Do đó, thực tế nhiều giaó viên vẫn có khuynh hướng dạy phần này theo cách một bài dạy cung cấp ngữ liệu như các phần “ listen and read” , chưa phát triển được kỹ năng đọc hiểu của học si
Trang 1Giáo viên thực hiện : Bùi Thị Tâm
MỤC LỤC
PHẦN A- ĐẶT VẤN ĐỀ
I LÝ DO CHỌN ĐỀ TÀI
II MỤC ĐÍCH NGHIÊN CỨU ĐỀ TÀI
III PHẠM VI NGHIÊN CỨU ĐỀ TÀI
IV ĐỐI TƯỢNG NGHIÊN CỨU
PHẦN B- GIẢI QUYẾT VẤN ĐỀ
I/ CƠ SỞ LÝ LUẬN
II/ THỰC TRẠNG
III/ CÁC BIỆN PHÁP TIẾN HÀNH
1/ÌM HIỂU VỀ ĐỌC HIỂU VÀ DẠY KỸ NĂNG ĐỌC HIỂU A/ KHÁI NIỆM ĐỌC HIỂU
B/ CÁC LOẠI ĐỌC
C/ KỸ NĂNG DẠY ĐỌC HIỂU
2/ MỘT SỐ THỦ THUẬT THIẾT KẾ BÀI ĐỌC TRONG SGK 8
1 BÀI ĐỌC UNIT 1
2 BÀI ĐỌC UNIT 4
3.ÀI ĐỌC UNIT 5
Trang 2Giáo viên thực hiện : Bùi Thị Tâm
PHẦN A- ĐẶT VẤN ĐỀ
I/ LÝ DO CHỌN ĐỀ TÀI:
Đọc là một trong những kỹ năng cơ bản được chú trọng trong quá trình dạy và học ngoại ngữ Đọc vừa là mục đích , vừa là một phương tiện hữu hiệu và thiết yếu để học sinh có thể nắm vững , củng cố kiến thức ngôn ngữ, mở rộng vốn từ vựng cũng như hiểu sâu thêm văn phong, cách sử dụng ngôn ngữ mình đang học Ngoài ra đọc giúp học sinh mở rộng kiến thức về thế giới quanh họ: cung cấp cho họ những kinh nghiệm về nhiều lĩnh vực khác như văn hóa, khoa học, kỹ thuật,… Qua kỹ năng đọc, học sinh nắm bắt ngữ liệu ngôn ngữ, kỹ năng ngôn ngữ và nhớ chúng lâu hơn.Tóm lại, đọc ù giúp học sinh hiểu một văn bản viết, giúp hình thành thói quen đọc và yêu sách
Trong chương trình sách giáo khoa mới ở bậc THCS , kỹ năng đọc( ở đây là đọc hiểu) mới bắt đầu được dạy riêng biệt ở chương trình lớp 8( phần read) nên giáo viên cũng như học sinh chưa sẵn sàng cho một tiết dạy và học kỹ năng Do đó, thực tế nhiều giaó viên vẫn có khuynh hướng dạy phần này theo cách một bài dạy cung cấp ngữ liệu như các phần “ listen and read” , chưa phát triển được kỹ năng đọc hiểu của học sinh như mong đợi Giáo viên có khuynh hướng cung cấp từ vựng khá nhiều, kết quả là giáo viên thường làm việc “miệt mài”từ đầu đến cuối Để rồi dần dần hình thành thói quen tiếp thu kiến thức thụ ï động cho học sinh , và tiết học cũng vì vậy mà tẻ nhạt ,trầm
Trang 3Giáo viên thực hiện : Bùi Thị Tâm
không hiệu quả Một số trường hợp giáo viên lại cho rằng cứ phải cho học sinh đọc to bài text đó lên mới là dạy đọc nên mất khá nhiều thời gian để học sinh đọc to trước lớp , nhưng đọc dõng dạc xong thì lại không hiểu gì về nội dung văn bản Ngoài ra một số bài đọc trong sách giáo khoa khá dài , một số bài có yêu cầu bài tập hơi cao so với năng lực thực tế của học sinh nhưng một số giáo viên lại quá trung thành với sách giáo khoa, với hình thức nội dung bài đọc cũng như các dạng bài tập được xây dựng trong sách, cố chuyển tải hết đến cho học sinh Vì vậỳ giờ dạy vô cùng nặng nề, hiệu quả thấp Chính bản thân tôi cũng gặp trở ngại trên trong những năm đầu thực hiện chương trình sách giáo khoa mới
Rút kinh nghiệm từ các tiết dự giờ đồng nghiệp và kinh nghiệm của bản thân trong các năm được phân công giảng dạy khối lớp 8,làm sao đe åcó giờ dạy phần “read” thật nhẹ nhàng, lôi cuốn học sinh và có hiệu quả, tôi đã xây dựng đề tài “ Làm thế nào để dạy kỹ năng đọc hiểu trong chương trình sách giáo khoa lớp 8 đạt hiệu quả”
II/ MỤC ĐÍCH NGHIÊN CỨU ĐỀ TÀI:
Xuất phát từ thực tế của việc dạy Tiếng Anh ở trường THCS nói chung cũng như trường PTDTNT nói riêng hiện nay ,,nhất là tình trạng giờ dạy đọc hiểu rập khuôn tẻ nhạt,Tôi nghiên cứu đề tài nhằm cải thiện và phát triển kỹ năng đọc hiểu có hiệu quả hơn.Giúp học sinh hứng thú học tập trong giờ đọc hiểu và yêu thích bộ môn Tiếng Anh hơn Qua đó cùng chia sẻ kinh nghiệm
Trang 4Giáo viên thực hiện : Bùi Thị Tâm
và học tập với bạn bè đồng nghiệp để nâng cao tay nghề chuyên môn cũng như góp phần nâng cao chất lượng dạy và học Tiếng Anh hiện nay
III/ PHẠM VI NGHIÊN CỨU CỦA ĐỀ TÀI:
Nghiên cứu về việc nắm vững kỹ năng dạy đọc hiểu và phương pháp hiệu quả dạy phần đọc hiểu trong chương trình Tiếng Anh 8, từ đó hình thành và phát triển kỹ năng đọc hiểu văn bản Tiếng Anh cho học sinh
4/ ĐỐI TƯỢNG NGHIÊN CỨU:
- Phần “Read” của SGK Tiếng Anh 8( NXB Giáo dục)
Dạy cho học sinh lớp 8 tiếp xúc với tiếng Anh theo chương trình sách giáo khoa mới
Trang 5Giáo viên thực hiện : Bùi Thị Tâm
PHẦN B- GIẢI QUYẾT VẤN ĐỀ
I/CƠ SỞ LÝ LUẬN Nghị quyết Trung ương IV về tiếp tục đổi mới các cấp học, kết hợp học đi đôi với hành gắn nhà trường với xã hội, áp dụng những phương pháp giáo dục hiện đại đểã bồi dưỡng cho học sinh năng lực tư duy sáng tạo, năng lực giải quyết vấn đề Vì vậy việc đổi mới phương pháp dạy học nói chung và dạy Tiếng Anh nói riêng đã được tất cả các cấp quản lí giáo dục và giáo viên quan tâm
Môn ngoại ngữ nói chung, Tiếng Anh nói riêng chiếm một vị trí quan trọng trong chỉnh thể học vấn phổ thông Cùng với toán học và tiếng mẹ đẻ, môn tiếng Anh( cũng như các môn ngoại ngữ khác) tạo thành ba môn trụ cột trong chương trình giáo dục phổ thông vì một mặt chúng có nhiệm vụ trang bị cho học sinh những tri thức và cơ sở khoa học đễ nhận thức thế giới khách quan, mặt khác chúng là công cụ giúp học sinh nắm chắc và nghiên cứu sâu hơn tri thức cơ bản của các chuyên ngành khác
Tiếng Anh còn là một công cụ giao tiếp giúp học sinh tiếp thu những tri thức khoa học , kỹ thuật tiên tiến, tìm hiểu các nền văn hóa đa dạng và phong phú trên thế giới và giúp học sinh dễ dàng hội nhập với cộng đồng quốc tế.Do đó dạy cho học sinh có kiến thức và kỹ năng giao tiếp Tiếng Anh là nhiệm vụ hết sức quan trọng của người dạy ngoại ngữ Giao tiếp không chỉ thông qua các kênh khẩu ngữ ( nghe và nói) mà còn thông qua cả các kênh
Trang 6Giáo viên thực hiện : Bùi Thị Tâm
bút ngữ( đọc và viết) Trong đó, đọc có vai trò đặc biệt quan trọng trong học ngoại ngữ vì nó cung cấp kiến thức ngôn ngữ và xã hội cho các kỹ năng khác Có thể nói không quá rằng đọc là phương thức mở rộng khả năng ngôn ngữ của người học có hiệu quả nhất Chính vì vậy mà phát triển kỹ năng đọc trong lớp học ngoại ngữ là việc làm hoàn toàn có ý nghĩa Giáo viên phải nghĩ nhiều cách để làm cho học sinh hứng thú với giờ dạy đọc,cho học sinh thấy nhu cầu cần đọccủa mình
III/ THỰC TRẠNG
1/ Tình hình chung:
Thuận lợi :
- Các cấp quản lí giáo dục , nhà trường đều quan tâm, cố gắng tạo điều kiện tốt cho giáo viên trong công tác giảng dạy
- Ban giám hiệu luôn động viên , khích lệ tính sáng tạo , tinh thần học hỏi nâng cao tay nghề của anh em giáo viên kịp thời
- Học sinh ăn ở nội trú nên thời gian gặp gở trao đổi với các em được thuận lợi
Khó khăn
- Học sinh có thói quen đọc từng từ một , tức đọc theo mô hình từ dưới lên Điều này hạn chế tốc độ đọc và gây khó khăn cho sự hiểu của các em
- Học sinh có khuynh hướng vừa đọc vừa dịch sang tiếng Việt mà khối lượng từ của các em rất ít ỏi nên các em gặp khó khăn trong việc hiểu ý chính của bài
Trang 7Giáo viên thực hiện : Bùi Thị Tâm
- Nội dung một số bài đọc quá dài và từ vựng khó nên gây cho các em tâm lý ngán ngẩm, sợ ( như ở các unit 5, 6,7, 8, 9, 10,11,13 …).Ngoài ra các bài đọc trong phần “Read” của SGK Tiếng Anh 8 thường không có kênh hình, hình ảnh minh họa cho đề tài nên kém hấp dẫn học sinh
- Là học sinh dân tộc nên vốn từ tiếng việt của các em tương đối hạn chế Điều này là một khó khăn trong việc hiểu thêm một ngôn ngữ thứ ba nữa
- Kiến thức nền và sự hiểu biết của các em còn hạn chế nên gặp một số chủ điểm lạ giáo viên khó khai thác , hoặc dạy mang tính áp đặt.( unit 12,14,15… )
- Cơ sở vật chất chưa đáp ứng được đặt thù của bộ môn( Thiếu phòng nghe nhìn , bộ tranh ảnh , băng hình video….)
Trên cơ sở lí luận cũng như thực tiển và động cơ chọn đề tài, tôi đã nổ lực đi tìm những giải pháp khác nhau để khắc phục tình trạng này Từ năm học 2007-008 đến nay tôi đã mạnh dạng nghiên cứu và thực hiện đề tài ở khối lớp 8.Sau đây là một số biện pháp mà tôi đã thực hiện để nghiên cứu đề tài
IV/ CÁC BIỆN PHÁP TIẾN HÀNH
1/ TÌM HIỂU VỀ “ ĐỌC HIỂU” VÀ “DẠY KỸ NĂNG ĐỌC HIỂU”
a.khái niệm “đọc hiểu”
Đọc là một trong những kỹ năng cơ bản được chú trọng trong quá trình dạy và học ngoại ngữ Đọc vừa là mục đích, vừa là phương tiện hữu hiệu và thiết yếu để HS có thể nắm vững, củng cố kiến thức ngôn ngữ, mở rộng vốn
Trang 8Giáo viên thực hiện : Bùi Thị Tâm
từ vựng, cũng như hiểu sâu thâm văn phong, cách sử dụng ngôn ngữ mình đang học
Như vậy kỹ năng đọc hiểu là đọc để nắm bắt các thông tin phục vụ cho các mục đích đọc và học khác nhau, nó còn là công cụ hỗ trợ việc hình thành các kỹ năng khác như nghe, nói và viết
b Các loại đọc
Để giúp học sinh phát triển kỹ năng đọc có hiệu quả, trước hết cần phân biệt được các loại đọc cơ bản được sử dụng trong việc dạy ngoại ngữ Để từ đó xác định cách dạy cho đúng Xếp theo cách đọc là đọc to và đọc thầm và xếp theo mục đích là đọc sâu, đọc rộng, đọc lướt và đọc quét
+ Đọc to (reading aloud) với mục đích là để truyền đạt lại thông tin của một người khác đã được viết ra như: đọc báo, đọc tin, đọc thư cho một hay nhiều người nghe Trong dạy – học ngoại ngữ đọc to thường chỉ có tác dụng giúp HS rèn luyện cách phát âm, trọng âm, ngữ điệu và kỹ năng đọc để thông báo
+ Đọc thầm (Silent reading) với mục đích đọc để hiểu, đọc để nằm bắt và nhận biết thông tin Đây là loại đọc tôi muốn đề cập đến trong đề tài
+ Đọc rộng : Đây là loại đọc có quan hệ với đọc thầm, tạo được cho
học sinh cơ hội để sử dụng kiến thức để phục vụ cho nhu cầu của mình Đây là kỹ năng học sinh cần thực hành
+ Đọc sâu: Khi cần lấy những thông tin cụ thể
+ Đọc lướt : Khi cần lấy ý chính của một bài báo hay văn bản
+Đọc quét : Khi cần tìm một thông tin cụ thể nào đó
Tôi trình bày phần này là nhằm chỉ ra rằng : Một giáo viên có năng lực phải sử dụng các kiểu đọc khác nhau để giúp học sinh đọc có hiệu quả hơn
Tóm lại, mục tiêu cuối cùng của việc đọc phải đạt được là hiểu được văn bản, lấy được và xử lý được những thông tin cần thiết cho mục đích riêng của mình
Trang 9Giáo viên thực hiện : Bùi Thị Tâm
c Dạy kỹ năng đọc hiểu
+ Xác định bài đọc
Có hai loại bài đọc được dùng trong dạy ngoại ngữ cũng như trong chương trình SGK 8:
- Bài đọc dùng để dạy tiếng
- Bài đọc dùng để dạy kỹ năng đọc hiểu
Tùy theo mục đích của từng bài đọc, chú trọng dạy tiếng hay dạy kỹ năng đọc hiểu mà thầy giáo có những khai thác bài đọc khác nhau Trong phạm vi của đề tài này, tôi muốn đi sâu khai thác bài đọc để dạy kỹ năng đọc hiểu
Các bài đọc nhằm giúp HS phát triển kỹ năng đọc hiểu không chỉ đơn thuần giúp HS hiểu được ngữ liệu trong một đoạn văn nào đó mà còn phải tạo
ra những hoạt động luyện tập giúp HS thực hành các kỹ năng đọc Đó là những kỹ năng có thể giúp các em đọc hiểu những đoạn văn khác nhau cho những mục đích khác nhau, ở một bài đọc nhằm phát triển kỹ năng đọc hiểu giáo viên không trình bày hay giới thiệu nội dung mà HS phải tự đọc để nắm bắt nội dung; vai trò của giáo viên chỉ là hỗ trợ, gợi ý, hướng dẫn, ra yêu cầu và kiểm tra
+-Nắm rõ các giai đoạn trong phần dạy kỹ năng đọc hiểu:
Qui trình giờ dạy thường được tiến hành theo ba giai đoạn
1 Các hoạt động trước khi đọc (Pre – reading activities)
Trong giai đoạn này tạo tâm thế cho học sinh, cuốn hút các em vào chủ đề của bài đọc, gây hứng thú cho các em với bài sắp học, giúp học sinh giải quyết khó khăn về từ ngữ , văn hóa Cố gắng đưa ra các hoạt động
đa dạng để duy trì hứng thú của các em trong các giai đoạn tiếp theo
2 Các hoạt động trong khi đọc (While – reading activities)
Đây là giai đoạn rèn các kỹ năng đọc Phải giúp học sinh lấy thông tin khái quát và lấy thông tin cụ thể bằng cách thiết kế các bài luyện tập có chọn lọc Tùy từng mục đích, nội dung bài đọc mà giáo viên xây dựng các hoạt động luyện tập cho phù hợp.Tùy từng đối tượng mà thiết kế bài tập chứ không nhất thiết phải bám theo bài tập yêu cầu của SGK
Trang 10Giáo viên thực hiện : Bùi Thị Tâm
3 Các hoạt động sau khi đọc (Post – reading activities)
Đây là giai đoạn cần kết hợp với các kỹ năng khác ( thường là nói hay
viết)để không gây nhàm chán cho học sinh đồng thời phát triển đồng điều
các kỷ năng mang định hướng giao tiếp Cần xây dựng , tổ chức các hoạt
động có tính sáng tạo nhưng vừa sức với đối tượng học sinh của mình
2– MỘT SỐ THỦ THUẬT THIẾT KẾ BÀI ĐỌC TRONG SGK 8
Nắm những điểm yếu của học sinh cũng như một số hạn chế khác của
SGK ,áp dụng phương pháp mới dạy kỹ năng đọc hiểu, Tôi đã thiết kế, điều
chỉnh bài đọc trong SGK Tiếng anh 8 sao cho phù hợp với từng đối tượng để
đảm bảo tính vừa sức, hấp dẫn bài học cho HS
- Điều chỉnh giáo cụ trực quan: lời hướng dẫn, giải thích, bài tập, hoạt
động, nhiệm vụ
- Điều chỉnh bằng cách bỏ bớt, sắp xếp lại, thay thế, kết hợp, hoặc thêm
vào
Tất cả những điều chỉnh đã được tiến hành trong quá trình dạy kỹ năng
đọc hiểu trong từng giai đoạn cho HS lớp 8 đã được tiến hành trong các nămû
ở trường PTDT Nội Trú Bình Long Sau đây là một số bài ví dụ
2.1 Dạy bài đọc unit 1: My friends
Để lôi cuốn học sinh bằng trực quan , tôi tổng hợp nội dung bài đọc
theo cách sau nay:
* Các hoạt động trước khi đọc: Ba Bao Khai Song
- Vẽ gương mặt 4 nhân vật :
Ba, Khai, Bao và Song
- Đặt các câu hỏi gợi mở để
khai thác các từ vựng chỉ tính cách :
CHARACTERS
kind outgoing reserved sociable generous hard-working humorous sporty
Trang 11Giáo viên thực hiện : Bùi Thị Tâm
-Sau khi gợi ý thêm một số từ cơ bản của bài đọc hiểu, yêu cầu học sinh đoán tính cách của các nhân vật vừa được giới thiệu.( hoạt động nhóm)
* Các hoạt động trong khi đọc: Thay cho yêu cầu bài tập của bài đọc, tôi
dạy cho học sinh luyện hiểu theo cách sau:
+ Hoạt động 1 :Yêu cầu học sinh đọc quét bài đọc để kiểm tra lại phần
đoán ban đầu ( Hoạt động này có thể thay cho yêu cầu bài tập 1 mà yêu cầu HS làm ở nhà)
+ Hoạt động 2 :Tôi không sử dụng hệ thống câu hỏi trong phần bài tập
2 mà thay thế bằng hoạt động sau: GV phát phiếu học tập cho HS và yêu cầu tick vào ô phù hợp Yêu cầu học sinh đọc thầm ( cá nhân) để hoàn thành yêu cầu sau :
HANDOUT: Tick the correct column
Characters and activities
Do volunteer work at a local
orphanage
Enjoy school
Play sports
Like reading
Don’t talk much in public
Enjoy telling jokes
Annoy friends
Get good grades
*Các hoạt động sau khi đọc:
+ Hoạt động 1 : Gv sử dụng một số câu hỏi ờ phần bài tập 2
+Hoạt động 2: Học sinh dùng kết quả ở trong bước “before reading” và
phiếu học tập trong bước “while reading” để nói về các nhân vật trong bài đọc
Trang 12Giáo viên thực hiện : Bùi Thị Tâm
+ Hoạt động 3 :Liên hệ bản thân: tự giới thiệu về tính cách của mình và
bạn mình
Với cách thiết kế trên, HS đã được định hướng cách học một bài đọc hiểu như thế nào HS có thể nhớ từ lâu hơn bằng trực quan sinh động
HS tiếp cận bài đọc tự nhiên, nhẹ nhàng và hiệu quả
2.2 Dạy bài đọc Unit 4: Our past
Nắm được đặt điểm bài đọc là một câu chuyện cổ tích rất gần gũi với học sinh là “ Tấm, Cám” , “ Cô bé Lọ Lem”, tôi xây dựng bài dạy như sau:
* Hoạt động trước khi đọc:
Sưu tầm một số hình ảnh về câu chuyện “ Cô bé Lọ Lem”để giới thiệu từ vựng cho HS đồng thời cho HS hiểu bài đọc qua hình ảnh câu chuyện
- Yêu cầu HS nhìn tranh cho biết :
Câu chuyện cổ tích nào em nghĩ đến?
Trong truyện cổ tích thường có nhân vật nào nhất?
Trong truyện này có những nhân vật nào?
- Cho HS xem tranh và đoán nghĩa của từ:
-step-mother
-fairy
-change… into magically