Xây dựng các yêu cầu phần mềm đối với một cổng thông tin trường đại học

Như đã phân tích ở trên thì yêu cầu công việc của trang web là cácyêu cầu mức cao của khách hàng về phần mềm thể hiện ở khả năng,giới hạn và phạm vi ứng dụng của trang web.- Khả năng của

Mục lục

Phần 1: Tổng quan 4

I Giới thiệu chung: 4

1 Mục đích: 4

2 Phạm vi: 4

3 Tài liệu tham khảo: 4

II Nội dung thực hiện: 4

1 Khảo sát các hệ thống đã có: 4

a) Hệ thống thông tin trường Đại học Bách khoa Hà Nội: 4

b) Hệ thống thông tin trường Đại học kinh tế quốc dân: 7

c) Hệ thống thông tin trường Đại học quốc gia Hà Nội: 9

2 Đánh giá các hệ thống có sẵn: 13

a) Đánh giá các yêu cầu phần mềm của website www.hut.edu.vn: 14

b) Đánh giá các yêu cầu phần mềm của website www.neu.edu.vn: 15

c) Đánh giá các yêu cầu phần mềm của website www.vnu.edu.vn: 15

3 Tổng hợp các yêu cầu phần mềm của hệ thống cần xây dựng: 15

Hình 2: Bảng các yêu cầu chức năng của hệ thống được xây dựng 17

Phần 2: Tài liệu khảo sát hệ thống 18

I Giới thiệu chung: 18

1 Mục đích: 18

2 Phạm vi 18

II Chuẩn bị nội dung thực hiện: 18

1 Danh sách các phương pháp phát hiện yêu cầu phần mềm: 18

a) Phương pháp 1: 18

b) Phương pháp 2: 18

c) Phương pháp 3: 19

2 Nội dung thực hiện: 19

Phần 3: Tài liệu mô tả tổng quan hệ thống 23

1

I Giới thiệu: 23

1 Mục đích: 23

2 Phạm vi: 23

3 Các định nghĩa và thuật ngữ viết tắt: 23

4 Tài liệu tham khảo: 23

5 Mô tả chung: 24

II Đánh giá vị trí dự án: 24

1 Cơ hội kinh doanh: 24

2 Báo cáo: 24

3 Đánh giá vị trí sản phẩm: 25

III Mô tả người sử dụng và những người có liên quan: 25

1 Môi trường của người dùng: 26

2 Dữ liệu về người dùng: 26

a) Người quản trị dự án: 26

b) Người giám sát dự án: 27

c) Các đối tượng người dùng khác: 27

IV Tổng quan về sản phẩm: 28

1 Triển vọng của sản phẩm: 28

2 Sơ lược về tiềm năng: 31

V Đặc trưng của sản phẩm: 33

1 Đặc điểm: 33

a) Đồng nhất: 33

b) Cá nhân hóa và tùy biến: 33

c) Quản trị cổng thông tin và các trang thông tin: 33

2 Đặc điểm khác: 33

Phần 4: Tài liệu đặc tả yêu cầu phần mềm của hệ thống phát triển 35

I Giới thiệu chung: 35

1 Mục đích: 35

2 Phạm vi: 35

II Mô tả hệ thống: 35

1 Mục tiêu của hệ thống: 35

2 Mô tả hệ thống: 36

3 Các nhóm người dùng: 36

a) Sinh viên: 36

b) Người quản trị hệ thống: 36

4 Các ràng buộc: 37

5 Các giả định và phụ thuộc: 37

III Yêu cầu chi tiết các chức năng: 38

1 Danh sách các chức năng: 38

2 Yêu cầu chi tiết từng chức năng: 39

IV Các yêu cầu phi chức năng của hệ thống: 51

1 Yêu cầu về giao diện: 51

2 Yêu cầu về hiệu năng: 52

3 Yêu cầu bảo mật: 52

Phần 5: Sơ đồ use case của hệ thống 54

I Sơ đồ các yêu cầu tổng quan của hệ thống: 54

II Sơ đồ các yêu cầu phi chức năng của hệ thống: 54

III Các yêu cầu chức năng của hệ thống: 56

IV Sơ đồ use case hệ thống: 59

Phân công công việc trong nhóm 61

3

2 Phạm vi:

Tài liệu này chỉ giới hạn dừng lại ở các bước: khảo sát, phân tích yêu cầu khảo sát và xây dựng tài liệu đặc tả hệ thống

3 Tài liệu tham khảo:

- Bài giảng môn Phân tích yêu cầu phần mềm – thầy Huỳnh QuyếtThắng

- Phân tích thiết kế hệ thống thông tin – Nguyễn Văn Ba, NXB Đại họcBách khoa Hà Nội

- Tài liệu phân tích yêu cầu phần mềm theo chuẩn IEEE – 803

II Nội dung thực hiện:

1 Khảo sát các hệ thống đã có:

Như đã trình bày ở trong phần trên, các hệ thống được khảo sát là bacổng thông tin của ba trường đại học lớn của Việt Nam: trường đại họcBách khoa Hà Nội, trường đại học kinh tế quốc dân, trường đại học quốcgia Hà Nội

a) Hệ thống thông tin trường Đại học Bách khoa Hà Nội:

Website hut.edu.vn là trang chủ cổng thông tin của trường Đại học

Bách khoa Hà Nội, là nơi đăng thông tin và quản lí các website riêng củatrường

Website được tích hợp cả các trang web thành phần gồm trang

www.dtdh.hust.edu.vn là trang web tin tức của phòng đào tạo đại học,

web khác

 Về yêu cầu công việc của hệ thống:

Như đã phân tích ở trên thì yêu cầu công việc của trang web là cácyêu cầu mức cao của khách hàng về phần mềm thể hiện ở khả năng,giới hạn và phạm vi ứng dụng của trang web.

- Khả năng của trang web gồm các chức năng lớn: đăng tin, quản lí tin tứcđăng bằng một phần mềm quản lí (các thông tin quản lí bao gồm thời gianđăng, chuyên mục đăng, ngày chỉnh sửa,…), chức năng khác upload file(file upload có thể là file text dạng doc, xls, file video) Phần lớn nộidung của trang web là các thông tin dạng text của các bài viết của từngchuyên mục, website cũng bao gồm các trang web thành phần khác:hut.edu.vn, ctsv.hut.edu.vn, một số trang web của các khoa viện,…

- Giới hạn của trang web là các thông tin liên quan đến sinh viên và các bộphận liên quan của trường như thông tin của chương trình đào tạo chosinh viên; quyết định, văn bản của lãnh đạo hay các khoa viện; các thôngtin về học bổng, học phí của sinh viên; thông tin về các trang web liên kếtnhư trang đào tạo đại học, trang công tác sinh viên, trang web của thưviện

- Phạm vi ứng dụng của trang web: trang web được quản lí bởi một actor làadmin (có thể là một người hoặc một nhóm người), các thông tin được cậpnhật lên sẽ được admin quản lí và người xem có thể truy cập từ bất cứmáy tính nào sử dụng Internet, điều này tạo điều kiện thuận lợi cho việccập nhật thông tin của sinh viên hay giáo viên về tin tức quan trọng củanhà trường

 Yêu cầu người sử dụng:

Đối với yêu cầu người sử dụng của website này ta có thể nhận thấy,người sử dụng ở đây bao gồm admin và người xem

người quản lí website, có các chức năng chính là quản lí bài đăng

và up load các file lên website

admin có nhiệm vụ đăng bài viết đó lên và sắp xếp bài viếtvào các chuyên mục tương ứng như đã trình bày trong sơ

đồ trang, khi có một bài viết cần chỉnh sửa, admin là người

có thể truy cập đến server thay đổi bài viết tương ứng đótrong server và cập nhật lại Một bài viết hay thông tin cần

5

xóa khỏi server, admin cũng có chức năng xóa khỏi server

và cập nhật lại

các file dạng text, pdf, xls, file video, khi có các thôngbáo hay quyết định dưới dạng file cần thiết phải công bốtrên website, admin sẽ tổng hợp lại và upload lên cácchuyên mục đồng thời đảm bảo người xem có thể tải xuống

để xem được

viên, giảng viên, nhân viên nhà trường Mỗi người dùng sẽđược admin cấp một tên đăng nhập (account) và mộtpassword Thông tin lưu trữ của mỗi người dùng được đặttrong một hệ CSDL trong server, admin quản lí các thôngtin này Đối với sinh viên thì có các tài khoản của trangquản lí học tập sis.hut.edu.vn, library.hut.edu.vn, đối vớigiảng viên thì có tài khoản đăng nhập trang thông tin củakhoa viện, trang web mail cá nhân,… Admin có nhiệm vụthêm người dùng trong các trường hợp: khi có sinh viênđược tuyển thêm vào nhà trường, khi có giảng viên đượcnhận vào làm việc admin thêm các thông tin giảng viên vàoCSDL và cấp cho giảng viên một tài khoản Admin cũng cóthể xóa thông tin của người dùng trong các trường hợp:sinh viên chuyển trường, giảng viên thôi giảng dạy tạitrường (các thông tin muốn được xóa phải được xác nhậncủa các bộ phận chức năng)

(sinh viên, giảng viên nhà trường) hoặc là người xem vãnglai:Người dùng khác ở đây có thể là sinh viên, giảng viênhoặc người xem thông thường Nếu người dùng là sinh viênhoặc giảng viên thì ngoài các chức năng chung downloadfile, xem bài viết thì còn có thêm chức năng đăng nhập vàtruy cập vào các trang web thành phần khác như trang

sis.hut.edu.vn, dtdh.hut.edu.vn.

 Yêu cầu chức năng của hệ thống:

Website là một dạng cổng thông tin với đầy đủ các tính năng, đặctrưng của cổng thông tin điện tử: cá nhân hóa và tùy biến, tích hợp

và liên kết nhiều loại thông tin, xuất bản thông tin, đăng nhập mộtlần, khả năng tìm kiếm toàn văn, quản trị cổng thông tin, quản língười sử dụng, hỗ trợ môi trường hiển thị thông tin Yêu cầu chứcnăng của hệ thống Cổng thông tin website trường Đại học Báchkhoa Hà Nội là danh sách các chức năng tối thiểu mà hệ thống cần

có để thực hiện được các mục tiêu trên

 Các yêu cầu khác:bao gồm các yêu cầu phần mềm về xây dựng nộidung website và xây dựng giao diện của nó

gàng, dễ tìm kiếm theo chủ đề Nội dung được quản lí về thờigian, mức độ quan trọng của bản tin Các thông tin cập nhật mớinhất được ưu tiên hơn các thông tin cũ.Nội dung các tin tức liênquan đến thông tin của sinh viên, cán bộ giảng viên, hạn chếđược các nội dung thừa trên website

đối tượng sử dụng là sinh viên và giảng viên (những người trựctiếp truy cập nhiều vào trang web) Giao diện dược thiết kế dướidạng đồ họa cho người sử dụng (GUI) để người sử dụng trực tiếptruy cập vào website từ máy tính dễ dàng hơn Một đối tượng sửdụng mới không bị lúng túng khi sử dụng trang web Giao diệntrang web mang tính chuyên nghiệp của một trang hệ thốngthông tin điện tử, hỗ trợ cung cấp thông tin cho sinh viên, giảngviên về các nội dung học tập và quản lí giảng dạy Trang web vớigiao diện đơn giản thân thiện không có các hình ảnh thừa tạo sựthoải mái khi người dùng truy cập

b) Hệ thống thông tin trường Đại học kinh tế quốc dân:

Website www.neu.edu.vn là trang chủ cổng thông tin của trường Đại

học Kinh tế quốc dân, là nơi đăng thông tin và quản lí các website riêngcủa trường Giao diện chính của trang web bao gồm các phần chính trêngiao diện: trang chủ, giới thiệu, nghiên cứu khoa học, hợp tác quốc tế, sinhviên, đào tạo quốc tế, tìm kiếm.Ngoài ra, trang chủ website được chiathành nhiều bảng thông tin nhỏ, đưa tin nổi bật, tin nội bộ, tin ngoài

7

trường, tin tuyển sinh, thông báo công tác, thống kế các phòng khoa việncủa trường và các tiện ích dành cho giảng viên và sinh viên (có yêu cầuđăng nhập).Đặc biệt, website có phần đăng quảng cáo, dành cho cácchương trình đào tạo tuyển sinh của trong và ngoài trường.

Mục tin đào tạo là các liên kết đến các trang thành phần Phòng đàotạo, đào tạo tại chức, đào tạo tiên tiến

Phần tin nội bộ đưa các thông tin, thông báo, thống kê, chỉ thị củanội bộ trong trường

Phần tin ngoài trường đưa các tin kinh tế nổi bật, các công tác, hoạtđộng tiêu biểu đáng chú ý của trường

Phần tin tuyển sinh đưa thông báo tuyển sinh các ngành học, các hệđào tạo của trường và thông bao kết quả tuyển sinh

Thành phần trang chủ của website là giao diện chính của trang như

đã thể hiện ở trên Thành phần thông tin chung bao gồm các đường dẫnchức năng nhỏ: định hướng phát triển, thăm quan trường, đào tào, cáckhoa viện, đội ngũ giảng viên, các nghiên cứu chuyển giao công nghệ, cơ

sở vật chất, thư viện và hạ tầng thông tin, hợp tác quốc tế và mục cựu sinhviên Thành phần lịch sử của trường gồm các mục bài viết về sự ra đời củatrường, các mốc thời gian quan trọng, những trang vàng Thành phần bộmáy tổ chức gồm các đường link đến đảng ủy, ban giám hiệu, công đoàn,đoàn thanh niên, các phòng ban chức năng, các khoa viện, các trung tâm,các văn phòng Hầu hết các mục kể ở trên là các bài viết dạng text, đượcquản lí bởi người quản trị web (admin)

 Về yêu cầu công việc của hệ thống:

cầu công việc giống với yêu cầu công việc của trang cổng thông tintrường Đại học Bách khoa Hà Nội Tuy nhiên, hai cổng thông tinvẫn có những điểm khác về cách xử lí công việc do khác nhau vềmặt quy chế đào tạo và tổ chức công việc trong website

 Yêu cầu chức năng của hệ thống: Các chức năng của website baogồm: chức năng quản lí học tập của sinh viên, chức năng quản líthông tin đào tạo (quản lí học tập, quản lí điểm của sinh viên, xử líđiểm, xử lí đăng kí học tập), trang thông tin chung của trường, trangweb của các khoa viện, phòng ban Các chức năng được thực hiện

và quản lí chủ yếu bởi các đối tượng người dùng là người quản trịwebsite và các đối tượng người dùng của trang web

 Các yêu cầu khác của hệ thống website:

thông tin sinh viên, cũng cấp thông tin và tiện ích cho sinhviên, cán bộ giảng viên

giản, các biểu tượng hình ảnh có khả năng gợi ý chức năng

lý và chịu tải với nhiều người dùng truy cập đồng thời, khônggây ra hiện tượng treo trong quá trình sử dụng, đối với cácnghiệp vụ báo cáo và nghiệp vụ phải xử lý phức tạp thì thờigian xử lý phải nhanh , không bắt người dùng phải chờ lâu

bảo không cho phép người dùng cố tình làm rò rỉ thông tin,phá hoại hệ thống, hệ thống có khả năng sao lưu dữ liệu,trong trường hợp có sự cố xảy ra, có khả năng khôi phục lại

hệ thống dễ dàng nhanh chóng

c) Hệ thống thông tin trường Đại học quốc gia Hà Nội:

Trang vnu.edu.vn là website cổng thông tin của trường Đại học quốc

gia Hà Nội Ngoài chức năng chung của một website thông tin của trườngđại học, trang web còn có một số chức năng nghiệp vụ riêng phục vụ cácchức năng tương ứng

Các mục chính được thể hiện ở trang chủ gồm: trang chủ, giới thiệu,đào tạo, khoa học công nghệ, hợp tác quốc tế, hợp tác trong nước, sinhviên, cán bộ, ba công khai

9

Hình 1: Hình ảnh giao diện trang www.vnu.edu.vn.

Giao diện trang chủ có chứa các đường dẫn liên kết đến trang chức năng quản lí mail, quản lí thư viện, trang các tin tức của trường, các cổng thông tin liên quan đến cán bộ, sinh viên

 Về yêu cầu công việc của hệ thống:

viết với quyền truy cập cơ sở dữ liệu tin tức dưới quyền củangười quản trị trang admin Trang web hỗ trợ người dùng đăngnhập, các cơ sở dữ liệu thông tin người dùng bao gồm mail ngườidùng (sinh viên, cán bộ giảng viên), chức năng đăng nhập tàikhoản thư viện Người dùng đăng nhập vào hệ thống có thể thựchiện các chức năng tương ứng Trang web được thiết kế dướidạng cổng thông tin nên tích hợp nhiều chức năng trong đó chứcnăng quan trọng nhất là quản lí tài khoản thông tin sinh viên và

cán bộ Các thông tin sinh viên được quản lí gồm thông tin cánhân, thông tin học tập và các thông tin khác Thông tin về cán

bộ được quản lí gồm thông tin cơ bản và thông tin giảng dạy

đích nghiệp vụ của cán bộ, sinh viên nhà trường Người dùngkhác có khả năng tham quan trang web để xem nội dung các bàiviết dưới quyền truy cập của người xem thông thường Ngườidùng khác không có khả năng truy cập vào các cơ sở dữ liệungười dùng như thông tin sinh viên, thông tin cán bộ Ngườidùng khác như cán bộ, sinh viên, ngoài các chức năng của ngườidùng thông thường thì có khả năng đăng nhập và xem các thôngtin liên quan đến tài khoản cá nhân

thức quản lí của một nhóm người có quyền truy cập admin,admin là người coa khả năng thêm, xóa, sửa thông tin liên quanđến người dùng khác trong cơ sở dữ liệu, có quyền thêm hoặcxóa bài đăng, người xem thông thường và account tài khoản đăngnhập hệ thống của sinh viên, cán bộ giảng viên có khả năng truycập hệ thống từ một máy tính có kết nối Internet

 Yêu cầu người sử dụng: Yêu cầu người sử dụng cũng được phân chia thành 2 nhóm người sử dụng như đã phân tích ở trên gồm nhóm người

sử dụng với quyền truy cập là admin và nhóm người sử dụng là người dùng khác

thể là một nhóm người Sau khi đăng nhập vào hệ thốngadmin có thể thực hiện các chức năng của mình: quản língười dùng của hệ thống, quản lí nội dung website Nộidung các chức năng quản lí người dùng bao gồm: thêmthông tin người dùng, xóa thông tin người dùng khỏi cơ sở

dữ liệu, thay đồi thông tin của người dùng và cập nhật vào

cơ sở dữ liệu Admin thực hiện chức năng quản lí ngườidùng thông qua một giao diện quản lí: admin truy cập vàoform quản lí người dùng, xem thông tin thành viên bằngcách nhập vào mã người dùng, lấy thông tin về người dùng

11

và hiển thị lên form hiển thị thông tin, admin cũng có thểthực hiện chức năng chỉnh sử thông tin người dùng bằngcách nhập vào thông tin cần chỉnh sử như password, lớphọc, ngành học,….và lưu trữ lại vào cơ sở dữ liệu các thôngtin thay đổi; admin thực hiện chức năng xóa người dùngthông qua giao diện xóa người dùng, admin nhập mã tàikhoản cần xóa, thực hiện thao tác xóa và cập nhật lại cơ sở

dữ liệu, hiển thì form người dùng vừa xóa và thao tác xóathành công

chuyên mục tương ứng, sửa nội dung bài viết, xóa bài viếtkhỏi cơ sở dữ liệu lưu trữ file Các chức năng tương ứngđược nêu ra ở trên được mở rộng từ hai chức năng lớn:quản lí người dùng và quản lí nội dung website

có thể đăng nhập vào hệ thống, truy cập tới tài khoản xemnội dung và thay đổi thông tin cá nhân được lưu trữ trong

cơ sở dữ liệu

thường, đối với người xem thông thường, chức năng chínhkhi truy cập vào website là xem bài đăng, tải file tài liệu,

…

 Yêu cầu chức năng của hệ thống:Website cũng là một dạng cổngthông tin, quản lí nội dung trang chủ và một số trang liên kết với nó.Cổng thông tin đơn vị cung cấp chức năng đăng nhập của người dùng,cung cấp các thông tin liên quan đến các đơn vị, các thông tin quản líđào tạo, các thông tin liên quan đến thủ tục hành chính trực tuyến, cácvăn bản mẫu

tượng người dùng là cán bộ và các tin tức liên quan đến cán bộnhà trường Các thông tin được sắp xếp thành các mục: lịch làmviệc của BGD, danh bạ, lịch cá nhân, đăng kí thông tin cán bộ(đây là phần tương tác với CSDL người dùng), thông tin về đàotạo, thông tin về thủ tục hành chính trực tuyến (thông tin về đăng

kí đi nước ngoài của cán bộ, đăng kí đề tài nghiên cứu và đăng kí

sử dụng dịch vụ mạng)

sinh nhà trường), các đối tường người dùng này cũng có thể thựchiện chức năng đăng nhập hệ thống dưới một tài khoản đượccung cấp bởi người quản trị người dùng Sau khi đăng nhập vào

hệ thống, người học có thể thực hiện các chức năng như đã mô tảtrong sơ đồ use case, quản lí đăng kí học (đăng kí môn học, xemthông tin bảng điểm trực tuyến, xem thời khóa biểu), các thôngtin về tài nguyên học bao gồm: đề cương môn học, thư viện mônhọc, E-lerning học trực tuyến, tài nguyên số và hòm thư điện tử

sinh hỗ trợ tuyển sinh bao gồm các thông tin về tuyển sinh đạihọc cao đẳng các năm Đây là nội dung trang web tương ứng vớingười dùng thông thường không thực hiện được các chức năngđăng nhập hệ thống, nhưng có thể xem các tin tức bài viết trênwebsite, download tài liệu trực tuyến trên website

 Các yêu cầu phi chức năng khác của hệ thống website:

từng đối tượng người dùng có thể thực hiện được các chức năngnhư đã nêu ra trong phần phân tích yêu cầu người sử dụng

đối tượng người sử dụng Đối với người sử dụng là cán bộ: cácthông tin cần quản lí bao gồm thông tin về giảng dạy, thông tin

về các đề tài ngiên cứu,… Đối với người sử dụng là người họccác thông tin về đăng kí học tập, thông tin về bảng điểm,…

cần thiết trong triển khai trang web như nội dung về phần tiệních: nhắn tin SMS, multimedia,…

với người mới bắt đầu sử dụng website Giao diện các cổngthông tin hướng tới từng đối tượng người sử dụng một cách riêngbiệt hỗ trợ chuyên nghiệp đối với từng đối tượng người sử dụngriêng

2 Đánh giá các hệ thống có sẵn:

13

Các tiêu chí đánh giá chất lượng các yêu cầu phần mềm như đã trìnhbày ở trên bao bồm các tiêu chí: tính hoàn thiện, tính chính xác, tính khảthi, tính cần thiết, tính sắp xếp theo mức độ ưu tiên các yêu cầu phần mềm

và tính rõ ràng của nó

a) Đánh giá các yêu cầu phần mềm của website www.hut.edu.vn:

 Tính hoàn thiện: Trang web hầu như đã đầy đủ và hoàn thiện về mặtchức năng, các chức năng chuẩn đối với một cổng thông tin được đápứng đầy đủ, chức năng xem thông tin, quản lí tài khoản trên websiteđược thực hiện chi tiết

 Tính chính xác: Các nội dung đăng trên website được quản lí bởi một

bộ quản trị nội dung, các bài viết được quản lí không những về nộidung mà còn cả về thời gian và quyền truy cập thay đổi nội dung bàiviết Các yêu cầu được phát hiện như trên thể hiện chính xác các chứcnăng cần thiết đối với từng loại người sử dụng hệ thống cổng thôngtin

 Tính khả thi: Hầu hết các chức năng yêu cầu đặt ra với phần mềm làkhả thi có khả năng đáp ứng được Tính khả thi thể hiện rõ ở từngtrang liên kết trong hệ thống cổng thông tin, các chức năng được biểuhiện rõ nét và cài đặt chi tiết dễ dùng trong hệ thống

 Tính cần thiết đối với các yêu cầu phần mềm:Trang web đã tương đốiđầy đủ các thông tin cần thiết, tuy nhiên vẫn còn một số hạn chế vềtrình bày nội dung trên website, còn nhiều thông tin thừa không cầnthiết trong trình bày nội dung trang web, như thông tin về quảng cáo,thông tin đã cũ không cần thiết trong trang thông tin

 Tính sắp xếp theo thứ tự ưu tiên của các yêu cầu:Các yêu cầu đượcsắp xếp theo thứ tự ưu tiên của trang web, thứ tự ưu tiên của trangweb bao gồm các chức năng được phát triển từ nhỏ đến lớn Chứcnăng nhỏ là các chức năng đăng nội dung các bài viết liên quan đếntừng chuyên mục, các thông báo Các chức năng lớn là các chức năngphức tạp hơn như quản lí người dùng, quản lí truy cập, phân quyềntruy cập cà quản lí các tài khoản

 Tính rõ ràng:Trang web cổng thông tin được thể hiện rõ ràng, chi tiết,tiện dùng đối với người sử dụng Tính rõ ràng của trang web được thểhiện qua các trang thông tin liên quan đối với từng đối tượng, trang

đăng kí, đăng nhập, quản lí thông tin học tập của sinh viên

sis.hut.edu.vn, trang quản lí thông tin người dùng của thư viện điện tử library.hut.edu.vn Nội dung của các phần trong trang web được thể

hiện rõ ràng đối với người dùng

Về cơ bản các yêu cầu phần mềm của website đã đáp ứng được cácchức năng cần thiết của một cổng thông tin trường đại học Tuy nhiên,website vẫn còn một số hạn chế về mặt yêu cầu thiết kế giao diện và chưaxây dựng theo đúng chuẩn của một website thông tin trường đại học theotiêu chuẩn quốc tế

c) Đánh giá các yêu cầu phần mềm của website www.vnu.edu.vn:

Website là một hình mẫu về cổng thông tin trường đại học theo đúngchuẩn, các yêu cầu chính được đáp ứng Tính đồng bộ, nhất quán của hệthống được đáp ứng

 Tính hoàn thiện: Trang web được xây dựng hỗ trợ gần như hoàn thiệnhết các chức năng trong sơ đồ yêu cầu chức năng đã nêu ra trong biểu

đồ use case Chức năng hoàn thiện được thể hiện không chỉ về nộidung mà còn thể hiện ở tính chuyên nghiệp trong lĩnh vực đào tạo đạihọc

 Tính chính xác: Trang web đã thực hiện được chính xác các chứcnăng của trang thông tin trường Đại học quốc gia Hà Nội, không cócác chức năng thừa Mỗi chức năng thực hiện với từng đối tượngngười sử dụng rõ ràng

 Tính khả thi: Các yêu cầu phần mềm đã nêu ra ở phần phân tích trên

là khả thi có thể thực hiện được Tính khả thi được thể hiện qua các tính năng của trang

 Tính cần thiết: Về cơ bản trang web có đầy đủ các chức năng cần thiếtđối với hai nhóm người sử dụng: admin và người dùng thông thường.Tuy nhiên, trang web cũng vẫn còn một số phần không thực sự cầnthiết làm giảm đi tính chính xác khi phân tích chức năng, như yêu cầu

về các ứng dụng online là không thực sự cần thiết trong các chức năngchính của website

3 Tổng hợp các yêu cầu phần mềm của hệ thống cần xây dựng:

15

Từ phân tích các website trên và đánh giá chất lượng các yêu cầu phầnmềm của từng website ta xây dựng được bảng các yêu cầu phần mềm quantrọng, cần thiết và tương đối đầy đủ, tối ưu như sau:

Hình 2: Bảng các yêu cầu chức năng của hệ thống được xây dựng.

Phần 2: Tài liệu khảo sát hệ thống

2 Phạm vi

Phạm vi của tài liệu này tập trung quanh nội dung các yêu cầu của 3 website: trường đại học Bách khoa Hà Nội, trường đại học kinh tế quốc dân, trường đại học quốc gia Hà Nội Các yêu cầu được tổng hợp, đánh giá, so sánh và bổ sung để xây dựng một hệ thống mới

Các đối tượng tham gia vào quy trình phát hiện yêu cầu cũng bao gồmcác cán bộ, sinh viên tham gia vào hệ thống website

Phạm vi của website là xây dựng một hệ thống cổng thông tin điện tử với đầy đủ chức năng, yêu cầu cần thiết của một cống thông tin

1 Danh sách các phương pháp phát hiện yêu cầu phần mềm:

a) Phương pháp 1:

Kĩ thuật phỏng vấn: thực hiện phỏng vấn đối với các đối tượng sẽ sửdụng hệ thống phần mềm, từ đó rút ra các yêu cầu phần mềm cần thiết từphía người sử dụng đặt ra.

b) Phương pháp 2:

Kĩ thuật phát hiện yêu cầu phần mềm dựa vào phân tích use case: cácuse case được thiết kế dựa trên ba cổng thông tin www.hut.edu.vn ,

www.neu.edu.vn , www.vnu.edu.vn Kĩ sư thiết kế website xây dựng sơ đồ

use case tổng quan của hệ thống, từ đó đưa ra các chức năng cần thiết củawebsite

c) Phương pháp 3:

Kĩ thuật prototyping: đội dự án sẽ dựa vào các yêu cầu phần mềm sơ

bộ, bước đầu xây dựng một mẫu thử, check ý kiến của người sử dụng Từ

đó có cơ sở để định hướng phát triển sửa đổi tiếp phần mềm thêm hoànthiện Kĩ thuật này được làm theo định kì cho đến khi nghiệm thu phầnmềm

2 Nội dung thực hiện:

Ngày khảo sát: 15/04/2010

Người khảo sát: thành viên đội dự án

Đối tượng khảo sát: giảng viên của trường

19

T

cổng thông tin trường đại học là gì?

Các chức năng cần thiết của một cổng thông tin bao gồm: đăng nhập đối với thành viên, xem tin trên website, thực hiện các chức năng tương ứng đối với từng đối tượng người dùng khi đăng nhập được vào website

2

Đối với đối tượng người dùng là

giảng viên thì có những chức năng

nào là cần thiết và được quan tâm

lí các bài đăng, bài viết trên website Có thể phát triển thêm chức năng quản lí thời khóa biểu của sinh viên (tự động thiết lập thời khóa biểu cho sinh viên)

3

Nếu giao diện portal được xây

dựng tương tự ba website của

trường Đại học Bách khoa Hà Nội,

trường Đại học kinh tế quốc dân,

trường Đại học quốc gia Hà Nội,

thì nên bảo lưu và bổ sung hay

chỉnh sửa những thành phần nào?

Nếu website được xây dựng có giao diện tổ chức như vậy thì hầu như đáp ứng được hết các yêu cầucủa tất cả các đối tượng người dùng, các chức năng thì cần xử lí đồng bộ hơn (tất cả tài khoản đều

có thể đăng nhập trên tất cả các site của portal) Một số phần hìnhảnh hay tin quảng cáo nên hạn chế để tránh rối mắt người sử dụng

 Nội dung thực hiện theo tiến độ: bước đầu của dự án.Ngày khảo sát: 15/04/2010

Người khảo sát: thành viên đội dự án

Đối tượng khảo sát: sinh viên của trường

21

T

1

Đối với sinh viên thì những chức

năng, yêu cầu nào đối với portal

trường đại học là cần thiết?

Đối với sinh viên thì điều đượcquan tâm là chức năng quản líhọc tập: đăng kí học tập, quản líthời khóa biểu, cập nhật thôngbáo, tin tức trên website Ngoài

ra, đối với sinh viên thì yêu cầucần thiết một băng thông, đườngtruyền đủ tốt để phục vụ tốtnhững thời gian số lượng ngườitruy cập lớn những thời điểmđăng kí học tập và cần thiết đồng

bộ hóa các tài khoản trên tất cảcác site trong portal

2

Nếu giao diện cổng thông tin của

trường được xây dựng dựa trên

giao diện của ba website: trường

Đại học Bách khoa Hà Nội, trường

kinh tế quốc dân, trường Đại học

quốc gia Hà Nội, thì có những ưu,

nhược điểm nào?

Nếu giao diện portal được xâydựng dựa trên ba website trên thì

đã tương đối đầy đủ các chứcnăng đối với yêu cầu quản lí họctập của sinh viên

Phần 3: Tài liệu mô tả tổng quan hệ thống

Các phiên bản tài liệu

dự án

Nguyễn Viết Anh –thành viên đội dự án.Trần Nam Sơn – thànhviên đội dự án

1 Mục đích:

Mục đích của tài liệu là phân tích và đưa ra các chức năng một cách tổng quátnhất về dự án Bước đầu phát hiện các chức năng lướn của một portal thôngtin trường đại học Tài liệu cũng là cơ sở để xây dựng tiếp các thành phần chitiết của hệ thống

2 Phạm vi:

Phạm vi của tài liệu:

chức năng sử dụng UML, mô hình đánh giá dự án (mô hình 4P)

phần nhu cầu người sử dụng, thị truường của sản phẩm, chất lượngsản phẩm, nhà tài trợ, môi trường sử dụng của phần mềm

3 Các định nghĩa và thuật ngữ viết tắt:

- Portal: cổng thông tin

- UML: Unifield Modeling Language

4 Tài liệu tham khảo:

23

- Tài liệu ebook:

5 Mô tả chung:

Trong tài liệu này còn bao gồm cả các phần chính sau: đánh giá vị trí của dự

án (cơ hội kinh doanh của đội dự án thực hiện dự án), mô tả người sử dụng

và những người có liên quan, tổng quan về sản phẩm phần mềm (chi phí vàgiá cả của sản phẩm, triển vọng của sản phẩm phần mềm)

Cách tổ chức tài liệu như trên vì bước đầu tiên của dự án là phải đánh giá cơhội và khả năng thực hiện của dự án phần mềm, đánh giá tính khả thi của dựán; nếu dự án khả thi đội dự án sẽ chuyển sang bước xây dựng và phát triểnphần mềm, đánh giá triển vọng của sản phẩm trong tương lai và dự đoán xuhướng phát triển các chức năng

1 Cơ hội kinh doanh:

Các cơ hội kinh doanh từ dự án đến từ các trường đại học với quy mô lớn,cần thiết phải quản lí thông tin bằng một portal Nếu dự án hoàn thành vàhoạt động tốt thì phần mềm không chỉ chuyên biệt đối với một trường đại học

cụ thể mà có thể đáp ứng chung cho rất nhiều trường đại học khác nhau

2 Báo cáo:

Vấn đề

Dự án giải quyết được vấn đề quản lí chung vàquản lí các thông tin cần thiết trong quản lí đàotạo của một trường đại học, trong đó: quản líhọc tập của sinh viên là quan trọng nhất (hỗ trợquản lí đạo tạo theo cơ chế tín chỉ)

Những ảnh hưởng

Dự án tác động lớn đến thói quen quản lí củacán bộ và thói quen học tập của sinh viên khi,quá trình học tập được thực hiện tin học hóa vàquá trình quản lí sử dụng mạng Internet để làmviệc là chính

Tác động

Có thể làm xáo trộn cách học theo cơ chế niênchế của sinh viên; có thể gây phiền phức trongquá trình sử dụng khi đối tượng người dùng củawebsite ít khi làm việc với Internet

Giải pháp hữu hiệu là

- Đào tạo, có tài liệu hướng dẫn sử dụng

- Xây dựng portal hợp lí với giao diện

dễ sử dụng , tránh rườm rà để người dùng mới cũng có thể dễ dàng làm chủtrang web

3 Đánh giá vị trí sản phẩm:

25

Dành cho

Khách hàng ở đây là cán bộ nhà trường, nhữngnhà quản lí; nhu cầu của khách hàng là xây dựngmột hệ thống thông tin để quy trình quản lí trởnên dễ dàng và linh hoạt

Người

Đối với nhà quản lí: nhu cầu sử dụng hệ thống đểthực hiện quy trình quản lí đào tạo theo hướngchuyên nghiệp, tin học hóa

Đối với người sử dụng là sinh viên: nhu cầu cầnthiết một hệ thống thông tin để có thể dễ dàngtrong việc học tập và nghiên cứu

Sản phẩm

Các sản phẩm chính của website bao gồm: cổngthông tin sinh viên, cổng thông tin cán bộ, trangweb các khoa viện, trang web cá phòng ban, hòmthư điện tử của người dùng (hòm thư sinh viên,hòm thư cán bộ giảng viên), trang web quản lí thưviện điện tử

Lý do

Các lợi ích của website: tiện dùng và được tíchhợp đồng bộ hóa giữa các trang trong hệ thốngportal, giao diện dễ sử dụng, đầy đủ hầu hết cácchức năng chính của một hệ thống quản lí thôngtin trường đại học

Sản phẩm của chúng

ta

Một số điểm khác biệt cơ bản so với các phầnmềm đã có đó là tính đồng bộ hóa trong hệ thống,tính kết nối các thông tin giữa các trang trong hệthống

Các đối tượng người sử dụng như đã mô tả bao gồm ba đối tượng chính: sinh viên, cán bộ giảng viên, người phụ trách chung các trang web

quản lí thông tin cá nhân, quản lí học tập, quản lí nghiên cứu

hệ thống được quan tâm là: quản lí thông tin cá nhân, quản lí giảngdạy, quản lí kết quả học tập của sinh viên

làm việc sẽ có các yêu cầu khác nhau đối với website Ví dụ đối vớicán bộ phòng đào tạo đại học, yêu cầu được quan tâm là đảm bảo

các thông tin liên quan đến sinh viên và cán bộ nói chung đượcquản lí chặt chẽ và dễ hiểu.

1 Môi trường của người dùng:

Số người tham gia thực hiện dự án được chia thành các giai đoạn: giai đoạnkhảo sát, tìm hiểu chức năng, yêu cầu của hệ thống; giai đoạn phân tích hệthống, xây dựng các tài liệu đặc tả chức năng; giai đoạn thiết kế, xây dựngchi tiết phần mềm dựa trên phân tích ở bước trước; giai đoạn triển khai tiếnhành xây dựng code mã nguồn và cài đặt hệ thống trên một môi trường cụthể; giai đoạn bảo trì và nâng cấp

Số lượng thành viên tham gia từng giai đoạn của dự án là thay đổi theo từnggiai đoạn của dự án, số lượng nhân công tham gia nhiều nhất ở giai đoạnphân tích, thiết kế và cài đặt hệ thống

Cần tham khảo các chức năng có trong ba hệ thống website đã được xâydựng, website của trường Đại học Bách khoa Hà Nội, trường đại học kinh tếquốc dân và trường đại học quốc gia Hà Nội, sẽ kế thừa và phát triển thêmmột số chức năng để hoàn thiện chức năng của cổng thông tin

Phân loại Thuộc nhóm người thành thạo trong việc sử dụng các yếutố kĩ thuật để xây dựng phần mềm,có khả năng tổ chức

công việc của dự án

Sự liên quan Là người theo dõi dự án từ khi mới bắt đầu đến khi dự án

Người đại

diện

Là người được ủy quyền của bộ phận khách hàng, thực hiệncác công việc theo dõi tiến độ của công việc

Mô tả Có thể là một người có chuyên môn hoặc không có chuyênmôn, nhưng có quyền hạn được đánh giá và đưa ra các yêu

cầu phần mềm trong quá trình thực hiện phần mềm

Phân loại

Thuộc nhóm khách hàng, có thể có hoặc không có chuyênmôn trong lĩnh vực công nghệ thông tin, có thể đánh giákhả năng thực thi của dự án trong quá trình xây dựng phầnmềm

Sự liên quan Là người theo dõi dự án từ khi mới bắt đầu đến khi dự án

kết thúc

Thông tin

khác

Chủ yếu theo dõi dự án thông qua các báo cáo, tài liệu đặc

tả, các yêu cầu từ phía đội dự án về các vấn đề tài chính vànghiệp vụ

c) Các đối tượng người dùng khác:

Người đại

diện

Là nười tương tác sử dụng các dịch vụ của hệ thống, có thểtham gia xây dựng bảng các yêu cầu phần mềm, tham gia

bổ sung trong quá trình chỉnh sửa thông tin về hệ thống

Mô tả Có thể là một người có chuyên môn hoặc không có chuyênmôn, có khả năng đánh giá và đưa ra các yêu cầu phần

mềm trong quá trình thực hiện phần mềm

Sự liên quan Tham gia vào dự án khi mới bắt đầu dự án và lúc dự án gần

hoàn thiện, sẽ bổ sung và chỉnh sửa các yêu cầu phần mềmkhi có phiên bản dùng thử

Thông tin

khác

Xây dựng các yêu cầu cùng với thành viên đội dự án thôngqua các yêu cầu chức năng của người dùng đặt ra đối với hệthống, từ phiên bản dùng thử xây dựng bảng các yêu cầuchức năng chỉnh sửa, bổ sung để hoàn thiện hơn hệ thống

IV Tổng quan về sản phẩm:

Đưa ra một cái nhìn bậc cao về tiềm năng của sản phẩm, bề mặt chungcho những ứng dụng khác, và cấu hình của hệ thống Phần này thườnggồm 3 mục nhỏ sau:

Giao diện trang chủ:

Hình 1: Giao diện trang chủ của CTT trường Đại học Bách khoa Hà Nội.

29

Trong giao diện trang chủ của CTT trường Đại học Bách khoa Hà Nội cócác bài đăng về thông báo, các đường dẫn liên kết đến các trang web kháctrong hệ thống,…

Phân tích giao diện cổng thông tin trường đại học kinh tế quốc dân:Giao diện trang chủ:

Hình 2: Hình ảnh giao diện trang chủ trường đại học kinh tế quốc dân.

Giao diện trang thông tin trường đại học quốc gia Hà Nội:

Giao diện trang chủ: