LỰA CHỌN BÀI TẬP NHẰM NÂNG CAO HIỆU QUẢ KỸ THUẬT XUẤT PHÁT THẤP

Vì vậy, việc “lựa chọn bài tập nhằm nâng cao hiệu quả kĩ thuật xuất phát” trong giờ học thể dục phần chạy ngắn lớp 8,9 có một tầm quan trọng phát triển phản ứng nhanh đồng thời nâng cao

SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM

LỰA CHỌN BÀI TẬP NHẰM NÂNG CAO HIỆU QUẢ KỸ THUẬT

XUẤT PHÁT THẤP

Phần I : ĐẶT VẤN ĐỀ

I Lí do chọn đề tài :

TDTT là môn rèn luyện sức khỏe và được vào các buổi học chính khóa từ tiểu học cho tới đại học và các kì Đại Hội TDTT , hội khỏe phù đổng các cấp hàng năm mục đích nâng cao sức khỏe giúp các em học sinh mục đích giúp các em học sinh học tốt, lao động tốt, rèn luyện tốt về đạo đức

Hiện nay, toàn ngành giáo dục và đào tạo đang nổ lực đổi mới phương pháp dạy học, cùng với các môn khoa học khác giáo dục thể chất cũng được quan tâm đổi mới Với chương trình đổi mới đòi hỏi phải có sự đổi mới về phương pháp dạy, nâng cao tính tích cực tự giác tập luyện của học sinh

Dạy học thể dục hướng học sinh làm trung tâm mục đích là tăng cường các hoạt động rèn luyện sức khỏe ( Kể cả học tập và rèn luyện trên lớp cũng như việc hoạt động ngoại khóa, ở nhà) Vì vậy, việc “lựa chọn bài tập nhằm nâng cao hiệu quả kĩ thuật xuất phát” trong giờ học thể dục phần chạy ngắn lớp 8,9 có một tầm quan trọng phát triển phản ứng nhanh đồng thời nâng cao thành tích cho học sinh trong các giờ học thể dục ở trường

Trong giờ học thể dục, việc chọn một số bài tập nâng cao hiệu quả kỹ thuật XP thấp, bố trí đội hình và đội hình tập luyện là vấn đề cần được quan tâm Giáo viên phải có kế hoạch xây dựng và phát triển bài tập cho học sinh ngay từ đầu năm học Làm như vậy các em có điều kiện phát triển năng khiếu của mình, sáng tạo của mình, các em tự tin , mạnh dạn hơn, biết so sánh và đánh giá công việc của mình, làm chủ các hoạt động của mình theo chiều hướng tích cực, từ đó có ý thức trong việc học tập và rèn luyện, nâng cao tinh thần đoàn kết, giúp đỡ, xây dựng tập thể thân thiện trong tập thể lớp, tạo ra sự thi đua lớn trong học tập, nâng cao chất lượng giáo dục chung

Hiện nay việc tập luyện và thi đấu điền kinh đã trở thành truyền thống hàng năm và thu hút đông đảo học sinh tham gia các bài tập điền kinh không

những có tác dụng tốt tới sức khoẻ mà còn có tác dụng phát triển thể lực một cách toàn diện, tạo điều kiện nâng cao thành tích của các môn thể thao khác

Điền kinh được chia ra thành nhiều nhóm khác nhau như: Nhảy ném

đẩy và các môn chạy và ngay trong môn chạy lại được chia ra thành nhiều

cự ly khác nhau như chạy ngắn, chạy cự ly trung bình và chạy cự ly dài Mỗi một cự ly lại có đặc trưng riêng về kỹ thuật, cấu trúc động tác cũng như mức

độ tác động của nó đến người tập

Trong các yếu tố ảnh hưởng tới thành tích của VĐV Điền kinh thì kỹ thuật chiếm vị trí quan trọng, then chốt nhất Kỹ thuật càng thuần thục thì học sinh càng tiết kiệm sức, vận dụng và phát huy được tối đa khả năng của cơ thể

Xuất phát từ những lý do nêu trên tôi tiến hành nghiên cứu đề tài: " Lựa

chọn một số bài tập nhằm nâng cao hiệu quả kỹ thuật xuất phát thấp và chạy lao sau xuất phát của học sinh khối lớp 8,9 "

II- CƠ SỞ LÍ LUẬN VÀ THỰC TIỂN:

* Đặc điểm kỹ thuật và và cơ sở lý luận lựa chọn bài tập ảnh hưởng tới hiệu quả kỹ thuật xuất phát thấp và chạy lao sau xuất phát trong chạy ngắn

1- Đặc điểm kỹ thuật xuất phát thấp

Trong chạy cự ly ngắn thường sử dụng xuất phát thấp vì xuất phát thấp giúp học sinh bắt tốc độ nhanh hơn và sớm đạt được tốc độ cực đại trong thời gian ngắn nhất Để xuất phát nhanh thường sử dụng bàn đạp để xuất phát , đảm bảo cho học sinh có điểm tì vững chắc để đạp sau, Sự ổn định khi bắt đầu và tạo cho học sinh có tư thế thích hợp nhất khi xuất phát

Nhiệm vụ của giai đoạn này là chuyển từ trạng thái tĩnh sang trạng thái vận động, tạo ra vận tốc lớn, tạo điều kiện để nhanh chóng bắt được tốc độ cao ngay từ giây đầu Muốn vậy học sinh phải tuân thủ các yêu cầu về thông

số kỹ thuật như yêu cầu về bàn đạp, góc độ đóng bàn đạp, góc độ giữa các khớp, tư thế thân người Để đạt được hiệu quả cao khi xuất phát thấp, học sinh phải thực hiện chính xác kỹ thuật của từng giai đoạn - chuẩn bị - sẵn sàng - xuất phát Kỹ thuật của từng giai đoạn đều có liên quan chặt chẽ với nhau, kỹ thuật của giai đoạn trước ảnh hưởng lớn kỹ thuật của giai đoạn tiếp

theo Trong xuất phát thấp thì trong tư thế sẵn sàng là biểu hiện của " trạng

thái tĩnh linh hoạt" Mặc dù ở trạng thái này không có sự chuyển động bề

ngoài nhưng về mặt tâm sinh lý thể hiện sự hướng đích tập trung rõ dệt Tư thế sẵn sàng trong xuất phát phải đảm bảo như độ ổn định vững chắc của cơ thể, giảm căng thẳng thừa cho cơ Khi đó sẽ tận dụng được lực đạp sau, tạo khả năng thuận lợi cho giai đoạn chạy lao sau xuất phát

2- Giai đoạn chạy lao sau xuất phát

Đây là giai đoạn khá phức tạp học sinh phải khắc phục sức ỳ quán tính

để nhanh chóng bắt được tốc độ gần cực đại Giai đoạn này được tính từ bước chạy đầu tiên sau xuất phát đến khi tần số và biên độ bước chạy tương

đối ổn định ( Khi đạt tới 90% tốc độ chạy tối đa) Song không có giới hạn chính xác giữa chạy lao sau xuất phát và chạy giữa quãng, ở lứa tuổi 14 -15 thì giai đoạn chạy lao khoảng 20 - 30 m

Để đạt được hiệu quả cao trong giai đoạn chạy lao sau xuất phát học sinh phải đáp ứng được những yêu cầu sau

+ Tạo ra góc độ của cơ thể với mặt đường chạy hợp lý

+ Tận dụng được sức mạnh sức nhanh của cơ thể

+ Đảm bảo được tư thế ổn định, thăng bằng của cơ thể trong khi chạy

Tóm lại: Kỹ thuật xuất phát thấp và chạy lao sau xuất phát vô cùng quan trọng, có ảnh hưởng trực tiếp đến thành tích chạy ngắn Vì hai giai đoạn này

là yếu tố quyết định thành tích trong chạy cự li ngắn Muốn nâng cao hiệu quả kỹ thuật xuất phát và chạy lao sau xuất phát, phải biết kết hợp tập luyện những bài tập hợp lý với việc hoàn thiện các giai đoạn kỹ thuật đó, chỉ có như vậy mới khắc phục được tình trạng lạc hậu và nhanh chóng đạt đuợc thành tích cao

3- Những yếu tố ảnh hưởng đến hiệu quả kỹ thuật xuất phát và chạy lao sau xuất phát:

Từ những đặc điểm trên, ta thấy hiệu quả kỹ thuật xuất phát thấp và chạy lao sau xuất phát phụ thuộc vào 3 yếu tố chính:

+ Sức mạnh tốc độ

+ Khả năng phản ứng của cơ thể với tín hiệu

+ Mức độ hoàn thiện kỹ thuật

4- Cơ sở thực tiễn của việc chọn lựa các bài tập nhằm nâng cao hiệu quả kỹ thuật xuất phát thấp và chạy lao sau xuất phát

Căn cứ vào những cơ sở lý luận mà tôi đã trình bày ở trên, căn cứ vào đặc điểm tâm - sinh lý lứa tuổi của đối tượng học sinh, tôi đã lựa chọn được

3 nhóm bài tập nhằm nâng cao hiệu quả kỹ thuật xuất phát thấp và chạy lao sau xuất phát cho học sinh khối 8,9 trường PTDTNT Thị xã Bình Long như sau:

* Bài tập nhằm phát triển sức mạnh tốc độ

+ Chạy đạp sau + Bật cóc

+ Chạy nâng cao đùi + Các trò chơi vận động

+ Chạy bước nhỏ + Chạy biến tốc với cường độ khác nhau

+ Chạy lò cò + Chạy 30, 40, 50, 60, 80, 100m tốc độ cao + Bật nhảy đổi chân

* Nhóm bài tập phát triển khả năng phản ứng vận động

+ Chạy theo tín hiệu + Chạy tiếp sức vượt chướng ngại vật

+ Xuất phát chạy lao theo hiệu lệnh + Chạy tăng tốc độ 30m

+ Trò chơi vận động về phản xạ + Chạy biến tốc

*Nhóm bài tập hoàn thiện kỹ thuật

+ Tập đóng bàn đạp

+ Lập lại tư thế ngồi trong bàn đạp

+ Tự thực hiện toàn bộ kỹ thuật xuất phát thấp có bàn đạp

+ Ngồi trong bàn đạp nâng cao mông chạm vật chuẩn

+ Xuất phát dời bàn đạp đặt chân vào vạch bước chạy định trước

+ Tập xuất phát chạy lao leo dốc

+ Xuất phát chạy lao trên vạch (bước chạy) kẻ sẵn

+ Xuất phát chạy lao dưới xà ngang đặt chếch

+ Xuất phát trong hố cát có người tác động ( tỳ vai)

PHẦN II : GIẢI QUYẾT VẤN ĐỀ

I Các biện pháp thực hiện:

- Từ các bài tập trên Tôi tiến hành vận dụng vào thực tế ở các tiết học một cách cụ thể từ làm mẫu động tác, phân tích, giảng giải kỹ thuật qua hình ảnh tranh vẽ băng đĩa

- Chia nhóm tập luyện theo nhóm sức khỏe, nam riêng nữ riêng phù hợp với

độ tuổi học sinh

- Theo dõi kết quả tập luyện từng buổi học sau đó tăng dần lượng vận động cho từng nhóm tập luyện

+ Bản thân tôi đặc biệt chú trọng tới các giai đoạn kỹ thuật xuất phát thấp, chạy lao và các kỹ thuật động tác ….bước chạy, tư thế chạy, hơi thở … Và chỉnh sửa động tác sai kịp thời cho học

+ Dựa vào tình hình thực tế của học sinh GV có kế hoạch vừa dạy theo kế hoạch chung và bồi dưỡng chuyên sâu cho học sinh có tố chất thể lực tốt theo

kế hoạch học kì, cả năm

Căn cừ vào quá trình giảng dạy tôi lựa chọn những bài tập nhằm nâng cao hiệu quả kỹ thuật xuất phát thấp cho đối tượng học sinh khối lớp 8,9 Bao gồm 12 bài tập cơ bản sau:

1- Chạy đạp sau

+ Yêu cầu: Chân trước chủ động nâng cao đùi về phí trước, chân sau duỗi thẳng các khớp, thực hiện động tác với tốc độ cao

+ Tác dụng: Hoàn thiện kỹ thuật đạp sau và phát triển sức mạnh cơ bắp

và sức mạnh tốc độ

2- Chạy nâng cao đùi

+ Yêu cầu: Thân giữ thẳng, chân lăng chủ động nâng cao đùi về phía trước , chân đẩy duỗi thẳng các khớp Thực hiện động tác từ chậm đến tốc độ cao, biết phối hợp động tác tay

+ Tác dụng: Phát triển sức mạnh cơ bắp biết chủ động nâng đùi về phía trước khi chạy

3- Bật đổi chân độ cao 25m

+ Yêu cầu: Bật thẳng chân, xốc người lên

+ Tác dụng: Phát triển sức mạnh cơ bắp và tốc độ guồng chân ( tần số)

4- Chạy lên dốc

+ Yêu cầu: Chạy với tốc độ khác nhau, cố gắng sau thẳng chân, bước dài không ngửa mặt

+ Tác dụng: Nâng cao khả năng khắc phục trọng lượng và phát triển sức mạnh cơ bắp

5- Chạy tốc độ cao 30, 60, 80, 100m

+ Yêu cầu: Chạy tốc độ tối đa 95 - 100%

+ Tác dụng: Phát triển tốc độ và làm quen với hoạt động tối đa

6- Chạy theo tín hiệu

+ Yêu cầu: Chạy theo tiếng còi quy định: Lần 1 chạy nhanh lần 2 : chạy chậm, Lần 3: quay sau

+ Tác dụng: Phát triển phản xạ vận động khắc phục sức ỳ của cơ thể làm quen với hoạt động trong tình huống thay đổi

7- Xuất phát theo tín hiệu

+ Yêu cầu: Khi có khẩu lệnh " chạy" người thực hiện phải thực hiện động tác đạp nhanh, mạnh vào bàn đạp và lao khỏi vị trí xuất phát

+ Tác dụng: Phát triển thời gian phản ứng động tác ( với kỹ thuật xuất phát)

8- Trò chơi vận động về phản xạ ( trò chơi cướp cờ, chim vào chuồng )

+ Yêu cầu: Chia làm 4 đội , khi có hiệu lệnh nhanh chóng thực hiện cuộc chơi

+ Tác dụng: Nâng cao khả năng phản ứng của cơ thể và phát triển sức nhanh

9- Bài tập thực hiện toàn bộ kỹ thuật

+ Yêu cầu : Học sinh tự điều chỉnh kỹ thuật, lập lại nhiều lần tư thế: "

vào chỗ " , " sẵn sàng", " chạy" và thực hiện toàn bộ kỹ thuật

+ Tác dụng: Tạo cảm giác kỹ thuật đúng ( xây dựng định hình động lực

động tác xuất phát cho các em)

10- Xuất phát thấp chạy lao trên vạch kẻ sẵn(30m)

+ Yêu cầu: Chạy tự nhiên thoải mái với tốc độ nhanh, đặt chân vào

vạch

Khoảng cách các vạch kẻ sẵn bằng độ dài trung bình cộng bước 1 , bước 2,

và bước 3 bước 15 của các em ( vạch của nam khác nữ)

11- Xuất phát thấp chạy lao dưới xà ngang đặt chếch (30m)

+ Yêu cầu : Chạy lao dưới dây chếch, đầu không chạm dây với đoạn chạy là 30m góc dây chếch theo định lý tam giác vuông

+ Tác dụng: Phát triển lực đạp sau, có độ dài bước chạy đầu tiên hợp lý

ở tư thế thân người thấp phát triển được sức nhanh, sức mạnh trong chạy xuất phát và xây dựng cho người tập cảm giác về tính bội phát

12- Xuất phát trong hố cát có người tác động ( tỳ vai)

+ Tác dụng: Phát triển lực đạp sau, có độ dài bước chạy đầu tiên hợp lý phát triển được sức nhanh, sức mạnh trong chạy xuất phát và xây dựng cho người

tập cảm giác về tính bội phát

* Qua áp dụng và theo dõi bài tập trên bản thân tôi thu được kết quả như sau

II Những kết quả đạt được :

1/ Kết quả thu được :

Nhận xét

Thời điểm Ý thức, thái độ

Lượng động

và tập luyện

Nhóm tập luyện

Thời gian hoàn thành nhiệm vụ Lúc đầu áp dụng

bài tập, tập luyện

Ngại, sợ mệt,

né tránh, phản ứng gay gắt

Lượng vận động ít, tăng dần lượng bài tập

Nhóm tốt, khá, trung bình HS có tố chất thể lực tốt chưa muốn vào nhóm sức khỏe tốt

Mất nhiều thời gian, lượng vận động chưa cao

Nửa học kì I

Tích cực tập luyện, tự giác,

tự tin hơn

Thời gian tập luyện hợp lí, tăng dần lượng bài tập từ thấp lên cao, hứng thú tập luyện

Đoàn kết ,tích cực tập luyện theo nhóm

Đủ thời gian

Cuối học kỳ I và

học kì II

Tích cực tập luyện, chủ động tập luyện ngoại khóa , tự tin, tuân theo

sự hướng dẫn của GV

Bài tập phù hợp độ tuổi , nam riêng , nữ riêng Đáp ứng được lượng vận động của giáo viên

Chủ động, hợp lí tổ chức tập theo nhóm

lượng vận động theo đúng thời gian

Thể lực và thành tích tăng

2 Thuận lợi :

- Được sự quan tâm của Ban Giám Hiệu và các tổ chức nhà trường tạo điều kiện bãi tập, trang thiết bị liên quan, đôn đốc và động viên học sinh trong quá trình học tập và tập luyện

- Được sự ủng hộ nhiệt tình của giáo viên chủ nhiệm, giáo viên bộ môn …và tinh thần nhiệt tình tập luyện của học sinh

- Điều kiện thuận lợi học sinh ăn ở tại chỗ, đoàn kết cùng nhau tập luyện hàng ngày

- Học sinh xác định được động cơ học tập, tập luyện của mình và sự quan tâm, nhiệt tình của giáo viên trực tiếp giảng dạy

- Nhiều học sinh có thói quen tự giác tập luyện Đạt khá, giỏi chiếm tỷ lệ cao

- Về kỹ thuật động tác đại đa số các em tương đối hoàn thiện về kỹ thuật

3 Khó khăn :

- Sự nắm bắt về kiến thức, kỹ thuật động tác còn chậm chưa đáp ứng được yêu cầu đề ra của giáo viên Một số em chưa bắt nhịp được mức độ tập luyện, do

cơ thể dư kí ( mập) hoặc ốm yếu

- Môn điền kinh thường khô khan, tập luyện ở cường độ thường là cao, lượng vận động nhiều hơn so các môn đá cầu, cờ vua

- Độ tuổi đi học các em thường là chênh lệch nhiều so với độ tuổi bình thường

đi học

- Một số em chưa hăng say tập luyện, ý thức tự giác tập luyện chưa cao

- Thời gian tập ngoại khóa chưa nhiều do thời gian hạn chế cũng như ý trí tập luyện của học sinh

4.Khả năng duy trì :

Với bài tập trên giáo viên tổ chức tốt cho học sinh duy trì tập luyện trong giờ học thể dục, giờ ngoại khóa Từ đó các em có tinh thần tự giác tập

luyện nâng cao sức khỏe cho bản thân, đồng thời giúp cho các em học tốt , lao động tốt hoàn thành kế hoạch học tập của mình

Vấn đề nâng cao bài tập giáo viên phải cô đọng chốt lại kiến thức trọng tâm cho học sinh nắm và vận dụng hàng ngày ở nhà

Về xây dựng nhóm tập luyện phải phù hợp nhóm sức khỏe, đoàn kết trong khi tập luyện, khi tập luân phiên hợp lí từ nhóm này qua nhóm kia

Lượng vận động cần được tăng dần theo buổi tập thời gian hợp lí Các bài tập cần được thay đổi luân phiên tránh sự nhàm chán cho học sinh

Mối quan hệ giữa giáo viên và học sinh phải chặt chẽ, tâm lí với học sinh, hiểu học sinh thông qua các buổi tập từ đó có bài tập cụ thể phù hợp từng buổi tập

Giáo viên phối kết hợp chặt chẽ các bộ phận trong trường giáo viên bộ môn, GV chủ nhiệm lớp, BGH ……

Chế độ dinh dưỡng cho học sinh cần phù hợp với lượng vận động của học sinh

Trang thiết bị, sân tập, địa điểm học tập phải an toàn đủ điều kiện cho học sinh tập luyện

PHẤN III: KẾT LUẬN

Trong 2 năm học vừa qua và học kỳ I năm học 2011 -2012 tôi đã áp dụng bài tập nêu trên nhận thấy các lớp tiến bộ và thành tích của học sinh đạt

cao hơn nhiều so với các năm trước

lớp Khối

Tổng số học sinh

Kỳ 1

So với năm học trước kết quả đạt được là rất khả quan và tạo được sự hưng phấn, tích cực của học sinh trong cả tiết học

Năm học 2008-2009 chưa áp dụng sáng kiến này kết quả như sau:

lớp Khối

Tổng số học sinh

So sánh kết quả thực tế những năm không áp dụng bài tập, phương pháp này thì thấy thành tích chung của học sinh rất thấp Sau khi áp dụng các bài tập trên vào các tiết học Tơi thấy ở các nội dung được nâng lên rõ rệt Ngoài ra đã có nhiều học sinh trong những năm gần đây tham gia thi đấu TDTT và hội khẻo phù đổng cấp thị xã, cấp tỉnh đã đạt nhiều kết quả cao

- Đạt kết quả học sinh giỏi bộ mơn thể dục : Mơn điền kinh

2010-2011 Điền kinh 10 học sinh 3 học sinh

2011-2012 Điền kinh 6 học sinh Chuẩn bị dự thi cấp tỉnh

 Bài học kinh nghiệm:

-Để bài tập này có hiệu quả khi áp dụng phương pháp đòi hỏi người giáo viên phải thường xuyên thay đổi về hình thức tổ chức tập luyện phù hợp với nội dung giờ dạy, tạo điều kiện cho tất cả học sinh được tập

luyện và thi đấu bằng cách sử dụng nhiều hình thức khác nhau và thay đổi cấu trúc trong từng tiết dạy

- Khả năng tổ chức bài tập chia nhĩm tập luyện của học sinh rất phong phú, đa dạng Tạo đđiều kiện cho học sinh cĩ điều kiện tập luyện, ý thức tự giác tập nâng cao sức khỏe

- Xây dựng , hình thành và phát triển cho ban cán sự khả năng tổ chức diều khiển buổi tập luyện trong giờ dục thể dục nĩi riêng, các tập ngoại khĩa

… nĩi chung, nhằm tác động cho các em sáng tạo, phát triển tố chất, năng lực thể thao Đồng thời xây dựng tinh thần đồn kết, giúp đỡ nhau trong tập thể, trong ngơi nhà chung của trường dân tộc nội trú, xây dựng sự gần gũi giữa

thầy với trị giữa trị với trị, gĩp phần xây dựng “trường học thân thiện, học

sinh tích cực”

- Nếu như GV khơng cĩ kế hoạch tổ chức tập luyện chu đáo, phân cơng nhiệm vụ khơng cụ thể, thì tạo ra cho học tính ỉ lại tính tập luyện khơng cao, các em đánh giá chưa sát thực với khả năng của mình, chất lượng của giờ học đơn điệu, nhàm chán trong tư tưởng học sinh Vì vậy, xây dựng kế hoạh tổ chức, nhiệm vụ phải cụ thể, rõ ràng, GV là nguồn động lực, là chỗ dựa cho học sinh

Đây là một kinh nghiệm nhỏ trong quá trình giảng dạy bộ môn thể dục tại trường Dân Tộc Nội Trú Thị xã Bình Long Tôi rất mong được sự góp ý chân thành của các bạn đồng nghiệp và sự đánh giá của Hội Đồng Khoa Học xét duyệt sáng kiến kinh nghiệm các cấp