm: Thị trấn Sơn Dương và các xã Tân Trào, Trung Yên,Bình Yên, Lương Thiện, Minh Thanh, Tú Thịnh , Hợp Thành , Kháng Nhật, SơnNam, Thượng Ấm, Đông Lợi , Cấp Tiến, Vĩnh Lợi , Văn Phú, Sầm Dương, ChiThiết, Tam Đa, Thiện Kế , Ninh Lai, Đồng Quý, Hợp Hòa, Tuân Lộ, Vân Sơn,Phú Lương , Phúc Ứng , Đông Thọ, Thanh Phát, Lâm Xuyên, Hồng Lạc, QuyếtThắng , Hào Phú, Đại Phú

Với diện tích trải dài và tiếp giáp nhiều địa bàn trong và ngoài tỉnh : PhíaBắc và Đông Bắc giáp huyện Yên Sơn của tỉnh và các huyện Đại Từ và ĐịnhHóa của tỉnh Thái Nguyên, phía Nam và Tây Nam giáp huyện Lập Thạch củatỉnh Vĩnh Phúc và một số huyện miền núi của tỉnh Phú Thọ Với những nét đặcthù về vị trí địa lí như vậy ảnh hưởng không nhỏ đến trình độ phát triển kinh tế -

xã hội của huyện

Dân số của huyện vào khoảng 200.000 người , đây là một địa bàn có mật

độ tương đối cao so với các huyện khác của tỉnh Tuyên Quang Tuy nhiên, kếtcấu dân số của huyện cũng không đều, người Kinh là cộng đồng chiếm đa sốchủ yếu sống tại khu vực Thị trấn và những vùng có điều kiện kinh tế thuận lợi.Ngoài ra , trên địa bàn huyện có một bộ phận nhỏ các dân tộc ít người khác sinhsống như người Tày, Nùng, Dao ở các xã vùng thượng huyện và người Sán Chỉ,Sán Dìu, Ráy , Lô Lô , Thái ,Dao… ở các xã vùng hạ huyện Về tôn giáo nhândân trong huyện chủ yếu là theo tín ngưỡng thờ cúng tổ tiên ông bà ngoài ra còn

có một bộ phận nhỏ dân cư theo tín ngưỡng đạo KiTô ( tập trung tại các xãVĩnh Lợi, Đông Thọ, Đồng Quý) Địa bàn sinh sống của các dân tộc ít người tậptrung chủ yếu ở các vùng có điều kiện kinh tế, giao thông đi lại khó khăn vì vậytrình độ học vấn và năng lực hiểu biết pháp luật trong các cộng đồng dân tộc làkhông giống nhau điều này gây khó khăn không nhỏ cho công tác tuyên truyềnphổ biến pháp luật nói chung và công tác thi hành án dân sự nói chung

Khoảng 50% diện tích của huyện là đồi núi thấp, kinh tế chủ yếu là nôngnghiệp với khoảng 70-80% lao động hoạt động trong lĩnh vực này Ngoài việctrồng cây lúa nước nhân dân trong huyện còn trồng các cây lương thực khác nhưNgô, Khoai , Sắn… trên các bãi bồi ven sông và các đồi núi thấp Với vị trí địa

lí và điều kiện khí hậu thuận lợi trên địa bàn Huyện còn trồng cây công nghiệp

là cây chè trên các đồi núi thấp và xây dựng một số xí nghiệp chế biến chè Tuynhiên, hiện nay việc đầu tư vào cây chè vẫn chưa được chú trọng tương xứngvới tiềm năng Ngoài hoạt động nông nghiệp trên địa bàn huyện còn tiến hànhmột số hoạt động công nghiệp ( chủ yếu là khai thác khoáng sản đặc biệt là khaithác quặng thiếc tại khu vực các xã Kháng Nhật , Hợp Thành… và một số loạikhoáng sản khác)

Đời sống của các tầng lớp nhân dân trong huyện còn gặp rất nhiều khókhăn Theo số liệu thống kê của Phòng Lao Động – Thương Binh –Xã Hội năm

2008 toàn huyện vẫn còn khoảng 20% tổng số hộ nằm trong diện đói nghèotrong đó hộ đói chiếm tỉ lệ là 5% theo tiêu chuẩn mới Chiếm số lượng nhiều

nhất trong số này là hộ đồng bào các dân tộc ít người , đồng bào các xã nằmtrong địa bàn giao thông đi lại khó khăn Tình trạng không có việc làm, thiếuviệc làm đối với người trong độ tuổi lao động chiếm một tỉ lệ tương đối lớn điềunày đã làm nảy sinh các vấn đề xã hội tiêu cực như trộm cắp , cờ bạc , ma túy,mại dâm … gây ảnh hưởng đến an ninh trật tự và là nguyên nhân dẫn đến tìnhtrạng gia tăng tội phạm và tranh chấp dân sự trong những năm gần đây

Huyện Sơn Dương là khu vực có nhiều di tích lịch sử cách mạng, cùngvới huyện Định Hóa của tỉnh Thái Nguyên khu di tích lịch sử Tân Trào và các

xã lân cận là chiến khu cách mạng, thủ đô kháng chiến trong chiến tranh chốngpháp trường kỳ Chính vì vậy, Đảng và Nhà nước cũng như tỉnh ủy và ủy bannhân dân tỉnh Tuyên Quang luôn có sự quan tâm đặc biệt và chỉ đạo sát sao đốivới chính quyền huyện trong việc thực hiện nhiệm vụ an ninh – chính trị- xãhội , trong đó có công tác thi hành án.Ngoài việc thực hiện nhiệm vụ thi hành áncủa mình Chấp hành viên và cơ quan thi hành án của huyện còn phải đảm bảothực hiện rất nhiều chính sách xã hội như đảm bảo quyền và lợi ích của người cócông với cách mạng ,an ninh chính trị trên địa bàn huyện điều này gây không ítkhó khăn cho việc thực hiện nghiệp vụ thi hành án

2 Thời gian thực tâp

Với chương trình đào tạo Cử nhân Luật, để hoàn thành chuyên đềthực tập của mỗi sinh viên trường Đại Học Luật Hà Nội quy định thời gian thựctập cuối khóa bắt đầu từ ngày 12/01/2009 và kết thúc vào ngày 24/04/2009 Thời gian thực tập liên tục trừ tuần nghỉ Tết nguyên đán (từ 26/01 đến30/01/2009 ), và các ngày lễ, ngày nghỉ khác theo quy định của Luật Lao Động Thực hiện đúng các quy định của Trường Tôi đã tuân thủ nghiêm ngặt về thờigian và thực hiện đúng các yêu cầu về công việc do Cán bộ hướng dẫn thực tậpphân công

3 Phương pháp thu thập và nguồn tư liệu thu thập

3.1.Phương pháp thu thập

Trong quá trình nghiên cứu chuyên đề Tôi đã sử dụng các phương phápnghiên cứu : Phân tích , tổng hợp, lôgic pháp lí và lịch sử, so sánh luật … nhằmlàm rõ những nhận định được đưa ra trong chuyên đề

3.2 Nguồn tư liệu thu thập

Để có được những thông tin phục vụ cho mục đích nghiên cứu của chuyên

đề Tôi đã tiến hành thu thập từ nhiều nguồn thông tinh khác nhau:

- Trước hết, là việc nghiên cứu tài liệu thi hành án của cơ quan, nghiêncứu các văn bản khác có liên quan đến hoạt động thi hành án, nghiêncứu hồ sơ thi hành án trong những năm gần đây;

- Tham khảo ý kiến của các Chấp hành viên, Cán bộ làm công tác thihành án trong và ngoài cơ quan;

- Tham gia vào các buổi đi làm việc tại cơ sở nhằm đôn đốc giáo dụccác đương sự tự nguyện thi hành án, tiến hành xác minh điều kiện thihành án của đương sự để đưa ra hướng giải quyết cho công tác thihành án;

- Thu thập thông tin trên các phương tiện thông tin đại chúng như Đàiphát thanh, truyền hình, sách báo pháp luật, các chuyên đề về thi hành

án dân sự và các công trình, đề tài nghiên cứu cao học Luật của một sốhọc giả trong nước

Sau quá trình tìm hiểu và nghiên cứu bước đầu Tôi đã thu thập được một sốkiến thức mang tính chất lí luận về hoạt động thi hành án dân sự ở nước tatrong giai đoạn hiện nay

4 Những vấn đề có tính chất lí luận trong tổ chức và hoạt động thi hành án dân

sự ở Việt Nam trong giai đoạn hiện nay

4.1 Khái niệm về thi hành án dân sự

Hoạt động xét xử thể hiện tập trung nhất quyền tư pháp của Nhà nước.Toàn bộ hoạt động điều tra, truy tố và các hoạt động có liên quan khác đều nhằmphục vụ cho công tác xét xử để bảo vệ, khôi phục lại quyền và nghĩa vụ hợppháp của công dân, tổ chức kinh tế, xã hội và các cơ quan Nhà nước Tuy nhiên,

các quá trình điều tra, truy tố, xét xử các vụ án mới chỉ là những giai đoạn đầucủa quá trình bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của đương sự Kết thúc giai đoạnxét xử, Tòa án mới chỉ đưa ra được phán quyết về nội dung vụ án, xác địnhquyền và nghĩa vụ của các bên Khi những phán quyết này của Tòa án được thựcthi đầy đủ trong thực tế cuộc sống thì quyền tư pháp của Nhà nước mới đượcthực hiện trọn vẹn, công lí trở thành hiện thực, trật tự tư pháp mới được bảođảm, quyền và lợi ích hợp pháp của công dân mới được bảo vệ

Điều 136 Hiến pháp 1992 đã quy định : “ Các bản án và quyết định củaTòa án đã có hiệu lực pháp luật phải được các cơ quan Nhà nước, tổ chức kinh

tế, tổ chức xã hội, các đơn vị vũ trang nhân dân và mọi công dân tôn trọng ;những người và đơn vị hữu quan phải nghiêm chỉnh chấp hành” Nguyên tắcHiến định này có ý nghĩa chỉ đạo toàn bộ tổ chức, nội dung hoạt động thi hành

án nói chung và hoạt động thi hành án dân sự nói riêng

Trong quá trình giải quyết các tranh chấp dân sự, hôn nhân và gia đình,kinh tế, lao động,vv… khi mà bản án hoặc quyết định của Tòa án đã có hiệu lựcpháp luật được đưa ra thi hành, trong đó xác định các quan hệ pháp lí, sự kiệnpháp lí buộc người phải thi hành án có nghĩa vụ phải làm hoặc không được làmmột công việc nhất định vì lợi ích của người được thi hành án Đây là thời điểmchức năng xét xử của Tòa án hoàn thành Việc thi hành các bản án hoặc cácquyết định của Tòa án là giai đoạn tiếp theo của giai đoạn xét xử ; trong giaiđoạn này, Tòa án không ra bất cứ một phán quyết nào có liên quan đến nội dung

vụ án, mà chỉ có thể giải thích những điểm chưa rõ ràng trong bản án hay quyếtđịnh khi có yêu cầu từ phía cơ quan thi hành án Khi bản án hoặc quyết định củaTòa án đã có hiệu lực pháp luật được đưa ra thi hành các đương sự có thể tựnguyện thi hành án, tự thỏa thuận với nhau về những vấn đề có liên quan đếnviệc thi hành bản án, quyết định đó theo quy định của pháp luật Mặt khác khiđương sự không tự nguyện thi hành án, người được thi hành án có đơn yêu cầuthi hành án theo quy định của pháp luật thì các chủ thể tham gia vào quá trình thihành án cũng chỉ có nghĩa vụ thực hiện đúng những phán quyết của Tòa án như

ở trong giai đoạn xét xử mà không có quyền thay đổi bất cứ một vấn đề gì về nộidung vụ án cũng như trình tự, thủ tục thi hành án kể cả Chấp hành viên đượcphân công giải quyết vụ việc đó Khoản 4 Điều 67 Pháp lệnh thi hành án dân sựnăm 2004 quy định : “ Chấp hành viên không thi hành đúng bản án, quyết địnhcủa Tòa án, trì hoãn việc thi hành án, áp dụng biện pháp cưỡng chế thi hành ántrái pháp luật, vi phạm quy chế Chấp hành viên thì bị xử lí kỉ luật hoặc truy cứutrách nhiệm hình sự; nếu gây thiệt hại phải bồi thường” Như vậy, thi hành ándân sự là giai đoạn tiếp theo của giai đoạn xét xử và là giai đoạn cuối cùng củaquá trình giải quyết vụ án

Từ những phân tích trên, với ý nghĩa là một giai đoạn cuối cùng của quátrình giải quyết một vụ án dân sự nói chung có thể đưa ra khái niệm về thi hành

án dân sự như sau: Thi hành án dân sự Việt Nam là hoạt động hành chính – tư pháp nhằm thực hiện đầy đủ, kịp thời những bản án, quyết định của Tòa án đã tuyên do Chấp hành viên và cơ quan thi hành án tiến hành theo trình tự, thủ tục nhất định do pháp luật quy định.

4.2 Các nguyên tắc thi hành án dân sự

Các nguyên tắc thi hành án dân sự là những quan điểm chỉ đạo quán triệttrong toàn bộ tổ chức và hoạt động thi hành án dân sự Là một bộ phận cấuthành của tổ chức và hoạt động Nhà nước nói chung, tổ chức và hoạt động thihành án dân sự vừa tuân thủ những nguyên tắc chung về tổ chức và hoạt độngNhà nước như: Nguyên tắc pháp chế xã hội chủ nghĩa, nguyên tắc mọi công dânđều bình đẳng trước pháp luật, nguyên tắc Đảng lãnh đạo trong tổ chức và hoạtđộng của bộ máy Nhà nước … vừa tuân thủ nhưng nguyên tắc mang tính chấtchuyên môn, nghiệp vụ đó là các nguyên tắc sau:

 Nguyên tắc đảm bảo hiệu lực của các bản án, quyết định của Tòa án( Điều 3 Pháp lệnh thi hành án dân sự năm 2004)

Việc thi hành nghiêm chỉnh và triệt để các bản án, quyết định có hiệu lựcpháp luật của Tòa án là một tất yếu khách quan trong hoạt động tư pháp của bất

kì nhà nước nào Bản án, quyết định của Tòa án là sự phán xét nhân danh Nhà

nước và phải được đảm bảo thực hiện bằng sức mạnh cưỡng chế của Nhà nước.Điều 136 Hiến pháp 1992 quy định : “ Các bản án , quyết định của Tòa án đã cóhiệu lực pháp luật phải được các cơ quan nhà nước, tổ chức kinh tế, tổ chức xãhội, các đơn vị vũ trang nhân dân và mọi công dân tôn trọng; những người vàđơn vị hữu quan phải nghiêm chỉnh chấp hành” Khi bản án, quyết định của Tòa

án đã có hiệu lực pháp luật được đưa ra thi hành thì tất cả các đương sự, các cơquan nhà nước, các tổ chức xã hội hữu quan phải nghiêm chỉnh chấp hànhkhông cho phép bất kì một sự cản trở, chống đối nào đối với việc thi hành cácbản án, quyết định đó

Nội dung của các bản án, quyết định phải được thi hành một cách đầy đủ,kịp thời Khi phát hiện thấy những sai sót hoặc điều chưa rõ ràng trong bản án,quyết định của Tòa án, những chủ thể tham gia hoạt động thi hành án chỉ cóquyền khiếu nại, yêu cầu Tòa án có thẩm quyền xem xét, quyết định Mặt khác,khi bản án, quyết định đã có hiệu lực pháp luật được đưa ra thi hành thì cơ quanTòa án, Thi hành án hoặc bất cứ một cơ quan nào khác cũng đều không cóquyền sửa đổi, bổ sung nội dung của vụ án, quyết định đó Tòa án nơi đã đưa rabản án, quyết định được đưa ra thi hành chỉ có quyền giải thích những điều mà

cơ quan thi hành án và Chấp hành viên yêu cầu

Việc đảm bảo chấp hành nghiêm chỉnh bản án, quyết định của Tòa ánđược đưa ra thi hành là đảm bảo sự tôn trọng pháp luật, hiệu lực của Nhà nước,bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của tổ chức và cá nhân Nguyên tắc này đòihỏi phải có một bộ máy, cơ chế thích hợp, đội ngũ cán bộ đủ năng lực đảm bảocho hoạt động thi hành án có hiệu quả, đáp ứng yêu cầu, nhiệm vụ đặt ra trongtừng giai đoạn xây dựng và bảo vệ tổ quốc, bảo vệ Nhà nước pháp quyền Việtnam xã hội chủ nghĩa

 Nguyên tắc chỉ có Chấp hành viên, cơ quan thi hành án được thành lậptheo quy định của pháp luật là có thẩm quyền thi hành án

Trong lịch sử hình thành và phát triển của công tác thi hành án dân sự ViệtNam , pháp luật đã xác lập những cơ sở pháp lí về tính chuyên trách của họat

động thi hành án dân sự Điều 24 Luật tổ chức Tòa án năm 1960 quy định : “ Tạicác Tòa án nhân dân địa phương có Chấp hành viên làm nhiệm vụ thi hànhnhững bản án và quyết định về dân sự, những khỏan về bồi thường và tài sảntrong các bản án hình sự” Điều 4 Pháp lệnh thi hành án dân sự năm 1993 quyđịnh chỉ có thủ trưởng cơ quan thi hành án mới có quyền ra quyết định thi hành

án và Điều 12 xác định chỉ có Chấp hành viên là người được Nhà nước giaonhiệm vụ thi hành các bản án, quyết định của Tòa án theo quy định của phápluật và được bảo vệ Nội dung các quy định này tiếp tục được khẳng định Khoản

1 và Khoản 2 Pháp lệnh thi hành án dân sự năm 2004

Nguyên tắc này không chỉ khẳng định tính chuyên trách của hoạt động thihành án dân sự mà còn thể hiện trách nhiệm của Nhà nước trong việc bảo vệquyền và lợi ích hợp pháp của công dân, tập thể Trong điều kiện của nền kinh tếthị trường, khi trình độ văn hóa pháp lí của nhân dân còn hạn chế nguyên tắcnày có một ý nghĩa rất quan trọng trong việc giữ gìn trật tự kỷ cương xã hộichống lại hiện tượng “ thỏa thuận” thuê người thi hành án, “ dịch vụ đòi nợ” gâythiệt hại đến lợi ích của nhân dân lao động

 Nguyên tắc kết hợp chặt chẽ việc tôn trọng quyền tự định đoạt của đương

sự với chủ động tổ chức thi hành án của cơ quan thi hành án và Chấp hành viêntrong hoạt động thi hành án dân sự

Việc thi hành bản án, quyết định của Tòa án theo yêu cầu của người được thihành án thể hiện sự tôn trọng quyền tự định đoạt của đương sự Đây là điểmkhác biệt cơ bản giữa hoạt động thi hành án dân sự và thi hành án hình sự Khibản án hình sự có hiệu lực pháp luật, việc thi hành các bản án đó được các cơquan chức năng thực hiện theo quy định của pháp luật, không phụ thuộc vào ýchí của đương sự Đối với các vụ án dân sự nói chung, sau khi bản án hoặcquyết định của Tòa án có hiệu lực pháp luật, các bên vẫn có quyền tiếp tục thểhiện ý chí của mình về việc có thi hành các phán quyết của Tòa án Pháp luậtthừa nhận sự thỏa thuận tự nguyện của người được thi hành án và người phải thihành án về thể thức, phương pháp và những vấn đề khác liên quan đến việc chấp

hành bản án, quyết định của Tòa án nếu sự thỏa thuận đó đúng theo quy địnhcủa pháp luật, không vi phạm lợi ích của Nhà nước, xã hội và chuẩn mực đạođức chung.Điều 6 Pháp lệnh thi hành án dân sự năm 2004 quy định : “ 1 Nhànước khuyến khích các đương sự tự nguyện thi hành án; 2 Người được thi hành

án, người phải thi hành án có quyền thỏa thuận với nhau về thời gian, địa điểm,phương thức thi hành án, nhưng không được trái pháp luật, đạo đức xã hội ….”

Bên cạnh việc tôn trọng quyền tự định đọat , tự nguyện thi hành án củađương sự, pháp luật còn quy định quyền chủ động của cơ quan thi hành án vàChấp hành viên trong việc tổ chức hoạt động thi hành án dân sự Khi có yêu cầuthi hành án của người được thi hành án hoặc người phải thi hành án cơ quan thihành án và Chấp hành viên chủ động tiến hành các trình tự thi hành án và được

áp dụng các biện pháp cưỡng chế theo quy định của pháp luật buộc người phảithi hành án thực hiện đúng phán quyết của Tòa án, bảo vệ quyền và lợi ích hợppháp của người được thi hành án Điều 22 Pháp lệnh thi hành án dân sự năm

2004 quy định việc thủ trưởng cơ quan thi hành án chủ động ra quyết định thihành án trong những trường hợp sau:

- Án phí, lệ phí tòa án, trả lại án phí, lệ phí tòa án;

- Hình phạt tiền;

- Tịch thu tài sản, truy thu thuế, truy thu tiền, tài sản thu lợi bất chính;

- Xử lí vật chứng đã thu giữ;

- Thu hồi đất theo quyết định của Tòa án;

- Quyết định về biện pháp khẩn cấp tạm thời theo quyết định của Tòaán

Bên cạnh đó, pháp luật còn quy định người phải thi hành án có điều kiệnthi hành mà không tự nguyện thi hành án thì sẽ bị cưỡng chế theo quy định củapháp luật( Điều 7 Pháp lệnh)

 Nguyên tắc kết hợp vai trò chủ của Chấp hành viên cơ quan thi hành ántrong quá trình thực hiện chức năng, nhiệm vụ được giao và sự chỉ đạo củachính quyền địa phương, sự phối hợp của các cơ quan, tổ chức có liên quan

Đây là một nguyên tắc quan trọng, xuất phát từ đặc thù của tổ chức hoạt độngthi hành án dân sự ở nước ta Thực tiễn thi hành án dân sự trong những năm qua

đã khẳng định tính đúng đắn, phù hợp của nguyên tắc này Họat động thi hành

án dân sự nhằm bảo vệ lợi ích hợp pháp của công dân, tập thể, giữ gìn trật tự kỷcương xã hội không chỉ là hoạt động chuyên môn thuần túy của các cơ quan thihành án, Chấp hành viên mà còn là trách nhiệm của các cấp tổ chức chính quyền

và toàn xã hội Trong điều kiện thực tiễn hiện nay, việc đặt công tác thi hành ándân sự trong tổng thể hoạt động triển khai các nhiệm vụ giữ gìn an ninh, trật tự,

an toàn xã hội thì mới thấy hết được ý nghĩa của nguyên tắc này Sự phối hợpchặt chẽ giữa vai trò chủ động, phát huy trách nhiệm của Chấp hành viên, cơquan thi hành án và sự chỉ đạo sát sao, kịp thời của ủy ban nhân dân các cấp, sựphối hợp của các cơ quan, tổ chức có liên quan tạo ra sức mạnh tổng hợp, nângcao ý thức trách nhiệm của công dân trong hoạt động thi hành án dân sự.Nguyên tắc này được quy định tại các Điều 8 và Điều 10 Pháp lệnh thi hành ándân sự năm 2004 Điều 8 Pháp lệnh thi hành án dân sự quy định trách nhiệmcủa Chủ tịch Ủy ban nhân dân các cấp có trách nhiệm phối hợp chỉ đạo các cơquan trong việc thi hành án ở địa phương; chỉ huy các lực lượng quân đội cótrách nhiệm chỉ đạo công tác phối hợp thi hành án trên địa bàn mình đóng quân;lực lượng công an, cảnh sát có trách nhiệm giữ gìn trật tự, kịp thời ngăn chặnnhững hành vi cản trở, chống đối việc cưỡng chế thi hành án; các tổ chức và đơn

vị hữu quan và mọi công dân có trách nhiệm giúp đỡ thực hiện yêu cầu củaChấp hành viên nhằm đảm bảo cho công tác thi hành án được thực hiện theođúng quy định của pháp luật Điều 10 của Pháp lệnh quy định trách nhiệm phốihợp, kiểm tra, giám sát của Viện kiểm sát trong việc thực hiện công tác thi hành

án Để đảm bảo cho công tác thi hành án được diễn ra theo đúng các trình tự,quy định của pháp luật thì việc tham gia của Viện kiểm sát vào hoạt động này làhết sức cần thiết Thực hiện nhiệm vụ của mình, Viện kiểm sát sẽ giám sát toàn

bộ hoạt động của công tác thi hành án của Chấp hành viên và thủ trưởng cơquan thi hành án tránh được những sai sót về mặt tố tụng đồng thời phát hiện

nhanh chóng, kịp thời những hành vi sai phạm, tiêu cực của Chấp hành viên, thủtrưởng cơ quan thi hành án và cán bộ làm công tác thi hành án, đem lại sự tintưởng vào sự trong sạch về công tác thi hành án đối với công dân và toàn xã hội.Tuy nhiên, sự phối hợp công tác không có nghĩa là đùn đẩy, dựa dẫm, không rõràng trách nhiệm Chấp hành viên cơ quan thi hành án được pháp luật giao chochức năng thi hành án, không chỉ giữ vai trò tham mưu mà thực sự chủ động tổchức tiến hành các trình tự, thủ tục thi hành án theo quy định của pháp luật vàphải chịu trách nhiệm trước pháp luật về việc thi hành kịp thời, đúng các bản án,quyết định của Tòa án

 Nguyên tắc thi hành đúng đắn, kịp thời các bản án, quyết định của Tòa ántheo trình tự, thủ tục theo quy định của pháp luật

Thi hành đúng đắn, kịp thời bản án, quyết định của Tòa án là nguyên tắc

có

tính bắt buộc đối với hoạt động thi hành án Khi bản án, quyết định của Tòa án

có hiệu lực pháp luật đưa ra thi hành thì Chấp hành viên có trách nhiệm thi hànhđầy đủ, kịp thời, đúng đắn các phán quyết của Tòa án không được phép có bất

kì sự thay đổi nào đối với nội dung bản án, quyết định đó mà chỉ được quyềnyêu cầu Tòa án nơi đã ra bản án, quyết định đó giải thích những vấn đề chưa rõràng, còn vướng mắc Khoản 1 Điều 14 Pháp lệnh quy định : “ Thi hành đúngnội dung bản án, quyết định của Tòa án; áp dụng đúng các quy định của phápluật về trình tự, thủ tục thi hành án; đảm bảo lợi ích của Nhà nước, quyền, lợiích hợp pháp của đương sự” Tuy nhiên, việc thi hành đầy đủ nội dung của bản

án, quyết định của Tòa án không có nghĩa là Chấp hành viên có thể tùy tiện ápdụng mọi biện pháp để đạt được mục đích mà phải tuân thủ nghiêm ngặt trình

tự, thủ tục mà pháp luật quy định trong quá trình thi hành án Pháp luật đã quyđịnh chặt chẽ, cụ thể thủ tục thi hành án từ thời điểm bắt đầu cho đến giai đoạnkết thúc quá trình thi hành án Các biện pháp mà cơ quan thi hành án có thể thựchiện như kê biên, định giá tài sản, bảo quản, bán đấu giá tài sản, các biện phápcưỡng chế vv mặt khác, pháp luật cũng quy định căn cứ thời hạn để đưa bản

CHƯƠNG II : THỰC TRẠNG VIỆC TỔ CHỨC HOẠT ĐỘNG THI HÀNH ÁN DÂN SỰ TẠI CƠ QUAN THI HÀNH ÁN DÂN SỰ HUYỆN

SƠN DƯƠNG.

Sau bước đầu thu thập các thông tin cần thiết phục vụ cho việc nghiên cứucủa Chuyên đề Tôi đã tiến hành tìm hiểu hoạt động thi hành án của cơ quan thihành án dân sự huyện Sơn Dương và đã thu thập được một số thông tin về hoạtđộng thi hành án của cơ quan Đó là:

1 Tổ chức cơ cấu hoạt động của cơ quan thi hành án dân sự huyện SơnDương

Tổ chức hoạt động của cơ quan thi hành án dân sự huyện Sơn Dương baogồm 11 thành viên trong đó có 5 Chấp hành viên 4 Cán bộ giúp việc 1 kế toán 1văn thư lưu trữ 5 Chấp hành viên của cơ quan bao gồm:

- Chấp hành viên Hoàng Quang Hà ( Trưởng cơ quan thi hành án);

- Chấp hành viên Trần Quang Hưng( Phó Trưởng cơ quan thi hành án);

- Chấp hành viên Ma Đình Thành;

- Chấp hành viên Nguyễn Thành Thụy;

- Chấp hành viên Hoàng Thị Hoa