các yêu cầu chung về an toàn bức xạ theo tiêu chuẩn an toàn bức xạ quốc tế cơ bản bss115-iaea

Mục đích của tiêu chuẩnQuy định các yêu cầu cơ bản nhằm bảo vệ con ng ời khỏi bị chiếu xạ bởi bức xạ ion hóa và đảm bảo an toàn đối với nguồn bức xạ... Trách nhiệm chung của các bên chín

Bài giảng khóa tập huấn về an toàn bức xạ ion hóa

Các yêu cầu chung về an toàn bức xạ

theo Tiêu chuẩn an toàn bức xạ

quốc tế cơ bản BSS115 - IAEA Viện năng l ợng nguyên tử việt nam

trung tâm đánh giá không phá hủy

Mục đích của tiêu chuẩn

Quy định các yêu cầu cơ bản nhằm

bảo vệ con ng ời khỏi bị chiếu xạ bởi

bức xạ ion hóa và đảm bảo an toàn đối với nguồn bức xạ

Các bên có trách nhiệm áp dụng tiêu chuẩn

Ng ời đ ợc cấp đăng ký hoặc ng ời đ ợc cấp phép

Ng ời sử dụng lao động

Các bên có trách nhiêm liên đới gồm:

 Nhà cung cấp.

 Nhân viên bức xạ, nhân viên phụ trách an toàn bức xạ.

 Nhân viên y tế.

 Các chuyên gia.

Trách nhiệm chung của các bên chính

áp dụng tiêu chuẩn

Thiết lập các mục tiêu thực hiện bảo vệ an

toàn phù hợp với các yêu cầu t ơng ứng của Tiêu chuẩn.

Xây dựng, soạn thảo và thực hiện ch ơng

trình bảo vệ an toàn t ơng xứng với bản chất

và quy mô của các rủi ro liên quan đến các công việc bức xạ.

Thanh tra

Các bên chính phải đồng ý để các đại diện có thẩm quyền của Cơ quan quản

lý, khi thích hợp, đ ợc kiểm tra các hồ sơ bảo vệ an toàn và tiến hành các cuộc thanh tra thích ứng đối với các hoạt

động đã đ ợc cấp phép.

Vi phạm

Khi xảy ra bất cứ sự vi phạm nào đối với các yêu cầu của Tiêu chuẩn, các bên chính phải:

 Điều tra sự vi phạm, nguyên nhân, hoàn cảnh và hậu quả.

 Tiến hành các biện pháp thích hợp để khắc

phục và ngăn ngừa sự tái diễn.

 Thông báo cho Cơ quan quản lý.

 Thực hiện mọi hành động khác theo Tiêu chuẩn.

Yêu cầu đối với công việc bức xạ

Công việc bức xạ

Sản xuất nguồn, sử dụng bức xạ và các chất phóng xạ trong y tế, công nghiệp, nông nghiệp, giáo dục đào tạo, nghiên cứu

Sản xuất năng l ợng hạt nhân

Các công việc liên quan đến chiếu xạ bởi các nguồn tự nhiên

Các công việc khác do Cơ quan quản lý quy định

Các nguồn bức xạ

Các chất phóng xạ, thiết bị có chứa chất phóng xạ hoặc phát ra bức xạ bao gồm sản phẩm tiêu dùng, nguồn kín, nguồn hở và các máy phát bức xạ.

Các cơ sở và thiết bị chứa chất phóng xạ hoặc các máy phát bức xạ bao gồm cơ sở chiếu xạ, cơ

sở khai thác và sơ chế quặng, cơ sở xử lý các chất phóng xạ, cơ sở quản lý chất thải phóng xạ Tất cả các nguồn khác theo quy định của cơ

quan quản lý.

Sù chiÕu x¹

ChiÕu x¹ nghÒ nghiÖp ChiÕu x¹ y tÕ

ChiÕu x¹ d©n chóng

Các nghĩa vụ cơ bản

• Sẽ không có công việc bức xạ nào đ ợc chấp nhận, đ ợc khởi sự, đ ợc triển khai,

bị gián đoạn hoặc bị đình chỉ và

không có nguồn bức xạ nào đ ợc khai

thác, sơ tuyển, chế biến, thiết kế, chế tạo, mua bán, … Ngoại trừ những công việc phù hợp với các yếu cầu thích ứng của Tiêu chuẩn

Các yêu cầu về hành chính

Khai báo:

 Mọi pháp nhân có dự định thực hiện bất kỳ hoạt

động nào đ ợc nêu trong phần “Nghĩa vụ chung”

đối với công việc bức xạ phải khai báo cho cơ

quan Quẩn lý về dự định đó.

Đăng ký và cấp giấy phép:

 Pháp nhân chịu trách nhiệm về nguồn kín,

nguồn hở hoặc thiết bị phát bức xạ phải xin

phép Cơ quan quản lý d ới hình thức cấp đăng

ký hoặc cấp giáy phép.

 Pháp nhân chịu trách nhiệm đối với cơ sở chiếu xạ, khai thác sơ chế… mà ch a đ ợc Cơ quan quản

lý cho là phù hợp để đăng ký, phải xin Cơ quan quản lý cho phép d ới hình thức cấp giấy phép

Miễn trừ và thanh lý

Các mức hoạt độ và nồng độ hoạt độ

miễn trừ đ ợc quy định trong tiêu

chuẩn Qua đó một số công việc bức xạ

và nguòn bức xạ có thể đ ợc miễn trừ

khỏi các yêu cầu của tiêu chuẩn (trong tr ờng hợp miễn trừ) và có thể đ ợc giải

thoát khỏi việc thực hiện các yêu cầu

của tiêu chuẩn (trong tr ờng hợp thanh

lý)

Các yêu cầu về bảo vệ an toàn bức xạ

Luận chứng công việc bức xạ:

 Không một công việc hoặc nguồn bức xạ nào đ ợc cấp phép trừ phi công việc đó mang lại lợi ích

cho các cá nhân bị chiếu xạ hoặc cho xã hội

nhiều hơn là tác hại bức xạ mà nó có thể gây ra.

Giới hạn liều:

 Chiếu xạ thông th ờng đối với cá nhân phải đ ợc giới hạn sao cho tổng liều hiệu dụng hoặc tổng liều t ơng đ ơng không v ợt quá giới hạn liều đã quy

định trong Tiêu chuẩn.

 Giới hạn liều không áp dụng cho chiếu xạ y tế.

Tối u hóa việc bảo vệ an toàn bức xạ

 Trừ xạ trị, việc bảo vệ và an toàn liên quan

đến chiếu xạ của một nguồn bức xạ phải đ

ợc tối u sao cho các mức liều cá nhân, số ng

ời bị chiếu xạ, khả năng xảy ra chiếu xạ

phải đ ợc giữ ở mức thấp nhất có thể đạt đ

ợc một cách hợp lý, có tính đến các yếu tố kinh tế, xã hội liên quan.

Yêu cầu quản lý

Văn hóa an toàn:

 Các chính sách và quy trình đ ợc thiết lập với mục tiêu bảo vệ môi tr ờng đ ợc u tiên hàng

đầu.

 Trách nhiệm của các cá nhân phải đ ợc xác

định rõ.

 Sắp xếp tổ chức và các kênh liên lạc hiệu quả.

Bảo đảm chất l ợng

Yếu tố con ng ời

Yªu cÇu kü thuËt

An ninh cho nguån

B¶o vÖ chiÒu s©u

 Ng¨n ngõa sù cè g©y chiÕu x¹.

 Gi¶m nhÑ hËu qu¶ cña sù cè nÕu nã x¶y ra.

 § a nguån vÒ t×nh tr¹ng an toµn sau sù cè.

Kü thuËt, c«ng tr×nh tèt

Thẩm định an toàn

Đánh giá an toàn

Theo dõi và kiểm tra việc tuân thủ

Hồ sơ

Các yêu cầu đối với việc can thiệp

Các tình huống chiếu xạ khẩn cấp đòi hỏi phải có hành động bảo vệ để giảm

hoặc có ngăn chặn chiếu xạ nhất thời.

Các tình huống chiếu xạ tr ờng diễn đòi hỏi phải có hành động khắc phục để

giảm hoặc ngăn chặn.

 Hành động can thiệp chỉ đ ợc luận chứng nếu

nó đ ợc dự tính đem lại nhiều lợi ích hơn là

thiệt hại, có tính đến các yếu tố y tế, xã hội, kinh tế.

C¶m ¬n sù chó ý cña quý vÞ!