QUẢN TRỊ RỦI RO TÁC NGHIỆP THEO BASEL TRONG HOẠT ĐỘNG NGÂN HÀNG

TRƯỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ TP.HCMKHOA NGÂN HÀNG ******* Đề tài : QUẢN TRỊ RỦI RO TÁC NGHIỆP THEO BASEL TRONG HOẠT ĐỘNG NGÂN HÀNG GVHD: PGS.TS... TỔNG QUAN VỀ RỦI RO TÁC NGHIỆP THEO BASELTHỰ

Trang 1

TRƯỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ TP.HCM

KHOA NGÂN HÀNG

*******

Đề tài :

QUẢN TRỊ RỦI RO TÁC NGHIỆP THEO BASEL

TRONG HOẠT ĐỘNG NGÂN HÀNG

GVHD: PGS.TS TRẦN HUY HOÀNG Nhóm thực hiện: Nhóm 1

Lớp: B301 – Khóa 23

Trang 2

DANH SÁCH NHÓM

1.Nguyễn Hoàng An

2.Vũ Thị Phương Liên 3.Phạm Đỗ Thanh Tùng 4.Diệp Nhật Tuấn

Trang 3

TỔNG QUAN VỀ RỦI RO TÁC NGHIỆP THEO BASEL

THỰC TRẠNG QUẢN TRỊ RỦI RO TÁC NGHIỆP TRONG HOẠT ĐỘNG NGÂN HÀNG TẠI VIỆT NAM

GIẢI PHÁP NÂNG CAO NĂNG LỰC QUẢN TRỊ RỦI

RO TÁC NGHIỆP TRONG HOẠT ĐỘNG NGÂN HÀNG

NỘI DUNG ĐỀ TÀI

Trang 4

PHẦN 1: TỔNG QUAN VỀ RỦI RO TÁC NGHIỆP THEO BASEL

Trang 5

Khái quát về rủi ro tác nghiệp

Quản trị rủi ro tác nghiệp trong hoạt động ngân hàng

Đo lường rủi ro tác nghiệp theo Basel

Trang 6

Khái niệm

Trang 7

• Ngoài rủi ro tín dụng và rủi ro thị trường đã được qui định tại Basel

1, Basel 2 bổ sung thêm một loại rủi ro nữa là rủi ro tác nghiệp

(hay còn gọi là rủi ro hoạt động/vận hành)

• “Rủi ro tác nghiệp là rủi ro gây ra tổn thất do các nguyên nhân như con người, sự không đầy đủ hoặc vận hành không tốt các quy trình,

hệ thống; các sự kiện khách quan bên ngoài Rủi ro tác nghiệp bao gồm cả rủi ro pháp lý nhưng loại trừ về rủi ro chiến lược và rủi ro

uy tín”

Khái niệm

Trang 8

• Không đủ số lượng, chất lượng

• Không tuân thủ quy định

• Đạo đức nghề nghiệp

• …

Con người trình Quy

Bên ngoài

Hệ thống

Nguyên nhân

Trang 9

Trang 10

Quản trị rủi ro tác nghiệp

Khái niệm

 Quản trị rủi ro tác nghiệp là quá trình tiến hành các

biện pháp để xác định, đo lường, đánh giá rủi ro tác nghiệp để đưa ra các giải pháp cảnh báo giảm thiểu rủi

ro và kiểm tra, giám sát quá trình thực hiện các giải pháp này

Trang 11

 Các nhà nghiên cứu đã tính toán ảnh hưởng định tính bị mất vì

RRTN trong các ngân hàng thông thường là 10 % lợi nhuận

 RRTN còn ảnh hưởng đến uy tín của ngân hàng

 Uỷ ban Basel cho rằng việc quản trị rủi ro tác nghiệp rất quan

trọng cũng cần được xem xét một cách nghiêm túc như rủi ro tín dụng và rủi ro thị trường

 Trong xu thế phát triển của thời đại hiện nay, RRTN dường như

tiếp tục tăng

Tầm quan trọng

Trang 12

 Xác định rủi ro (Identifying)

 Đo lường rủi ro (Assessing)

 Giám sát rủi ro (Monitoring)

 Quản lý rủi ro (Controlling/mitigating)

Quy trình

Trang 13

Trang 14

Basel khuyến nghị 4 vấn đề và 10 nguyên tắc vàng

 Vấn đề thứ nhất: Tạo ra môi trường quản trị rủi ro phù hợp

 Vấn đề thứ hai: Quản trị rủi ro: xác định, đánh giá, giám sát, kiểm soát

 Vấn đề thứ ba: Vai trò của cơ quan giám sát

 Vấn đề thứ tư: Vai trò của việc công bố thông tin

Nguyên tắc quản trị

Trang 15

 Các ngân hàng đang sử dụng phương pháp chỉ số cơ bản cần nắm giữ mức vốn đối với rủi ro tác nghiệp bằng một tỷ

lệ không đổi 15% của tổng thu nhập dương trung bình trong

03 năm gần nhất của toàn ngân hàng

 Công thức tính chi phí vốn theo BIA:

Đo lường rủi ro tác nghiệp

Phương pháp chỉ số cơ bản

KBIA =

Trang 16

3 Phương pháp

Yêu cầu vốn

tối thiểu Phương pháp tiếp cận Độ phức tạp

Cao Phương pháp chỉ số cơ bản

(the Basic Indicator Approach- BIA)

Đơn giản

Trung bình Phương pháp chuẩn hóa

(the Standardised Approach- SA)

Tương đối đơn giản

Thấp Phương pháp đo lường tiên tiến

(the Advanced Measurement Approach- AMA)

Phức tạp

Trang 17

Phương pháp chỉ số cơ bản

Đặc điểm:

 Tương đối đơn giản để áp dụng

 Không yêu cầu ngân hàng phải đáp ứng bất kì tiêu chuẩn nào để được áp dụng

 Chi phí vốn tăng cao hơn so với những phương pháp khác.

Cho những ngân hàng nhỏ và ít phức tạp

Trang 18

Các hoạt động của ngân hàng được chia thành 8 lĩnh

vực kinh doanh và từng lĩnh vực có yêu cầu vốn tối

thiểu của riêng nó

Công thức tính chi phí vốn theo SA:

Phương pháp chuẩn hoá

KTSA =

Trang 19

Các yếu tố Beta đặt cho các mảng hoạt động kinh doanh

Tài trợ doanh nghiệp (β1) 18% Chi trả và thanh toán (β4) 18%

Thương mại và bán hàng (β2) 18% Các dịch vụ ngân hàng đại lý (β6) 15%

Ngân hàng bán lẻ (β3) 12% Quản lý tài sản (β7) 12%

Ngân hàng thương mại (β4) 15% Môi giới bán lẻ (β8) 12%

Trang 20

Điều kiện áp dụng:

 Ban giám đốc và nhà quản lý cấp cao phải tích cực tham gia.

 Các ngân hàng phải có đủ nguồn lực.

 Phải có một chức năng quản trị RRTN độc lập, rõ ràng

 Cần có báo cáo thường xuyên về mức độ RRTN và thua lỗ lớn.

 Các hệ thống quản trị RRTN của ngân hàng cần chịu sự rà soát thường xuyên.

Trang 21

Sử dụng chính mô hình đo lường RRTN nội bộ của ngân hàng để ước lượng thiệt hại trong dự đoán

(expected loss- EL) và ngoài dự đoán (unexpected loss- UL) trong tương lai

Không có mô hình AMA cụ thể được đề xuất bởi các nhà quản lý

Phương pháp đo lường tiên tiến

Trang 22

Điều kiện áp dụng:

• Mô hình phải nắm bắt được các thua lỗ do RRTN trong vòng một năm với khoảng tin cậy 99,9%

• Mô hình phải đủ nhỏ để nắm bắt các biến cố đuôi

• Mô hình có thể sử dụng hỗn hợp số liệu nội bộ và số liệu bên ngoài và việc phân tích bối cảnh

• Ngân hàng phải có các thủ tục chặt chẽ để thu thập và lưu trữ

số liệu mang tính lịch sử về tổn thất hoạt động, lưu trữ

Phương pháp đo lường tiên tiến

Trang 23

PHẦN II: THỰC TRẠNG QUẢN TRỊ RỦI RO TÁC NGHIỆP TRONG HOẠT ĐỘNG NGÂN

HÀNG TẠI VIỆT NAM

Trang 24

Kinh nghiệm quản trị rủi ro tác nghiệp trên thế giới

Bài học đối với Việt Nam

Tình hình chung về công tác QTRRTN Các thức QTRRTN tại các NHTM

Những sự kiện về rủi ro tác nghiệp trong thời gian gần đây

Trang 25

• Nhiều ngân hàng ở Mỹ, Châu Âu,

Nhật Bản, Australia đã áp dụng cách

tiếp cận đo lường hiện đại AMA

(Advanced Measurement Approach)

• Hơn 50% ngân hàng Tây Ban Nha đã

thực hiện đổi mới hoạt động và tổ

chức nhằm mục tiêu quản trị RRTN

như: thành lập một bộ phận riêng biệt

chuyên về RRTN, đổi mới hệ thống

báo cáo và áp dụng công nghệ hiện

đại.

• Một số ngân hàng sử dụng tối đa

nguồn lực từ bên ngoài để quản trị

RRTN, như ING Group thuê IBM để

quản trị RRTN, Citibank sử dụng

Kinh nghiệm quản trị rủi ro tác nghiệp trên thế giới

Trang 26

Bài học cho Việt Nam

• Thứ nhất, áp dụng triệt để 4 vấn đề

chính với mười nguyên tắc vàng về

quản trị RRTN theo ủy ban Basel

• Thứ hai, xây dựng ý thức về quản

trị RRTN trong toàn hệ thống, lựa

chọn các lĩnh vực ưu tiên để thiết

lập các chốt kiểm soát về RRTN.

• Thứ ba, xây dựng hệ thống các chỉ

tiêu đo lường rủi ro chính KRIs

(key risk indicators), định lượng

hóa RRTN theo cách tiếp cận

AMA

• Thứ tư, xây dựng ngân hàng dữ

Trang 27

Khủng hoảng

tài chính Suy thoái kinh tế

Hội nhập Khu vực & Quốc

tế

Chính sách kinh tế vĩ mô Việt Nam

Hoạt động ngành ngân

hàng

Tình hình Quản trị rủi ro tác nghiệp tại

Ngân hàng Việt Nam nói chung

Trang 28

Ngân hàng TM Việt Nam

Năng lực quản trị còn yếu

Cơ sở vật chất,

hạ tầng, công nghệ

Nhân

sự chuyên môn cao thiếu

Cơ chế, hệ thống quản lý chưa hoàn

Trang 29

Quyết định số 457/2005/

NHNN

QĐ-Quyết định 03/2007/Q Đ-NHNN

Thông tư

số 13/2010/T

Thông tư

số 19/2010/T

Thông tư

số 22/2011/T T-NHNN

Trang 30

Xây dựng khung pháp lý, quy định, quy trình quản trị RRTN Thu thập dữ liệu tổn thất quản lý rủi ro tác nghiệp

Công nghệ hỗ trợ đo lường, giám sát rủi ro tác nghiệp

Cơ cấu quản trị rủi ro

Tự đánh giá kiểm soát rủi ro, xác định chỉ số rủi ro chính Đào tạo nguồn nhân lực làm công tác quản lý rủi ro tác nghiệp

Tình hình QTRRTN tại các NHTM nói chung.

Trang 31

Quản trị rủi ro tác nghiệp tại ngân hàng cụ thể.

Khối Quản lý rủi ro

• Phòng Kiểm soát và phê duyệt tín dụng

• Phòng Quản lý rủi ro tín dụng

• Phòng Quản lý rủi ro thị trường

• Phòng Quản lý rủi ro tác nghiệp

• Phòng Quản lý cân đối vốn và kế hoạch tài chính

Trang 32

Xác định rủi ro tác nghiệp

Xây dựng, tổ chức thực hiện kế hoạch phòng ngừa và giảm thiểu rủi ro tác nghiệp

Giám sát rủi ro tác nghiệp

Vietinbank

Trang 33

BIDV

Trang 34

Nhận

diện rủi

ro

Đánh giá rủi ro

Kiểm soát rủi

ro

Tài trợ rủi ro

Quy trình

Trang 35

Phương pháp định tính đo lường rủi ro liên quan đến cán bộ

và cơ chế văn bản, quy định

Phương pháp định lượng đo lường các rủi

ro liên quan đến quá trình xử lý công việc, từ

hệ thống CNTT, chương trình phần

Kiểm soát rủi ro

Thu thập, tổng hợp các số liệu,

tài liệu

xây dựng kế hoạch và tổ chức thực hiện phòng ngừa, giảm nhẹ RRTN

Theo dõi, đánh giá kết quả thực

Tài trợ rủi ro

Hệ số an toàn vốn tối thiểu CAR theo Basel II

Sử dụng lợi nhuận sau thuế

để bù đắp tổn

Trang 36

Các rủi ro tác nghiệp gần đây

Đại án Huỳnh Thị Huyền Như

Trang 37

Diễn Biến

Từ tháng 3/2010 đến 9/2011, lấy danh nghĩa huy động vốn cho Vietinbank, Huyền Như đã làm giả 8 con dấu chi nhánh Nhà Bè của ngân hàng này và 7 công ty khác, đồng thời làm giả tài liệu của

Vietinbank cùng nhiều đơn vị, cá nhân khác để lừa đảo, chiếm đoạt của 9 công ty, 3 ngân hàng, 3 cá nhân tổng cộng hơn 4.911 tỷ đồng

Trang 38

Làm giả con dấu và

chữ ký khách hàng

để làm ủy nhiệm chi

rút tiền từ tài khoản

khách hàng.

Làm giả con dấu ngân hàng, phát hành hợp đồng tiền gửi (sổ tiết kiệm) giả cho khách hàng chiếm đoạt số tiền

thu được.

Làm giả hồ sơ vay vốn của khách hàng, bảo lãnh bằng sổ tiết kiệm của khách hàng, bị Vietinbank phong tỏa tài khoản khi vụ việc vỡ lỡ.

Cách thức lấy tiền

Trang 39

Xử VietinBank

Nam nhiều rủi ro

Nên xử thế nào?

Trường hợp 1:

Trang 40

Xử theo hướng VietinBank phải có trách nhiệm

Triệt tiêu

Khôi phục lòng tin người dân vào Vietinbank và

hệ thống ngân hàng Việt Nam

Trường hợp 2:

Trang 41

Kết quả:

• Huyền như bị chung thân về tội lừa đảo chiếm đoạt tài sản

• Vietinbank vô can, không chịu trách nhiệm bồi

thường thiệt hại

Trang 42

Đại án Bầu Kiên

Trang 43

Diễn biến:

Bằng thủ đoạn "lấy mỡ nó rán nó", Bầu Kiên (ông Nguyễn Đức Kiên) đã vay số tiền hơn 2.400 tỷ đồng của ngân hàng ACB; sau đó sử dụng tiền vay mua

cổ phần, cổ phiếu của một số ngân hàng, rồi dùng

số cổ phần, cổ phiếu đó để thế chấp lại các khoản vay ban đầu tại ngân hàng ACB, tạo ra vốn ảo, gây ảnh hưởng xấu đến chính sách tài chính, tiền tệ của Nhà nước

Trang 44

Trang 45

Nhận định:

kinh tế

Trang 46

Lợi dụng chủ trương cho

số cán bộ thuộc ngân hàng với số tiền "chung chi" rất lớn để lừa đảo, tham ô chiếm đoạt tài sản của Nhà nước với số tiền 1.058 tỷ

Diễn biến:

Ngân hàng phát triển Đak Nông

Trang 47

Diễn biến:

Đây là vụ thế chấp hy hữu. Agribank đã nhận thế chấp ảo (quyền sử dụng 6 thương hiệu thời trang mua từ nước ngoài ) để doanh nghiệp rút ruột

nghìn tỷ thật. Khoản nợ vay Agribank đầu tư dự

án Luxfashion tính đến ngày 12/10/2012 là hơn 3.099 tỷ đồng

Thế chấp ảo tại Agribank

Trang 48

Các ví dụ khác

Từ năm 2003, Luật Đất đai có hiệu lực, song Luật Nhà ở đến ngày 1/7/2006 mới có hiệu lực. Điều này dẫn đến trường hợp có ngân hàng cho vay, tài sản thế chấp là 450 m2 đất ở khu vực khá đắt đỏ của

Hà Nội của một bên thứ ba. Sau một thời gian, bên thế chấp xây một biệt thự trên đất đó. Khi khách

hàng không có khả năng trả nợ, ngân hàng muốn

xử lý tài sản thế chấp nhưng không được, bởi hợp đồng thế chấp chỉ có tài sản là quyền sử dụng đất,

Trang 49

Các ví dụ khác

Thương mại cổ phần Đại Dương xảy ra vụ cướp hết sức táo tợn. Toàn bộ số tiền trong két gần 920 triệu đồng đã bị lấy đi

29/11/2013, dường như toàn bộ hệ thống máy

ATM của tất cả các ngân hàng trên các phố ở Hà Nội vẫn hoạt động nhưng không thể rút được tiền

Trang 50

Nâng cao chất lượng kiểm tra, kiểm soát nội bộ Nhìn ra sơ hở, hạn chế trong các nghiệp vụ và tập trung giải quyết

Hạn chế được rủi ro, nâng cao chất lượng hoạt động

Đánh giá kết quả đạt được

Tích cực

Trang 51

Chủ quan

• Công tác đào tạo nguồn nhân lực của các NHTM.

• Chưa ứng dụng, hoặc chưa vận dụng hết tính năng của công nghệ hiện

đại

• Công tác dự đoán rủi ro còn nhiều hạn chế.

• Hệ thống văn bản hướng dẫn thực hiện quy trình giao dịch của các

• Hệ thống pháp lý, văn bản chỉ đạo chưa hoàn chỉnh

• Môi trường kinh doanh tại Việt Nam còn nhiều bất

cập nên còn tiềm ẩn nhiều rủi ro

Hạn chế

Trang 52

Cơ hội

• Quan tâm đúng mức hơn đối với

quản trị rủi ro nói chung và quản

trị rủi ro tác nghiệp nói riêng.

• Tiếp cận với mô hình QTRRTN

mới và tiên tiến hơn.

• Đào tạo nguồn nhân lực dồi dào

cho lĩnh vực quản trị.

Thách thức

• Dễ bị ảnh hưởng bởi các tác động từ bên ngoài

• Sự ổn định hệ thống bị đe dọa khi chưa xây dựng đầy đủ cơ sở pháp lý

và thực thi quản trị ngân hàng thận trọng.

• Cạnh tranh mạnh mẽ và khốc liệt dễ dẫn đến thất bại và sụp đổ hệ thống

• Công nghệ phải tương thích.

• Các ngân hàng liên tục phải điều chỉnh để đáp ứng với sự thay đổi của hệ thống pháp lý

• Tư duy văn hóa quản trị rủi ro.

Trang 53

PHẦN III: GIẢI PHÁP NÂNG CAO NĂNG LỰC QUẢN TRỊ RỦI RO TÁC NGHIỆP TRONG HOẠT ĐỘNG NGÂN HÀNG TẠI

VIỆT NAM

Trang 54

Nâng cao hiệu lực,

hiệu quả khuôn khổ

Nâng cao năng lực quản trị nội bộ

Cơ cấu lại mô hình tổ

Hoàn thiện các điều kiện, cơ sở thực hiện cho mô hình tổ chức quản lý rủi ro tác

nghiệp

Đào tạo nguồn nhân

Định dạng
Số trang	55
Dung lượng	5,06 MB