càng làm cho tình hình qu c.
Trang 1th đô B ng C c - Thái Lan ASEM đ c thai nghén b i nh ng y u t ch quan
và khách quan, nh ng h n h t đó là s n ph m, là mong mu n c a các thành viên
hai châu l c, nh m t ng c ng quan h h p tác gi a hai châu l c Á và Âu
Cho đ n nay, ASEM đã tr i qua 6 k H i ngh Th ng đ nh và hàng tr m
cu c h p các c p khác nhau đ c t ch c luân phiên các n c thành viên
thu c hai châu l c Nh ng ho t đ ng c a ASEM đ c tri n khai đ ng đ u trên
c ba tr c t là đ i tho i chính tr , h p tác kinh t và h p tác trong các l nh v c
khác
Sau h n m t th p k t n t i và phát tri n (1996 - 2007), ASEM đã g t hái
đ c nh ng thành t u quan tr ng, đóng góp vào s th nh v ng chung c a hai
châu l c và th gi i Cùng v i chín thành viên ASEAN và ba n c ông B c Á,
Vi t Nam c ng đã gia nh p vào ti n trình này H n n a, là m t trong 25 n c
sáng l p nên Vi t Nam có c h i tham gia m t cách ch đ ng và tích c c vào
các ho t đ ng c a Di n đàn
c s tín nhi m c a các thành viên, Vi t Nam đã đ ng cai t ch c H i
ngh Th ng đ nh Á - Âu l n th 5 (ASEM 5) vào tháng 10/2004 t i th đô Hà
N i ây c ng là l n th ba mà H i ngh C p cao ASEM đ c t ch c m t
n c thành viên châu Á M t đi u thú v là các k H i ngh C p cao này đ u là
nh ng d u m c quan tr ng trong l ch s phát tri n c a ti n trình h p tác Á - Âu:
ASEM 1 t i B ng C c, Thái Lan khai sinh ra ASEM; ASEM 3 t i Xê-un, Hàn
Qu c cung c p cho ASEM m t Khuôn kh h p tác; ASEM 5 t i Hà N i - Vi t
Nam đ a ti n trình phát tri n m t t m cao m i, s ng đ ng và th c ch t h n, là
c t m c cho vi c m r ng ASEM
Trang 2K IL
O B
O O
K S C O
M
Có th nói, ASEM 5 là s ki n chính tr , kinh t , v n hoá l n nh t c a
Vi t Nam n m trong 2004 Nh n th c đ c vi c đ ng cai t ch c ASEM 5 s là
m t c h i vàng cho n c ta trong ti n trình h i nh p qu c t , nên Hà N i nói
riêng và c n c đã vào cu c đ chu n b th t t t cho s ki n l n nh t c a n m
này
Nh m hi u rõ h n v ti n trình h p tác Á - Âu, vai trò c a di n đàn trong
vi c thúc đ y quá trình h p tác gi a hai châu l c, s tham gia và vai trò c a Vi t
Nam trong ASEM, đ c bi t là tìm hi u v ASEM5 đ c t ch c t i th đô Hà
N i vào tháng 10/2004, tôi đã ch n đ tài khoá lu n là ASEM và H i ngh
Th ng đ nh ASEM 5 t i Hà N i n m 2004
V i l ng ki n th c h n ch thu nh n đ c t sách báo, t p chí , tôi hi
v ng khoá lu n s là t ng quan v ASEM và vai trò c a Vi t Nam trong ASEM
2 i t ng, ph m vi và ph ng pháp nghiên c u
i t ng nghiên c u c a bài khoá lu n là Di n đàn H p tác Á –Âu,
tr ng tâm là tìm hi u v s ra đ i, m c đích, nguyên t c ho t đ ng và nh ng
l nh v c ho t đ ng ch y u c a ASEM Th hai là đi sâu tìm hi u v H i ngh
Th ng đ nh Á - Âu l n 5 (ASEM 5) t i Vi t Nam n m 2004
ASEM ra đ i cách đây không lâu (n m 1996), bài vi t không đi su t quá
trình hình thành và phát tri n c a ASEM, mà t p trung ch y u vào nh ng n m
đ u c a th k XXI, đ c bi t là n m 2004 - n m di n ra ASEM 5 t i Hà N i
hoàn thành khoá lu n, tôi đã s d ng m t s ph ng pháp nghiên c u:
- Ph ng pháp lý lu n, phân tích tài li u, so sánh và khoa h c l ch s
- Ph ng pháp nghiên c u thu c chuyên ngành Quan h qu c t
Trang 3K IL
O B
O O
K S C O
M
Tuy nhiên, qua tìm đ c tài li u, tôi đã thu th p đ c tài li u là sách vi t v
ASEM nh : “ASEM - Di n đàn h p tác Á - Âu ti n t i quan h s ng đ ng và
th c ch t h n” c a B Ngo i giao; “ASEM 5 c h i và thách th c trong ti n
trình h i nh p Á - Âu” c a tác gi Hoàng Lan Hoa; “Ti n trình h p tác Á - Âu
và nh ng đóng góp c a Vi t Nam” c a Nguy n Duy Quý
Tài li u t các báo, t p chí, b n tin c a TTX VN nh “Chi n l c Châu Á
m i c a EU và vai trò c a ASEM” c a Bùi Huy Khoát; “ASEM trong ti n trình
toàn c u hoá” c a Lê B L nh; tài li u tham kh o đ c bi t c a TTX VN,
M t ngu n tài li u không th thi u là các trang website
Trang 4K IL
O B
O O
K S C O
M
Tài li u là các khoá lu n c a các khoá tr c:
1 Ti n trình ASEM: Nh ng k t qu b c đ u và tr ng i c a
Ph m Ph ng Dung, sinh viên K44 (1999-2003)
2 Ti n trình ASEM và tình hình tham gia c a Vi t Nam c a Bùi
Th Thu Lan, sinh viên K45 (2000-2004)
4 C u trúc c a khoá lu n
Khoá lu n bao g m ba ph n chính là: M đ u, n i dung và k t lu n
Trong đó, ph n n i dung g m ba ch ng nêu lên các v n đ c b n sau đây:
Ch ng 1: T ng quan v Di n đàn h p tác Á - Âu (ASEM)
Nêu lên nh ng nét c b n v ASEM nh hoàn c nh ra đ i,
Ch ng 3: ánh giá v ASEM và thành công c a ASEM 5
Nh ng nh n xét v ASEM và thành t u đã đ t đ c qua ASEM 5, vai trò c a Vi t Nam trong ASEM
Ngoài ba ph n chính nêu trên, còn có ph n b ng ch cái vi t t t, ph l c,
danh m c sách tham kh o, tranh nh v ASEM và ASEM 5
Trang 5
K IL
O B
O O
K S C O
Sau khi chi n tranh l nh k t thúc v i s s p đ c a Liên Xô, th gi i “hai
c c” d n m t đi, c c di n chính tr qu c t có nhi u thay đ i Hi n nhiên, s
thay đ i m nh m v tr t t th gi i s d n đ n s phân b quy n l c c ng
thay đ i: đ n c c hay đa c c? V i s thay đ i nhanh chóng c v kinh t và
chính tr, xu th h p tác và c nh tranh v kinh t đang d n chi m vai trò ch
đ o, thay th cho ch y đua v quân s , b n thân các n c không còn cách nào
khác là ph i t tìm ki m con đ ng đi c a mình
H n n a, khái ni m toàn c u hoá và khu v c hoá ngày càng di n ra m nh
m , tr thành m t th c t sinh đ ng, tác đ ng đ n m i m t c a đ i s ng qu c
t , cu n hút m i qu c gia tham gia vào dòng ch y c a nó Nh ng ti n b c a
khoa h c - k thu t và cu c cách m ng công ngh - thông tin đã làm cho s
ph thu c l n nhau ngày càng t ng gi a các qu c gia trên các m t tr n chính
tr - kinh t - xã h i D i tác đ ng c a toàn c u hoá, t ng c ng h p tác gi a
các n c và các khu v c là m t xu th n i tr i Do đó, các m i quan h đa
ph ng, đa chi u đ c thi t l p ngày càng nhi u
Trong n n kinh t toàn c u hoá, xu th liên k t kinh t khu v c phát tri n
m nh m v i nhi u hình th c và nhi u c p đ khác nhau châu Âu, t C ng
đ ng Kinh t châu Âu - EEC(1957), đ n Liên minh châu Âu - EU (1993) - m t
t ch c khu v c đ t đ n m c đ liên k t r t cao, v i th tr ng th ng nh t, liên
minh kinh t - ti n t , có chính sách an ninh - đ i ngo i và n i v riêng Còn
châu Á là s ra đ i c a ASEAN (Hi p h i các n c ông Nam Á n m 1967)
v i vi c thành l p Khu v c M u d ch T do ASEAN (AFTA) n m 1992 và
vi c hình thành c ch ASEAN + 3 (1997) Cùng th i gian đó, Hi p đ nh
Trang 6K IL
O B
O O
K S C O
M
thành l p Kh i t do Th ng m i B c M (NAFTA) đ c ký k t và Kh i th
tr ng chung Nam M (MERCOSUR) đã ra đ i vào n m 1991 Không ch
liên k t quy mô châu l c mà đã xu t hi n liên k t liên châu l c nh Di n đàn
h p tác kinh t châu Á - Thái Bình D ng (APEC n m 1989)
S xu t hi n, phát tri n và m i quan h gi a ba khu v c kinh t l n nh t
th gi i Tây Âu, B c M , ông Á có nh ng tác đ ng nh t đ nh đ n vi c hình
thành quan h h p tác Á - Âu Nhi u ý ki n cho r ng ba trung tâm này s chi
ph i s phát tri n c a n n kinh t th gi i trong th k XXI Trong khi hai kh i
kinh t Tây Âu và B c M đã đ c n i v i nhau b ng T ch c Th tr ng
xuyên i Tây D ng, ông Á v i B c M là APEC Nh v y là thi u c nh
th ba gi a liên k t Âu và Á trong tam giác phát tri n Á - Âu - M
Bên c nh đó, v i đ ng l i ch ngh a bá quy n, M đang ngày càng t ng
c ng v th c a mình trên tr ng qu c t c v chính tr và kinh t , t i đa hoá
l i th c a mình b ng cách l p ra và tham gia r t nhi u nhóm khu v c, t o ra
m t kh i n c mà trong đó M làm trung tâm (ví d nh APEC, ) M cho
r ng mình có đ kh n ng đ không ph i tuân th các lu t ch i đa ph ng và
các kênh song ph ng trong vi c giành l i th v i các đ i th khác
V i đ a v qu c t và tâm lý v u th c a M , qu c gia này càng mong
mu n xây d ng m t tr t t th gi i m i do M đ ng đ u trên c s quy n l c
và quan ni m c a mình i u này đi ng c l i v i mong mu n xây d ng m t
th gi i đa c c c a các n c th i k h u chi n tranh l nh và nó có th làm gia
t ng nh ng b t n cho tình hình th gi i
Tr c tình hình đó, c châu Á và châu Âu đ u nh n th y s thi u v ng
m i liên h gi a hai châu l c s gây ra s m t cân b ng trong tam giác kinh t
th gi i Á - Âu - M , s ph thu c c a c châu Á và châu Âu vào M s t ng
thêm, trong đó M có th l i d ng đ khai thác c quan h v i EU thông qua
NATO và quan h v i châu Á thông qua APEC
Nh v y, tình hình th gi i và khu v c đã t o môi tr ng thu n l i đ h t
gi ng ASEM n y m m Sáng ki n ASEM chính là m t hành đ ng lô-gich
Trang 7K IL
O B
O O
K S C O
M
nh m làm t ng s c m nh t ng quan gi a châu Á và châu Âu, đ ng th i đóng
góp vào s bình n c a tình hình th gi i
1.1.2 Chi n l c châu Á m i c a châu Âu
Quan h Á - Âu đã đ c hình thành t r t lâu, l ch s đã t ng ghi nh n s
hi n di n r t s m c a ng i châu Âu châu Á, khi mà vào th k th XVI,
nh ng ng i B ào Nha đã l n theo đ ng bi n sang châu Á đ ki m nh ng
l i ích c v kinh t và chính tr Ti p đó là ng i Anh đã t ng có m t Nam
Á và ông Nam Á, H ng Kông… Ng i Pháp ông D ng, ng i Hà Lan
In-đô-nê-xi-a, ng i Tây Ban Nha Phi-lip-pin… N u b qua m t bên
nh ng d u n th c dân thì có th th y nh h ng c a châu Âu đ c ghi nh n
khá rõ nét trong đ i s ng xã h i châu Á, ví d nh v n hoá, ngôn ng , thi t
M t đi u d nh n th y là r t lâu sau khi ra đ i, C ng đ ng châu Âu (EC)
và nay là Liên minh châu Âu (EU) không th y châu Á có v trí quan tr ng
trong chính sách đ i ngo i c a mình và EU c ng ch a bao gi có m t chính
sách châu Á rõ ràng Trong th i kì chi n tranh l nh, châu Âu là tr ng đi m đ i
đ u Xô - M nên EC quan tâm ch y u đ n v n đ an ninh châu Âu, do đó
không quan tâm và c ng không có kh n ng quan tâm đ n các v n đ c a châu
Á Các n c châu Á, tr Nh t B n, còn l i h u h t là các n c có n n kinh t
đang ho c kém phát tri n nên không có v trí đáng k trong đ i s ng kinh t
th gi i Tây Âu nói chung và EC nói riêng tuy r t c n th tr ng và ngu n
nguyên nhiên li u m i, nh ng do nh ng y u t chính tr , tâm lý và đ a lý…
nên h đã ch n Trung ông, châu Phi và M La - tinh ch không ph i là châu
Á
Trang 8K IL
O B
O O
K S C O
M
Cho đ n nay, khi xu h ng khu v c hoá và toàn c u hoá lôi cu n t t c
các qu c gia trên th gi i ph i tham gia vào, thì quan h Á- Âu đã có nhi u
thay đ i B i, châu Á đang là m t khu v c phát tri n n ng đ ng trên th gi i
Trong đó, ti p theo “s th n kì” Nh t B n là s n i lên c a “các con r ng”
châu Á (Hàn Qu c, Trung Qu c, Xin-ga-po….) Các n n kinh t ASEAN có
t c đ t ng tr ng là 6,5 % n m 1994 và 6,9 % n m 1995[13;5]
Châu Âu trong nh ng n m cu i c a th k XX, c ng đ t đ c nh ng
thành t u đáng m ng v kinh t : n m 1995 là n m th ba liên ti p kinh t các
n c châu Âu t ng tr ng khá, t c đ t ng trung bình c a t ng s n ph m qu c
dân c a c Liên minh trong n m 1995 là t 2,9% - 3,1% (so v i 2,6% n m
1994 và 0,4% n m 1993[8;8]
Tuy nhiên, bên c nh nh ng con s t t đ p v kinh
t thì l i có hàng lo t các v n đ nh th t nghi p, l m phát, thâm h t ngân
sách, T ng tr ng kinh t không còn là bài thu c h u hi u giúp h gi i quy t
các v n đ này
Nh ng v n đ nêu trên là m t trong nh ng nguyên nhân làm cho tình hình
chính tr xã h i các n c thành viên Liên minh có nhi u bi n đ ng, uy tín b
gi m sút
Bên c nh đó, Liên minh Châu Âu còn ph i ch y đua trong vi c gây
nh h ng trên tr ng qu c t v i các c ng qu c và các khu v c khác,
ví d nh M đang gia t ng nhanh nh h ng c a mình khu v c châu Á
– Thái Bình D ng b ng Di n đàn H p tác kinh t Châu Á – Thái Bình
D ng (APEC – thành l p n m 1989)
Tr c tình hình đó, đ c bi t là sau khi k t thúc chi n tranh l nh,
d ng nh châu Âu đã b ng t nh đ nh n ra r ng mình không th “b l
chuy n tàu châu Á” u tiên là CHLB c công b “K ho ch ngo i
giao châu Á” (tháng 10/1993), ti p đó là Pháp v i “Hành đ ng ch đ ng
c a Pháp t i châu Á” (tháng 12/1994) Còn EU đã đ a ra v n ki n “Chi n
l c m i đ i v i châu Á” (tháng 7/1994) đ đi u ch nh quan h v i các
n c Nam Á, ông B c Á và ông Nam Á
Trang 9K IL
O B
O O
K S C O
M
Chi n l c xác đ nh 4 m c tiêu ch y u là
- T ng c ng s hi n di n kinh t c a EU trong khu v c
- óng góp cho s n đ nh chính tr thông qua vi c m r ng các quan
h chính tr và kinh t
- ng h s phát tri n c a các n c kinh t ch m phát tri n
- óng góp cho s m r ng dân ch và cai qu n b ng pháp lu t
Kèm theo đó là vi c kh ng đ nh 8 u tiên chính sau đây
- Ti p t c t ng c ng các quan h song ph ng
- T ng c ng s hi n di n c a EU t i châu Á
- ng h h p tác khu v c (theo h ng c ng c hoà bình, an ninh)
- Khuy n khích châu Á đóng vai trò l n h n trên các di n đàn đa ph ng
- B o đ m các th tr ng m và khuôn kh kinh doanh không phân bi t đ i
x
- Khuy n khích s liên k t các n n kinh t nhà n c vào th tr ng t do
- óng góp cho s phát tri n b n v ng và xoá đói nghèo các n c kinh t
kém phát tri n nh t
- m b o cách ti p c n ph i h p gi a các n c EU đ i v i s phát tri n
quan h c a EU v i khu v c([14;7]
Nh v y, đây là l n đ u tiên EU đã đ a ra m t k ho ch t ng th trong
quan h v i châu Á i u này c ng ch ng t EU đã s m nh n th y s c n thi t
ph i có đ nh h ng m i v chính sách đ i v i khu v c châu Á - Thái Bình
D ng đang phát tri n n ng đ ng nh t th gi i này Xét v đ i ngo i và an
ninh chung thì qua chính sách này, EU đã ti n thêm m t b c đáng k , nâng
cao đ c v th c a mình t i châu Á
Thông qua chi n l c m i này ta th y r ng châu Âu đã nhìn nh n châu Á
b ng con m t th c t h n, EU th y rõ l i ích c a mình trong s h p tác th ng
Trang 10K IL
O B
O O
K S C O
M
m i v i m t khu v c mà t i n m 2000 có th chi m t 1/4 đ n 1/3 kinh t th
gi i ng th i chính s phát tri n nhanh chóng c a ông Á đã góp ph n thúc
đ y n n kinh t c a EU thoát kh i nh ng khó kh n
H n n a, trong xu th toàn c u hoá, th tr ng n i đ a EU đã tr nên bão
hoà, EU l i b t t h u khá xa so v i M và Nh t đi u ch nh kinh t và khai
thác th tr ng m i, EU đã ch đ ng t o d ng và duy trì nh ng ti n đ c bên
trong l n bên ngoài cho m t EU phát tri n b n lâu, nhanh chóng đón b t k p xu
th c a th i đ i m i Do đó vi c đ a ra m t chi n l c m i đ i v i châu Á
không ph i là đi u ng u nhiên mà hoàn toàn phù h p v i quy lu t phát tri n
c a th gi i ngày nay ng th i EU c ng đ t đ c m c đích cân b ng cán cân
kinh t - th ng m i trong tam giác phát tri n Á -Âu - M
Bên c nh đó là m c đích chính tr EU mu n t ng c ng nh h ng c a
mình t i châu Á, khi mà s hi n di n tr c ti p v quân s c a Nga và M đang
gi m d n đây, làm xu t hi n m t kho ng tr ng quy n l c châu l c này mà
tr c m t ch a m t ch th nào có th l p thay th đ c
V i chi n l c châu Á m i n m 1994, châu Âu đã ph n nào gây nh
h ng c a mình t i châu Á Cho đ n nh ng n m đ u th k XXI, v i nh ng
Trang 11K IL
O B
O O
K S C O
M
- Tr giúp cho vi c t ng c ng s hi u bi t l n nhau gi a châu Á và châu
Âu [14;9]
Nh v y, v i chi n l c châu Á m i, EU mu n kh ng đ nh t m quan
tr ng và tính c p thi t c a vi c phát tri n h n n a quan h v i châu Á và nh n
m nh bình di n liên qu c gia r ng châu Á đáng đ c u tiên h n n a M c
đích c a chính sách này là ph i h p v i t ng qu c gia và ph m vi c a c liên
minh, đ t ng c ng s hi n di n c a châu Âu châu Á c trên bình di n kinh
t và chính tr , đ ng th i t ng c ng h n n a vai trò c a châu Âu đ i v i châu
Á nh m m c đích hàng đ u là “duy trì vai trò d n đ u c a EU trong n n kinh
t th gi i” và nh đó s đ m b o đ c l i c a châu Âu trong khu v c châu Á
1.1.3 Sáng ki n c a Th t ng Xin-ga-po - Gô Chôc Tông
Nh nh ng nhìn nh n và phân tích trên thì h p tác Á - Âu là m t xu th
t t y u, nh m m c đích cân đ i các c nh c a tam giác Á - Âu - M , b ng cách
t o ra m i quan h đ i tác m i gi a châu Á và châu Âu ng nhiên, ASEM
chính là mong mu n c a c châu Á và châu Âu Vào th i đi m đó, th c t là
châu Âu mu n t ng c ng s hi n di n c a mình châu Á, n i mà M , ngoài
các m i quan h truy n th ng v i m t s n c trong khu v c, còn không
ng ng c ng c nh h ng và v th c a mình thông qua Di n đàn h p tác kinh
t châu Á - Thái Bình D ng (APEC) Vì v y, tuy ASEM không ph i là m t
m t tr n chính th c đ c l p ra đ đ i phó v i M , nh ng ph n nào có th
xem đó là câu tr l i cho APEC và nh là m t gi i pháp tr c m t liên minh Á
- M có th hình thành - tr thành m t thách th c m i đ i v i EU
V phía châu Á, c ng không khó hi u khi ý t ng thành l p ASEM l i
xu t phát t m t n c châu Á, thành viên c a ASEAN Hay nói cách khác,
nhìn l i quá trình quan h lâu dài gi a EU và ASEAN, vi c ASEAN đóng góp
m t vai trò m t xích không có gì là l Châu Âu và ông Nam Á t lâu đã có
nh ng m i quan h đ c bi t c trong l ch s và trong hi n t i, m t s n c v n
duy trì quan h ch t ch trong nhi u l nh v c k c chính tr và kinh t H n
n a, tr c khi ASEM tr thành hi n th c, ASEAN và EU đã có nh ng m i
Trang 12K IL
O B
O O
K S C O
M
quan h h p tác đ i tho i song ph ng d n đ c th ch hoá Các n c châu
Á c ng d n nh n th y t m quan tr ng c a vi c phát tri n quan h cân b ng v i
c M và châu Âu, không b l thu c quá nhi u vào bên nào
V i nhu c u h p tác xu t phát t c hai châu l c, t i H i ngh Kinh t c p
cao châu Âu - ông Á l n th ba t i ga-po tháng 10/1994, Th t ng
Xin-ga-po Gô Chôc Tông đã đ a ra sáng ki n t ch c m t H i ngh Th ng đ nh Á
- Âu nh m t ng c ng s hi u bi t và thúc đ y quan h h p tác gi a hai châu
l c ngh này đ c Th t ng Xin-ga-po chính th c đ t ra v i Th t ng
Pháp trong chuy n th m c a ông Gô - Chôc - Tông đ n Pháp cu i n m 1994,
m t đ i di n c a châu Á và m t đ i di n c a châu Âu Ngay l p t c, sáng ki n
này đ c nhi u n c Á - Âu h ng ng
n tháng 3/1996, H i ngh các nguyên th qu c gia v H p tác Á - Âu
(Asia Europe Meeting - ASEM) l n đ u tiên đ c t ch c t i B ng C c - Thái
Lan v i s tham d c a các nguyên th qu c gia 15 n c thu c Liên minh
châu Âu và 10 n c châu Á (bao g m Nh t B n, Trung Qu c, Hàn Qu c và 7
n c ASEAN là Bru-nây, In-đo-nê-xi-a, Ma-lai-xi-a, Phi-lip-pin, Xin-ga-po,
Thái Lan, Vi t Nam) và U ban châu Âu (EC) Sau H i ngh Th ng đ nh này,
Di n đàn H p tác Á - Âu chính th c ra đ i, đ c vi t t t là ASEM n n m
2004, t i ASEM 5 Hà N i đã k t n p thêm 13 thành viên (bao g m 10 n c
m i gia nh p EU và 3 n c còn l i c a ASEAN), đ n nay ASEM có t ng c ng
là 39 thành viên
Trang 13K IL
O B
O O
K S C O
M
1.2 M c tiêu và nguyên t c ho t đ ng
M t t ch c khi m i thành l p, dù ho t đ ng trong l nh v c nào thì c ng
s có nh ng m c tiêu và nguyên t c ho t đ ng c th Nh v y mà t ch c hay
di n đàn đó có nh ng nét riêng, khác bi t so v i các t ch c khác ASEM ngay
t khi thành l p (n m 1996) c ng đã đ a ra nh ng m c tiêu và nguyên t c ho t
n c thành viên nói riêng V y, m c tiêu c a ASEM là gì?
ASEM là m t Di n đàn liên châu l c, là s h i t c a 39 n c thành viên
thu c hai châu l c Âu và Á M i qu c gia có b n s c và đ c tr ng riêng,
nh ng đ u có chung m c đích xây d ng quan h Á - Âu ngày m t b n v ng và
phát tri n đ ng đ u trên nhi u l nh v c ASEM không ph i là m t Di n đàn v
kinh t nh APEC, c ng không t p chung v v n hoá - giáo d c nh
UNESCO, không ch v y t nh WHO Mà ASEM là m t Di n đàn đa d ng
v l nh v c ho t đ ng, bao g m c kinh t , chính tr và các l nh v c khác (môi
tr ng, phát tri n ngu n nhân l c, khoa h c, k thu t )
Do đó m c tiêu c a ASEM r t phong phú, song m c tiêu ch đ o c a
Di n đàn H p tác Á – Âu hi n nay là H p tác đ t o s t ng tr ng h n n a
c châu Á và châu Âu M c tiêu này đã đ c c th hoá trong Khuôn kh
H p tác Á – Âu (AECF) đ c thông qua t i H i ngh ASEM thành nh ng m c
tiêu c b n sau:
- Thúc đ y đ i tho i chính tr đ t ng c ng h n n a s hi u bi t l n nhau
và th ng nh t quan đi m c a hai châu l c đ i v i các v n đ chính tr và
xã h i c a th gi i
Trang 14K IL
O B
O O
K S C O
M
- Xây d ng quan h đ i tác m t cách toàn di n và sâu r ng gi a hai châu
l c Á, Âu đ thúc đ y trao đ i th ng m i và đ u t gi a các n c thành
viên
- T ng c ng h p tác trong l nh v c khoa h c k thu t, môi tr ng, phát
tri n ngu n nhân l c, đ t o s t ng tr ng b n v ng c châu Á và
châu Âu
V m t kinh t , ASEM đ t ra 3 m c tiêu c th là:
- Thúc đ y giao l u gi a các doanh nghi p
- C i thi n môi tr ng kinh doanh nh m thúc đ y th ng m i và đ u t
- T o s t ng tr ng kinh t n đ nh và b n v ng[6;162]
Các m c tiêu này đã và đang đ c th c hi n thông qua m t lo t các
ch ng trình h p tác c a ASEM nh Ch ng trình thu n l i hoá th ng m i
(TFAP), Ch ng trình xúc ti n đ u t (IPAP), Di n đàn doanh nghi p Á - Âu
(AEBF), Trung tâm công ngh môi tr ng Á - Âu, Qu Á - Âu (ASEF), Qu
Tín thác Trong lnh v c kinh t , tuy ASEM ch a đ ra các m c tiêu v gi m
thu quan và các ngh a v mang tính ch t b t bu c nh các t ch c ASEAN,
WTO, song 3 m c tiêu c th trên đã t o n n t ng cho vi c phát tri n quan h
h p tác kinh t ch t ch gi a hai châu l c, góp ph n t o thu n l i cho giao l u
th ng m i đ u t và đóng vai trò nh m t ch t xúc tác thúc đ y t ng tr ng
kinh t khu v c
Trang 15K IL
O B
O O
K S C O
M
1.2.2 Nguyên t c ho t đ ng
C ng nh t t c các di n đàn hay t ch c khác, đ đ m b o cho nh ng
m c tiêu, hành đ ng đi đúng h ng và đ t hi u qu cao nh t, ASEM c ng đã
đ ra nh ng nguyên t c ho t đ ng riêng c a mình Trong các nguyên t c đó thì
nguyên t c c b n là nh t c a h p tác ASEM là cam k t t nguy n, không ràng
bu c và quan h bình đ ng gi a các thành viên Nguyên t c này t ng đ i ph
bi n các di n đàn đ i tho i khu v c i sâu vào các l nh v c h p tác, nguyên
t c này đ c c th hoá h n nh m đi u ch nh m t cách sát sao quá trình h p
tác Á - Âu
C n c vào v n ki n khung c a ASEM là Khuôn kh h p tác Á - Âu
(AECF), nguyên t c ho t đ ng c a ASEM đ c quy đ nh thành 6 nguyên t c
c th nh sau:
- Quan h gi a các n c thành viên trên c s đ i tho i bình đ ng, tôn
tr ng l n nhau và đôi bên cùng có l i.ASEM là m t ti n trình m và liên
t c phát tri n, vi c m r ng s thành viên ph i đ c s đ ng thu n c a
- ASEM s đ c duy trì nh m t ti n trình t nguy n, không th ch hoá,
ho t đ ng c a ASEM s nh m h tr và t o thu n l i cho các ho t đ ng
các di n đàn qu c t khác ASEM không th ch hoá nh WTO, EU,
ASEAN, mà ch là m t di n đàn đ i tho i không chính th c đ đ a ra
các khuy n ngh và xây d ng các ch ng trình h p tác nh m thúc đ y
nhanh ti n trình t do hoá th ng m i và đ u t Do đó, tinh th n trên h t
trong ASEM là t nguy n, t giác
Trang 16K IL
O B
O O
K S C O
M
- Xúc ti n đ i tho i và h p tác gi a các doanh nghi p và c dân hai khu
v c; khuy n khích h p tác gi a các h c gi , các nhà nghiên c u gi a hai
châu l c[6;164]
N u so sánh ASEM v i ASEAN thì ta có th nh n th y ASEM c ng
gi ng nh ASEAN, đ u ho t đ ng trên c s các nguyên t c c a WTO, tuân
th nh ng lu t ch i đi u ti t th ng m i đa ph ng c a WTO nh không phân
bi t đ i x , t do c nh tranh, m c a th tr ng, dành u đãi Các ho t đ ng
h p tác đ u t p trung vào ba tr c t là chính tr , kinh t và h p tác khác (v n
hoá, giáo d c, khoa h c-k thu t, môi tr ng )
u có m c tiêu c b n là gi i quy t v n đ th tr ng thông qua công c
t do hoá, thu n l i hoá th ng m i và đ u t , th c hi n gi m ho c xoá b
hành rào thu quan và phi thu quan, h p tác khoa h c- k thu t nh m h tr
nhau phát tri n s n xu t, m r ng th tr ng
Nh ng bên c nh đó, ASEM còn có nh ng đi m khác so v i ASEAN và
các t ch c, di n đàn khác ó chính là vi c di n đàn này không th ch hoá
nh ASEAN, không có m t c ch ràng bu c, không l p m t Ban Th ký nh
ASEAN, mà ASEM ch là m t di n đàn đ i tho i không chính th c đ đ a ra
các khuy n ngh và xây d ng các ch ng trình h p tác nh m đ y nhanh ti n
trình t do hoá th ng m i và đ u t
Nh ng nguyên t c trên đây kh ng đ nh ASEM là m t ti n trình đa ph ng
m , th hi n s th ng nh t trong đa d ng, s n ng đ ng và thông thoáng v c
ch hành đ ng Tuy nhiên, có nh ng nguyên t c mà đ th c hi n đ c s r t
khó kh n, nan gi i, đòi h i s đ ng tâm, nh t trí c a t t c các thành viên
Song b ng k t qu th c ti n đã đ t đ c, ASEM ph n nào th hi n đ c s
đúng đ n trên con đ ng đi c a mình
1.3 C ch ho t đ ng
B n ch t c a ASEM là m t di n đàn đ i tho i và h p tác, ho t đ ng b
tr cho các t ch c ho c di n đàn đa ph ng khác (ví d nh xúc ti n đ i
Trang 17K IL
O B
O O
K S C O
M
tho i gi a các n c thành viên ASEAN v các v n đ c a Liên h p qu c,
WTO, các v n đ n i c m c a kinh t th ng m i toàn c u và khu v c, nh m
đ t đ c s đ ng thu n và quan đi m chung c a các thành viên ASEM trong
các di n đàn đa ph ng trên)
Ngoài ra, ASEM c ng có m t đ c tr ng là ho t đ ng đ i tho i c p cao,
mà trong đó m i v n đ c b n c a ASEM s đ c th o lu n và thông qua t i
V i đ c đi m nêu trên, h p tác trong ASEM hi n nay ch a đ c th ch
hoá m t cách ch t ch Thêm vào đó, v i s l ng thành viên đông đ o (39
n c) và đa d ng v th ch chính tr - xã h i và trình đ phát tri n kinh t , nên
ASEM ch có th có ti n b nhanh b ng cách ch p nh n m t c ch ho t đ ng
l ng l o ASEM 1 không có ch ng trình ngh s đ nh tr c mà ch là m t
cu c th o lu n có tính ch t không chính th c Các nhà lãnh đ o hai châu l c
th ng nh t không th ch hoá ASEM, mà duy trì h p tác thông qua vi c h p
ASEM hai n m m t l n, gi a hai cu c h p c p cao là các cu c h p c p b
tr ng và các cu c h p quan ch c đ theo dõi vi c th c hi n các tho thu n
C ch ho t đ ng c a ASEM do chính các bên xây d ng nên và do không
có Ban th ký nh các di n đàn hay t ch c khác (ví d Liên h p qu c), nên
các ho t đ ng đ c th c hi n thông qua hai n c đi u ph i viên châu Á và hai
n c đi u ph i viên châu Âu v i nhi m kì 2 n m
Song có m t đi u khác bi t v t t ng, v n hoá gi a hai châu l c Á, Âu
nên s có cách đ c p khác nhau khi h p tác N u châu Âu nh n m nh tính
kh n tr ng, tính pháp lý và th ch hoá, thì châu Á l i thiên v tính ti m ti n,
tính t nguy n và c ch l ng l o theo “ph ng th c Châu Á”, và nó có th
ng n c n s h p tác gi a hai bên M t v n đ đ t ra là h p tác ch có th thành
Trang 18K IL
O B
O O
K S C O
M
công n u hài hoà đ c hai ph ng th c Châu Âu và Châu Á Trên th c t , các
n c châu Âu đã ph n nào ch p nh n cách đi c a ng i châu Á, nh v y mà
h p tác trong ASEM đã có thành công “Chúng tôi không hành đ ng nh
ng i M đ t đ c tho thu n chúng tôi hành đ ng h u nh gi ng v i
ng i châu Á” Ý ki n trên đây c a Gooc-g Po-nê-t , m t quan ch c cao c p
c a U ban Châu Âu đã cho th y ph n nào s hoà nh p ph ng cách Á - Âu
Hi n t i, các kênh h i ngh chính c a ASEM bao g m các kênh c b n
tr ng Kinh t (EMM), H i ngh B tr ng Tài chính, H i ngh B tr ng
Ngo i giao (FMM), H i ngh B tr ng Khoa h c-Công ngh và Môi
tr ng (S&TMM) đ th o lu n các v n đ liên quan
H i ngh chuyên viên cao c p (SOM): Có các H i ngh chuyên viên cao c p
v Ngo i giao (SOM) H i ngh chuyên viên cao c p v Th ng m i và
u t (SOMTI) H i ngh các T ng C c tr ng H i quan h p hai n m m t
l n và báo cáo k t qu lên SOMTI
Các ho t đ ng ch y u khác là m t s c quan hay ch ng trình ho t đ ng
đ c thi t l p theo quy t đ nh c a các nguyên th nh m t ng c ng hi u
bi t, h p tác và giao l u gi a doanh nhân hai châu l c Trong đó có Qu Á
- Âu (ASEF) thành l p n m 1997, Trung tâm Công ngh , Môi tr ng Á -
Âu (AEETC) thành l p n m 1999, Qu Tín thác ASEM
Di n đàn doanh nghi p ASEM (AEBF) đây là di n đàn dành cho các doanh
nghi p tr , giúp h có c h i g p g , trao đ i và h c h i kinh nghi m l n
nhau và t đó t ng k t thành ý ki n đ xu t lên H i ngh nêu trên, ASEM
Trang 19K IL
O B
O O
K S C O
M
còn có các nhóm công tác c p chuyên viên đ gi i quy t các v n đ k
thu t c th c a các ch ng trình h p tác ASEM
Hi n nay ASEM đang duy trì m t s nhóm công tác sau: Nhóm v tiêu
chu n ch t l ng, th t c h i quan, b o v quy n s h u trí tu , ki m d ch, chi
tiêu chính ph , Nhóm chuyên gia v đ u t (IEG), các di n đàn c a các nhà
lãnh đ o tr , b o t n di s n v n hoá, các ho t đ ng giao l u v n hoá
rãi, trên t t c các bình di n kinh t , chính tr , v n hoá, khoa h c k thu t, môi
tr ng Song, trong m c tiêu và nguyên t c ho t đ ng đã đ c p đ n ba tr
c t nh m phát tri n ASEM b n v ng và đ ng đ u Các l nh v c h p tác c a
ASEM c ng bao g m ba tr c t chính đó
1.4.1 i tho i chính tr
ASEM là m t di n đàn v i đông đ o s thành viên tham gia c a hai châu
l c Á và Âu, mà các qu c gia này l i có th ch chính tr khác nhau, nên yêu
c u v đ i tho i chính tr là đi u vô cùng quan tr ng i tho i chính tr trong
khuôn kh ASEM đã đ c ti n hành c p th ng đ nh, c p B tr ng Ngo i
giao (FMM) và c p Chuyên viên Cao c p (SOM) v các v n đ qu c t và khu
v c cùng quan tâm nh m t ng c ng hi u bi t, t c hai phía châu Á và châu
Âu Các n i dung đ i tho i khá r ng, d a vào tình hình phát tri n m i khu
v c, các v n đ th i s qu c t nh tình hình Trung ông, kh ng b qu c t ,
v khí nguyên t , v n đ xã h i, pháp quy n c bi t khi mà tình hình chính
tr qu c t và trong t ng qu c gia nói riêng đang có nh ng đi m nóng, mâu
thu n chính tr gay g t, mà th ng đi li n v i tranh giành quy n l i chính tr là
quy n l i v kinh t , v trí trên tr ng qu c t , càng làm cho tình hình qu c
Trang 20K IL
O B
O O
K S C O
M
t tr nên nóng b ng Chính tr g n li n v i kinh t , n u gi i quy t t t v n đ
chính tr, làm hài lòng t t c các bên thì l đ ng nhiên l i ích v kinh t c ng
s đ c đ m b o
1.4.2 H p tác kinh t - tài chính
V kinh t , hai châu l c đ u có nh ng ti m n ng to l n đ b tr cho nhau
nh ng v n ch a đ c khai thác tri t đ EU có th m nh v v n, công ngh và
qu n lý nh ng thi u ngu n tài nguyên và th tr ng tiêu th Trong khi các
n c châu Á có ngu n tài nguyên thiên nhiên phong phú, ngu n nhân l c d i
dào và th tr ng m r ng, đang phát tri n nhanh, nh ng c n tranh th công
ngh , v n c a châu Âu đ t ng t c h n n a
H p tác kinh t c a ASEM t p trung vào ba l nh v c th ng m i, đ u t
và tài chính đ m b o cho h p tác kinh t có hi u qu , ASEM đã l p ra m t
s nhóm, ban ph trách v kinh t nh : Nhóm đ c trách kinh t ASEM thành
l p t i ASEM 4 và đi vào ho t đ ng t tháng 3/2003 nh m th o lu n và đ a ra
các khuy n ngh c th đ t ng c ng h p tác kinh t , th ng m i và tài chính
gi a hai châu l c Thêm vào đó, h p tác th ng m i đ c thúc đ y và ho t
đ ng có hi u qu thông qua K ho ch hành đ ng thu n l i hoá Th ng m i
(TFAP), t ng c ng lu ng đ u t gi a hai châu l c thông qua K ho ch hành
đ ng xúc ti n đ u t (IPAP) Kênh Di n đàn doanh nghi p tr thành c u n i
c u n i đ t ng c ng h p tác, giao l u gi a các doanh nghi p tr hai châu l c
H p tác tài chính c ng là m t ho t đ ng kinh t sôi đ ng trong ASEM,
Trang 21K IL
O B
O O
K S C O
M
Có th nói đây là m ng h p tác có nhi u ho t đ ng đ c tri n khai và có
nhi u thành công nh t,góp ph n t ng c ng hi u bi t gi a nhân dân hai châu
l c Có th k ra đây m t s ho t đ ng nh :
- Qu Á - Âu: đ c thành l p v i m c tiêu t ng c ng hi u bi t và giao l u
gi a nhân dân hai châu l c thông qua b n ch ng trình giao l u nhân dân,
trí th c, v n hoá và tuyên truy n (đã có h n 200 d án v i h n 5000 công
dân Á và Âu tham gia)
- Trung tâm công ngh môi tr ng Á - Âu có tr s t i Thái Lan, đ t ra các
m c tiêu phát tri n b n v ng, phát tri n g n v i b o v môi tr ng
- Trong lnh v c khoa h c công ngh , H i ngh B tr ng Khoa h c - Công
ngh c ng đ c t ch c nh m đ ra các sáng ki n thúc đ y phát tri n v
công ngh , khoa h c Các thành viên ASEM cam k t xây d ng m t môi
tr ng khoa h c công ngh thu n l i cho phát tri n cân đ i và b n v ng,
thu h p kho ng cách k thu t s
- V v n hoá, nh m t ng c ng đ i tho i, giao l u và h p tác gi a các n n
v n hoá và v n minh, ASEM đã t ch c các H i ngh B tr ng v v n
hoá và v n minh l n đ u tiên t i B c Kinh vào tháng 12/2003 các n c
thành viên đã nh t trí t ng c ng h n n a đ i tho i trong l nh v c quan
tr ng này và đ ra nhi u bi n pháp c th đ tri n khai h p tác, trao đ i
gi a các n n v n hoá và v n minh
- V các v n đ y t , đ đáp ng yêu c u đ m b o phòng tránh b nh k p
th i khi mà d ch b nh ngày càng gia t ng và lây lan b t ch p biên gi i,
không gian, (SARS, Cúm gà H5N1 ), Trung Qu c đã t ch c h i th o
“X lý các d ch b nh bùng phát trong c ng đ ng” vào tháng 10/2003
Trong lnh v c này, Vi t Nam có nh ng đóng góp khá quan tr ng và tích
c c nh sáng ki n v k t h p y d c h c c truy n v i y d c h c hi n
đ i trong ch m sóc s c kho c ng đ ng
Trang 22K IL
O B
O O
K S C O
M
Nhìn l i ch ng đ ng hình thành và phát tri n c a ASEM trong nh ng
n m qua, ti n trình H p tác Á - Âu đã tr thành c u n i gi a hai châu l c, thúc
đ y s h p tác và hi u bi t l n nhau d a trên ba tr c t chính là chính tr , kinh
t và h p tác trong các l nh v c khác Trong t ng lai, H p tác Á - Âu s ngày
càng phát tri n, tr thành m t b ph n quan tr ng trong m i quan h gi a ba
châu l c l n c a th gi i là Á, Âu, và M
1.5 Các k H i ngh Th ng đ nh ASEM
K t ngày thành l p đ n nay, đã có 6 k H i ngh Th ng đ nh Á-Âu
di n ra luân phiên các thành viên hai châu l c
ASEM 1 đ c t ch c t i th đô B ng C c c a Thái Lan vào tháng
3/1996 v i ch đ “T o d ng m t quan h đ i tác m i toàn di n vì s phát
tri n m nh m h n” H i ngh đã tho thu n 17 ho t đ ng c th nh m thúc
đ y s h p tác trong các l nh v c th ng m i, đ u t , tài chính, h i quan, môi
tr ng
H i ngh Th ng đ nh l n 2 đ c t ch c vào tháng 4/1998 t i Luân ôn
(V ng qu c Anh) v i ch đ “Châu Á và châu Âu: M t quan h đ i tác
m i” ASEM 2 ti p t c đ t ra các m c tiêu nh m t ng c ng h p tác và đ t c
s cho quan h đ i tác lâu dài gi a hai châu l c H i ngh đã ra Tuyên b riêng
v tình hình tài chính châu Á Bên c nh đó, H i ngh đã đ a ra 8 sáng ki n
m i và ghi nh n 11 sáng ki n khác nh m m r ng kh n ng h p tác sang các
l nh v c khoa h c và công ngh , y t , phúc l i tr em, b o t n và phát huy các
di s n v n hoá
V i ch đ “Quan h đ i tác vì ph n vinh và n đ nh trong thiên niên
k m i”, ASEM 3 đã đ c t ch c vào tháng 10/2000 t i Xê-un (Hàn Qu c)
H i ngh đã thông qua 2 v n ki n quan tr ng là: Khuôn kh h p tác Á-Âu
2000, trong đó đ nh ra khuynh h ng, nguyên t c và nh ng u tiên ch y u
c a ASEM trong th p k đ u tiên c a th k XXI; Tuyên b c a ASEM v hoà
bình c a bán đ o Tri u Tiên; thông qua và ghi nh n 23 sáng ki n m i đ thúc
đ y h p tác gi a hai châu l c
Trang 23K IL
O B
O O
K S C O
M
ASEM 4 đ c t ch c t i Cô-pen-ha-ghen ( an M ch) vào tháng 9/2002
v i ch đ “Th ng nh t và l n m nh trong đa d ng” H i ngh đã thông qua
Tuyên b Cô-pen-ha-ghen v h p tác ch ng kh ng b , trong đó có ch ng
trình h p tác c a ASEM v ch ng kh ng b Tuyên b chính tr
Cô-pen-ha-ghen v hoà bình trên bán đ o Tri u Tiên
ASEM 5 t i Hà N i (Vi t Nam) vào tháng 10/2004, v i ch đ : “Ti n t i
quan h đ i tác Á-Âu s ng đ ng và th c ch t h n” H i ngh đã thông qua 3
v n ki n quan tr ng là: Tuyên b c a Ch t ch H i ngh Th ng đ nh Á-Âu
l n th n m; Tuyên b Hà N i v quan h đ i tác kinh t Á-Âu ch t ch h n
và Tuyên b ASEM v đ i tho i v n hoá và v n minh Thông qua 9 sáng ki n
và ghi nh n 2 sáng ki n khác ASEM 5 đánh d u m t b c phát tri n m i c a
ASEM ó là vi c m r ng thêm thành viên, bao g m 10 n c m i gia nh p
EU và 3 n c còn l i c a ASEAN
ASEM 6 t i Hen-xinh-ki (Ph n Lan) vào tháng 9/2006 v i ch đ “M i
n m ASEM: Thách th c toàn c u- ng phó chung” H i ngh đã thông qua 3
v n ki n quan tr ng là Tuyên b c a Ch t ch, Tuyên b Hen-xinh-ki v
T ng lai ASEM và Tuyên b ASEM 6 v Thay đ i khí h u ASEM6 c ng đã
thông qua m t s sáng ki n quan tr ng trong các l nh v c khác nh công ngh
thông tin, an ninh n ng l ng, xu t b n sách v ASEM ASEM 6 c ng ti p
t c m r ng thêm thành viên bao g m Mông C , Pa-kit-t ng, Ban Th Ký
ASEAN, Bun-ga-ri và Ru-ma-ni L k t n p d ki n s t ch c t i Trung Qu c
- n c đ ng cai t ch c ASEM 7
1.6 Ý ngh a c a Di n đàn H p tác Á - Âu
Nh v y, Di n đàn H p tác Á - Âu đã tr thành hi n th c nh mong
mu n c a các thành viên Quan h đ i tác Á - Âu t p trung vào 3 tr c t chính
là đ i tho i chính tr , h p tác kinh t và h p tác trong các l nh v c khác Nhìn
toàn c c thì ASEM là m t thành công
i v i châu Á, ASEM là bi u t ng cho t th m i c a châu Á trong
n n chính tr th gi i, là s th a nh n c a châu Âu đ i v i v th ngang b ng
Trang 24K IL
O B
O O
K S C O
M
c a châu Á, v i t cách là m t đ i tác chi n l c c a h trên sân kh u chính tr
th gi i ASEM giúp cho quan h châu Âu và châu Á không còn là quan h
gi a chính qu c và thu c đ a, gi a m t bên áp b c và m t bên b áp b c, mà là
quan h đ i tác bình đ ng cùng có l i
V i châu Âu, ASEM s t o đi u ki n đ EU th c hi n chính sách đ i
ngo i và an ninh chung, là ph ng ti n đ châu Âu có th cân b ng v quy n
l i kinh t và chính tr so v i M châu Á, mang l i nh ng c h i m i cho các
qu c gia châu Âu m t khu v c châu Á đ y ti m n ng
ASEM không ch có ý ngh a v i hai châu l c nói riêng mà còn mang ý
ngha đ i v i toàn b h th ng kinh t - chính tr th gi i ASEM v a giúp
t ng c ng hi u bi t và h p tác gi a hai châu l c v a góp ph n vào s n đ nh
kinh t - chính tr toàn c u ây là m t c g ng đ n i các kh i kinh t trên th
gi i l i v i nhau, ng n ch n m t m t cu c xung đ t th ng m i có th x y ra
trong t ng lai, và ph n nào làm gi m v trí bá ch c a M trên tr ng qu c
t
ASEM ra đ i đã ph n nào đáp ng đ c nhu c u c a c châu Á và châu
Âu, h p tác vì s phát tri n đ ng đ u và th nh v ng c hai châu l c ng
th i nó c ng ph n ánh xu th c a th i đ i, xu th liên k t, đa ph ng hoá, đa
d ng hoá trong quan h qu c t B ng nh ng m c tiêu, nguyên t c và c ch
ho t đ ng, các l nh v c h p tác đa d ng, r ng rãi ASEM th c s là m t c
ch đa ph ng m , có nh ng đóng góp nh t đ nh trong h p tác c a hai châu
l c Á và Âu, đ ng th i làm cân b ng cán cân kinh t -chính tr th gi i
H I NGH TH NG NH Á - ÂU L N TH 5 (ASEM 5)
Trang 25K IL
O B
O O
K S C O
M
T I HÀ N I N M 2004
2.1 Nh ng n l c c a Vi t Nam
2.1.1 Ki n ngh đ ng cai t ch c ASEM5 t i Hà N i - Vi t Nam n m 2004
Là m t trong 26 thành viên sáng l p ASEM vào tháng 3/1996 t i B ng
C c - Thái Lan, Vi t Nam có c h i tham gia đ y đ và tích c c vào các ho t
đ ng c a Di n đàn ngay t nh ng ngày đ u m i khai sinh Có m t trong h u
h t các ch ng trình c a ASEM, tham d đ y đ b n H i ngh Th ng đ nh Á
– Âu đ c t ch c luân phiên các n c thành viên hai châu l c, Vi t Nam
th y rõ t m quan tr ng c a Di n đàn này và mong mu n đ ng cai t ch c H i
ngh Th ng đ nh Á - Âu l n th 5 (ASEM 5) n m 2004
c s đ ng ý c a Th t ng Chính ph , t i cu c h p các Quan ch c
Cao c p ASEM Th ng H i - Trung Qu c ngày 7/1/2002, Vi t Nam đã
chính th c thông báo nguy n v ng này và đ c s ng h nhi t tình c a các
thành viên ASEM T i H i ngh Th ng đ nh Á - Âu l n th 4 (ASEM 4)
Cô-pen-ha-gen - an M ch t ngày 22 - 24/9/2002, các v lãnh đ o ASEM đã
nh ng Vi t Nam đã ch đ ng, tích c c trong công tác chu n b ngay t n m
2003 và nh ng ngày đ u n m 2004 C n c nói chung và nhân dân Hà N i
nói riêng sôi đ ng, hào h ng chu n b th t t t c v v t ch t và tinh th n cho
Trang 26K IL
O B
O O
K S C O
H i ngh C p cao ASEM 5 di n ra trong nh ng n m đ u c a th k XXI,
vào th i đi m hai châu l c c ng nh th gi i ch ng ki n nh ng phát tri n và
thay đ i quan tr ng, tình hình di n bi n nhanh chóng, ph c t p, c h i xen l n
nh ng thách th c ng th i c ng đánh d u g n m t th p k ra đ i và phát
tri n c a ASEM, và l n đ u tiên s đ c m r ng Nhìn l i ti n trình c a Di n
đàn, nh ng u và khuy t đi m, Vi t Nam đã đ ngh và đ c các n c nh t trí
ch đ bao trùm c a H i ngh C p cao là “Ti n t i quan h đ i tác Á - Âu
s ng đ ng và th c ch t h n” (Further Revitalising and Substantiating the
Asia – Europe Partnership), v i mong mu n ASEM 5 s tr thành m t d u n
quan tr ng trong vi c c ng c và phát tri n h n n a quan h đ i tác bình đ ng
gi a hai châu l c c b r ng và chi u sâu, đ a ti n trình H p tác Á - Âu lên
m t t m cao m i, s ng đ ng và th c ch t h n, đi vào chi u sâu, đáp ng
nguy n v ng và l i ích c a nhân dân các qu c gia c hai châu l c ng
th i, góp ph n nâng cao s c s ng, tính h p d n và kh n ng đóng vai trò quan
tr ng c a ASEM trong m t th gi i toàn c u hoá, thúc đ y hoà bình, n đ nh,
phát tri n ph n vinh và ti n b xã h i trên toàn th gi i
Theo thông l c a ASEM, các h i ngh c p cao không có ch ng trình
ngh s c th , khuôn m u, mà các v lãnh đ o có th th o lu n m t cách c i
m , th ng th n v các v n đ c a ASEM và các v n đ liên quan đ n khu v c
và qu c t cùng quan tâm Tuy nhiên, đ t p trung vào các v n đ c a ch đ
chính trong h i ngh , các thành viên ASEM đã nh t trí v m t danh m c các
v n đ s đ c trao đ i d a trên ba tr c t h p tác chính là chính tr , kinh t và
h p tác trên các l nh v c khác (v n hoá - xã h i - giáo d c - khoa h c và công
ngh )
Trang 27K IL
O B
O O
K S C O
M
i v i m i tr c t h p tác đ u có ch ng trình và n i dung riêng, th o
lu n v các v n đ đ c các n c thành viên và c ng đ ng th gi i cùng quan
tâm V chính tr , trong b i c nh th gi i và khu v c đang ph i đ i phó v i
nh ng thách th c truy n th ng và phi truy n th ng, các v lãnh đ o s trao đ i
v ch đ “Tình hình qu c t và nh ng thách th c toàn c u m i” Trong đó,
ASEM s c g ng đóng góp nhi u h n n a cho n l c h p tác qu c t , đ c bi t
trong khuôn kh Liên h p qu c, nh ng phát tri n m i nh t châu Á và châu
Âu, các v n đ qu c t cùng quan tâm khác
V tr c t kinh t , ch đ chính là “T ng c ng h p tác kinh t Á - Âu
trong b i c nh toàn c u hoá và ch ngh a khu v c m i” nh m ph n ánh
mong mu n c a các thành viên ASEM đ a ra nh ng bi n pháp h u hi u đ
h p tác kinh t ASEM không ch d ng l i trao đ i v chính sách mà còn ph i
mang l i nh ng k t qu c th và thi t th c cho t ng thành viên, th c ch t h n,
góp ph n gi m kho ng cách phát tri n gi a các n c thành viên D ki n,
ASEM 5 s ra “Tuyên b Hà N i v quan h đ i tác kinh t Á - Âu ch t ch
h n”
V tr c t cu i cùng, các v lãnh đ o s ti p t c đ i tho i v v n hoá - v n
minh đã đ c kh i x ng t ASEM 4 Ch đ chính là “ a d ng v n hoá:
b o t n v n hoá dân t c trong k nguyên thông tin và toàn c u hoá” D
ki n, h i ngh s ra “Tuyên b ASEM v đ i tho i gi a các n n v n hoá - v n
minh” sau khi th o lu n các v n đ này (Ph l c 11)
Qua g n m t th p k t n t i và phát tri n, v i tri n v ng ASEM s m
r ng, s ho t đ ng nh th nào trong nh ng n m s p t i, các nhà lãnh đ o s
dành m t phiên h p đ bàn v “T ng lai ASEM” nh m v ch ra nh ng đ nh
h ng cho s c ng c và phát tri n c a ASEM trong th p k t i
V th i gian t ch c h i ngh , các thành viên ASEM nh t trí đ xu t c a
Vi t Nam, s t ch c H i ngh Th ng đ nh Á-Âu l n th n m (ASEM 5) vào
hai ngày 8 và 9 tháng 10 n m 2004 t i Th đô Hà N i c a n c CHXHCN
Vi t Nam
Trang 28K IL
O B
O O
K S C O
M
2.1.2.2 C c u t ch c c a H i ngh Th ng đ nh Á-Âu l n th 5 (ASEM 5)
chu n b t t cho ASEM 5, v c c u t ch c, ngày 1/4/2003, Th
t ng Chính ph đã thành l p “U ban qu c gia v chu n b và t ch c h i
ngh C p cao ASEM 5” g i t t là U ban Qu c gia v ASEM 5 do Phó Th
t ng V Khoan làm Ch t ch và B tr ng Ngo i giao Nguy n Dy Niên là
Phó Ch t ch U ban, v i s tham gia c a 14 B , ngành liên quan
Bên d i U ban Qu c gia là 5 ti u ban ph trách các m ng vi c c th
chu n b cho H i ngh Th ng đ nh, bao g m Ti u ban N i dung, Ti u ban L
tân, Ti u ban V t ch t - H u c n, Ti u ban An ninh - Y t và Ti u ban V n hoá
- Tuyên truy n cho h i ngh U ban có m t b ph n th ng tr c giúp vi c là
Ban Th ký ASEM 5, đ t t i B Ngo i giao (Xem ph l c 5)
V c ch ph i h p, U ban Qu c gia v ASEM5 là b máy cao nh t c a
Chính ph ch u trách nhi m xây d ng k ho ch t ch c H i ngh Th ng đ nh
Á - Âu l n th 5 (ASEM 5), giám sát và ch đ o các ti u ban trong vi c th c
thi các k ho ch này, nh m đ m b o công tác chu n b v m i m t t n i dung,
v t ch t h u c n, v n hoá - tuyên truy n, l tân c ng nh đ m b o an ninh - y
t cho h i ngh 5 ti u ban k trên, tu vào ch c n ng và nhi m v c a mình, s
chu trách nhi m lên danh m c công vi c, các l trình th c hi n và tri n khai
các l trình đó, báo cáo th ng xuyên lên Chính ph thông qua Ch t ch U
ban Qu c gia v nh ng công tác tri n khai thu c trách nhi m c a mình
Th th c ho t đ ng cao nh t c a U ban Qu c gia v ASEM 5 là các cu c
h p c a U ban, th ng di n ra kho ng 2 tháng m t l n, nh m rà soát các ho t
đ ng đang đ c các ti u ban tri n khai, đánh giá l i tình hình và công tác
chu n b c ng nh đ a ra nh ng yêu c u th c hi n cho các ti u ban trong th i
gian t i c p d i, các ti u ban c ng th ng xuyên có các cu c h p riêng
c a mình ho c liên ti u ban đ ph i h p th c hi n m t cách t t nh t
Nh v y, c ch ho t đ ng và cách th c ph i h p gi a các c quan Vi t
Nam nêu trên đ u nh m m c đích b o đ m cho công tác chu n b và t ch c
Trang 29K IL
O B
O O
K S C O
M
ASEM5 đ c di n ra suôn s , đúng ti n đ và đáp ng yêu c u c a m t H i
ngh C p cao
2.1.2.3 Nh ng chu n b c th cho ASEM 5
H i ngh Th ng đ nh Á - Âu l n th 5 (ASEM 5) t i Hà N i có s tham
gia c a g n 1000 đ i bi u thu c 38 đoàn nguyên th qu c gia (25 n c EU, 10
n c ASEAN, 3 n c ông B c Á) và Ch t ch U ban châu Âu (EC) ây là
s ki n tr ng đ i mang ý ngh a chính tr , kinh t và đ i ngo i sâu r ng c a hai
khu v c Á và Âu Nh n th c rõ t m quan tr ng c a vi c t ch c t t h i ngh
l n này, c n c nói chung và U ban Qu c gia v ASEM 5 nói riêng đã vào
cu c, tích c c tri n khai các công tác chu n b v m i m t cho ASEM 5 T i
cu c h p l n th nh t c a U ban Qu c gia v ASEM 5 ngày 10/6/2003, Ch
t ch U ban V Khoan đã đ a ý ki n ch đ o v ph ng châm t ch c h i ngh
là “N l c cao nh t đ t ch c m t H i ngh C p cao ASEM t i Vi t Nam
đàng hoàng, tr ng th , mang d u n Vi t Nam nh ng ti t ki m và an toàn”
V c s v t ch t, các đ a đi m t ch c các ho t đ ng chính th c c a h i
ngh nh l khai m c, b m c, các phiên h p chính th c c a các Tr ng đoàn
(Trung tâm H i ngh Qu c t , Trung tâm Báo chí ASEM ) đã đ c Ban T
ch c kh n tr ng nâng c p và xây d ng m i, công tác ch n b ch n , ngh
ng i, ph ng ti n đi l i cho các quan khách , đào t o đ i ng cán b , nhân
viên ph c v , lái xe và l c l ng s quan liên l c c ng đ c g p rút ti n hành,
nh m đáp ng t t nh t yêu c u v th i gian
V công tác b o đ m an toàn cho h i ngh : Nh n th c rõ t m quan tr ng
c a công tác này, t i cu c h p l n th nh t c a U ban Qu c gia v ASEM 5
ngày 10/6/2003, Phó Th t ng V Khoan đã kh ng đ nh “công tác b o đ m
an ninh cho H i ngh C p cao là m t trong nh ng n i dung quan tr ng hàng
đ u trong quá trình chu n b H i ngh C p cao” và ch đ o cho Ti u ban An
ninh chu trách nhi m th c hi n công tác b o v an ninh, nh m b o đ m t t
nh t cho ASEM 5 t i Hà N i đ c di n ra an toàn tuy t đ i Các ho t đ ng
t ng th liên quan đ n công tác an ninh đ u đ c kh n tr ng tri n khai, v i
Trang 30K IL
O B
O O
K S C O
tiêu đ c l c l ng b o v xây d ng, luy n t p và di n t p thu n th c
Công tác h u c n, an toàn v sinh th c ph m, an toàn ph ng ti n, thi t b
k thu t t i n i di n ra h i ngh đ c chu n b chu đáo Các ph ng án b o
đ m giao thông, tr t t đô th , phòng cháy ch a cháy, y t , c u h giao thông
c ng đ c di n t p nh m ng phó k p th i v i nh ng tình hu ng b t ng x y
ra
Ngày 2/10, t i H i tr ng Ba ình đã di n ra bu i t ng duy t l khai m c
H i ngh C p cao Á- Âu (ASEM 5) t i Hà N i Phó Th t ng V Khoan, Ch
t ch U ban Qu c gia v ASEM 5 đã t i d và ch đ o tr c ti p M c dù ch là
bu i T ng di n t p nh ng “L khai m c ASEM5” di n ra trong không khí th t
trang nghiêm, m cúng và sang tr ng v i màn trình di n ngh thu t nh nhàng,
ng n g n c a n c ch nhà Vi t Nam T t c các nghi th c đ u đ c cân nh c
k l ng sao cho v a phù h p v i thông l qu c t v a th hi n s tr ng th
c a n c ch nhà Vi t Nam
“Cho t i gi phút này, m i vi c đã vào gu ng, Vi t Nam đã s n sàng cho
ASEM 5” Phó Th t ng V Khoan có đ lý do đ t tin mà tuyên b nh
v y B tr ng Ngo i giao Nguy n Dy Niên cho bi t, trong bu i g p các đ i
s ASEM t i Hà N i hôm 1/10, t t c đ u “đ ng thu n” khi dùng ch
“perfect” đ đánh giá công tác chu n b c a n c ch nhà Vi t Nam ây c ng
là thông đi p mà Vi t Nam mu n g i t i th gi i: Vi t Nam hoàn toàn có kh
n ng t ch c nh ng h i ngh quy mô l n nh v y
Công tác chu n b cho ASEM 5 đã đ c hoàn t t, ch còn ch ngày di n
ra H i ngh Th ng đ nh Á - Âu l n th 5 (ASEM 5)
C Hà N i vì ASEM 5 ASEM 5 di n ra đúng d p Hà N i chu n b k
ni m 50 n m ngày gi i phóng th đô ây là m t s ki n tr ng đ i th hi n uy
Trang 31K IL
O B
O O
K S C O
M
tín và v th c a Vi t Nam đang ngày càng đ c nâng cao trên tr ng qu c t
Hà N i đang t rõ kh n ng th c hi n b c đ t phá v đ i m i t duy và kh
n ng hành đ ng, làm cho th đô chuy n bi n sâu r ng, m nh m trong nhi u
l nh v c t kinh t - xã h i đ n v n hoá, y t , giáo d c và n p s ng, x ng đáng
là th đô ngàn n m v n hi n ASEM 5 là c h i l n cho Hà N i và c n c
qu ng bá hình nh đ t n c v i b n bè qu c t ng th i th hi n b n s c v n
hoá Vi t Nam trong ng x , giao ti p v i ng i n c ngoài, t o m t hình nh
sâu s c và đ m nét v ng i Tràng An thanh l ch, giàu lòng m n khách Tinh
th n “c Hà N i vì ASEM 5” s đ c th hi n sinh đ ng trong d p này, và
ch c ch n s đ c nuôi d ng và phát huy t t h n, đa d ng và phong phú h n
n a trong nh ng d p có s ki n qu c t di n ra t i th đô ta
2.1.3 Các ho t đ ng v n hoá - tuyên truy n h ng t i ASEM5
Là n c ch nhà c a H i ngh Th ng đ nh l n th n m Di n đàn h p tác
Á - Âu (ASEM 5), bên c nh công tác chu n b th t t t cho h i ngh c ng c n
chú tr ng đ n công tác tuyên truy n đ m i ng i dân Hà N i và nhân c n c
đ u bi t đ n t m quan tr ng c a h i ngh và th y đ c tinh th n c n c vì
ASEM 5 ây c ng là c h i đ qu ng bá hình nh đ t n c nên chúng ta c n
cho ng i dân nh n th c sâu s c v ASEM 5
Công tác tuyên truy n đã đ c th c hi n t cu i n m 2003, r t nhi u cu c
h p báo, các khoá đào t o và gi i thi u cho báo chí qu c t và Vi t Nam v
ASEM 5 đã đ c lên k ho ch theo t ch c c a B Ngo i giao và B V n hoá
- Thông tin, góp ph n đ a hình nh c a ASEM 5 đ n đ c r ng rãi v i ng i
dân m t cách nhanh chóng và hi u qu nh t
T tháng 6/2004, các ho t đ ng tuyên truy n cho ASEM 5 đã b t đ u
đ c tri n khai liên t c trên các ph ng ti n thông tin đ i chúng nh báo, đài
phát thanh và truy n hình, Thông t n xã, và qua các ho t đ ng c a các s v n
hoá, c c v n hóa, thông tin c s v i nh ng n i dung phong phú, h p d n
nh thi t k bi u t ng cho ASEM 5, thi v tranh c đ ng, in t r i v ASEM
5, phim tài li u gi i thi u v công tác chu n b Nh ng ho t đ ng này v a
Trang 32K IL
O B
O O
K S C O
M
giúp cho vi c t ng s hi u bi t c a ng i dân v ASEM, v a tranh th s
h ng ng và ng h đ công tác chu n b cho ASEM 5 thêm hi u qu và
nhanh chóng
Ngày 30/9/2004, t i Hà N i, B Ngo i giao đã chính th c phát hành cu c
sách “ASEM 5 - Di n đàn H p tác Á-Âu Ti n t i quan h đ i tác s ng đ ng
và th c ch t h n” Cu n sách trình bày khái quát b i c nh ra đ i và quá trình
phát tri n c a ASEM, nh ng đóng góp c a Vi t Nam trong H p tác Á-Âu,
công tác chu n b cho ASEM 5 và m t s v n ki n quan tr ng c a Ti n trình Á
- Âu ây th c s là tài li u h u ích đem đ n cho b n đ c m t cái nhìn toàn
2.1.3.1 Thi t k lôgô cho ASEM 5
Có th nói đây là m t công tác quan tr ng th hi n ý t ng và nguy n
v ng c a n c ch nhà Vi t Nam Theo thông l , qu c gia đ ng cai H i ngh
Th ng đ nh Á-Âu (ASEM) đ u ph i xây d ng bi u t ng riêng cho t ng H i
ngh C p cao K th a nh ng thành t u trong công tác chu n b cho các h i
l a hoà quy n vào nhau, bên d i là dòng ch ASEM 5, Hà N i 2004 t ng
tr ng cho s g n k t Á - Âu c ng nh tri n v ng h p tác sâu r ng c a hai châu
l c vì s hoà bình, th nh v ng và phát tri n b n v ng Các d i l a th hi n
b n s c v n hoá dân t c, đ c tr ng c a hai châu l c: d i l a màu xanh đ c l y
c m h ng t màu xanh c a Liên minh châu Âu, t ng tr ng cho các thành
Trang 33K IL
O B
O O
K S C O
M
viên EU Còn d i l a màu vàng t ng tr ng cho n n v n minh lúa n c, t ng
tr ng cho các thành viên châu Á Màu đ bên d i v a mang d u n Vi t
Nam, v a t ng tr ng cho s c s ng m nh m c a Di n đàn h p tác Á -Âu
Toàn b bi u t ng g i lên hình nh cánh chim hoà bình v a th hi n nhi u ý
ngha khác n a ó là ch vi t t t c a tên n c ch nhà đ ng cai ASEM 5: V -
Vi t Nam; th hai là s l n t ch c h i ngh c p cao: V - 5, và cu i cùng là th
hi n mong mu n c a các n c tham gia ASEM 5: Victory: chi n th ng và
chi n th ng, v i mong mu n ASEM 5 s mang l i nhi u k t qu t t đ p, nâng
cao h n n a hình nh c a Di n đàn và Vi t Nam nói riêng khi t ch c h i ngh
này Th c s đây là m t bi u t ng r t đ p và bao hàm nhi u ý ngh a sâu s c
(Ph l c 12)
2.1.3.2 L p trang Web v ASEM 5
ây là m t ho t đ ng nh nm tuyên truy n cho ASEM 5, đ ng i dân
Vi t Nam nói chung và nhân dân th gi i có th hi u rõ nh ng ho t đ ng trong
th i gian di n ra ASEM 5
B Ngo i giao đã xây d ng trang web riêng cho ASEM 5 theo đ a ch :
http:// www asem5.gov.vn v i nhi m v cung c p nh ng thông tin liên quan
t i h p tác Á-Âu nói chung và ASEM 5 t i Vi t Nam nói riêng Nh ng trang
thông tin này đ c l u hành b ng c ti ng Anh và ti ng Vi t đ thu n l i cho
m i ng i dân, nh m ph c v các đ i t ng thu c các l nh v c khác nhau có
nhu c u tìm hi u v h i ngh ây th c s là kênh thông tin quan tr ng và
thu n ti n đ nâng cao hi u bi t c a ng i dân, tuyên truy n, qu ng bá v
ASEM5 nói chung và v đ t n c Vi t Nam hoà bình, m n khách
2.1.3.3 Thi v tranh c đ ng v ASEM và ASEM5
Cu c thi nh m tuyên truy n cho ASEM 5, t o b u không khí sôi n i, hào
h ng tr c th m H i ngh C p cao l n th n m này Ngày 13/5/2004, C c V n
hoá thông tin c s , B V n hoá - Thông tin đã t ch c l phát đ ng cu c thi
sáng tác tranh c đ ng cho ASEM 5 Cu c thi đã đ c l u hành r ng rãi trong
m i ng i dân, nh n đ c s tham gia, h ng ng c a nhi u t ng l p nhân
Trang 34K IL
O B
O O
K S C O
M
dân Trong h n m t tháng phát đ ng cu c thi t 13/5 đ n 15/6/2004, đã có 399
b c ho tham gia d thi c a h n 250 tác gi trên toàn qu c, c chuyên và
không chuyên v i nhi u th lo i tranh mang nhi u ý ngh a sâu s c Nh ng tác
ph m này s đ c n hành thành các t p in tranh c đ ng và các tài li u tuyên
truy n V i n i dung các b c tranh là “Ti n t i quan h đ i tác Á - Âu s ng
đ ng và th c ch t h n”, m i ng i có th hi u đ c nh ng t t ng c b n
c a di n đàn, t ng c ng hào h ng v tinh th n ASEM 5
2.1.3.4 Liên hoan ngh thu t bi u di n trong ASEM5
Ho t đ ng v n hoá - v n ngh chào m ng ASEM 5 di n ra sôi đ ng trong
nh ng ngày g n k h i ngh Liên hoan ngh thu t bi u di n ASEM c ng là
m t trong nh ng ho t đ ng đó Trong ch ng trình bi u di n, có hai hai ho t
đ ng chính là Liên hoan các ban nh c Pop/Rock và thi t k m u th i trang Á
-Âu di n ra t i Hà N i và TP H Chí Minh trong g n m t tháng t cu i tháng 9
đ n đ u tháng 10/2004
Liên hoan các ban nh c Pop/Rock Á - Âu di n ra v i s tham gia c a các
ban nh c n i ti ng c a n c ngoài và Vi t Nam ây là m t đêm nh c th t s
sôi đ ng, không gian ng p tràn ti ng nh c, ti ng tr ng, ti ng hát, t t c hoà
quy n l i trong tình h u ngh , tinh th n đoàn k t, h p tác ASEM, đ l i nh ng
n t ng t t đ p trong lòng nh ng ng i đ n d
êm th i trang Á - Âu c ng di n ra th t sôi đ ng Nhi u nhà t o m u n i
ti ng c a châu Á và châu Âu đã tham gia Liên hoan thi t k Có hai đêm di n
th i trang là t i Hà N i và TP H Chí Minh do h n 100 ng i m u duyên
dáng, n i ti ng c a Vi t Nam trình di n
ây là nh ng ho t đ ng tuyên truy n đ y màu s c, âm nh c và mang đ m
phong cách Á-Âu, thu hút đ c s chú ý c a đông đ o t ng l p nhân dân
Bên c nh đó còn có m t lo t các ho t đ ng khác nh Liên hoan phim Á -
Âu t ngày 10 đ n 29/9/2004 t i Hà N i Các ho t đ ng chào m ng ASEM 5
nh Liên hoan ngh thu t bi u di n châu Á l n th 3 di n ra t i Cung V n hoá
Trang 35K IL
O B
O O
K S C O
M
H u ngh Hà N i t ngày 2 đ n 6/10/2004 đ chào m ng ASEM 5, k ni m 50
n m gi i phóng th đô, (Ph l c 7)
2.3 Các ho t đ ng h i th o bên l h ng t i ASEM 5
Bên c nh vi c đ ng cai t ch c H i ngh Th ng đ nh Á - Âu l n th 5
(ASEM5), Vi t Nam còn ti n hành t ch c nh ng ho t đ ng h i th o bên l
h i ngh nh m h tr tích c c cho thành công c a ASEM 5
2.3.1 Di n đàn Lãnh đ o tr Á - Âu l n th 7
Di n ra t ngày 25 - 29/8/2003 t i TP H Chí Minh” H n 100 đ i bi u
đ n t 22 n c thành viên ASEM đã tham d Di n đàn V i ch đ chính là
“T ng c ng h p tác Á - Âu: C h i và thách th c trong b i c nh toàn c u
hoá m i”, các v lãnh đ o bàn v nh ng v n đ cùng quan tâm trong ASEM
bao g m n m ch đ chính là: Ti n trình ASEM đánh giá thành t u: xác đ nh
c h i và thách th c s p t i; ti n t i t ng tr ng kinh t b n v ng châu Á và
châu Âu: Nh ng thách th c m i c a b i c nh toàn c u đang đ nh hình; Nh ng
thách th c chính tr m i: Quan đi m c a hai châu v h p tác Á - Âu đ ng
phó; Xác đ nh giá tr chung gi a hai châu: i u hoà s khác bi t; Vai trò c a
giao l u nhân dân trong vi c t ng c ng h p tác Á - Âu
K t thúc Di n đàn, các đ i bi u đã ra “Thông đi p t thành ph H Chí
Minh”, t ng k t nh ng n i dung đ c th o lu n và đ a ra m t s khuy n ngh
đ t ng c ng h n n a hi u qu trong ho t đ ng c a Di n đàn, trình lên
ASEM5
V i tính ch t đ c đáo, m i m , tr trung và vai trò then ch t trong m i
quan h gi a gi i tr hai châu l c, Di n đàn này dã t o ta c h i l n đ th h
tr chia s ý t ng và t ng c ng đóng góp cho các m c tiêu c a ASEM nói
chung và ASEM 5 nói riêng
2.3.2 H i ngh i tác Ngh vi n Á - Âu l n th 3 (ASEP 3)
Trang 36K IL
O B
O O
K S C O
M
D i s t ch c c a Qu c h i n c CHXHCN Vi t Nam, h i ngh di n ra
t i thành ph Hu t ngày 25 đ n 26/3/2004 v i ch đ “Ti n t i C p cao
ASEM 5, ti ng nói c a các ngh s vì h p tác Á - Âu”
V i ch đ bao trùm là “Ti n t i C p cao ASEM 5, ti ng nói c a các ngh
s vì s h p tác Á - Âu” N i dung c a H i ngh bao g m b n phiên trao đ i v
các lnh v c an ninh, kinh t , v n hoá và h p tác Á - Âu Di n đàn đ c bi t đ
ngh chính ph các n c ASEM cung c p s tr giúp c n thi t đ Vi t Nam
s m gia nh p WTO
Di n đàn đã ra Tuyên b cu i cùng c a ASEP 3, đ a ra các khuy n ngh
c th cho ASEM 5 nh m đ a h p tác Á - Âu tr nên thi t th c h n, sâu r ng
h n, s ng đ ng h n, đ ng th i kh ng th i kh ng đ nh cam k t thúc đ y m i
quan h liên ngh vi n châu Á và châu Âu và đ y m nh các kênh k t h p gi a
ASEP và ASEM Thông qua đó, Di n đàn đ i tác Ngh vi n Á - Âu s đ c c
ch hoá, t ch c luân phiên hai châu l c theo đ nh k hai n m m t l n tr c
m i k ASEM
2.3.3 Di n đàn đ i tho i Thanh niên Á - Âu l n th 3
Di n đàn di n ra t ngày 28/6 - 2/7/2004 t i Hà N i v i ch đ “Di n đàn
Thanh niên ASEM v phát tri n b n v ng: T ng c ng h p tác gi a thanh
niên Á - Âu” Tham gia Di n đàn l n này có kho ng 70 đ i bi u, quan sát viên
đ i di n các t ng l p thanh niên c a các n c thành viên ASEM Di n đàn
thông qua b n phiên h p toàn th và b n phiên th o lu n nhóm, mà v n đ
quan tr ng đ c t p trung th o lu n, phân tích là phát tri n b n v ng v i các
khía c nh xã h i, kinh t , môi tr ng và xây d ng th ch
K t thúc Di n đàn, các đ i bi u đã nh t trí thông qua Tuyên b chung v
phát tri n b n v ng, trong đó nh n m nh vai trò, nhi m v c a thanh niên và
s h tr c a chính ph các n c ASEM c bi t, Di n đàn đã có sáng ki n
thi t l p m ng l i thanh niên Á - Âu v phát tri n b n v ng v i nh ng cam
k t xác l p c ch trao đ i thông tin thanh niên, ch ng trình giao l u thanh
niên, t ch c Di n đàn các doanh nghi p tr
Trang 37K IL
O B
O O
K S C O
M
2.3.4 Các Cu c h p các quan ch c c p cao chu n b cho ASEM 5
Ngày 6/10/2004, t i khách s n Dae-woo, đã di n ra Cu c h p các quan
ch c cao c p (ASEM SOM) đ chu n b cho ASEM 5 Tr c đó đã di n ra
Cu c h p các quan ch c cao c p châu Á, Cu c h p các i u ph i viên ASEM
Tr lý B tr ng Ngo i giao, Tr ng đoàn ASEM SOM Vi t Nam Nguy n
Trung Thành đã ch trì các cu c h p này ây là nh ng cu c h p có ý ngh a
h t s c quan tr ng, là nh ng chu n b cu i cùng c a các quan ch c cao c p
tr c th m ASEM 5, đ rà soát và hoàn t t các công tác chu n b v m i m t
cho H i ngh C p cao Các quan ch c c p cao đã th o lu n và nh t trí v danh
m c các v n đ s đ c th o lu n t i H i ngh C p cao ASEM 5, các ch ng
trình làm vi c c a ASEM 5 và so n th o các v n ki n s đ c thông qua t i
H i ngh
Ngay sau khi k t thúc cu c h p, Tr ng đoàn ASEM SOM Vi t Nam
Nguy n Trung Thành và Tr ng đoàn ASEM SOM Nh t B n Hi-tô-si
Ta-na-ka, Tr ng đoàn ASEM SOM Hà Lan Rô-bet Mi-le, Tr ng đoàn ASEM
SOM c a U ban châu Âu Pho-ki-ong Pho-ti-a-dat và Giám đ c đi u hành
Qu Á - Âu (ASEF), i s en-phin Cô-lôm đã b m nút khai tr ng Trang
thông tin ASEM Vi c khai tr ng Trang thông tin ASEM là đ tri n khai
quy t đ nh c a H i ngh B tr ng Ngo i giao l n th 6 vào tháng 4 v a qua
Trang thông tin ASEM là n i l u tr , ti p nh n và ph bi n thông tin v
ASEM
2.3.5 Di n đàn Doanh nghi p Á - Âu l n th 9 (AEBF 9)
Di n ra trong hai ngày 7 và 8/10/2004 ây là m t trong nh ng ho t đ ng
quan tr ng h ng t i ASEM 5 Trong phiên h p, các đ i bi u đã th o lu n
nh ng v n đ r t thi t th c nh m t ng c ng quan h h p tác kinh t hai châu
l c, thúc đ y h n n a vai trò c a h p tác kinh t - m t trong ba tr c t h p tác
Á - Âu lên m t t m cao m i, ti n t i quan h kinh t s ng đ ng và th c ch t
h n, đáp ng đ c mong mu n c a các thành viên khi tham gia ASEM ây
Trang 38K IL
O B
O O
K S C O
M
c ng chính là c h i đ doanh nghi p hai châu l c có c h i g p g , t ng
c ng thêm s hi u bi t và h p tác v i nhau
Bên c nh các ho t đ ng chính trên đây, m t lo t các ch ng trình khác
c ng đã di n ra, sôi n i và mang nhi u ý ngh a, ph c v đ c l c cho ASEM 5:
Di n đàn Công đoàn Á - Âu vào ngày 24/4/2004 v i ch đ “Di n đàn Công
đoàn ti n t i ASEM 5”, Di n đàn nhân dân ASEM l n th ba vào ngày 6 đ n
10/9/2004 v i ch đ “Hành đ ng c a nhân dân v an ninh, con ng i châu
Á và châu Âu”, mà n i dung c b n là “Hoà bình và an ninh” t i Hà N i
Nh ng Di n đàn này cho ta th y ASEM là m t ti n trình h p tác dành cho t t
c ng i dân hai châu l c, nh ng ai quan tâm t i Di n đàn, t t c vì m c tiêu
đoàn k t, h p tác và phát tri n b n c ng c hai châu l c Á, Âu
2.4 L k t n p 13 thành viên m i vào ASEM
Ngày 7/10/2004, t i Khách s n Dae - woo di n ra L k t n p 13 thành
viên m i vào ASEM Bu i l có s tham gia c a Th t ng Phan V n Kh i,
các quan ch c cao c p và đ i di n c a 13 thành viên m i c a ASEM Bu i l
di n ra trong không khí trang nghiêm, ng n g n Sau bài phát bi u c a Th
t ng Vi t Nam Phan V n Kh i là nghi th c kéo qu c k c a 13 thành viên
m i, k t thúc là l i phát bi u c a Th t ng Cam-pu-chia đ i di n cho 3 n c
ông Nam Á và Th t ng Et-xtô-ni-a, đ i di n cho 10 n c EU Các v lãnh
đ o 13 n c đ u t rõ ni m vui m ng khi đ c công nh n là thành viên chính
th c c a ASEM và h a r ng s n l c h t mình đ H p tác Á - Âu phát tri n
h n n a trong nh ng th p nên t i
Danh sách 13 n c thành viên m i: M i n c EU là: Ba Lan ,
Et-to-ni-a, Hung-ga-ri, Lat-vi-Et-to-ni-a, Lít-vEt-to-ni-a, Man-tEt-to-ni-a, Séc, Síp, Slô-va-ki-Et-to-ni-a, Slo-ve-ni-a và ba
n c ông Nam Á là: Cam-pu-chia, Lào và Mi-an-ma
2.5 H i ngh Th ng đ nh Á - Âu ASEM 5
H i ngh Th ng đ nh Á - Âu đ c t ch c hai n m m t l n, luân phiên
các qu c gia thành viên ASEM Tr c ASEM 5 là ASEM 4 t i Cô-pen-ha-ghe
Trang 39K IL
O B
O O
K S C O
M
( an M ch) n m 2002 chu n b t ch c H i ngh Th ng đ nh s di n ra
t i Vi t Nam ASEM 5, chúng ta hãy xem xét tình hình qu c t và khu v c
tr c th m ASEM5 ra sao?
Trang 40K IL
O B
O O
K S C O
Hoa K cùng v i các đ ng minh là Anh, Tây Ban Nha và m t vài n c khác
đã phát đ ng cu c chi n xâm l c I-r c Cu c chi n ch ng kh ng b do M
c m đ u không nh ng không tiêu di t đ c b n kh ng b mà còn làm cho tình
hình càng tr nên c ng th ng, các ho t đ ng kh ng b ngày càng gia t ng t l
thu n v i nh ng n l c c a M
Ti p theo h u qu ch ng kh ng b c a M , tình hình hai châu l c Á và
Âu c ng không m y sáng s a Liên ti p các v đánh bom di n ra t i châu Á
(nh v đánh bom khu di l ch Ba-li c a In-đo-nê-xi-a làm ch t h n 200 ng i),
và châu Âu (v đánh bom nhà ga Ma-đ -rit (Tây Ban Nha) l y đi h n 200
m ng ng i thu c 11 qu c t ch khác nhau )
Nh ng ho t đ ng ch ng phá điên cu ng c a l c l ng kh ng b qu c t
làm cho tình hình th gi i và hai châu l c nói riêng đ ng tr c nh ng thách
th c khôn l ng và đòi h i ph i có bi n pháp ng n ch n nh m đ m b o hoà
bình an ninh cho toàn th gi i
Bên c nh các v n đ an ninh truy n th ng, còn có nh ng thách th c phi
truy n th ng nh n n di c b t h p pháp, r a ti n, buôn bán ph n , tr em,
dch b nh, suy thoái môi tr ng c ng ngày tr nên tr m tr ng
Tuy nhiên, bên c nh nh ng thách th c đ t ra trên, b c tranh toàn c u
c ng có nh ng đi m sáng đáng m ng
V chính tr , đó là xu th đa ph ng hoá, nhi u c c đang d n xu t hi n đ
đ i phó v i chính sách đ n ph ng, m t c c c a M M t s qu c gia l n nh