A M U
V n đ dân t c luôn là m i quan tâm hàng đ u c a m i qu c gia, m i th i đ i trong vi c đ m b o và duy tr toàn v n, th ng nh t v m t lónh th và ch quy n dõn t c ây là v n đ không đ n gi n luôn đ c đ t ra tr c nhân dân các n c,
tr c các nhà chính tr và t t ng trong vi c t m ra m t ph ng th c, m t gi i pháp hi u qu đ gi i quy t v n đ này trên c s t nh h nh th c t c a m i n c,
m i khu v c c bi t v i Trung Qu c m t qu c gia r ng l n v i m t n n v n hoá phong phú và đa d ng Tr i qua quá tr nh l ch s lõu dài đ y bi n đ ng và th ng
tr m, lúc h p lúc tan v i vô s l n chia c t và chi n lo n, v n đ dân t c và th ng
nh t t qu c càng tr lên quan tr ng và tr thành d ng ch l u trong l ch s Trung
Qu c
H ng K ng v n là m t b ph n kh ng th chia c t c a lónh th Trung Qu c, qua
nh ng t li u l ch s và kh o c h c đó ch ng minh r ng H ng K ng là m t ph n
r t nh c a c khu v c v n hoá r ng l n h n nhi u c a Hoa Nam – Trung Qu c
Cu i th k XIII đ u th k XIX cùng v i s xâm nh p c a Ch ngh a Th c dân
nh m xâm chi m và bóc l t thu c đ a, H ng Kông tr thành thu c đ a c a Ch ngh a th c dân Anh d i h nh th c cho nh ng và thuê lónh th th ng qua nh ng
b n Hi p u c b t b nh đ ng Sau này khi h t th i h n thuê mu n vi c i L c- (Trung Qu c) xác l p l i ch quy n v i H ng Kông là m t vi c hi n nhiên, không
s m th mu n H ng K ng s tr v v i i L c Nh ng m t th c t đ t ra đó là s khác bi t gi a hai khu v c này v h nh th i ch nh tr , th ch kinh t , v n hoá xó
h i d n đ n s khác bi t l n v tr nh đ phát tri n M c dù Trung Qu c là đ t n c
r ng l n, giàu tài nguyên nh ng v n là n c đang ph t tri n, c n H ng K ng d i
s cai tr c a TD Anh, phát tri n n n kinh t theo h ng T b n ch ngh a, tr thành khu v c kinh t n ng đ ng và là m t trong nh ng trung tâm kinh t , tài chính
l n hàng đ u trên gi i ây là thách th c l n đ i v i s khôi ph c ch quy n c a
H ng Kông đ i h i nhà n c ph i có ph ng th c gi i quy t h p lý và đúng đ n
nh m ti p t c duy tr s n đ nh và ph n vinh H ng Kông đ ng th i t o đ ng l c
Trang 3thúc đ y s phát tri n trong toàn qu c Ph ng th c y chính là xu t phát t t
t ng “M t đ t n c hai ch đ ” c a ng Ti u B nh
Có th coi lí lu n này là m t sáng ki n đ c đáo c a nh ng nhà lónh đ o Trung
Qu c không ch trong vi c thu h i ch quy n H ng Kông mà c n đ m b o cho s phát tri n c a H ng Kông c ng nh c a i L c V i h n 10 n m H ng Kông tr
v T qu c nh m t s tr i nghi m thành công trên th c ti n c a lí lu n “M t đ t
n c hai ch đ ”.Qua đây tôi mu n đi sâu nghiên c u nh ng b n ch t c a h lí lu n này, t m hi u v c ch th c Trung Qu c ti n hành thu h i ch quy n qu c gia t o
đ c m i quan h g n bó m t thi t gi a H ng Kông và i L c, t đó có cái nh n
r ng ra v i v n đ dân t c khác c a Trung Qu c (Ma Cao, ài Loan) và các khu
v c khác trên th gi i đ th y đ c tính đ c đáo c a v n đ H ng Kông
V n đ H ng Kông tr v i L c là m t v n đ mang tính th i s và toàn c u,
do ph m vi nh h ng v kinh t c a H ng Kông t ng đ i l n, nhi u n c trên th
gi i dù ít hay nhi u đ u có m i quan h nh t đ nh v i H ng Kông và c Trung
Qu c, v th s ki n này thu hút đ c s chú ý c a nhõn dõn nhi u n c trên th
s kh o c u nh ng công tr nh nghi n c u c a c c b c ti n nhõn, c ng qu tr nh
t m t i, t ng h p tài li u, bài B o c o khoa h c c a t i mu n h ng đ n m t góc
đ c th h n đó là: Nh ng thu n l i và thách th c trong các bi n pháp và chính sách đ khôi ph c ch quy n H ng Kông
Bài Báo cáo có b c c nh sau:
Trang 4III Thách th c c a lí lu n “M t đ t n c hai ch đ ”
Ch ng II: Chính sách “M t đ t n c hai ch đ ” áp d ng vào v n đ H ng Kông
I L i h a c a Ch nh ph B c Kinh
II Nh ng tr ng i c a vi c thu h i H ng K ng
III Các chính sách gi i quy t v n đ H ng Kông
IV Th c ti n thành công c a Lí lu n “M t n c hai ch đ ”
Trang 5đ t, là đi u thông su t c kim” Ngay t th i c đ i v ng tri u Ân Th ng, ng i
ta đó quan ni m v ng quy n, tôn sùng “Ng i th nh t” N i dung chính tr c a
“Ng i th nh t” bi u th s r ng l n c a thiên h , n i trong b n bi n nh t th ng là vua, vua có uy quy n và th l c t i cao
Th i Tây Chu, vua t x ng Thiên t “đ t kh p thiên h ch nào c ng là
c a vua” ó là quan ni m chuyên ch quân ch , là quan ni m đ i th ng nh t qu c gia n th i Xuân Thu Chi n Qu c xó h i đ y bi n đ ng, thiên h r i ren, các ch
h u chi m c m i ph ng di n ra các cu c chi n liên miên đ giành quy n bá ch Các nhà t t ng Trung Qu c đó đ a ra các h c thuy t khác nhau nh ng đ u có hoài bóo t m ki m đ ng l i t i u đ m b o cho đ t n c n đ nh và ph n th nh,
đ c bi t coi vi c th ng nh t thiên h là nhi m v c a chính m nh Ti u bi u là thuy t Nho gi o c a Kh ng T , ng đ x ng lí t ng nhân sinh “Tu thõn- t gia-
tr qu c- b nh thi n h ” v i m c ti u ch nh tr quan tr ng là d p lo n ch nh tr ,
th ng nh t hi n h C ng theo t n ch v n hóa chính tr này chia c t là lo n, th ng
nh t là tr , truy c u th ng nh t là c t l i c a quan ni m h p ph p ch nh tr Trung
Qu c, c n chia c t s m t đi tính h p pháp chính tr Trung Qu c trong su t chi u dài l ch s luôn c ti n t i th ng nh t, chia c t n i lo n ch là t m th i Quan đi m
tr lo n th ng nh t c a Kh ng T tr thành quan đi m đi n h nh qua m i tri u đ i
nh m t chân lý đúng đ n, h p v i l ng dõn, đi ng c l i cu i cùng s th t b i, nhân tâm li tán
Trang 6ph ng Tây truy n th ng v n hóa chính tr th ng nh t c ng có l ch s
h nh thành s m t th k III TCN v i nhà t t ng Plato, đ x ng thuy t qu c gia
c a m nh trong s ch “Qu c gia” và “Ph p lu t” V n đ Plato quan tâm nh t trong
h c thuy t y là làm th nào th c hi n m t qu c gia chính ngh a, m t đ t n c lí
t ng Ông coi qu c gia là m t chính th th ng nh t h u c , đ i n i b o v yên
lành cho nhân dân, đ i ngo i th ch ng gi c, th ng nh t hài h a là m t nguy n t c
ch nh ngh a c a qu c gia Qu c gia k m c i th ý dõn chia r , ch nh tr r i ren;
“quy n t i cao c a qu c gia” khi các qu c gia b chia c t nh th i k v n hóa Ph c
H ng í, í b chia c t thành 5 bang qu c nh Milan, Napoli, Venis…t đó các th
l c ngo i qu c l i d ng xâm l c làm n c Ý chi n lo n không d t, ngay các ông vua c ng c m th y đ a v th ng tr c a m nh khú b gi v ng Trong b i c nh y nhi u nhà t t ng đó đ a ra các gi i pháp khác nhau đ hoàn thành đ i nghi p
th ng nh t n c í nh Machiavelli Nicolé (1946 – 1957) đ a ra ch tr ng thi t l p
qu c gia quân ch th ng nh t b t ch p th đo n đ đ t đ c quy n l i và m c đích chính tr đó là giành l y quy n l c th m chí b t ch p các v n đ v đ o đ c n J Rousseau đó tr nh bày m t c ch cú h th ng h c thuy t ch quy n qu c gia Sau đó
v n đ này v n đ c các h c gi trên nhi u n c có nh ng nh n th c, có cách nh n
nh n đánh giá khác nhau nh ng đ u th ng nh t m c đích cu i cùng v ch quy n
và b nh n đ t n c V n đ này trên th c ti n đó đ c công pháp qu c t công
nh n Theo đó th ch quy n đ u đ c coi là quy n l c đ i n i cao nh t và đ c l p
đ i ngo i mà m i qu c gia ph i có, là nguyên t c c b n quan tr ng nh t c a công pháp qu c t , là ch d a ph p lý c b n đ qu c t công nh n quy n c a m t qu c gia b o v đ c l p, th ng nh t và toàn v n lónh th c a m nh
H i ngh San Francisco ch đ nh “ Hi n ch ng Liên H p Qu c” đó thuy t minh kh hoàn ch nh ch quy n qu c gia, ch y u là: c c n c b nh đ ng v pháp
Trang 7lu t; các n c đ u có ch quy n đ i n i; toàn v n lónh th , đ c l p chính tr c a
qu c gia đ u ph i đ c tôn tr ng; v ph ng di n công pháp qu c t m i n c đ u
có ngh a v th c thi trung th c B n đi u trên liên quan m t thi t v i nhau, đi u
cu i cùng thuy t minh r ch quy n qu c gia trong quan h đ i ngo i không đ c tùy ý m n c hành s ch quy n M t n c có quy n b o v ch quy n c a m nh,
đ ng th i c ng có ngh a v tôn tr ng ch quy n n c khác Ch quy n là b nh
đ ng, m t n c không th đem ch quy n c a m nh p đ t ý mu n đ i v i n c khác, n u không s vi ph m nguyên t c b nh đ ng v ch quy n
Vào kho ng th k XVII – XVIII cùng v i s ra đ i và phát tri n c a Ch ngh a
T B n là quá tr nh m r ng th tr ng và xâm chi m thu c đ a làm cho r t nhi u
n c khu v c Á – Phi – M Latinh b m t ch quy n Tr i qua m t quá tr nh đ u tranh ch ng ch ngh a Th c dân lâu dài và gian kh , nhân dân các n c thu c đ a
b ng nhi u con đ ng, b ng nhi u ph ng pháp cách m ng khác nhau đó t ng
b c gi i phóng dân t c, xác l p l i n n đ c l p và ch quy n c a dân t c m nh Ngày nay khi Ch ngh a Th c dõn đó b l t đ trên ph ng di n toàn th gi i th Trung Qu c v n là m t trong s t qu c gia ch a hoàn thành s nghi p th ng nh t
đ t n c, ch a gi i quy t đ c đ y đ các v n đ do l ch s đ l i ó chính là v n
đ ài Loan, tr c đó là v n đ H ng Kông và Ma Cao Chính v v y th c hi n
th ng nh t hoàn toàn đ t n c là nguy n v ng chung c a toàn th nhân dân Trung Hoa, đ ng th i c ng là l i ích c b n c a dân t c Trung Hoa
2 Th c tr ng s nghi p th ng nh t đ t n c c a Trung Qu c–V n đ H ng
Kông
H ng Kông bao g m ba b ph n: đ o H ng Kông, C u Long và Tân Gi i V i
di n tích 1.092 km2, dân s 6,3 tri u ng i n m phía ông Nam b bi n Trung
Qu c ây là khu v c có v trí h t s c thu n l i và quan tr ng cho các ho t đ ng giao thông, th ng m i và quân s H ng Kông tuy là m t đ o gi a đ i d ng, song l i không xa đ t li n, ch cách đ t li n b ng m t v nh nh do v y H ng Kông
v a có l i th đ c b o v v a có th d b phát tri n, m r ng nh h ng vào i
L c H n n a, v i v trí n m phía ông Nam b bi n Trung Hoa, H ng Kông cùng v i Mianma có th t o thành m t hành lang t vùng duyên h i Arakan Tây Nam Mianma qua eo bi n Malacca, Singapo, Borneo đ ki m soát con đ ng bi n
Trang 8n i n D ng và Thái B nh D ng H ng Kông l i n m ngay c nh l c đ a Trung Hoa, m t th tr ng r t l n, nên nghi m nhiên H ng Kông tr thành chi c
c u n i quan tr ng trong vi c thông th ng, buôn bán Chính v v tr chi n l c
đó Ch ngh a Th c dân không d g b qua khu v c thu n l i này, nh ng bên c nh
đó vi c h ng đ n H ng Kông nh m t cách đ “ti p c n” Trung Qu c - đ t n c
r ng l n và giàu có n n m 1840 n c Anh phát đ ng chi n tranh Nha Phi n xâm
l c Trung Qu c, ép tri u đ nh nhà Thanh ký “ i u c Nam Kinh” vào tháng 8/1842, xâm chi m đ o H ng Kông; sau nhi u l n s d ng v l c bu c nhà Thanh
ký hai đi u c “ i u c B c Kinh” vào n m 1860 c t vùng C u Long cho Anh
Và đ n “ i u c ch gi i H ng Kông” vào n m 1898, cho Anh thuê phía B c bán
đ o C u Long và 235 đ o và vùng n c hai v nh i B ng, Thâm Quy n trong 99
n m Lónh th và lónh th y này v sau đ c g i là Tân Gi i, chi m 91% di n tích
H ng Kông V i ba i u c b t b nh đ ng, Anh đó c ng chi m khu v c H ng Kông, thi t l p ách cai tr th c dân đây Toàn quy n H ng Kông do vua (N hoàng ) Anh b nhi m, n m toàn b quy n l c H ng Kông Và h n 150 n m qua, cho đ n ngày 1/7/1997, H ng Kông n m d i s th ng tr c a Anh
3 C ch th c ti n hành kh i ph c ch quy n dõn t c
khôi ph c ch quy n dân t c c ng có nhi u quan đi m và bi n pháp khác nhau nh ng nh n chung th ng nh t trong hai l a ch n d ng ph ng th c chi n tranh hay h a b nh?
+ u tiên v i ph ng th c “Chi n tranh”
Có th th y trong m y ngàn n m l ch s n n v n minh Trung Qu c luôn xoay quanh vi c chia r i h p, chi n r i h a Con ng i ai c ng ghét chi n tranh, nh ng
c ng ph i th a nh n r ng quá n a s cu c chi n tranh là đ th ng nh t Th ng nh t
là vi c t t có th tránh kh i chi n lo n nh ng b n thân th ng nh t l i ph i th c hi n
b ng chi n tranh M t câu h i đ t ra là: T i sao th ng nh t l i khó kh n nh th , không dùng chi n tranh không đ c? Có th th y r ng trong các cu c chi n tranh này ít nh t có m t n a nguyên nhân là do yêu c u th ng nh t quá hà kh c G i là
th ng nh t t c là bên này nu t s ng bên kia, mu n không b nu t s ng ch có m t cách là dùng v l c ch ng tr ho c khoanh vùng t ch K th ng tr đ c tôn không cho phép k b tr có chút nào khác bi t v i m nh Ki u th ng nh t nh th đ ng
Trang 9nhiên không dùng v l c th kh ng th đ t đ c Nh ng th c t r t nhi u k th ng
tr v m c đích b nh đ nh thiên h , th ng nh t qu c gia đó làm hao m n s c l c, hi sinh đ máu Chính v th n u ngh tho ng h n, h th p ti u chu n th ng nh t
xu ng m t ch t, kh ng g p ch h u b n ph ng ph i tuy t đ i nh t trí v i v ng tri u Trung ng, làm cho dung l ng th ng nh t đ c n i r ng ra, có th ti p nh n
s khác bi t c a nhau th chi n tranh cú th s tr nh đ c và v n b o đ m đ c
th ng nh t ó là lí lu n th ng nh t các khu v c trong m t qu c gia, c n v i c c
qu c gia cú ch quy n kh c nhau, s th ng nh t b ng v l c lu n chi m v tr ch
đ o b i ch quy n dân t c là quy n b t kh xâm ph m c a nhân dân m i n c
nh m b o v s th ng nh t và toàn v n lónh th c a m nh Trong ph m vi bài này
t i xin d ng l i v n đ th ng nh t ch quy n trong ph m vi m t qu c gia
+ Ph ng pháp h a b nh
Theo ng Ti u B nh đ đ t đ c m c tiêu th ng nh t có th không t b v l c
nh ng tr c sau ông v n cho r ng dùng v l c là h sách Ng i Trung Qu c đó
n m đ n i kh chi n lo n, hi n nay c n t p trung tinh l c xây d ng và phát tri n kinh t - xó h i theo h ng hi n đ i hóa đ th ng nh t, ti p t c n i chi n n a c dân
t c ph i tr giá r t l n: làm t n h i đ n nhân dân, đ n c c di n h a b nh n đ nh trong n c, trong khu v c và trên toàn th gi i Không nh ng th trên th gi i các
n c đang đi vào h a hoón, h p t c c ng ph t tri n v i xu th toàn c u húa đang chi m u th quy đ nh s ph thu c l n nhau trong s phát tri n kinh t N u x y ra
n i chi n t t s đ ng ch m đ n toàn khu v c ông Nam Á, có kh n ng khi n quan
h gi a Trung Qu c và các n c ông Nam Á tr nên c ng th ng gây t n h i cho
Nh t, Châu Âu tr nên ph c t p, làm h ng c c di n m i m ra, t t c đi u đó đ u
b t l i cho s nghi p “B n hi n đ i” c a Trung Qu c Chính v th d ng ph ng
th c h a b nh đ th c hi n th ng nh t, th c hi n ch n h ng dân t c, t o phúc cho nhân dân Trung Hoa, có l i cho h a b nh và s ph t tri n c a Chõu Á và th gi i
Trang 104 C s c a lí lu n “M t đ t n c hai ch đ ”
Có th nói lí lu n “M t đ t n c hai ch đ ” c a ng Ti u B nh là l lu n mang t nh k th a, và ph t tri n
- Tr c h t lí lu n này đ c đ x ng d a trên nguyên t c “ch quy n th ng nh t”
đó đ c qu c t công nh n, đ ng th i là s phát tri n nguyên t c đó i u c t l i
c a “M t đ t n c hai ch đ ” là ch quy n th ng nh t qu c gia không th chia c t,
ch quy n qu c gia là thu c v n c C ng h a Nhõn dõn Trung Hoa
- Th hai lí lu n “M t đ t n c hai ch đ ” đ c h nh thành tr n c s v n d ng
m t cách linh ho t và sáng t o các nguyên t c c a CN Duy v t bi n ch ng và CN Duy v t l ch s là nh ng nguyên lí c b n c a Ch ngh a Mác – Lênin i L c và
H ng Kông là hai xó h i kh c nhau th m ch đ i l p nhau v i m t bên theo Xó h i
Ch ngh a, m t b n theo T b n Ch ngh a Nh ng xem xét k hai xó h i này tr n nhi u ph ng di n c ng có tính t ng đ ng ng Ti u B nh đó nghi n c u sõu
s c v Ch ngh a T b n và Ch ngh a Xó h i th y r ng, m i ng i t tr c đ n nay đ a ra quan đi m đ i l p c a hai xó h i này m t c ch tuy t đ i hóa, c ng nh c hóa, nh ng ông cho r ng có th d a vào nh ng u th c a Ch ngh a T b n đ
th c đ y s phát tri n Ch ngh a Xó h i, đây c ng là t t ng chi n l c đ c đ
xu t d a vào t nh h nh th c t c a n c Nga sau Cách m ng tháng M i Lênin
ch ra “ N c ta n n kinh t c n y u k m, làm th nào có th phát tri n kinh t , chính là dùng ti n c a giai c p T b n”
- Th ba trên c s quán tri t ho t đ ng ngo i giao c a các Chính ph ngay t đ u
th k đ gi i quy t các v n đ đ l i c a l ch s
Ngay t sau n m 1911 t t c các chính ph đ c thành l p Trung Qu c, tuy theo nh ng xu h ng chính tr khác nhau nh ng đ u nh t quán trong quan đi m v
v n đ H ng Kông, đ u mu n dùng ph ng pháp h a b nh, tuy n b kh ng th a
nh n c c b n hi p c b t b nh đ ng và yêu c u đ c trao tr l i ch quy n
Th i k Ch nh ph B c Kinh, trong H i ngh c c n c th ng tr n trong chi n tranh th gi i th nh t h p t i Pais n m 1919 và H i ngh Washington, đoàn đ i
bi u Trung Qu c đó t ng đ xu t v n đ thu h i các tô gi i Nh ng cu i cùng do s ngoan c , c tuy t, không h p tác c a Anh, cùng c c di n chính tr không n đ nh,
t nh h nh h n chi n ph c t p và ch nh ph Trung Qu c l c này thi u th c l c làm
Trang 11h u thu n cho ngo i giao mà ch u s th t b i l n Y u c u thu h i t gi i C u Long
c a Trung Qu c m t l n n a không đ c gi i quy t
Sau Cách m ng Tân H i, Tôn Trung S n trong Tuyên ngôn đ c thông qua tai
i h i đ i bi u toàn qu c l n th nh t c a Qu c Dân ng Trung Qu c, đó đ a ra
m t cách r ràng m c ti u đ u tranh đ i ph b nh ng đi u c b t b nh đ ng c a
Ch ngh a đ qu c áp đ t lên Trung Qu c trong đó mu n xóa b đ a v , vai tr c a
c c n c đ qu c các tô gi i c a Trung Qu c Sau này chính ph Qu c Dân ng
do T ng Gi i Th ch đ ng đ u tuy d a nhi u vào các n c Anh – M , nh ng c ng không th không xét đ n nguy n v ng c a đông đ o nhân dân và di chúc c a Tôn Trung S n, đ a ra ph ng châm s a đ i các đi u c b t b nh đ ng T n m 1941
di n ra chi n tranh Thái B nh D ng đ n tháng 8/1945 Nh t đ u hàng vô đi u ki n Chính ph T ng Gi i Th ch có hai c h i thu n l i thu h i tô gi i H ng Kông và
C u Long nh ng do chính ph T ng Gi i Th ch thi hành nh ng chính sách sai
đó khi đó quân Anh H ng Kông r t y u, r t d b đánh tan a ra chi n l c
ng ng ph n công lúc này t ng nh vô lí nh ng l i hoàn toàn h p lí, n m trong
ph ng châm chi n l c c a ng C ng S n Trung Qu c, Mao Tr ch ông quy t
đ nh không l y l i m nh đ t H ng Kông b ng v l c gi i thích đi u này, cú th
nh n nh n theo nhi u ph ng di n:
M t là v ph ng di n chính tr : N c CHND Trung Hoa non tr v a
m i ra đ i, ch a có nh h ng trên tr ng qu c t c ng ch a có m t n c nào trong th gi i T b n công nh n Vi c Trung Qu c không đánh sang H ng K ng cú
ý ngha ch nh tr sõu s c, nh m tr nh s ph n ng c a M , tranh th s ng h và
s c ng nh n ch nh quy n m i c a Anh, t o đi u ki n cho vi c đ t quan h ngo i giao v i các n c châu Âu
Hai là v m t quân s : Dù quân Anh t i H ng Kông y u nh ng toàn
b th gi i T b n đ ng sau Anh không y u H n n a Anh, M là nh ng n c
Trang 12th ng tr n trong chi n tranh th gi i th II, ti m l c kinh t , quân s h n h n so v i Trung Qu c, trong khi đó l c l ng Cách m ng Trung Qu c c n ch a đ m nh và
ch a xác đ nh đ c v th trên tr ng qu c t v th n u đánh H ng Kông ch a
ch c Trung Qu c đó gi đ c H ng Kông
Ba là v v n đ kinh t : ây là m t v n đ c ng h t s c quan tr ng Khi ti m l c kinh t c a Trung Qu c lúc này c n y u, đ t n c v n ch a thoát ra
kh i h u qu c a chi n tranh th H ng K ng đó là khu v c cú n n kinh t T b n
ch ngh a phát tri n c bi t v i v trí là đ u m i quan tr ng n i li n Trung Qu c
v i th gi i, là “c a s ” đ Trung Qu c nh n ra th gi i, là “c u n i” m r ng
th ng m i và kênh thu hút v n n c ngoài c a Trung Qu c Thông qua H ng Kông, Trung Qu c có th thu hút v n, k thu t c n thi t, kinh nghi m qu n lý ti n
ti n… đ t ng ti m l c c a m nh V v y kh ng “đ ng” t i H ng Kông là l a ch n khôn ngoan
V i ph ng châm này, chính ph Trung Qu c ti p t c duy tr ch nh s ch “gi nguy n hi n tr ng” đ i v i H ng Kông, Ma Cao khi v n đ này ch a gi i quy t
đ c, c n đ i v i ài Loan th chuy n t ch nh s ch gi i quy t b ng v l c sang
gi i quy t b ng đàm phán h a b nh và ti n c ng quõn s
- Th t lí lu n ra đ i trên c s kinh nghi m đ c nh ng ng i lónh đ o th h
th nh t c a ng C ng S n Trung Qu c đ c đ a ra gi i quy t v n đ ài Loan, tiêu bi u là t t ng “M t m c b n c ng” c a Mao Tr ch ông” Trong đó “M t
m c” t c là ch quy n thu c v n c C ng h a Nhõn dõn Trung Hoa, ài Loan
th ng nh t v i n c C ng h a Nhõn dõn Trung Hoa “B n c ng” là: đ a ph ng
ài Loan v n do Qu c dân ng c m quy n, ng C ng S n không phái ng i ra
ài Loan, i Loan có th có đ i bi u trong Chính ph Trung ng, đ a v có th cao h n Phó th t ng, ài Loan không ph i n p thu lên Trung ng, m i n m
c n đ c Trung ng chi cho m t t USD, c i cách dân ch s do phía ài Loan quy t đ nh; quân đ i v n do ài Loan qu n lý, ngo i giao đ i ngo i th ng nh t do Chính ph Trung ng đ i di n, đôi bên không phái đ c công ti n hành ho t đ ng phá ho i v i bên kia Bên c nh đó là ph ng châm 9 đi u c a Di p Ki m Anh đ i
di n cho chính ph Trung Qu c v vi c gi i quy t h a b nh v n đ ài Loan, trong
đó có nói: “Sau khi đ t n c th ng nh t, ài Loan có th h nh thành m t khu hành
Trang 13ch nh đ c bi t, có quy n t tr cao và có th duy tr quõn đ i”, “Ch đ kinh t - xó
h i hi n t i c a ài Loan không thay đ i, ph ng th c sinh ho t không thay đ i, quan h kinh t - v n hóa v i các n c khác không thay đ i Tài s n t h u, nhà
c a, đ t đai, quy n s h u doanh nghi p, quy n k th a h p pháp và đ u t n c ngoài không b xâm ph m” Nh v y có th th y t vi c gi i quy t v n đ ài Loan
đó manh nha h nh thành t t ng “M t đ t n c hai ch đ ”
- Th n m trên c s kiên tr th c ti n t t ng “th c s c u th ” c a Mao Tr ch
ông, phân tích m t cách khoa h c b i c nh trong n c và th gi i i u này đ c
Trong b i c nh đó duy tr đ a v Hông Kông có l i cho s n đ nh nhân tâm
H ng K ng và cú l i cho vi c duy tr quan h ngo i giao b nh th ng v i Anh, m
ra con đ ng lên h v i ph ng Tây i u đó h t s c c n thi t đ i v i vi c phá v
s c m v n và phong t a c a các th l c qu c t ch ng Trung Qu c, c ng c chính quy n nhân dân m i ra đ i T b i c nh l ch s c th trong n c c ng nh trên th
gi i, cùng các ph ng th c gi i quy t v n đ dân t c là t t ng ti n đ cho s ra
đ i c a m t lí lu n m i đó là lí lu n “M t đ t n c hai ch đ ”
II N i dung và m c đích lí lu n “M t n c hai ch đ ” c a ng Ti u
B nh
N i dung c b n c a lí lu n “M t n c hai ch đ ” là duy tr m t n c Trung
Qu c Trên tr ng qu c t Chính ph n c CHND Trung Hoa là Chính ph duy
nh t đ i di n cho toàn Trung Qu c, c n c c đ c khu đ u có vai tr nh chính quy n
Trang 14đ a ph ng, đây l i có m t s quy n l c riêng mà nh ng n i khác không có, v i
đi u ki n không làm t n h i đ n l i ích th ng nh t c a đ t n c
V n đ c t l i c a l lu n “M t n c hai ch đ ” là th ng nh t t qu c ng
Ti u B nh núi: c c v ti n b i ch a hoàn thành nhi m v th ng nh t hoàn toàn T
qu c và đó là s m ng c a th h chúng ta
“Hai ch đ ” c a chính sách “M t đ t n c hai ch đ ” là ch hai lo i ch đ có
th cùng t n t i lâu dài và cùng phát tri n Trung Qu c do Hi n pháp quy đ nh đó
là ch đ Xó h i Ch ngh a và ch đ T b n Ch ngh a trên c s đó thành l p khu hành chính đ c bi t Trong khu hành chính đ c bi t, t t c các ph ng di n v ch
đ kinh t xó h i, ph ng th c sinh ho t, quan h kinh t v n hóa v i n c ngoài
v n có tr c đây đ u không thay đ i, tài s n t nhân, nhà c u đ t đai, quy n s h u doanh nghi p, quy n k th a h p pháp và đ u t n c ngoài… đ u đ c đ m b o Hai ch đ cùng t n t i là tôn tr ng l ch s , tôn tr ng hi n th c, l i ích m i m t
đ c suy ngh và ch ý đ n m t cách đ y đ , có l i cho s n đ nh và ph n vinh
c a khu hành chính đ c bi t, dù trên đ t n c Xó h i Ch ngh a cho ph p m t vài khu v c đ c thù th c hi n ch đ T b n Ch ngh a, không ph i là th c hi n trong
m t th i gian ng n mà là trong 50 n m, hay hàng tr m n m nh ng luôn ph i xác
đ nh ch th c a đ t n c là Xó h i Ch ngh a đ ng th i t m m i c ch b o v và
gi g n nú Nh ng ch nh s ch này là m t l lu n khoa h c hoàn ch nh và cú h
th ng Nú kh ng ph i là m t k s ch t m th i mà là m t qu c sách lâu dài c a Trung Qu c có s đ m b o c a pháp lu t T i H i ngh Trung ng 3 khóa XI di n
ra vào tháng 12 n m 1978, chính sách “M t đ t n c hai ch đ ” đ c thông qua đ
gi i quy t các v n đ ch quy n ài Loan, Ma Cao và H ng Kông cùng v i chính sách c i cách m c a l y chi n l c xây d ng kinh t làm tr ng tâm n tháng 12/1982, t i H i ngh l n th 5 khóa V i h i đ i bi u nhân dân toàn qu c n c CHND Trung Hoa b o đ m cho vi c th c thi chính sách “M t đ t n c hai ch đ ”
v m t pháp lý i u 31 Hi n pháp n c CHND Trung Hoa đó quy đ nh tính
nguyên t c v i chính sách “M t n c hai ch đ ”
M c tiêu mà lí lu n h ng t i: B ng con đ ng hoà b nh th c hi n th ng nh t
đ t n c, đ m b o s n đ nh v chính tr , phát tri n v kinh t , t o s h p tác phát tri n gi a các đ c khu hành chính v i i L c v s ph t tri n đôi bên
Trang 15Lí lu n này đ c đ t ra tru c h t đ gi i quy n v n đ ài Loan, sau áp d ng vào H ng Kông nh s th nghi m, là mô h nh cho ài Loan sau này
Th c ch t v n đ t n t i H ng Kông và ài Loan đ u là v n đ th ng nh t t
qu c nh ng l i có nh ng khác nhau r t c n b n M t bên là đ u tranh v i Th c dân
đ thu h i ch quy n qu c gia t tay Th c dân, m t bên là v n đ n i chính trong
cu c cách m ng và n i chi n có s ti p t c chính quy n này l t đ chính quy n kia
ài Loan là khu v c có v n đ ch ngh a li khai nghiêm tr ng nh t c a Trung
Qu c, nh h ng c a các th l c n c ngoài t i ài Loan r t l n nh M can thi p vào v n đ ài Loan làm t ng m c đ khó kh n trong vi c h a b nh th ng nh t ài Loan v i T qu c D i s h u thu n c a các n c t b n ph ng Tây làm ài Loan công khai đ a ra lu n đi u “hai n c Trung Qu c”, ch tr ng “m t Trung
Qu c m t ài Loan” H n n a do v trí đ a lí n m đ n đ c ngoài đ o xa, đ c l p
t ng đ i v kinh t và phát tri n xó h i trong su t th i gian dài, kh ng gi ng nh
H ng Kông, Ma Cao Nh v y gi i quy t v n đ ài Loan là m t v n đ nan gi i, các gi i pháp đ c ng C ng S n tr c h t đ u đ c p đ n đi u này Nh ng không ph i th mà gi i quy t v n đ H ng Kông kém quan tr ng, Th c t H ng Kông c ng đ t ra nhi u thách th c và tr ng i cho lí lu n “M t đ t n c hai ch đ ”
và v n đ Trung ng khôi ph c ch quy n c a H ng Kông
III Thách th c c a chính sách “M t đ t n c hai ch đ ”
M c dù v y chính sách này đ c nh n nh n d i nhi u góc đ khác nhau
+ Tr c h t là gi a th ng nh t ch quy n qu c gia và xu th toàn c u hóa
Toàn c u hóa đ c nh c đ n m t cách khách quan nh t là s ph thu c qua l i không ng ng gi a các qu c gia và các cá nhân đ c t o ra b i m i liên k t trao đ i ngày càng t ng gi a các qu c gia và các t ch c hay các cá nhân d i góc đ kinh
t , v n hóa trên quy mô toàn c u
Trong lch s ph t tri n c a xó h i loài ng i, toàn c u hóa b t ngu n t nh ng giao l u v n hóa, buôn bán, di dân, t s m r ng các tôn giáo ra ngoài biên gi i
qu c gia và cho đ n nay là s phát tri n c a các công ty xuyên qu c gia, các ngân hàng và các t ch c qu c t , s trao đ i công ngh và s phát tri n c a hi n đ i hóa
c bi t góc đ kinh t là k t qu c a qu c t hóa s n xu t cao đ và phân công
qu c t , nó xu t hi n và phát tri n cùng v i th tr ng Th gi i t đó kéo theo s
Trang 16phát tri n c a th ng m i, k thu t, công ngh , thông tin v n hóa C.Mác – nghen
vi t “Thay cho nh ng nhu c u c đ c th a món b ng nh ng s n ph m trong n c
th n y sinh ra nh ng nhu c u m i đ i h i đ c th a món b ng nh ng s n ph m
đ a t mi n và x xa xôi nh t v Thay cho t nh tr ng c l p tr c kia c a các đ a
ph ng và dân t c v n t cung c p, ta th y s phát tri n nh ng quan h ph bi n, s
ph thu c ph bi n gi a các dân t c”.(C.Mác – Ph nghen toàn t p- t p 4, trang 601-602, Nxb Chính tr Qu c gia Hà N i 1995)
Khi l c l ng s n xu t ngày càng phát tri n cùng v i nh ng thành t u c a cu c
C ch m ng Khoa h c và C ng ngh , n n kinh t tri th c h nh thành, c c trung tõm
T b n Ch ngh a phát tri n và tr thành l c l ng chi ph i th gi i
V n đ c t l i c a qu tr nh toàn c u húa là s th m th u l n nhau c a c c n n kinh
t gia t ng Các n n kinh t c a các qu c gia g n bó và ph th c vào nhau, đ n d n
h nh thành m t th th ng nh t xúa d n đi nh ng c n tr v kho ng cách và ph ng
ti n N n s n xu t th gi i mang tính toàn c u, phân công lao đ ng qu c t đ t tr nh
đ r t cao th hi n tr nh đ chuyên môn hóa đ n t ng chi ti t s n ph m
Toàn c u hóa c ng c và t ng c ng các th ch qu c t thúc đ y s xích l i
g n nhau gi a các dân t c Cùng v i s phát tri n c a quá tr nh toàn c u húa, c c
th ch qu c t ngày càng đ c t ng c ng đ đ m b o đi u ti t và qu n lí các quan
h qu c t Chính nh toàn c u hóa liên k t các n c l i v i nhau làm t ng s ph thu c l n nhau gi a các n c v m i m t nên l i ích c a m i qu c gia g n v i l i ích c a nhi u qu c gia
T nh ng đ c đi m c a qu tr nh toàn c u húa tr n ta th y toàn c u húa đang
t o nên nh ng thách th c m i đ i v i n n đ c l p và ch quy n qu c gia làm xói
m n quy n l c c a nhà n c dân t c Quy n l c này s chuy n v tay các t ch c
đa ph ng nh WTO, các t ch c này s m r ng vi c t do đ i v i các giao d ch
th ng m i, thông qua các hi p c đa ph ng h th p ho c nâng cao hàng rào thu quan đ đi u ch nh th ng m i qu c t
Toàn c u hóa làm thay đ i khái ni m đ c l p và ch quy n qu c gia đ c bi t trong lnh v c kinh t , làm suy y u ch c n ng kinh t c a nhà n c dân t c đ c bi t
d i s nh h ng c a các công ty đa qu c gia có th d dàng xuyên th ng các biên
gi i đ đ t đ c m c đích c a h và b n thân đ ng biên gi i qu c gia c ng không
Trang 17có ý ngh a tuy t đ i đ ng n ch n nh ng hành đ ng ngo i lai t c ng đ ng khác Trong th i đ i ngày nay các chính sách c a m i qu c gia không có quy n n ng tuy t đ i trong n i b qu c gia, mà ch u nh ng tác đ ng mang tính toàn c u đ c bi t
là các n c nh có th b các n c phát tri n ph ng Tây th c tay can thi p và chia
c t
Ch quy n qu c gia b h n ch m t cách t ng đ i, tính đ c l p c a các qu c gia gi m d n, nhi u quy n l c c a nhà n c b xói m n, c c ch nh ph kh ng cú quy n đ c l p tuy t đ i trong vi c ho ch đ nh ch nh s ch v cú nhi u v n đ v t
kh i t m ki m soát c a nhà n c
T nh ng đ c đi m trên gi i báo chí ph ng Tây tuyên truy n r ng trong đi u
ki n toàn c u hóa kinh t , ch quy n m t d n đi, khái ni m ch quy n tr nên l i
th i th l lu n “ M t đ t n c hai ch đ ” li u c n ph h p? lí gi i đi u này ta
th y r ng, toàn c u hóa là xu th chung có l i cho s phát tri n đ t n c, có l i cho
đ c l p, th ng nh t, ph n vinh, giàu m nh, c ng gi ng nh ch quy n th ng nh t có
ý ngha quan tr ng trong s ph t tri n, t o s b nh n v ch nh tr đ m b o cho s phát tri n v kinh t Khi nói v v n đ th ng nh t qu c gia và toàn v n lónh th th
c c n c l n và các n c ph ng Tây đ u ra s c th c hi n s th ng nh t qu c gia
và toàn v n lónh th c a m nh Nh M trong khi thúc đ y và l i d ng toàn c u hóa đ đ phá các n c khác th l i ra s c b o v duy tr và m r ng cao đ ch quy n qu c gia, l i ích qu c gia c a chính M
Nh v y trong ti n tr nh toàn c u húa ch t m th i thay đ i m t s đ c đi m
c a ch quy n qu c gia trong đ i s ng chính tr qu c t , do v y quan đi m “ch quy n l i th i” ch là ngón đ n d lu n mà các n c T b n ph ng Tây tung ra đ gây s c ép v i các n c đang phát tri n Toàn c u hóa tuy có nh h ng nh t đ nh
đ n ch quy n qu c gia nh ng đ i v i lí lu n “M t đ t n c hai ch đ ” c a ng
Ti u B nh là ch a th a đáng
+ S đ i l p gi a hai th ch chính tr đ c bi t trong m t qu c gia
Hai ch đ chung s ng h a b nh là c ch ngh m i m , trong l ch s phong trào C ng s n Th gi i ch a bao gi có B i l hai ch th đó là T b n ch ngh a
và Xó h i ch ngh a T x đ n nay m i quan h gi a hai ch th này đ c coi là
đ i l p tuy t đ i, m t m t m t c n sao cú th “chung s ng h a b nh”
Trang 18M t kh c t khi s ng l p l lu n “ch quy n th ng nh t” trong đ i s ng chính
tr qu c t đ n nay, ch quy n th ng nh t m i đ c th c hành trên c s “m t ch
đ ”.C n trong ph m vi m t qu c gia cú hai ch đ khác nhau s th c hi n ch quy n th ng nh t nh th nào là m t v n đ hoàn toàn m i Có th vi c t n t i song song hai th ch chính tr T b n ch ngh a và xó h i ch ngh a trong th i gian dài
nh ng trên ph m vi toàn th gi i c n trong m t qu c gia là đi u ch a t ng có
Nh ng s so sánh đó không th a đáng, không th suy t “cùng m t trái đ t” thành
“cùng m t qu c gia” Hai ch đ mà ng Ti u B nh núi kh ng gi ng v i hai ch
đ c a các n c đ c l p trong pháp lu t qu c t Hai ch đ c a các qu c gia đ c
l p s d không th cùng s ng chung h a b nh v cú s b o đ m c a ch quy n
qu c gia M t qu c gia này mu n thay đ i chh đ n i b c a m t qu c gia khác
g i là “can thi p vào chính tr n i b ” không th đ c qu c t ch p nh n C n s chung s ng h a b nh gi a hai ch đ trong m t qu c gia theo ng Ti u B nh l y
Qu c luôn tu n hoàn gi a tr và lo n, h p và phân trên c s mâu thu n tr ng k
gi a trung ng và đ a ph ng nh ng không thoát kh i quy lu t, nh t th ng là ch t,
chu s quy ph c b i các b ph n m nh h n c n n u bu ng ra t t s d n đ n lo n Cho đ n nay, vi c phân quy n th a đáng gi a Trung ng và đ a ph ng v n là v n
đ r t khó n m v ng
Trên th c t trong và ngoài n c đ u có ng i cho r ng: ng Ti u B nh làm
nh th là m t s thách th c và c s h nh th i ý th c xó h i c a ng c ng s n
C ng qua ng Ti u B nh “xõy d ng CNXH mang màu s c ri ng và t nh đ c thù
c a Trung Qu c” t đó i l c đó xõy c c đ c khu kinh t , các thành ph m r ng
Nh ng n i đó đ u cho phép T b n n c ngoài t n t i mà v n không làm thay đ i
xó h i đó Ch ngh a xó h i cú th chung s ng h a b nh v i T b n trong n c,
ch c n m r ng m t chút khái ni m v đ c khu kinh t là có th t m th y ch đ ng cho H ng Kông, ài Loan, Ma Cao trong t ng lai trong CNXH mang màu s c
Trang 19Trung Qu c T đ c thù kinh t đ n đ c khu hành chính đ c bi t là s m r ng h p logic Nh v y t t ng quan tr ng đ ng Ti u B nh làm s ng đ ng quan h đ i ngo i c a Trung Qu c là chung s ng h a b nh v t qua nh ng khác bi t v ch đ
c ng không th thay đ i đ c hi n th c c a h n m t t dân i L c
Vi c Trung Qu c kh i ph c ch quy n v i H ng K ng là c ng vi c n i b
nh ng có ý ngh a qu c t sõu s c, nú th hi n uy t n c a Ch nh Ph B c Kinh tr n
tr ng qu c t đ c bi t là mô h nh th nghi m cho vi c gi i quy t v n đ ài Loan sau này
Trang 20v i ph ng châm “Ng i H ng Kông qu n lí ng i H ng Kông v i tiêu chu n là:
“Tôn tr ng dân t c m nh, thành tõm thành ý ng h vi c T qu c kh i ph c và s
d ng ch quy n H ng C ng, không gây t n h i cho s ph n vinh và n đ nh c a
H ng C ng Ch c n nh ng đi u ki n đó, c n th d h cú tin theo ch ngh a t
b n, ch ngh a phong ki n ho c th m chí ch đ nô l , v n đ u là ng i yêu n c “
v i trung ng Nh ng chính sách đó đ c b o đ m trong 50 n m không thay đ i
nh m duy tr c c di n n đ nh và ph n vinh H ng Kông B i l H ng C ng là
ngu n thu ngo i t ch y u c a Trung qu c, đ i b ph n s n ph m xu t kh u c a
đ i l c đ u đi qua tr m đ u tiên là H ng C ng có l ng v n chuy n hàng n m là 5 tri u t n N u thay đ i đ a v c ng t do c a H ng C ng th Trung qu c s m t đi
1/3 thu nh p ngo i t , là m t t n th t l n v kinh t N u thay đ i, th v n c a t
nhân và c a n c ngoài s ch y kh i H ng C ng Khác v i Th ng H i là n i ti n
v n ch ho t đ ng trong n c, không ch y đi đâu đ c, v n H ng C ng có th
ch y b t c lúc nào, nh con tàu ch ng c đi trên bi n, có th đi b t c đâu Ngoài
ra, H ng C ng c n là chi c c a s đ nh n ra th gi i, c ng là bói th nghi m c a
c i c ch m c a.Nh v y “ l i h a c a Chính ph B c Kinh” đ u đ c xu t phát t
c s th c t Chính v th kh ng ch cú kh n ng th c hi n mà c n đem l i hi u
qu l n
Trang 21II Nh ng tr ng i trong vi c thu h i H ng K ng
1 S kh c nhau gi a hai th ch ch nh tr và m h nh kinh t c a
i L c và H ng Kông
Ngày 26/6/1843 Chính ph H ng Kông – Anh đ c thành l p, tr thành m t
m t xích quan tr ng trong s th ng tr c a Ch ngh a Th c dân Anh t i H ng Kông Anh d a vào đi u c “ i u c Nam Kinh” tuyên b H ng Kông là đ t thu c đ a
tr c thu c Anh, d a vào nh ng quy đ nh c a pháp lu t Hoàng gia Anh đ th c hi n
s th ng tr Th c dân c a Anh t i H ng Kông N hoàng Anh là ng i th ng tr cao
nh t H ng Kông, t ng đ c H ng Kông là đ i bi u toàn quy n c a n hoàng Anh
D i t ng đ c đ t b n h th ng c c u chính quy n th ng tr H ng Kông Anh g m:
C c Hành chính và c c l p pháp v i tính ch t tham m u, có vai tr quan tr ng b
tr cho quy n hành x c a T ng đ c, c c u t pháp, quân đ i Anh đóng H ng Kông nh n l nh c a b Qu c ph ng Anh là l c l ng ch ch t b o h cho s th ng
tr th c dân v i H ng Kông Ngoài s cai tr Th c dân v i H ng Kông v m t
ch nh tr , Anh c n b o v đ a v đ c quy n c a các t p đoàn t b n tài chính t b n Anh t i H ng Kông H đó d a vào s gi p đ c a Chính ph H ng Kông kh ng
ch nhân t kinh t quy t đ nh t i H ng Kông, nh ngân hàng t b n Anh H i Phong và ngân hàng Tra đ c đ c quy n phát hành đô la Hông Kông Công ty
i n báo i ông Hông Kông và công ty i n tho i H ng Kông tr c thu c c c
i n báo i ông Anh đ c chi m ngành d ch v đi n tho i, đi n tín và thông tin toàn H ng Kông Nh v y d i s th ng tr c a Th c dõn Anh khi n cho m t ch nh
th kinh t - xó h i H ng K ng mang s c th i c a Ch ngh a Th c dõn, Ch ngh a
T b n D a trên nh ng u th v n có c a H ng Kông, Chính ph ti p t c t o đi u
ki n phát tri n các chính sách “kinh t th tr ng t do” gi m m c th p nh t s can thi p c a Nhà n c đ m b o cho H ng Kông có đ y đ s t do cao đ , m c a cao
đ và qu c t hóa cao đ Sau n a th k phát tri n v i t c đ cao và tr thành m t trong b n “con r ng” Châu Á v i t c đ t ng tr ng kinh t t ng liên t c: su t 48
n m (1947 – 1994) GDP c a H ng Kông t ng t 1,535 t HKD lên 1019,228 t , t c
t ng 663 l n v i m c t ng tr ng b nh quõn 7,5%, H ng K ng c ng tr thành trung tõm bu n b n qu c t quan tr ng v i m c kim ng ch ngo i th ng đ ng th hai th gi i v t M , Anh, Nh t H ng Kông đóng vai tr ngày càng t ng trong h
Trang 22th ng kinh t th gi i ng th i H ng Kông c ng là m t trung tâm v n chuy n
qu c t hàng đ u, trung tâm s n xu t và xu t kh u hàng công nghi p nh n i ti ng,
m t đ a đi m du l ch h p d n, m t trung tâm thông tin qu c t đ c bi t là m t trung tâm tài chính qu c t quan tr ng, th tr ng c phi u l n th 6 th gi i, th hai châu
Á sau Nh t B n v i 529 Công ty tham gia th tr ng, trên 500 lo i c phi u, giá tr tài s n lên d n 3 ngh n t HKD Th tr ng ngo i h i phát tri n hoàn thi n, là m t khâu không th thi u đ c c a th tr ng ngo i h i qu c t , m c giao d ch b nh quõn hàng ngày l n t i 60 t USD, chi m 5,4% t ng m c toàn c u, đ ng th 6 th
gi i, ch sau Anh, M , Nh t, Singapo và Th y S … S t ng tr ng nhanh và s
ph n vinh c a H ng Kông đ c d lu n th gi i đánh giá r t cao C n c vào các
ch s phát tri n c a H ng Kông ta th y s chênh l ch khá r v i n n ch nh tr - kinh t - xó h i v i i L c
Ng c v i ch đ T b n ch ngh a t n t i h n tr m n m H ng Kông, i L c
là n i có phong trào C ng s n phát tri n s m sau ngày đ c l p là m t trong s ít các
qu c gia đi theo con đ ng Xó h i ch ngh a Trung Qu c đang trên con đ ng phát tri n h a nh p v i Th gi i nh ng Trung Qu c v n ch a thoát kh i v trí c a
m t n c đang phát tri n c n t n t i nhi u v n đ ph c t p trong kinh t và xó h i
S kh c bi t gi a hai th ch này đó đ c th hi n r trong vi c đ a hai ch đ khác bi t cùng t n t i trong m t qu c gia V n đ đ c p đây là nh ng khác bi t
v v n hóa - xó h i v i l i s ng T b n ch ngh a và t t ng dân ch ph ng Tây tràn vào Trung Qu c làm t ng thêm “ô nhi m tinh th n” trong xó h i Trung Qu c
Cú ý ki n cho r ng vi c xúa b th c t đ ng “biên gi i” gi a Trung Qu c và H ng Kông c ng t c là thu v c m t kh i v n minh ph ng Tây đ i l p v i v n minh
ph ng ông c a Trung Qu c Xung đ t gi a hai n n v n minh s di n ra quy t li t trong lónh th Trung Qu c mà Trung Qu c đ ng th b đ ng đ i phó M t v n đ xung đ t n a đ c bi t là v s chênh l ch v kinh t i s ng c a 6,3 tri u dân
H ng Kông đó v t xa Trung Qu c v i b nh quõn GNP n m 1996 là 24.000 USD/ng i trong khi Trung Qu c m i ch đ t kho ng 500 USD/ng i (cao g p
48 l n Trung Qu c) S t ng ph n r r t này s tác đ ng t i nhân dân H ng Kông, làm n y sinh tâm lí so sánh b t l i trong n i b Trung Qu c
Trang 232 S nh h ng và m u đ c a Anh
H ng Kông là thu c đ a c a Anh h n 100 n m qua, là m t m t xích quan tr ng trong n n kinh t T b n, Th c dân H ng Kông ch u nhi u nh h ng t Anh, và Anh cúng là nh c có l i ích nhi u nh t H ng Kông Theo báo chí H ng Kông
nh ng n m qua, ch riêng thu nh p v thu quan b nh quõn m i n m Anh thu đ c
t H ng Kông trên 20 t USD V i l i ích kinh t nh v y đ i v i Anh vi c chuy n giao ch quy n H ng K ng cho Trung Qu c r ràng là vi c làm “c c ch ng đó”
B i v y Anh t m m i c ch duy tr quy n l i c a m nh t i H ng K ng Trong qu
tr nh đàm phán v n đ ch quy n và tr quy n là m t v n đ gây nhi u tranh cói
Ph a Anh mu n sau khi trao tr ch quy n H ng Kông v n gi đ c quy n qu n tr trên th c t “Anh s trao tr ch quy n H ng Kông và C u Long đ đ i l y quy n
qu n tr Tân Gi i Anh c ng cho r ng ch d i s qu n lí c a Anh m i đ m b o cho
H ng Kông n đ nh, phát tri n và ph n vinh” Nh ng đ ngh này đ u b Chính ph Trung Qu c bác b , tr c sau v n nh t quy t thu h i tr n v n lónh th H ng K ng coi “v n đ ch quy n không ph i là v n đ có th th o lu n đ c”
V phía d lu n Anh th hi n s thi u tin t ng vào t ng lai H ng Kông, không tin r ng phía Trung Qu c s th c hi n đúng nh h đó cam k t đ i phó
v i vi c Trung Qu c khôi ph c ch quy n, t lâu phía Anh đó cú s chu n b v
m t ch nh tr Ch nh quy n Anh đó th c hi n m t k ho ch “dõn ch húa” H ng Kông b ng cách ti n hành m t ph n b u c gián ti p n m 1985, m r ng b u c gián ti p n m 1988, t ch c b u c tr c ti p n m 1991 T n m 1994 Anh tranh th
ti n hành c i cách chính tr H ng Kông, ban hành các đ o lu t dân ch , nhân quy n, b u c qu c h i m i… nh m b o v , duy tr l i ch t i đa c a Anh H ng Kông Nh ng ý đ c a Anh b phê phán là mu n làm lây truy n “vi rút dân ch ” đ gây tr ng i cho H ng Kông sau ngày Trung Qu c khôi ph c ch quy n T dó d n
đ n nh ng m i b t h a gi a Anh và Trung Qu c
H ng K ng kh ng ch là m i quan tõm c a Anh và Trung Qu c mà c n là tõm
đi m chú ý c a Th gi i b i l H ng Kông đ c coi là đi m giao hàng c a Th
gi i, r t nhi u n c trên th gi i có quy n l i g n ch t v i t nh h nh ch nh tr và kinh t c a H ng K ng V v y d lu n th gi i c ng có nh ng đánh giá khác nhau trong vi c H ng Kông quay tr v Trung Qu c Tr c h t là M : M là n c sau