1. Trang chủ
  2. » Luận Văn - Báo Cáo

tiểu luận chủ nghĩa xã hội vấn đề về giai cấp công nhân

42 427 7

Đang tải... (xem toàn văn)

Tài liệu hạn chế xem trước, để xem đầy đủ mời bạn chọn Tải xuống

THÔNG TIN TÀI LIỆU

Thông tin cơ bản

Định dạng
Số trang 42
Dung lượng 270,5 KB

Các công cụ chuyển đổi và chỉnh sửa cho tài liệu này

Nội dung

Tất cả những diễn đạt nêu trên về khái niệm giai cấp công nhân củacác nhà kinh điển được đặt trong hoàn cảnh lịch sử từ nửa sau thế kỷ XIXđến đầu thế kỷ XX, trên cơ sở các ông đã đưa vào

Trang 1

Sứ mệnh lịch sử của giai cấp công nhân A.Mở đầu

Cho đến tận ngày nay, chủ nghĩa xó hội, chủ nghĩa Mỏc - Lờnin luụn là đối tượng tấn cụng quyết liệt của những thế lực thự địch, mà trước hết là

từ phớa giai cấp tư sản và cỏc lực lượng phản cỏch mạng khỏc Và, mỗi lần như vậy, chủ nghĩa xó hội, chủ nghĩa Mỏc - Lờnin lại vượt qua những

ảo tưởng, những ấu trĩ và những hạn chế của lịch sử để rồi hoàn thiện và phự hợp hơn với tiến trỡnh phỏt triển của xó hội

Ngày nay, trước sự biến động phức tạp, khú lường của tỡnh hỡnh thế giới,trước sự phỏt triển quanh co của lịch sử, nhất là từ sau khi chế độ xó hội chủ nghĩa ở Liờn Xụ và Đụng Âu sụp đổ, phong trào cỏch mạng thế giới lõm vào thoỏi trào, chủ nghĩa tư bản tạm thời thắng thế, làn súng hận thựchủ nghĩa xó hội, chủ nghĩa Mỏc - Lờnin lại dấy lờn khắp mọi nơi Nhõn

cơ hội đú, đó cú khụng ớt những người vốn là mỏc xớt, nay trở cờ, lật lọngquay lại phờ phỏn, xuyờn tạc, phủ nhận chủ nghĩa Mỏc- Lờnin, phủ nhận học thuyết về sứ mệnh lịch sử của giai cấp cụng nhõn và rờu rao về sự

“tận cựng của lịch sử”

Trong bối cảnh đú, việc làm sỏng tỏ và nhận thức lại đỳng đắn hơn về giai cấp cụng nhõn và sứ mệnh lịch sử của nú là vấn đề cú ý nghĩa lý luận

và thực tiễn sõu sắc và thiết thực

Trong thời đại xã hội nào, những ngời lao động sản xuất trong các ngành sản xuất công nghiệp, dịch vụ công nghiệp hay những ngời công nhân đều

có vai trò sáng tạo chân chính ra lịch sử và là những ngời giữ vai trò quyết

định sáng tạo công cụ sản xuất, gía trị thặng d và chính trị xã hội Chủ nghĩa xã hội khoa học là một trong ba bộ phận cấu thành của chủ nghĩa Mác - Lênin đã nghiên cứu một cách toàn diện về các quy luật chính trị xã hội của quá trình phát sinh, hình thành và phát triển của các hình thái kinh tế xã hội cộng sản chủ nghĩa Trong đó, chủ nghĩa xã hội khoa học

đã tập chung nghiên cú những nguyên tắc căn bản, những điều kiện, con

đờng, hình thức, phơng pháp đấu tranh của giai cấp công nhân để thực hiện chuyển biến từ chủ nghĩa t bản sang chủ nghĩa xã hội

Từ vai trò to lớn của giai cấp công nhân, việc khẳng định sứ mệnh lịch

sử của giai cấp công nhân có ý nghĩa quan trọng cả về lý luận lẫn thực tiễn

Trớc sự khủng hoảng và sụp đổ của chủ nghĩa xã hội ở Đông Âu và Liên Xô, nhiều ngời đã bộc lộ sự dao động và hoài nghi về sứ mệnh lịch sử của giai cấp công nhân Bọn cơ hội xét lại và các thế lực chống cộng có cơ hộimới để phủ nhận sứ mệnh lịch sử của giai cấp công nhân, vai trò lãnh đạo của Đảng cộng sản và chủ nghĩa xã hội

Trong giai đoạn mới hiện nay, công cuộc công nghiệp hoá, hiện đại hoá

đang diễn ra trên toàn thế giới, chủ nghĩa xã hội đang ở trong thời kỳ thoái trào, thời đại ngày nay vẫn đang là thời đại quá độ từ chủ nghĩa t bản lên chủ nghĩa xã hội trên phạm vi toàn thế giới còn đang có nhiều biến động, tiêu cực thì vấn đề làm sáng tỏ sứ mệnh lịch sử của giai cấp công nhân đợc đặt ra trở nên bức thiết hơn bao giờ hết, cả trên hai phơng diện: lý luận và thực tiễn

Trang 2

Sứ mệnh lịch sử của giai cấp công nhân là một phạm trù cơ bản nhất của chủ nghĩa xã hội khoa học, do đó nó đã đợc C.Mác - Ph.Ăngghen và Lênin nghiên cứu và phát triển hết sức hoàn thiện trong trong quá trình phát triển của lịch sử thế giới Xét trên phơng diện lịch sử, những nhận

định và lý luận của các ông về giai cấp công nhân có tác dụng to lớn và

đúng đắn.Còn đối với nớc ta, vấn đề trên đợc Đảng ta rất chú trọng Vì thế, sứ mệnh lịch sử của giai cấp công nhân không chỉ thể hiện rõ trong các văn kiện đại hội đại biểu toàn quốc, mà đây còn là một trong những

đề tài nghiên cứu khoa học của nhiều nhà lý luận, nhà nghiên cứu lịch sử,

và của nhiều thế hệ công nhân, sinh viên

Sự tác động của sứ mệnh lịch sử của giai cấp công nhân không chỉ ảnhhởng tới sự chuyển biến của lịch sử thế giới là thay đổi từ hình thái kinh tếnày sang hình thái kinh tế khác, thay đổi từ chế độ kinh tế này sang chế

độ kinh tế khác mà còn làm thay đổi tình hình kinh tế chính trị xã hội trên toàn thế giới, nó tác động tới quá trình sản xuất cụ thể, tới bộ mặt phát triển của thế giới

Nh vậy, vấn đề đặt ra là: sứ mệnh lịch sử của giai cấp công nhân là gì?Nội dung, điều kiện khách quan quy định là gì? Trên phơng diện lý luận

và thực tiễn, nó đợc thể hiện ra sao? Và để củng cố và tăng cờng sự lãnh

đạo của giai cấp công nhân cần phải tiến hành những biện pháp gì?

B.Nội dung

Chơng I : Luận cứ lý luận

Để giải quyết các câu hỏi trên, ta xét những luận cứ về lý luận

1 Khái niệm giai cấp công nhân

Bàn về khỏi niệm giai cấp cụng nhõn, cho tới nay, tuỳ thuộc vào

lập trường giai cấp, thỏi độ chớnh trị, trỡnh độ nhận thức và phương phỏp tiếp cận , vẫn cũn những ý kiến khỏc nhau, thậm chớ trỏi ngược nhau

C Mỏc trong bức thư gửi Võy-Đơ Maye (năm 1852) đó thừa nhận, việc phỏt hiện ra giai cấp và đấu tranh giai cấp, khụng phải là cụng lao của cỏc nhà sỏng lập ra chủ nghĩa xó hội khoa học, cụng lao đú thuộc về cỏc nhà sử học Phỏp: G Phrăngxoa Ghi đụ (1776-1874), ễ Guyxtanh Chirey (1795-1856), Phrăngxoa Mi nhờ (1796-1884) Cụng lao của C Mỏc chỉ là phỏt hiện ra: vấn đề đấu tranh giai cấp tất yếu dẫn đến chuyờn chớnh vụ sản; và chuyờn chớnh vụ sản chỉ là bước quỏ độ từ xó hội cú giai cấp đến xó hội khụng giai cấp

Ngay từ năm 1845, khi bắt tay vào việc nghiờn cứu

giai cấp cụng nhõn, trong tỏc phẩm “Gia đỡnh thần thỏnh”,

C Mỏc đó đặt cõu hỏi: “Vấn đề là ở chỗ tỡm hiểu xem giai

cấp vụ sản thực sự là gỡ và phự hợp với sự tồn tại ấy của

bản thõn nú, giai cấp vụ sản buộc phải làm gỡ về mặt lịch

Trang 3

sử”[1] Trong các tác phẩm “Góp phần phê phán triết học pháp quyền của

Hê ghen”(1844), “Tình cảnh những người lao động ở Anh” (1844-1845),

“ Những nguyên lý của chủ nghĩa cộng sản” (1847), “Tuyên ngôn của Đảng cộng sản” (1848) C Mác và Ph Angghen đã bàn và sử dụng nhiều từ đồng nghĩa để biểu đạt khái niệm giai cấp công nhân: “giai cấp công nhân”, “giai cấp vô sản”, “giai cấp vô sản công nghiệp”, “giai cấp

vô sản hiện đại”, “giai cấp công nhân hiện đại”, “giai cấp vô sản công nghiệp”, “giai cấp công nhân công xưởng, nhà máy”, “giai cấp công nhânđại cơ khí” và nhiều thuật ngữ khác nữa Ngoài ra, trong những điều kiện

và hoàn cảnh cụ thể, các ông còn sử dụng một số hình thức diễn đạt khác như: “lao động làm thuê”, “giai cấp xã hội hoàn toàn chỉ sống dựa vào bán sức lao động của mình”, “giai cấp của những người hoàn toàn không

có của”, “giai cấp công nhân làm thuê thế kỷ XIX” Cần khẳng định rằng, tất cả những thuật ngữ đồng nghĩa này chỉ là sự khác nhau về hình thức biểu đạt trong những văn cảnh cụ thể của một khái niệm: giai cấp công nhân Sự khác nhau căn bản, theo các ông, chỉ là sự khác nhau giữa những công nhân đứng máy (thuộc về những người này có một số công nhân trông coi máy phát động, nghĩa là cho nó ăn than, dầu) và những người giúp việc (hầu hết là trẻ em) cho những công nhân cơ khí đó Trên một mức độ nhiều hay ít, tất cả những feeders (những người chỉ nạp nguyên liệu cho máy móc) đều là những người giúp việc Bên cạnh

những loại thợ chính đó còn có những người, với một số lượng không đáng kể, làm công việc kiểm tra toàn bộ máy móc và thường xuyên sửa chữa máy móc như kỹ sư, thợ máy, thợ mộc v.v Đó là lớp công nhân cao cấp, một phần có tri thức khoa học, một phần có tính thủ công, đứng ngoài giới công nhân công xởng và chỉ được kết hợp với những công nhân này thôi Sự phân công lao động đó có tính chất thuần tuý công

Trang 4

để phân biệt giai cấp công nhân cách mạng với bộ phận công nhân đã khuất phục và trở thành công cụ của giai cấp tư sản để phá hoại phong trào công nhân từ bên trong, muư toan kìm hãm và khuôn cuộc đấu tranh của giai cấp công nhân trong trật tự của “chủ nghĩa công liên” vì mục tiêukinh tế và lợi ích tầm thường do hệ tư tởng tư sản và tiểu tư sản thao túng, các ông cần sử dụng thuật ngữ “công nhân quý tộc” Vậy là, theo các ông “ công nhân quí tộc” và tầng lớp vô sản luư manh không còn là

bộ phận của giai cấp công nhân nữa mà hoặc đã trở thành bộ phận của giai cấp tư sản hoặc là tầng lớp cặn bã của xã hội

Tất cả những diễn đạt nêu trên về khái niệm giai cấp công nhân củacác nhà kinh điển được đặt trong hoàn cảnh lịch sử từ nửa sau thế kỷ XIXđến đầu thế kỷ XX, trên cơ sở các ông đã đưa vào hai tiêu chí để phân định giai cấp công nhân với các giai tầng xã hội khác:

Thứ nhất, về phương thức lao động, phương thức sản xuất: giai cấp công

nhân là những người (tập đoàn người) lao động trực tiếp hay gián tiếp vận hành các công cụ sản xuất có tính chất công nghiệp ngày càng hiện đại và xã hội hoá, quốc tế hoá cao Đây cũng là tiêu chí cơ bản phân biệt người công nhân hiện đại vời người thợ thủ công thời trung cổ hay người thợ trong công trường thủ công C Mác viết: “Trong công trường thủ công và trong nghề thủ công, người công nhân sử dụng công cụ của mình, còn trong công xưởng thì người công nhân phải phục tùng máy móc”[3] Đối với C Mác và Ph ăngghen, giai cấp công nhân là tập đoàn

người, bao gồm những người công nhân công xưởng, là sản phẩm của nền đại công nghiệp và phát triển cùng với sự phát triển của đại công nghiệp: “Các giai cấp khác đều suy tàn và tiêu vong cùng với sự phát triển của đại công nghiệp, còn giai cấp vô sản là sản phẩm của bản thân

mới, giống như máy móc vậy Công nhân Anh là đứa con đầu lòng của

giai cấp công nhân là hiện thân của lực lượng sản xuất tiên tiến, hiện đại, đại biểu cho phơng thức sản xuất tiên tiến, và, do đó nó có những phẩm chất riêng mà không có giai tầng nào có được Đó là: tính tiên tiến, hiện đại; ý thức tổ chức kỷ luật cao, tác phong công nghiệp, tinh thần khoa học

và thái độ cách mạng triệt để; tinh thần quốc tế cao cả và trong sáng

Trang 5

Thứ hai, về vị trí trong quan hệ sản xuất tư bản chủ nghĩa (không phải

trong các quan hệ sản xuất khác- DXN nhấn mạnh): Giai cấp công nhân - giai cấp những người làm thuê thế kỷ XIX, do không có tư liệu sản xuất, phải bán sức lao động, làm thuê cho nhà tư bản và bị nhà tư bản bóc lột giá trị thặng dư Và, chính vì vậy mà giai công nhân trở thành giai cấp đốikháng với giai cấp tư sản: “Giai cấp tư sản, tức giai cấp tư bản, mà lớn lên thì giai cấp vô sản, giai cấp công nhân hiện đại, tức là giai cấp chỉ có thể kiếm được việc làm, và chỉ kiếm được việc làm, nếu lao động của họ làm tăng thêm tư bản, cũng phát triển theo Những công nhân ấy buộc phải tự bán mình để kiếm ăn từng bữa một, là một hàng hoá, tức là một món hàng đem bán như bất cứ món hàng nào khác; vì thế, họ phải chịu

Căn cứ vào hai tiêu chí trên, trong tác phẩm “Những nguyên lý của chủ nghĩa cộng sản”, Ph Anghen đã đa ra định nghĩa về giai cấp vô sản:

“Giai cấp vô sản là một giai cấp xã hội hoàn toàn chỉ sống dựa vào bán sức lao động của mình, tức là vào tình hình chuyển biến tốt hay xấu của công việc làm ăn, vào sự biến động của cuộc cạnh tranh không gì ngăn cản nổi Nói tóm lại, giai cấp vô sản hay giai cấp của những người vô sản

là giai cấp lao động trong thế kỷ XIX Giai cấp vô sản là do cuộc cách

Phát triển học thuyết của Mác và Ph Anghen trong Thời đại Đế quốc chủ nghĩa và cách mạng vô sản, đặc biệt trong quá trình xây dựng chủ nghĩa xã hội hiện thực, trên cơ sở quan niệm đúng và mới về giai cấp,Lênin đã bổ sung thêm những thuộc tính mới của giai cấp công nhân Theo Lênin, sự phân chia giai cấp trong xã hội phải dựa vào địa vị và sự khác nhau của các tập đoàn người trong quan hệ đối với chế độ sở hữu tư liệu sản xuất, sự khác nhau trong quan hệ đối với quản lý sản xuất và khác nhau trong quan hệ phân phối sản phẩm Trong tác phẩm “Sáng kiến

vĩ đại”, Lênin đã đa ra một định nghĩa nổi tiếng về giai cấp; trong những tác phẩm “Sự phát triển của chủ nghĩa tư bản ở Nga”, “Nhà nước và cách mạng”, “Kinh tế chính trị trong thời đại chuyên chính vô sản” Lênin đã

đư ra một định nghĩa mẫu mực về giai cấp công nhân: “là giai cấp thống

trị về chính trị, giai cấp lãnh đạo toàn xã hội trong cuộc đấu tranh lật đổ

Trang 6

ỏch tư bản, trong sự nghiệp sỏng tạo ra xó hội mới, trong toàn bộ cuộc đấu tranh để thủ tiờu hoàn toàn cỏc giai cấp Xu hướng phỏt triển của giai cấp vụ sản là đi tới chỗ tự thủ tiờu mỡnh với tư cỏch là giai cấp vụ sản”[8]

Xuất phỏt từ quan niệm trờn, cú thể đi tới định nghĩa về giai cấp

cụng nhõn như sau: Giai cấp cụng nhõn là một tập đoàn người ổn định,

hỡnh thành và phỏt triển gắn liền với nền sản xuất cụng nghiệp ngày càng hiện đại và nền kinh tế tri thức ngày càng phỏt triển với trỡnh độ xó hội hoỏ, quốc tế hoỏ cao và rộng lớn; là lực lượng sản xuất cơ bản và tiờn tiến của thời đại hiện nay; là giai cấp thống trị về chớnh trị, giai cấp lónh đạo toàn xó hội trong cuộc đấu tranh lật đổ ỏch tư bản, trong sự nghiệp sỏng tạo ra xó hội mới, trong toàn bộ cuộc đấu tranh để thủ tiờu hoàn toàn cỏc giai cấp

Từ cỏch tiếp cận như vậy cú thể định nghĩa giai cấp cụng nhõn ViệtNam như sau: Giai cấp cụng nhõn Việt Nam là một tập đoàn người, mà lao động của họ gắn với sản xuất, kinh doanh, dịch vụ cụng nghiệp hiện đại, thu nhập chủ yếu của họ bằng làm cụng ăn lương; là lực lượng sản xuất chủ yếu và là lực lượng lónh đạo sự nghiệp cụng nghiệp hoỏ, hiện đại hoỏ gắn liền với phỏt triển kinh tế tri thức vỡ một nước Việt Nam dõn

giàu, nước mạnh xó hội cụng bằng, dõn chủ, văn minh

Tại sao C.Mác và Ph.Ăngghen lại đặc biệt nhấn mạnh hai tiêu chí trên? Sở

dĩ nh vậy vì đây chính là hai vị trí phân biệt giai cấp công nhân với các giai cấp khác trong xã hội Họ phải kiếm đợc việc làm và họ phải kiếm đ-

ợc việc làm khi họ bán đợc sức lao động

Giữa giai cấp công nhân và giai cấp nông nhân có sự khác nhau Hai khái niệm về hai giai cấp này khác nhau ở chỗ: Nông dân sử dụng tất cả các công cụ sản xuất để tạo ra một sản phẩm hoàn chỉnh; sản phẩm của nông dân mang tính chất cá nhân và công cụ sản xuất của họ còn thô sơ Còn giai cấp công nhân có khác: công cụ sản xuất hiện đại; mỗi công nhân là một mắt khâu của công việc sản xuất; sản phẩm của họ mang tính chất xã hội

Giai cấp công nhân cũng khác với vô sản lu manh Đó là giai cấp công nhân không có t liệu sản xuất, họ tồn tại đợc là nhờ bị bóc lột giá trị thặng

d Còn giai cấp t sản, họ có nhiều t liệu sản xuất nhng lại không có sức lao

động, họ phải thuê giai cấp công nhân và bóc lột sức lao động của giai cấpcông nhân để tồn tại Đây chính là hai mặt của một vấn đề

Dới chế độ chủ nghĩa t bản, giai cấp công nhân lại là những ngời lao động

tự do, những ngời bán sức lao động để sống, họ là những ngời làm công

ăn lơng (hay làm thuê), là lao động trong lĩnh vực công nghiệp

Ngày nay, với sự phát triển của chủ nghĩa t bản trong nửa sau của thế kỷ

XX, bộ mặt của giai cấp công nhân hiện đại có nhiều thay đổi khác trớc

Trang 7

Từ dự kiến của C.Mác và Ph.Ăngghen, giai cấp công nhân xét về diện mạo có nhiều biến đổi Chính sự phát triển của lực lợng sản xuất xã hội hiện nay đã vợt xa trình độ văn minh công nghiệp trớc đây, sự xã hội hoá

và phân công lao động xã hội mới, cơ cấu của giai cấp công nhân hiện

đại; các hình thức bóc lột giá trị thặng d đã làm cho diện mạo của giai cấp công nhân hiện đại không còn giống với những mô tả của C.Mác trong thế kỷ XIX Tuy thế nhng giai cấp công nhân hiện đại vẫn tồn tại, vẫn có sứ mệnh lịch sử của mình trong xã hội t bản hiện đại; những thuộc tính cơ bản của giai cấp công nhân mà C.Mác đã phát hiện ra vẫn còn nguyên giá trị

Hiện nay, cơ cấu ngành nghề của giai cấp công nhân đã có nhiều thay

đổi to lớn Bên cạnh lực lợng công nhân truyền thống, xuất hiện công nhân trình độ tự động hoá với việc áp dụng phổ biến công nghệ thông tin vào sản xuất Bên cạnh những ngành công nghiệp truyền thống, xuất hiện công nhân hoạt động ở lĩnh vực dịch vụ Thực tế, ở các nớc t bản, công nhân trong các ngành dịch vụ này chiếm 50% đến 70% lao động.Tuy nhiên, điều này không hề làm giảm vai trò của giai cấp công nhân trong nền kinh tế và ngay cả tỷ trọng của giai cấp công nhân trong dân c Bởi vì những ngời làm thuê trong các ngành dịch vụ gắn liền với công nghiệp và hoạt động theo lối công nghiệp vẫn là công nhân xét cả trên hai thuộc tính

về giai cấp công nhân Mặt khác, bên cạnh trình độ thấp của giai cấp côngnhân truyền thống đã xuất công nhân có trình độ cao, có xu hớng “tri thức hoá” và cũng ngày càng tiếp thu thêm đông đảo những ngời thuộc tầng lớp trí thức vào hàng ngũ của mình Mặc dù vậy, bản chất về giai cấpcông nhân cũng không hề thay đổi Nếu trớc kia, công nhân bán sức lao

động chân tay là chủ yếu thì nay, họ bán cả sức lao động chân tay và lao

động trí óc, giá trị ngày càng lớn và do đó càng bị bóc lột giá trị thặng d theo chiều sâu Giai cấp công nhân bắt đầu có sự thay đổi về tài sản Phần lớn, họ không còn là những ngời vô sản trần trụi với hai bàn tay trắng, mà

họ đã có một số t liệu sản xuất phụ có thể cùng gia đình làm thêm; một sốcông nhân đã có cổ phần, cổ phiếu ở xí nghiệp Tuy vậy nhng nó cũng không làm thay đổi toàn bộ lực lợng sản xuất cơ bản nhất, quyết định nhất

đối với nền sản xuất t bản chủ nghĩa, họ vẫn bị bóc lột dới những hình thức khác nhau

Giai cấp công nhân hiện nay không những trong lĩnh vực công nghiệp

mà trong mọi ngành nghề khác nhau, có trình độ sản xuất khác nhau của nền công nghiệp hiện đại Họ là những ngời trực tiếp đứng máy, không nằm trong dây truyền sản xuất tự động, không kiểm tra hoạt động máy móc mà đó là những chuyên gia trực tiếp chăm lo nghiên cứu, sáng chế

để không ngừng cải tiến máy móc nhằm nâng cao chất lợng sản phẩm, năng suất lao động Họ là những ngời hoạt động ở các ngành dịch vụ trực tiếp phục vụ cho sản xuất nh bu điện, viễn thông, giao thông vận tải, Họcòn là những ngời lao động làm thuê trong các ngành dịch vụ đang trở thành những ngành công nghiệp thực sự nh du lịch, ngân hàng, thông tin Đó còn là những nhân viên thừa hành làm công ăn lơng phục vụ cho

hệ thống quản lý của các công ty

Đối với giai cấp công nhân ở thời kỳ đế quốc ta còn thấy bộ phận làm thuê trong các doanh nghiệp t nhân Xét về t cách giai cấp, họ còn là những ngời làm chủ, nhng xét về góc độ cá nhân, những ngời này vẫn bị bóc lột giá trị thặng d, do đó họ vẫn mang hai thuộc tính cơ bản của giai cấp công nhân Do vậy họ vẫn nằm trong giai cấp công nhân

Tóm lại, căn cứ vào hai tiêu chí cơ bản của giai cấp công nhân, ta có thể nói: những ngời lao động trong các ngành sản xuất công nghiệp, dịch

vụ công nghiệp là công nhân, còn những ngời làm công ăn lơng phục vụ

Trang 8

trong các ngành khác nh y tế, giáo giục, văn hoá, dịch vụ( không liên quan đến sản xuất công nghiệp) là những ngời lao động nói chung, họ

đang đợc thu hút vào các tổ chức công đoàn nghề nghiệp nhng họ không phải là công nhân

Dới chủ nghĩa xã hội, giai cấp công nhân trở thành giai cấp nắm chính quyền, thành giai cấp thống trị nhng không thành giai cấp bóc lột, họ có nhiệm vụ lãnh đạo cuộc đấu tranh cải tạo xã hội cũ, xây dựng xã hội mới,

đại biểu cho toàn thể nhân dân lao động làm chủ những t liệu sản xuất cơ bản đã đợc công hữu hoá

Sau khi xoá bỏ đợc mọi giai cấp, giai cấp công nhân sẽ không còn nữa Lúc đó, công nhân sẽ nh mọi lao động đợc giải phóng, đều có điều kiện phát triển tự do và toàn diện

Có thể nói, những quan điểm của C.Mác và Ph.Ăngghen về hai tiêu chí cơ bản của giai cấp công nhân cho đến nay vẫn còn nguyên giá trị, vẫn

là cơ sở phơng pháp luận để chúng ta nghiên cứu giai cấp công nhân hiện

đại, đặc biệt là để làm sáng tỏ sứ mệnh lịch sử của giai cấp công nhân trong thời đại ngày nay Từ hai tiêu chí trên ta có thể định nghĩa: “Giai cấp công nhân là một tập đoàn xã hội ổn định, hình thành và phát triển cùng với quá trình hình thành và phát triển của nền công nghiệp hiện đại, với nhịp độ phát triển của lực lợng sản xuất có tính chất xã hội hoá ngày càng cao; là lực lợng sản xuất cơ bản tiên tiến, trực tiếp hoặc tham gia vàoquá trình sản xuất, tái sản xuất ra của cải vật chất và cải tạo các quan hệ xã hội; là lực lợng chủ yếu của tiến trình lịch sử quá độ từ chủ nghĩa t bản lên chủ nghĩa xã hội”

2 Đặc điểm của giai cấp cụng nhõn Việt Nam

Là sản phẩm trực tiếp của chớnh sỏch khai thỏc thuộc địa của thực dõn Phỏp, lớp cụng nhõn đầu tiờn xuất hiện gắn liền với cuộc khai thỏc thuộc địa lần thứ nhất (1897) và thực sự trở thành giai cấp cụng nhõn Việtnam từ thời kỳ khai thỏc thuộc địa của thực dõn Phỏp lần thứ hai (1924-1929) Cựng với quỏ trỡnh phảt triển của cỏch mạng, giai cấp cụng nhõn Việt Nam sớm trở thành bộ phận của đội ngũ giai cấp cụng nhõn quốc tế Ngoài những đặc điểm chung của giai cấp cụng nhõn quốc tế, giai cấp cụng nhõn Việt Nam cũn cú đặc điểm riờng:

Thứ nhất: Sinh ra và lớn lờn từ một nước vốn là thuộc địa, nửa

phong kiến, cú truyền thống yờu nước, ý thức tự tụn dõn tộc, dự cũn non trẻ, nhỏ bộ, song giai cấp cụng nhõn đó sớm trở thành giai cấp duy nhất được lịch sử, dõn tộc thừa nhận và giao phú sứ mệnh lónh đạo cỏch mạng Việt Nam từ sau cỏc phong trào cứu nước theo lập trường Cần Vương, lập trường tư sản và tiểu tư sản thất bại

Thứ hai: Ra đời trước giai cấp tư sản dõn tộc, vừa mới lớn lờn, đó

tiếp thu chủ nghĩa Mỏc - Lờnin, hệ tư tưởng của giai cấp cụng nhõn quốc

tế, nhanh chúng trở thành lực lượng chớnh trị tự giỏc và thống nhất, được

Trang 9

Chủ tịch Hồ Chớ Minh giỏo dục, đó sớm giỏc ngộ mục tiờu lý tưởng, chõn

lý của thời đại: độc lập dõn tộc gắn liền với chủ nghĩa xó hội, giai cấp cụng nhõn Viờt Nam luụn cú tinh thần và bản chất cỏch mạng triệt để

Thứ ba: Giai cấp cụng nhõn nước ta xuất thõn từ nụng dõn lao

động, bị thực dõn phong kiến búc lột, bần cựng húa nờn cú mối quan hệ mỏu thịt với giai cấp nụng dõn và cỏc tầng lớp lao động khỏc Qua thử thỏch của cỏch mạng, liờn minh giai cấp đó trở thành động lực và là cơ

sở vững chắc cho khối đại đoàn kết dõn tộc

Thứ tư: Từ khi trở thành giai cấp cầm quyền, giai cấp cụng nhõn

Việt Nam luụn phỏt huy bản chất cỏch mạng trong xõy dựng và bảo vệ

Tổ quốc, luụn là lực lượng đi đầu và lónh đạo sự nghiệp đổi mới, sự nghiệp đẩy mạnh cụng nghiệp hoỏ, hiện đại hoỏ xõy dựng và phỏt triển nền kinh tế cụng nghiệp và nền kinh tế tri thức hiện đại

Thứ năm: Quỏ trỡnh “trớ thức hoỏ” giai cấp cụng nhõn diễn ra

mạnh mẽ, từng bước hỡnh thành giai cấp cụng nhõn trớ thức Việt Nam

Việc hỡnh thành giai cấp cụng nhõn trớ thức khụng cú nghĩa là sự

bổ sung vào lực lượng giai cấp cụng nhõn những cụng nhõn cú trỡnh độ cao mà là giai cấp cụng nhõn được nõng cao về trỡnh độ và cú sự thay đổi

về tớnh chất lao động- lao động điều khiển những cụng nghệ tự động hoỏ của nền kinh tế tri thức

II Nội dung và điều kiện khách quan quy định sứ mệnh lịch sử của giai cấp công nhân

1 Nội dung

a Sứ mệnh lịch sử thế giới của GCCN là một tất yếu khỏch quan bắt

nguồn từ chớnh thực tiễn sản xuất hiện đại, từ nhu cầu phỏt triển theo

xu hướng xó hội húa của lực lượng sản xuất (LLSX) mà sự phỏt triển của nền sản xuất cụng nghiệp ngày càng hiện đại là biểu hiện tập trungnhất Sứ mệnh đú cũn bắt nguồn từ địa vị kinh tế - xó hội của GCCN, một giai cấp “là sản phẩm của đại cụng nghiệp”, trực tiếp sản xuất củacải vật chất cho xó hội, người đại diện cho phương thức sản xuất tiờn tiến, cho xu thế xó hội húa sản xuất Chớnh sự phỏt triển của CNTB, đến một ngưỡng nhất định, làm rừ mõu thuẫn cơ bản giữa LLSX xó hội cao với QHSX tư nhõn TBCN Sở hữu tư nhõn TBCN ngày đối lậpvới xu hướng xó hội húa Nú kỡm hóm tiến bộ xó hội thụng qua việc duy trỡ chế độ búc lột giỏ trị thặng dư và ỏp bức, bất cụng xó hội Phỏt triển lực lượng sản xuất hiện đại bằng cỏch xúa bỏ QHSX tư nhõn

Trang 10

TBCN, tạo ra một QHSX mới mang tính xã hội hóa và giải phóng GCCN - “LLSX hàng đầu của toàn thể nhân loại” là quy luật của lịch

sử và cũng là nội dung cơ bản nhất của sứ mệnh này

Trong tư tưởng của Mác, tất yếu khách quan ấy được thể hiện và thực hiện thông qua quá trình phát triển về chính trị, tư tưởng và tổ chức của GCCN để trở thành một giai cấp tự giác Sự thâm nhập của chủ nghĩa Mác vào phong trào công nhân, sự trưởng thành của đảng Cộng sản và sự xác lập nhà nước của GCCN chính là những biểu hiện tập trung của tính tự giác ấy Từ đó, quá trình thực hiện sứ mệnh là quá trình cách mạng XHCN Nội dung của nó bao gồm: cách mạng trên lĩnh vực chính trị để phá hủy nhà nước của GCTS, thiết lập nhà nước của GCCN, nền dân chủ XHCN từ đó tiến hành cách mạng trên lĩnh vực kinh tế, thông qua việc cải tạo QHSX cũ, xác lập QHSX công hữu

để đáp ứng nhu cầu phát triển của LLSX và xây dựng cơ sở vật chất cho CNXH; cùng với đó là cuộc cách mạng văn hóa tư tưởng để xác lập vị trí chủ đạo của hệ tư tưởng GCCN, tiếp thu những giá trị của truyền thống, văn minh nhân loại và dần khắc phục những tàn dư tư tưởng của xã hội cũ Đó là quá trình cách mạng toàn diện, triệt để, khó khăn, phức tạp và lâu dài

Ngày nay, do tính quy định của sản xuất hiện đại, GCCN có một số biểu hiện mới: trình độ văn hóa - tay nghề cao hơn; một số công nhân

đã có cả tư liệu sản xuất, cổ phiếu, đời sống một bộ phận được cải thiện v.v Song, những biểu hiện đó không làm thay đổi địa vị cơ bảncủa công nhân trong CNTB Họ vẫn đang là lực lượng chủ yếu làm ra của cải cho xã hội và lợi nhuận cho các nhà tư bản; là lực lượng đối lập trực tiếp với GCTS, bị bóc lột nhiều nhất và khoảng cách về mức thu nhập giữa họ với giới chủ ngày càng lớn Công nhân trong các nước tư bản phát triển được trí tuệ hóa, lao động bớt nặng nhọc hơn,

có chút ít cổ phần trong doanh nghiệp thì họ càng bị ràng buộc chặt chẽ hơn vào guồng máy sản xuất của tư bản, càng bị bóc lột nặng nề

và tinh vi hơn Theo Tổ chức lao động quốc tế (ILO) tỷ suất bóc lột giá trị thặng dư trung bình ở thế kỷ XIX là 20, thì hiện nay là 300, cá biệt có nơi, như tập đoàn Microsoft tỷ suất này lên tới 5000 Từ một chiều cạnh khác, hiện nay sự tăng lên lượng tri thức khoa học và văn hóa của công nhân lại cũng là một tiền đề quan trọng để giúp họ nhận thức và cải tạo xã hội Họ đang phê phán CNTB và đến với CNXH như đến với cái đúng và do sự thôi thúc của lý trí chứ không chỉ do nghèo đói Với tri thức và khả năng làm chủ công nghệ cao, với năng lực sáng tạo và ý thức về sứ mệnh, GCCN hiện đại đang có thêm điều kiện để tự giải phóng

Trang 11

Nhờ cú những điều chỉnh lớn và tận dụng được thành tựu của cỏch mạng khoa học và cụng nghệ, đặc biệt là qua toàn cầu húa kinh tế, CNTB đang cũn khả năng tiếp tục kộo dài sự tồn tại nhưng khụng thể trỏnh được “định mệnh” mà Mỏc đó vạch ra từ sứ mệnh lịch sử thế giới của GCCN Quỏ trỡnh toàn cầu hoỏ kinh tế hiện nay là biểu hiện tập trung của xu thế xó hội húa LLSX và cũng làm sõu sắc thờm mõu thuẫn cơ bản trong lũng CNTB Nú khai triển mõu thuẫn cơ bản của phương thức sản xuất TBCN đến mọi ngừ ngỏch của thế giới qua những biểu hiện xó hội đa dạng Đú là mõu thuẫn giữa GCCN hiện đạiđang bị CNTB toàn cầu búc lột giỏ trị thặng dư với một GCTS “ngày càng trở nờn là giai cấp thừa” trong sản xuất và phản động về chớnh trị; Đú là mõu thuẫn giữa cỏc nước phỏt triển với cỏc nước đang phỏt triển, hay “phương Bắc và phương Nam”, giữa “trung tõm và ngoại vi” ; là mõu thuẫn của lợi ớch từng quốc gia - dõn tộc với lợi ớch của cỏc tập đoàn tư bản; giữa những nước phỏt triển và đang phỏt triển; giữa chủ quyền quốc gia - dõn tộc với xu thế đồng húa cưỡng bức; giữa văn hoỏ dõn tộc với cuộc xõm lăng bằng tư tưởng, lối sống của những nước đế quốc trong mụi trường toàn cầu đang vận hành theo những cơ chế bất bỡnh đẳng; Đú cũn là mõu thuẫn giữa cỏc nước tư bản xung quanh việc tranh giành vị trớ, thế lực và ảnh hưởng thụng qua việc chiếm lĩnh ưu thế về KH&CN, những nguồn tài nguyờn

Nhỡn chung từ thực tiễn hiện đại, nhu cầu cú một toàn cầu húa với chất lượng mới đang hiện rừ Và, mầm mống của một phương thức sản xuất mới cũng đang lớn dần, chủ yếu là theo cỏch này Sứ mệnh lịch sử thế giới của GCCN mang bản chất quốc tế và khụng hề xa lạ với những hiện tượng quốc tế phản ỏnh tiến bộ xó hội Chủ động, tớch cực hội nhập quỏ trỡnh toàn cầu húa kinh tế; tận dụng những thời cơ, tranh thủ ngoại lực từ quỏ trỡnh toàn cầu hoỏ hiện nay và làm biến đổi

nú theo hướng tớch cực là một tiến trỡnh hợp quy luật và là con đường

để thực hiện sứ mệnh lịch sử thế giới của GCCN

b Lịch sử phát triển của thế giới chính là lịch sử phát triển của cáchình thái kinh tế xã hội từ thấp đến cao Trong xã hội có giai cấp, để giảiquyết mâu thuẫn giữa lực lợng sản xuất phát triển đến trình độ xã hộihoá cao với quan hệ sản xuất cũ, giữa giai cấp thống trị với giai cấp lao

động phải phát triển từ hình thái kinh tế xã hội thấp đến cao

C.Mác và Ph.Ăngghen đã khẳng định vai trò của quần chúng nhân dân lao

động: là ngời sáng tạo chân chính ra lịch sử; là ngời có vai trò quyết định sáng tạo công cụ sản xuất, giá trị thặng d, chính trị xã hội Khi trong xã hội còn tồn tại giai cấp bóc lột trong một phơng thức sản xuất với điều kiện phơng thức sản xuất đó còn giữ vị trí tiên tiến, do đó phải đảm bảo quy luật lịch sử

Trong sự chuyển biến của hình thái kinh tế trong xã hội, là giai cấp trung tâm, có nhiệm vụ phải thoả mãn các điều kiện nh: là giai cấp đại diện cho một phơng thức sản xuất tiên tiến; là giai cấp có hệ t tởng độc lập; giai

Trang 12

cấp này phải tiến hành thuyết phục tập hợp và tổ chức quần chúng làm cách mạng Và hai nhiệm vụ quan trọng là: tiến hành xoá bỏ chế độ xã hội cũ; xây dựng hình thái kinh tế xã hội mới tiến bộ hơn.

Khi nghiên cứu về các giai cấp, tầng lớp trong hình thái kinh tế xã hội chủnghĩa, C.Mác và Ph.Ăngghen đã rút ra các kết luận:

Một là: giai cấp t sản trong cha đầy một thế kỷ đã tạo ra một lực lợng sản xuất nhiều hơn và đồ sộ hơn, với lực lợng sản xuất bằng tất cả các xã hội trớc để lại, tạo ra năng xuất lao động cao hơn nhiều Do đó giai cấp t sản

đã từng đóng vai trò tích cực trong lịch sử là tạo năng suất lao động cao.Hai là: khi lực lợng sản xuất đạt tới trình độ xã hội hoá cao, xuất hiện mâu thuẫn về quan hệ sản xuất t bản chủ nghĩa mà tập trung là sở hữu t bản chủ nghĩa, kìm hãm sự phát triển của lực lợng sản xuất Khi lực lợng sản xuất phát triển, quan hệ sản xuất nh cũ thì xuất hiện giai cấp mới để giải phóng quan hệ sản xuất cũ, đó chính là giai cấp công nhân

Ba là: việc giai cấp công nhân đứng lên đấu tranh để giải phóng giai cấp,

điều đó không có nghĩa chỉ giải phóng giai cấp mà tập trung giải phóng xã hội và giải phóng con ngời vì giai cấp công nhân có lợi ích phù hợp vớinhân dân lao động, với dân tộc và với nhân loại

Từ những kết luận của C.Mác và Ph.Ăngghen và những khẳng định về giai cấp công nhân hiện đại là giai cấp có tinh thần cách mạng triệt để, có khả năng tổ chức và lãnh đạo toàn thể nhân dân lao động tiến hành cuộc cải biến cách mạng, từ hình thái kinh tế xã hội t bản sang hình thái kinh tếxã hội cộng sản chủ nghĩa, giải phóng nhân loại khỏi ách áp bức, bất công

và mọi hình thức bóc lột Hay nói cách khác, nội dung tổng quát sứ mệnh lịch sử của giai cấp công nhân là: xoá bỏ chế độ t bản chủ nghĩa, xoá bỏ chế độ ngời bóc lột ngời, giải phóng giai cấp công nhân, nhân dân lao

động và toàn thể nhân loại khỏi sự áp bức bóc lột, nghèo nàn lạc hậu, xây dựng xã hội cộng sản văn minh

Ph.Ăngghen viết:” Thực hiện sự nghiệp giải phóng thế giới ấy- đó là sứ mệnh lịch sử của giai cấp vô sản hiện đại ” Còn Lênin đã chỉ rõ:” Điểm chủ yếu trong học thuyết của C.Mác là ở chỗ nó làm sáng tỏ vai trò lịch

sử thế giới của giai cấp vô sản là ngời xây dựng xã hội chủ nghĩa”

Nội dung thực chất của sứ mệnh lịch sử của giai cấp công nhân ở đây chính là:

Trong lĩnh vực kinh tế: giai cấp công nhân tiến hành xoá bỏ chế độ t hữu

t nhân t liệu sản xuất, xây dựng chế độ công hữu t liệu sản xuất, nâng cao năng suất lao động thoả mãn từng bớc nhu cầu phát triển của nhân dân Sứmệnh lịch sử của giai cấp công nhân trong lĩnh vực này chỉ rõ mục tiêu cuối cùng của giai cấp công nhân, thoả mãn nhu cầu ngày càng đầy đủ hơn: làm theo năng lực, hởng theo nhu cầu Do đó nó cần phải đợc thực hiện một cách lâu dài, gian khổ, trải qua từng bớc cụ thể Xoá bỏ chế độ chiếm hữu t nhân t liệu sản xuất; xây dựng chế độ công hữu là quá trình phù hợp nhng phải dần dần từ từ

Tại sao phải xoá bỏ chế độ t hữu? Sở dĩ nh vậy vì đây là cơ sở của chế độ ngời bóc lột ngời; biểu hiện cao nhất của chế độ chiếm hữu t nhân t liệu sản xuất là sở hữu t bản chủ nghĩa do đó phải xoá bỏ chế độ t hữu; sau khixoá bỏ chế độ t hữu thì mới thiết lập chế độ công hữu t liệu sản xuất, phù hợp với trình độ phát triển của lực lợng sản xuất, phù hợp với yêu cầu sản xuất; đây cũng là cơ sở kinh tế cho sự tồn tại chế độ xã hội mới vì thế cũng rất cần phải xoá bỏ chế độ t hữu này Chính C.Mác đã nói: ”những ngời cộng sản có thể tóm tắt lực lợng của mình bằng một công thức là xoá

bỏ chế độ t hữu”

Trong lĩnh vực chính trị: giai cấp công nhân phải trở thành giai cấp thống trị trong xã hội Đó là phải đập tan chính quyền t sản; xây dựng chính

Trang 13

quyền nhà nớc(nền chuyên chính vô sản): thực chất là để đảm bảo quyền lực chính trị thuộc về nhân dân, giữ vai trò quan trọng là công cụ xây dựng xã hội mới, là kiểu nhà nớc: nhà nớc nửa nhà nớc và nhà nớc tự tiêu vong.

Trong lĩnh vực xã hội đó là: phải tiến hành xoá bỏ giai cấp bóc lột; phải tiến hành xoá bỏ giai cấp nói chung, tạo ra sự bình đẳng trong quan hệ giữa ngời với ngời ở đây xoá bỏ giai cấp bóc lột với t cách là giai cấp chứkhông xoá bỏ các cá nhân vì họ có thể là những cá nhân có ích trong xã hội mới

Có thể nói nội dung sứ mệnh lịch sử của giai cấp công nhân bao gồm bốn

sự nghiệp Đó là sự nghiệp giải phóng giai cấp; sự nghiệp giải phóng xã hội, dân tộc; sự nghiệp giải phóng ngời lao động; và sự nghiệp giải phóng con ngời Đây chính là nấc thang phát triển trong sự phát triển của hình thái kinh tế xã hội Sứ mệnh lịch sử của giai cấp công nhân phải đợc thực hiện trên toàn thế giới.Và để thực hiện sứ mệnh lịch sử của giai cấp công nhân là một quá trình lâu dài, gian khổ, phức tạp, nên những ngời cộng sản phải kiên trì, không nóng vội, nó phải đợc tiến hành hai giai đoạn: tập trung lực lợng để giành chính quyền và tập trung lực lợng để xây dựng chế độ xã hội mới

Trong giai đoạn đầu, giai cấp công nhân và chính đảng của mình tiến hành cuộc đấu tranh giành chính quyền của cách mạng vô sản Các bớc

đấu tranh đó gồm: thiết lập một chính đảng cộng sản, đề ra cơng lĩnh chính trị, đờng lối chiến lợc, sách lợc, mục tiêu, phơng hớng, biện pháp, giải pháp…;liên minh giai cấp công nhân, nông dân, xác định giai cấp ;liên minh giai cấp công nhân, nông dân, xác định giai cấp công nhân là giai cấp lãnh đạo cách mạng; tạo tình thế nh điều kiện kháchquan trên thế giới và trong nớc…;liên minh giai cấp công nhân, nông dân, xác định giai cấp Khi cách mạng vô sản thắng lợi sẽ đập tan nhà nớc t sản, xây dựng nhà nớc chuyên chính vô sản; xoá bỏ phơng thức sản xuất t bản chủ nghĩa (bản chất là chế độ t hữu t nhân về t liệu sảnxuất); kế thừa có chọn lọc tri thức văn hoá truyền thống dân tộc và tri thứcvăn hoá thời đại

Trong giai đoạn hai, khi đã giành đợc chính quyền – thời kỳ quá độ xây dựng chủ nghĩa xã hội: Đảng cộng sản và giai cấp công nhân phải tiếp tục

đấu tranh giai cấp trên tất cả các lĩnh vực của đời sống xã hội, với mục

đích là giữ vững chính quyền cách mạng (xây dựng và bảo vệ tổ quốc xã hội chủ nghĩa):Về chính trị, quyền lực nhà nớc thể hiện ý chí của dân Nhà nớc vô sản có hệ thống chính trị gồm Đảng cộng sản, nhà nớc pháp quyền xã hội chủ nghĩa và các tổ chức chính trị, nhằm bảo vệ lợi ích của giai cấp công nhân và nhân dân lao động Trong công tác đối nội và đối ngoại sẽ sử dụng bạo lực trấn áp thù trong giặc ngoài Về kinh tế, mục

đích là đạt đợc năng suất lao động cao, nguyên tắc phân phối là làm theo năng lực, hởng theo lao động; sử dụng các thành phần kinh tế, các hình thức sở hữu: sở hữu toàn dân (sở hữu nhà nớc), sở hữu tập thể, sở hữu cá thể, sở hữu t bản nhà nớc, sở hữu t nhân Do đó cần nắm vững cơ chế

Đảng cộng sản lãnh đạo, nhà nớc pháp quyền xã hội chủ nghĩa quản lý, nhân dân lao động làm chủ dựa trên pháp luật của nền dân chủ xã hội chủ nghĩa (nguyên tắc tập trung dân chủ) Về văn hoá t tởng: kế thừa có chọn lọc tri thức văn hoá truyền thống dân tộc, kết hợp với tri thức văn hoá của nhân loại (khoa học kỹ thuật công nghệ của nền kinh tế tri thức), và định hớng xã hội là định hớng t tởng cá nhân Về quân sự, xây dựng chiến lợc quốc phòng toàn dân và an ninh quốc gia Về ngoại giao, phát triển quan

hệ song phơng, đặt vấn đề dân tộc và lợi ích là trên hết Vì vậy đờng lối

đặt ra phải phù hợp với quy luật khách quan, hợp lòng dân, chống thù trong giặc ngoài và mọi âm mu diễn biến hoà bình của đế quốc

Trang 14

c Nội dung sứ mệnh lịch sử giai cấp công nhân Việt Nam

Đẩy mạnh CNH, HĐH gắn với kinh tế tri thức và giữ vững định hướng XHCN là nội dung cơ bản của sứ mệnh lịch sử của GCCN Việt Nam hiện nay Sứ mệnh của GCCN Việt Nam là giải phóng dân tộc và

phát triển đất nước theo định hướng XHCN; qua đó giải phóng giai cấp,giải phóng người lao động, xây dựng một “xã hội dân giàu, nước mạnh,công bằng, dân chủ, văn minh” Hiện nay, để sớm đưa đất nước khỏi tìnhkém phát triển, nội dung trọng tâm là đẩy mạnh CNH, HĐH gắn với kinh

tế tri thức và giữ vững định hướng XHCN

Đại hội Đảng toàn quốc lần thứ X đã khẳng định đẩy mạnh CNH, HĐHhiện nay là “Rút ngắn quá trình công nghiệp hoá, hiện đại hoá đất nướctheo định hướng xã hội chủ nghĩa gắn với phát triển kinh tế tri thức, coikinh tế tri thức là yếu tố quan trọng của nền kinh tế và công nghiệp hoá,hiện đại hoá” Theo đó phát triển GCCN nước ta cả về số lượng và chấtlượng, và tổ chức; nâng cao giác ngộ và bản lĩnh chính trị, trình độ họcvấn và nghề nghiệp, xứng đáng là lực lượng đi đầu trong sự nghiệp đổimới Phát triển GCCN cũng chính là phát triển, hoàn thiện chủ thể của sứmệnh lịch sử hiện đại - cơ sở xã hội quan trọng nhất bảo đảm cho sự lãnhđạo của Đảng, khối đại đoàn kết toàn dân tộc vì mục tiêu độc lập dân tộc

Sứ mệnh lịch sử của GCCN Việt Nam cũng chỉ có thể thực hiện thắng lợikhi quyền lãnh đạo cách mạng của GCCN, thông qua vai trò lãnh đạo củaĐảng cộng sản Việt Nam, được giữ vững và không ngừng tăng cường;Nhà nước XHCN và chế độ dân chủ XHCN, quyền làm chủ của nhân dânlao động nước ta không ngừng được hoàn thiện và phát triển

Là sản phẩm của quá trình công nghiệp hoá, hiện đại hoá gắn liền vớiphát triển kinh tế tri thức ngày càng hiện đại hoá và quốc tế hoá, giai cấpcông nhân là giai cấp tiên tiến , luôn nằm ở vị trí trung tâm của sự pháttriển xã hội Xuất phát từ địa vị kinh tế - xã hội và từ đặc điểm riêng cócủa mình, giai cấp công nhân là giai cấp có sứ mệnh lịch sử cao cả là

Trang 15

giai cấp thống trị về chính trị, giai cấp lãnh đạo toàn xã hội trong cuộc đấu tranh lật đổ ách tư bản, trong sự nghiệp sáng tạo ra xã hội mới, trong toàn bộ cuộc đấu tranh để thủ tiêu hoàn toàn các giai cấp

Về nội dung sứ mệnh lịch sử toàn thế giới của giai cấp công nhân,

Anghen đã khẳng định “Thực hiện sự nghiệp giải phóng thế giới ấy, - đó

“Điểm chủ yếu trong học thuyết của Mác là ở chỗ nó làm sáng tỏ vai trò lịch sử thế giới của giai cấp vô sản là người xây dựng xã hội xã hội chủ

Vậy là, theo các nhà kinh điển của chủ nghĩa Mác- Lênin, phạm trù sứ mệnh lịch sử của giai cấp công nhân trong thời đại mới, bao gồm ba nội dung cơ bản nhất:

Một là, là giai cấp thống trị về chính trị

Với địa vị thống trị về chính trị, giai cáp công nhân là giai cấpquyết định xu hướng phát triển của lịch sử; giai cấp cầm quyền ở mốt sốquốc gia trên thế giới Từ sau tháng lợi của cách mạng tháng mười Nga vĩđại, thời đại mới, thời đại quá độ từ chủ nghĩa tư bản lên chủ nghĩa xã hội

đã mở ra trên phạm vi toàn thế giới

Hội nghị đại biểu các Đảng cộng sản và công nhân quốc tế năm

1957 và 1960 đã xác định nội dung căn bản của thời đại chúng ta là sựquá độ từ chủ nghĩa tư bản lên chủ nghĩa xã hội mở đầu bằng Cách mạng

xã hội chủ nghĩa Tháng Mười Nga vĩ đại Từ đó đến nay, nhất là sau khichế độ xã hội chủ nghĩa ở Liên Xô, Đông Âu sụp đổ, chủ nghĩa xã hội cólâm vào thoái trào, song tính chất, nội dung của thời đại vẫn không thayđổi

Thứ hai, giai cấp công nhân là động lực và là lực lượng lãnh đạo

cuộc đấu tranh nhằm thủ tiêu mọi sự áp bức, bóc lột và sự tha hoá conngười, sáng tạo ra xã hội mới

Nhân loại đã từng trải qua nhiều chế độ áp bức, bóc lột Ở đó, conngười bị đẩy đến tận cùng của sự tha hoá cả trong lao động và trongquyền lực Thủ tiêu áp bức, bóc lột và mọi hình thức tha hoá, thực hiện

sự giải phóng triệt để con người, đòi hỏi, giai cấp vô sản trước hết phảigiành lấy dân chủ, giành lấy chính quyền, điều mà Mác và Angghen đãnói trong “Tuyên ngôn của Đảng Cộng sản” hơn 150 năm trớc đây

Trang 16

Sau khi trở thành giai cấp cầm quyền, giai cấp công nhân trở thành

lực lượng lãnh đạo, tổ chức và thực hiện quá trình xây dựng xã hội mới

-xã hội -xã hội chủ nghĩa và cộng sản chủ nghĩa trên phạm vi mỗi dân tộc

và trên toàn thế giới, thực hiện sự nghiệp giải phóng giai cấp, giải phóngdân tộc, giải phóng xã hội và giải phóng con ngời

Thứ ba, giai cấp công nhân là lực lượng lãnh đạo toàn bộ cuộc đấu

tranh để thủ tiêu hoàn toàn các giai cấp

Sứ mệnh lịch sử giai cấp công nhân không phải vì duy trì giai cấpcông nhân, mà vì giải phóng triệt để con người Trong “Tuyên ngôn củaĐảng cộng sản” C mác- Ph Angghen đã khẳng định: “Toàn bộ lý luậncủa chủ nghĩa cộng sản là thủ tiêu chế độ tư hữu” Một khi chế độ tư hữukhông còn thì nguyên nhân phân chia xã hội thành giai cấp, nhà nướccũng bị xoá bỏ Và, do đó, với tư cách là một giai cấp, giai cấp công nhâncũng sẽ không còn lý do tồn tại Tất nhiên con đường đi tới xã hội hônggiai cấp còn quanh co và nhiều phức tạp Nhận thức đúng về tính tất yếu

để xây dựng lý tưởng, mục tiêu, song không được ảo tưởng, chủ quan,duy ý chí Trong tác phẩm “Gia đình thần thánh” (1844), Mác vàĂngghen đã chỉ rõ về phương pháp luận tiếp cận khái niệm "giai cấp vôsản và sứ mệnh lịch sử của giai cấp công nhân" là: "ở chỗ giai cấp vô sảnthực ra là gì, và phù hợp với sự tồn tại ấy của bản thân nó, giai cấp vô sản

Đối với giai cấp công nhân Việt Nam, có thể khái quát nội

dung sứ mệnh lịch sử như sau: Giai cấp công nhân thông qua Đảng cộngsản Việt Nam, đội tiên phong của giai cấp và dân tộc, thực hiện thắng lợimục tiêu lý tưởng: độc lập dân tộc và chủ nghĩa xã hội và góp phần vào

sự nghiệp cách mạng thế giới Trước mắt, trong những năm tới, thực hiệnthắng lợi mục tiêu:” Nâng cao năng lực và sức chiến đáu của Đảng, pháthuy sức mạnh toàn dân tộc, đẩy mạnh toàn diện công cuôcj đổi mới, huyđộng và sử dụng tốt mọi nguồn lực cho công nghiệp hoá, hiện đại hoá đấtnước; phát triển văn hoá; thực hiện tiến bộ công bằng xã hội; tăng cườngquốc phòng và an ninh , mở rộng quan hệ đối ngoại; chủ động và tích cựchội nhập kinh tế quốc tế; giữ vững ổn định chính trị- xã hội; sớm đưa

Trang 17

nước ta ra khỏi tỡnh trạng kộm phỏt triển; tạo nền tảng để đến năm 2020nước ta cơ bản trở thành một nước cụng nghiệp theo hướng hiện đại”

Trong nội dung tổng quỏt về sứ mệnh lịch sử của giai cấp cụngnhõn Việt Nam, nội dung kinh tế của sứ mệnh được xỏc định là: “Đẩymạnh cụng nghiệp hoỏ, hiện đại hoỏ gắn với phỏt triển kinh tế tri thức,xõy dựng nền kinh tế độc lập tự chủ đưa nước trở thành nước cụngnghiệp; ưu tiờn phỏt triển lực lượng sản xuất, đồng thời xõy dựng quan hệsản xuất phự hợp theo định hướng xó hội chủ nghĩa; phỏt huy cao độ nộilực, đồng thời tranh thủ nguồn lực bờn ngoài và chủ động hội nhập kinh

tế quốc tế để phỏt triển nhanh, cú hiệu quả và bền vững; tăng trưởg kinh

tế đi liền với phỏt triển văn hoỏ, từng bước cải thiện đời sống vật chất vàtinh thần của nhõn dõn, thực hiện tiến bộ và cụng bằng xó hội, bảo vệ vàcải thiện mụi trường; kết hợp phỏt triển kinh tế- xó hội với tăng cườngquốc phũng- an ninh” Núi một cỏch khỏi quỏt về sứ mệnh lịch sử củagiai cấp cong nhõn Việt Nam là : xõy dựng thành cụng chủ nghĩa xó hội

và bảo vệ vững chắc tổ quốc Việt Nam xó hội chủ nghĩa và gúp phầnxứng đỏng vào sự nghiệp cỏch mạng thế giới

2 Những điều kiện khách quan

Học thuyết C.Mác và Ph.Ăngghen về sứ mệnh lịch sử của giai cấp công nhân là luận chứng khoa học về địa vị kinh tế xã hội và vai trò lịch

sử của giai cấp công nhân, về mục tiêu và con đờng để giai cấp đó hoàn thành sứ mệnh lịch sử của mình Học thuyết đã chứng minh sứ mệnh lịch

sử của giai cấp công nhân đợc quy định bởi những điều kiện kinh tế, xã hội khách quan

a.Về địa vị kinh tế xã hội:

Dới chủ nghĩa t bản, giai cấp công nhân là sản phẩm của nền đại công nghiệp t bản chủ nghĩa, nó ra đời và phát triển cùng với sự hình thành phát triển của nền đại công nghiệp t bản chủ nghĩa, đợc nền sản xuất công nghiệp hiện đại rèn rũa tổ chức lại thành một lực lợng xã hội hùng mạnh Đại công nghiệp càng phát triển, tập trung làm phá sản nhữngngời sản xuất hàng hoá nhỏ, bổ xung lực lợng cho giai cấp công nhân Mặt khác, đại công nghiệp phát triển tiếp tục bổ xung lực lợng cho giai cấp công nhân, thu hút lực lợng lao động từ nhiều ngành, nhiều nghề khácnhau tạo nên tập đoàn hùng mạnh Bản thân sự phát triển nền đại công nghiệp cũng yêu cầu cao với từng ngời lao động, tập thể lao động về tác phong lao động, kỷ luật lao động…;liên minh giai cấp công nhân, nông dân, xác định giai cấp

Dới chủ nghĩa t bản, giai cấp công nhân là bộ phận quan trọng nhất trong các bộ phận tiêu biểu cấu thành của lực lợng sản xuất của xã hội t bản Họ đại diện cho lực lợng sản xuất tiên tiến nhất với trình độ xã hội hoá ngày càng cao Nhng chủ nghĩa t bản lại đợc xây dựng trên nền tảng của chế độ chiếm hữu t nhân về t lệu sản xuất mà giai cấp t sản là đại diện Bởi thế, ở phơng thức sản xuất t bản chủ nghĩa luôn luôn tồn tại mâu

Trang 18

thuẫn giữa lực lợng sản xuất có tính chất xã hội hoá ngày càng cao (mà giai cấp công nhân là đại diện) với quan hệ sản xuất có tính chất chiếm hữu t nhân (mà giai cấp t sản là đại diện) Đây là mâu thuẫn cơ bản vốn có

và không thể khắc phục đợc nếu không xoá bỏ đợc chế độ t bản Biểu hiện

về mặt chính trị, xã hội của mâu thuẫn cơ bản đó là mâu thuẫn giữa giai cấp công nhân và giai cấp t sản Sự vận động phát triển của những mâu thuẫn tất yếu trên dẫn đến cách mạng xã hội chủ nghĩa, dẫn tới sự sụp đổ của chủ nghĩa t bản và thắng lợi của chủ nghĩa xã hội Nh vậy giai cấp công nhân gắn liền với nền lao động sản xuất vật chất, đi liền sự phát triểncủa công nghiệp ngày càng hiện đại kể cả khi xuất hiện nền kinh tế tri thức

Do không có t liệu sản xuất, giai cấp công nhân phải bán sức lao độnglàm thuê, bị nhà t bản chiếm đoạt giá trị thặng d, bị lệ thuộc hoàn toàn vào quá trình phân phối các kết quả lao động của chính họ Trong nền sảnxuất t bản chủ nghĩa, giai cấp công nhân bị toàn bộ giai cấp t sản bóc lột,

là giai cấp trực tiếp đối kháng với giai cấp t sản, không có quyền trong tổ chức, điều hành lao động, phân phối sản phẩm lao động Do đó giai cấp công nhân không đợc làm chủ trong xã hội t bản chủ nghĩa Họ bị bần cùng hoá so với giai cấp t sản (bị bóc lột trong quá trình sản xuất, ngoài quá trình sản xuất và bị bóc lột theo chiều sâu)

Giai cấp công nhân hiện nay ở các nớc t bản có đời sống vật chất cao vẫn

bị bóc lột, bần cùng hoá theo đúng nghĩa của nó Công nhân có cổ phần, tức là đã ra nhập vào quá trình sản xuất, điều hành sản xuất đó là công nhân t bản nhân dân nhng con số này vẫn còn rất khiêm tốn Còn ở các n-

ớc t bản phá triển, công nhân bị bóc lột cao hơn rất nhiều, từ 200% tới 300% và sự chênh lệch giàu nghèo cũng khá cao Trong tất cả các giai cấp

đang đối lập với giai cấp t sản thì chỉ có giai cấp công nhân là thực sự cách mạng vì nó là sản phẩm của nền đại công nghiệp, đại diện cho lực l-ợng sản xuất với trình độ xã hội hoá ngày càng cao, và nó lao động trong nền đại công nghiệp với trình độ công nghệ ngày càng hiện đại và sản xuất ra tuyệt đại của cải cho xã hội

Từ địa vị giai cấp công nhân và giai cấp công nhân có lợi ích cơ bản thốngnhất với lợi ích của đông đảo nhân dân lao động đã tạo điều kiện cho giai cấp công nhân đoàn kết với giai cấp khác, đi đầu trong công cuộc đấu tranh để thực hiện quá trình giải phóng dân tộc, giải phóng xã hội Họ có khả năng đoàn kết giai cấp khác (tất cả giai cấp vô sản) vì giai cấp công nhân: có cùng lợi ích cơ bản, thống nhất nhau do bị bóc lột giá trị thặng d; cùng tồn tại trong một môi trờng sản xuất nh nhau có tính chất công nghiệp thậm chí dịch vụ; có cùng t bản trong nớc và quốc tế bóc lột; có cùng mục tiêu, sứ mệnh lịch sử tiêu diệt t sản, xây dựng chủ nghĩa xã hội b.Về đặc điểm chính trị, xã hội:

Do những đặc điểm về kinh tế chính trị xã hội của giai cấp công nhân:

từ địa vị kinh tế xã hội của giai cấp công nhân, điều đó cũng quy định những đặc điểm xã hội chính trị của giai cấp công nhân, do vậy giai cấp công nhân có vai trò sứ mệnh cao cả Những đặc điểm đó là:

Giai cấp công nhân là giai cấp tiên tiến nhất: Giai cấp công nhân là đại diện cho phơng thức sản xuất t bản chủ nghĩa– phơng thức sản xuất tiên tiến nhất và là lực lợng sản xuất có trình độ xã hội hoá cao

Giai cấp công nhân luôn đi đầu trong các cuộc cách mạng và làm cách mạng cho đến khi thắng lợi Lợi ích cơ bản của giai cấp công nhân đối lậpvới lợi ích cơ bản của giai cấp t sản, nhng phù hợp với lợi ích, khát vọng giải phóng của nhân dân lao động Do đó giai cấp công nhân càng có đủ

điều kiện, khả năng trở thành lực lợng tổ chức lãnh đạo các giai cấp và

Trang 19

tầng lớp lao động khác trong công cuộc xoá bỏ áp bức, bóc lột của chủ nghĩa t bản, xây dựng thành công xã hội xã hội chủ nghĩa và cộng sản chủnghĩa

Giai cấp công nhân là giai cấp có tinh thần cách mạng triệt để, tính triệt

để đó đợc thể hiện trong các lĩnh vực kinh tế xã hội: Về kinh tế, lợi ích của giai cấp công nhân đối lập với lợi ích của giai cấp t sản, họ là những ngời không có t liệu sản xuất, làm thuê cho các nhà t bản và bị áp bức bóclột nặng nề Vì thế, họ phải đứng thực hiện cuộc cách mạng vô sản thành công, đa họ từ địa vị của ngời làm thuê trở thành ngời làm chủ bản thân,

và làm chủ xã hội Về xã hội, khi làm cách mạng, giai cấp công nhân đa cách mạng đến thành công, đập tan nhà nớc t sản, thiết lập nhà nớc

chuyên chính vô sản – nhà nớc của giai cấp vô sản Tính triệt để cách mạng của giai cấp công nhân còn đợc thể hiện ở chỗ nó đợc vũ trang bởi

hệ t tởng tiên tiến là học thuyết Mác – Lênin đợc đội ngũ tiên phong của

nó là Đảng cộng sản lãnh đạo

Giai cấp công nhân là giai cấp có tính tổ chức kỷ luật cao: Điều kiện sản xuất tập trung và trình độ kỹ thuật ngày càng hiện đại, cơ cấu tổ chức sản xuất chặt chẽ đã tôi luyện cho giai cấp công nhân hiện đại tính tổ chức và

kỷ luật cao, tác phong công nghiệp; trong cuộc đấu tranh chống lại giai cấp t sản thống trị, giai cấp công nhân phải đoàn kết lại, tổ chức chặt chẽ

và có tính cách mạng cao vì cách mạng đòi hỏi đúng thời điểm, thời cơ thuận lợi mới có thể thành công

Giai cấp công nhân là giai cấp có bản chất quốc tế: Gắn với nền công nghiệp hiện đại, chẳng những giai cấp công nhân có trình độ xã hội hoá ngày càng cao ở mỗi nớc mà còn có mối quan hệ quốc tế ngày càng tăng Giai cấp công nhân ở các nớc t bản nói chung đều có địa vị kinh tế xã hội giống nhau Vì vậy họ có mục tiêu đấu tranh chung là xoá bỏ chế độ áp bức bóc lột t bản chủ nghĩa, xây dựng chế độ xã hội chủ nghĩa, không còntình trạng ngời áp bức bóc lột ngời Mặt khác, giai cấp t sản cũng là một lực lợng quốc tế và để duy trì địa vị thống trị của mình, giai cấp t sản luônthực hiện sự liên minh trên phạm vi quốc tế để chống lại cuộc đấu tranh của giai cấp công nhân và các dân tộc bị áp bức Do đó muốn hoàn thành

sự nghiệp giải phóng, giai cấp công nhân phải đoàn kết lại, đấu tranh trên phạm vi toàn quốc tế Bản chất quốc tế đó thể hiện trớc hết ở việc giai cấpcông nhân lãnh đạo nhân dân, dân tộc mình hoàn thành nhiệm vụ tự giải phóng Lợi ích quốc tế của giai cấp công nhân không tách rời mà gắn bó mật thiết với lợi ích chân chính của dân tộc mà giai cấp công nhân làm

đại diện

Lịch sử thế giới đã chứng minh những kết luận của C.Mác, Ph

Ăngghen và Lênin về sứ mệnh lịch sử của giai cấp công nhân là hoàn toàn

đúng đắn Tuy nhiên, cuộc đấu tranh của giai cấp công nhân nhằm hoàn thành sứ mệnh lịch sử của mình không phải diễn ra một cách bằng phẳng, thuận buồm xuôi gió Bên cạnh những điều kiện khách quan quy định, sứ mệnh lịch sử của giai cấp công nhân còn có nhiều quan điểm nhằm phê phán giai cấp công nhân cùng với sứ mệnh lịch sử của họ:

Thứ nhất, ngày nay, kẻ thù của chủ nghĩa xã hội và một số ngời cơ hội xétlại đang phủ nhận thuyết Mác – Lênin về sứ mệnh lịch sử của giai cấp công nhân Theo họ giai cấp công nhân ngày càng “teo đi“, đã “tan biến” vào các giai cấp, tầng lớp xã hội khác: địa vị kinh tế xã hội của giai cấp công nhân đã thay đổi nhiều, phần đông trong giai cấp này đã trung lu hoá…;liên minh giai cấp công nhân, nông dân, xác định giai cấp Nhng thực tế đã chứng minh đó là ý kiến hoàn toàn sai lầm, vì giai cấp công nhân hiện nay có sự biến đổi về số lợng, dịch chuyển vào các giai cấp khác, nhng chất lợng không thay đổi Quá trình tái sản xuất t bản chủ nghĩa dù có hiện đại hoá đến đâu, những hình thức của nó có thay đổi

Trang 20

thế nào đi chăng nữa thì nó vẫn không ngừng tái sinh ra quan hệ t bản chủnghĩa.

Thứ hai, mâu thuẫn giữa lực lợng sản xuất và quan hệ sản xuất trong lòng chế độ t bản chủ nghĩa đang diễn ra hết sức gay gắt Giai cấp t sản đã và

đang tìm mọi cách để điều chỉnh các quan hệ t bản chủ nghĩa nhằm cứu vãn chế độ thống trị của chúng Chúng có thể đạt đợc một số thành tựu và kết quả nào đấy nhng vẫn không sao khắc phục đợc mâu thuẫn cơ bản củaxã hội t bản Dù nơi này hay nơi khác, nền kinh tế t bản chủ nghĩa vẫn có khả năng phát triển, nhng phải thờng xuyên đơng đầu với các cuộc khủng hoảng nặng nề, với nhiều cơn suy thoái và nạn thất nghiệp thờng xuyên không tránh khỏi của hàng chục triệu ngời Phong trào đấu tranh của giai cấp công nhân tuy đang đứng trớc những thử thách nặng nề, nhng bức tranh toàn cảnh của sự phát triển lực lợng sản xuất thế giới vẫn đang chuẩn bị những tiền đề khách quan cho giai cấp công nhân thực hiện sứ mệnh lịch sử của mình dù có trải qua những bớc thăng trầm, quanh co, nhng nó vẫn tiếp tục diễn ra theo quy luật khách quan của lịch sử

Thứ ba, hiện nay, giai cấp công nhân đã, đang và sẽ phấn đấu trở thành lực lợng lãnh đạo xã hội, nắm quyền lực nhà nớc bằng nhiều con đờng khác nhau Bởi lẽ đây là lực lợng duy nhất đại diện cho lực lợng sản xuất hiện đại, cho phơng thức sản xuất tiên tiến Giai cấp công nhân là ngời đạidiện cho lợi ích và quyền lực của nhân dân, của nhân loại tiến bộ

Thứ t, phải chăng, hiện nay trong các nớc t bản phát triển, giai cấp công nhân không còn bị bóc lột nh trớc, đã “trung lu hoá” và có cổ phần trong

xí nghiệp, cho nên giai cấp công nhân không có tinh thần cách mạng nh trớc, không còn có thể đóng vai trò lãnh đạo cách mạng trong cuộc đấu tranh chống chủ nghĩa t bản Chủ nghĩa Mác- Lênin không quan niệm một giai cấp có khả năng lãnh đạo cách mạng vì nó nghèo khổ nhất Mu toan đem sự nghèo khổ để luận giải sứ mệnh lịch sử của giai cấp công nhân là sự xuyên tạc trắng trợn những nguyên lý của chủ nghĩa Mác-Lênin Sự thực, ở những nớc t bản phát triển, đời sống của một bộ phận không nhỏ trong giai cấp công nhân đã đợc cải thiện Một bộ phận công nhân đã có mức sống cao hơn Song điều đó không có nghĩa là công nhân

ở các nớc đó không bị bóc lột hoặc bị bóc lột không đáng kể Một số côngnhân có cổ phần, cổ phiếu trong công ty nhng điều đó không hề làm thay

đổi một sự thật là toàn bộ t liệu sản xuất t bản chủ nghĩa vẫn nằm trong tay giai cấp t sản Do đó giai cấp công nhân về cơ bản vẫn bị bóc lột giá trị thặng d, và bị bóc lột nhiều hơn trớc.Vì vậy mà giai cấp t sản chỉ bớt một phần lợi nhuận (chính là việc cho công nhân mua cổ phần, cổ phiếu)

để cải thiện đời sống công nhân Và thực tế thì đời sống của giai cấp côngnhân ở các nớc t bản phát triển vẫn còn nhiều tình trạng nghèo khổ, thất nghiệp, thiếu nhà ở, mù chữ, đời sống bấp bênh

Thứ năm, cũng có quan điểm cho rằng, luận điểm của Mác về sứ mệnh lịch sử của giai cấp công nhân trớc đây có thể đúng nhng không có đúng trong thời đại ngày nay Theo họ thì thời đại ngày nay là thời đại của nền

“văn minh trí tuệ”, của “kinh tế tri thức”, do đó tri thức mới là lực lợng tiên phong, có vai trò lãnh đạo cách mạng Tất nhiên, trí thức có vai trò quan trọng trong mọi thời đại.Trong sự nghiệp xây dựng xã hội mới, vai trò trí thức ngày càng có ý nghĩa đặc biệt quan trọng Song, trí thức khôngthể đóng vai trò lãnh đạo thay thế vai trò lãnh đạo thay thế giai cấp công nhân Bởi lẽ: Trong xã hội trí thức chỉ là một tầng lớp đặc biệt và không thuần nhất Trí thức cha bao giờ và không bao giờ là một giai cấp Nó không đại biểu cho một phơng thức sản xuất nào, không là một lực lợng kinh tế, chính trị độc lập trớc các giai cấp và tầng lớp xã hội khác Do đó, không có hệ t tởng riêng, không thể là ngời lãnh đạo cách mạng Mặt

Trang 21

khác, tri thức không có lợi ích đối kháng trực tiếp với giai cấp t sản Dới chế độ t bản, trí thức cũng làm thuê nhng đợc giai cấp t sản đào tạo và một bộ phận đợc u đãi.Trí thức không phải là tầng lớp có tinh thần cách mạng triệt để nh giai cấp công nhân Thực tế lịch sử cho thấy cha bao giờ

có tầng lớp trí thức nào có thể thay thế một giai cấp để lãnh đạo cách mạng.Trí thức bao giờ cũng là trí thức của một giai cấp nhất định và thờng

là của giai cấp thống trị xã hội

Từ sự phân tích về địa vị kinh tế xã hội và những đặc điểm xã hội chính trịcủa giai cấp công nhân, chính đó là những cơ sở khách quan để khẳng

định giai cấp công nhân có sứ mệnh lịch sử là đấu tranh để thủ tiêu chế

độ t bản chủ nghĩa và từng bớc xây dựng thành công xã hội mới – xã hội xã hội chủ nghĩa và chủ nghĩa cộng sản trên phạm vi toàn thế giới

Để hoàn thành sứ mệnh lịch sử đó, giai cấp công nhân phải tự tổ chức ra chính Đảng của mình, tiến hành cuộc cách mạng xã hội chủ nghĩa, thiết lập chuyên chính vô sản, thực hiện quá trình cải tạo xã hội cũ và xây dựngxã hội mới – xã hội xã hội chủ nghĩa và cộng sản chủ nghĩa

3 Những nhõn tố chủ quan trong quỏ trỡnh thực hiện

sứ mệnh lịch sử của giai cấp cụng nhõn

Sứ mệnh lịch sử của giai cấp cụng nhõn xuất hiện một cỏch khỏch

quan, song, để biến khả năng khỏch quan đú thành hiện thực thỡ phải thụng

qua những nhõn tố chủ quan Trong những nhõn tố chủ quan ấy, việc thành

lập ra đảng cộng sản trung thành với sự nghiệp, lợi ớch của giai cấp cụng nhõn

là yếu tố quyết định nhất đảm bảo cho giai cấp cụng nhõn cú thể hoàn thành

sứ mệnh lịch sử của mỡnh

a Bản thõn giai cấp cụng nhõn

Ngay từ khi mới hỡnh thành trong xó hội tư bản chủ nghĩa, bản thõn giai cấp cụng nhõn đó khụng ngừng hoạt động và trưởng thành từng bước

về số lượng và chất lượng

Về số lượng chẳng những ngày càng tăng lờn rất rừ rệt ở tất cả cỏc

nước, kể cả trong "kinh tế tri thức" hiện nay, mà cũn đa dạng hơn về cơ cấu

cỏc loại cụng nhõn với nhiều ngành nghề ngày càng phong phỳ, phỏt triển,

tinh vi hơn Theo Tổ chức lao động Quốc tế (ILO) thỡ: từ năm 1900, toàn thế giới cú 80 triệu cụng nhõn; đến năm 1990, thế giới đó cú hơn 600 triệu

cụng nhõn và đến 1998 đó cú 800 triệu cụng nhõn

Ngày đăng: 12/04/2015, 14:41

TỪ KHÓA LIÊN QUAN

TÀI LIỆU CÙNG NGƯỜI DÙNG

TÀI LIỆU LIÊN QUAN

🧩 Sản phẩm bạn có thể quan tâm

w