Để việc giảng dạy và học tập đượctốt cụng tỏc phục vụ bạn đọc trong thư viện trường học phải được thường xưyờn, liờn tục,phải luụn luụn thay đổi cỏch phục vụ để thu hỳt bạn đến với thư v
Trang 1PHÒNG GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO THANH OAI TRƯỜNG TIỂU HỌC PHƯƠNG TRUNG I
====***====
SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM
MỘT SỐ BIỆN PHÁP THU HUT HỌC SINH ĐẾN VỚI THƯ VIỆN TRƯỜNG TIỂU HỌC PHƯƠNG TRUNG I
Trang 2PHẦN I Đặt vấn đề 1- Lớ do chọn đề tài:
1.1 - Cơ sở lí luận:
Thư viện trường học là một bộ phận cở sở vật chất trọng yếu, là trung tõm sinh họatvăn húa và khoa học của nhà trường Thư viện gúp phần nõng cao chất lượng giảng dạycủa giỏo viờn, bồi dưỡng kiến thức cơ bản về khoa học và xõy dựng thúi quen tự học chohọc sinh
Với nhà trường sỏch, bỏo lại cú ý nghĩa quan trọng vỡ nú là người bạn gần gủi nhất,
là học liệu cần thiết nhất của thầy và trũ Học sinh cần cú sỏch giỏo khoa, sỏch bài tập, sỏchtham khảo để học tập và luyện tập Giỏo viờn cần cú sỏch giỏo khoa, sỏch nghiệp vụ, sỏchtham khảo để giảng dạy và bồi dưỡng chuyờn mụn, khụng ngừng nõng cao kiến thức.Ngoài ra cỏc loại bỏo, tạp chớ ,ở Thư viện cũng là nguồn tài liệu tham khảo hết sức quantrọng đối với giỏo viờn và học sinh trong nhà trường
“ Thư viện gúp phần nõng cao chất lượng giảng dạy của giỏo viờn, bồi dưỡng kiếnthức cơ bản về khoa học thư viện và xõy dựng thúi quen tự học, tự nghiờn cứu cho họcsinh, tạo cơ sở từng bước thay đổi phương phỏp dạy và học Đồng thời, thư viện tham giatớch cực vào việc bồi dưỡng tư tưởng chớnh trị và xõy dựng nếp sống văn húa mới cho cỏcthành viờn nhà trường”
Nhiệm vụ của thư viện trường học là phục vụ cho việc giảng dạy và học tập gúpphần tớch cực vào việc nõng cao chất lượng giỏo dục Để việc giảng dạy và học tập đượctốt cụng tỏc phục vụ bạn đọc trong thư viện trường học phải được thường xưyờn, liờn tục,phải luụn luụn thay đổi cỏch phục vụ để thu hỳt bạn đến với thư viện ngày càng nhiều
1.2- Cơ sở thực tiễn
Với sự nghiệp cải cỏch, đổi mới giỏo dục nõng cao chất lượng dạy và học, mở rộngkiến thức thụng qua việc đọc sỏch, bỏo cú một ý nghĩa hết sức quan trọng, thực tiễn nhữngnăm thỏng qua đó cho chỳng ta thấy rất rừ điều đú Song thực trạng học sinh đến thư việnđọc sỏch bỏo với niềm đam mờ tỡm tũi học hỏi cũn hạn chế, chủ yếu chỉ mới thu hỳt số ớthọc sinh giỏi cú lũng ham mờ đọc sỏch bỏo và một số ớt thớch đọc cỏc loại truyện mangtớnh giải trớ, hay học sinh chỉ đến thư viện sau những buổi giới thiệu sỏch mới Học sinh
Trang 3chưa có phương pháp đọc sách, chưa thấy hết giá trị, tầm quan trọng của từng cuốn sách vàảnh hưởng của việc đọc sách báo đối với việc học tập của mình.
Xuất phát từ nhận thức trên, cũng như tìm hiểu thực tiễn thực trạng công tác phục vụbạn đọc ở trường , do đó tôi đã mạnh dạn chọn đề tài :
“Một số biện pháp thu hút học sinh đến với thư viện trường tiểu học ”
2 Mục đích nghiên cứu:
- Nghiên cứu để tìm ra biện pháp nhằm nâng cao chất lượng công tác phục vụ bạn đọc
ở thư viện trường Tiểu học
3 Đối tượng nghiên cứu:
Một số biện pháp thu hút học sinh đến với thư viện trường tiểu học
4 Đối tượng khảo sát thực nghiệm: 6 vấn đề nghiên cứu
- Nghiên cứu nhu cầu hứng thú đọc cho học sinh
- Xây dựng kế hoạch đọc sách cho học sinh
- Về cơ sở vật chất:
- Về vốn tài liệu:
- Sắp xếp trang trí trong thư viện
- Tuyên truyền giới thiệu sách:
5 Phương pháp nghiên cứu:
- Phương pháp điều tra quan sát
+ Tìm hiểu, pháng vấn giáo viên , học sinh
+ Điều tra học sinh, các loại sách, báo,vở bài tập
+ Tuyền truyền miệng
+ Tuyền truyền trực quan
- Phương pháp kiểm tra, thống kê kết quả
+ Kiểm tra chất lượng qua mỗi giai đoạn
+ Thống kê kết quả ở từng giai đoạn
- Phương pháp tổng kết kinh nghiệm
+ Giáo viên rút kinh nghiệm cho mình, tổng kết thành các bài học cơ bản
Trang 5PHẦN II NỘI DUNG
I - CƠ SỞ LÍ LUẬN VÀ CƠ SỞ THỰC TIỄN CỦA ĐỀ TÀI
MỘT SỐ BIỆN PHÁP THU HUT HỌC SINH ĐẾN VỚI THƯ VIỆN TRƯỜNG TIỂU HỌC
1 CƠ SỞ LÍ LUẬN:
Căn cứ theo Hướng dẫn thực hiện nhiệm vụ năm học 2014-2015 của phòng GD & ĐTThanh Oai về công tác thư viện trường Tiểu học , hướng dẫn thực hiện nhiệm vụ năm học2014-2015 của trường
Căn cứ Quyết định số 01/2003/ QĐ-BGD&ĐT ngày 02 tháng 01 năm 2003của Bộtrưởng Bộ GD& ĐT Về việc ban hành Quy định tiêu chuẩn thư viện trường phổ thông,
Bạn đọc là một bộ phận không thể thiếu trong các yếu tố tạo thành thư viện Vốn tài
liệu chỉ thực sự phát huy được giá trị khi nó được bạn đọc sử dụng Phục vụ bạn đọc làmục tiêu cuối cùng của bất bật kỳ một thư viện nào Hoạt động của thư viện nhằm thu hút,tuyên truyền giới thiệu và đưa ra phục vụ các dạng tài liệu, giúp đỡ ngưêi tới thư viện trongviệc lựa chọn và sử dụng tài liệu một cách thích hợp Công tác này được tiến hành bởi sựkết hợp các quá trình liên quan chặt chẽ với nhau của việc phục vụ đọc, mượn tài liệu, phục
vụ thông tin tra cứu
2 CƠ SỞ THỰC TIỄN :
+ Vị trí:
* Thư viện là chiếc cầu nối
* Thư viện là nơi tập trung đầy đủ sách, có khả năng và phương tiện để phục vụ tốtnhất, tiết kiệm nhất những yêu cầu, những thắc mắc của giáo viên, học sinh trong việc dạy
và học
Để nâng cao chất lượng giảng dạy thầy phải học, đọc
Để nâng cao chất lượng học và bổ sung kiến thức trò phải đọc
Trang 6* Vì vậy công tác tuyên truyền thu hút bạn đọc phải gắn liền với việc dạy và học.Phải lấy mục tiêu đào tạo và nhiệm vụ năm học của nhà trường làm mục tiêu và nhiệm vụ
của thư viện nhà trường.
Để thu hút bạn đọc đến với thư viện ngày càng đông cần đảm bảo các nội dung côngtác phục vụ bạn đọc:
- Nghiên cứu nhu cầu, hứng thú đọc
- Hướng dẫn bạn đọc sử dụng thư viện
- Tổ chức phục vụ bạn đọc trong và ngoài thư viện
- Tuyên truyền giới thiệu các loại hình tài liệu
- Hướng dẫn cách tra cứu tài liệu
- Hướng dẫn phương pháp đọc sách
- Phục vụ thông tin theo yêu cầu bạn đọc
Khi được nhà trường phân công phụ trách thư viện tôi đã hiểu rằng nhiệm vụ của thưviện không chỉ cung ứng cho giáo viên và học sinh đầy đủ các loại sách giáo khoa, sáchtham khảo, sách báo cần thiết có tác dụng nâng cao chất lượng giảng dạy và học tập; sưutầm và giới thiệu rộng rãi trong cán bộ giáo viên và học sinh những tài liệu cần thiết về thếgiới khoa học, vể Đảng, pháp luật nhà nước mà cần phải tổ chức thu hút giáo viên và họcsinh tích cực tham gia sinh hoạt thư viện, huy động các nguồn kinh phí ngoài ngân sách đểlàm phong phú nội dung kho sách, dưới sự chỉ đạo của ban giám hiệu và phối kết hợp với
Trang 7tổ cộng tác viên thư viện tăng cưêng cơ sở vật chất, trang thiết bị, vốn tài liệu để xây dựngthư viện nhà trường
3- KHẢO SÁT THỰC TẾ :
Thực trạng của giáo viên và học sinh đến với thư viện trường Tiểu học phương trung I
3.1- Đặc điểm chung của nhà trường :
Trường đã được công nhận trường chuẩn Quốc gia từ năm 2000 – Là một trong nhữngngôi trường đầu tiên của huyện Tháng 6 – 2014, nhà trường nhận quyết định công nhậnlại trường Tiểu học đạt chuẩn Quốc gia của UBND thành phố Hà Nội Tự hào về ngôitrường hơn 90 năm tuổi, các thế hệ thầy và trò nhà trường luôn nỗ lực phấn đấu thi đua : « Thầy dạy tốt – trò học tốt » để giữ vững truyền thống nhà trường
- Thư viện có phòng đọc cho giáo viên, phòng đọc học sinh, phòng kho
- Thư viện trường đạt chuẩn
- Ban giám hiệu luôn chú trọng đầu tư vào việc xây dựng cơ sở vật chất Tích cực thammưu các nhà hảo tâm hỗ trợ sách cho thư viện, vận động học sinh góp sách , truyện vào thưviện Luôn quan tâm đến công tác tổ chức tuyên truyền giới thiệu sách, báo, công tác phục
Trang 8- Vốn tài liệu: Tuy đủ về số lượng nhưng nội dung kho sách chưa được phong phú đặcbiệt là sách tham khảo, truyện thiếu nhi.
- Sắp xếp trang trí trong thư viện: Sắp xếp chưa khoa học hợp lý, chưa thân thiện, chưatạo cảm giác thoải mái cho cho bạn đọc đến thư viện
- Tuyên truyền giới thiệu sách: Chưa hấp dẫn thu hút bạn đọc đến thư viện
II NHỮNG BIỆN PHÁP THỰC HIỆN :
Từ thực trạng trên, để đạt hiệu quả tốt hơn trong việc thu hút bạn đọc đến thư viện ,giúp giáo viên , nhân viên các em học sinh nhà trường có hứng thú trong công tác và tronghọc tập, nâng cao chất lượng giáo dục trong nhà trường, tôi đã mạnh dạn đưa ra các biệnpháp trong công tác thư viện như sau:
BIỆN PHÁP 1 : Nghiên cứu nhu cầu hứng thú đọc cho học sinh để xây dựng vốn tài liệu và tổ chức phục vụ học sinh trong nhà trường.
Ngay từ đầu năm học, thư viện trường đã phát phiếu nhu cầu đọc cho học sinh nắm bắtđược nhu cầu đọc của học sinh, từ đó cán bộ thư viện đã phân loại hiệu quả và đáp ứngđược kịp thời nhu cầu đọc cho học sinh Không chỉ có vậy cán bộ thư viện còn luôn theodõi sát sao các hoạt động của Đội cũng như căn cứ vào đặc điểm tâm sinh lý của các emhọc sinh
BIỆN PHÁP 2 Xây dựng kế hoạch đọc sách cho học sinh
- Kế hoạch đọc sách phải nằm trong kế hoạch của nhà trường Kế hoạch phải nêu lênđược từng chủ điểm đọc, các sách tương ứng với chủ điểm, thời gian đọc
Trang 9- Chúng tôi đã xây dựng kế hoạch đọc sách trên cơ sở nghiên cứu chương trình học củatừng lớp và nhu cầu đọc của học sinh.
- Đến trước thi học kỳ chừng một tháng tôi tiến hành giới thiệu cho các em mượn cácloại sách như: Giải bài tập, câu hỏi ôn tập, một số đề kiểm tra Vì vậy việc đọc sách theo
kế hoạch đã giúp học sinh mở rộng vốn kiến thức từ đó các em biết vận dụng vào việc họctập của mình và đạt kết quả cao trong các kỳ thi
Tóm lại: Xây dựng kế hoạch đọc sách là một biện pháp rất tốt để học sinh mở rộngkiến thức đạt hiệu quả cao Kế hoạch này phải được triển khai từ trước năm học
BIỆN PHÁP 3 : Về cơ sở vật chất:
các trang thiết bị trong thư viện phải phù hợp với lứa tuổi, chiều cao của bạn đọc Đốivới lứa tuổi tiểu học - các em còn nhá, chiều cao còn hạn chế nên các trang thiết bị trongthư viện phải phù hợp với các em: vừa tầm, dễ tìm, dễ lấy (sau khi khảo sát các trang thiết
bị có trong thư viện) tôi đã đề xuất với ban giám hiệu nhà trường cho mua sắm, tu bổ cảitạo các trang thiết bị phù hợp với lứa tuổi các em học sinh tiểu học: Cụ thể
BIỆN PHÁP 4 : Về vốn tài liệu:
Trang 10Để nắm bắt được trong kho sách của mình có số lượng mỗi loại là bao nhiêu và mỗi loại có bao nhiêu đầu sách, bao nhiêu thể loại: tôi đã tiến hành kiểm kê toàn bộ kho sách -sau khi kiểm kê tôi thấy số lượng cụ thể như -sau :
- Sách giáo khoa: số lượng 673
- Sách nghiệp vụ: số lượng 571
- Sách tham khảo: số lượng 2863
- Truyện thiếu nhi: số lượng 1000
- Tạp chí : Số lượng 470
Tổng cộng : 5577
Rà soát theo các tiêu chuẩn quy định, tôi thấy số lượng sách giáo khoa, sách nghiệp
vụ, sách tham khảo, truyện thiếu nhi, báo tạp chí đã đủ so với yêu cầu về số lượng: nhưng
để thư viện hoạt động được tốt và thu hút bạn đọc đến với thư viện Cụ thể là các loại sách phải được bổ sung mới thưêng xuyên, thì kho sách mới đảm bảo chất lượng và cập nhật những thông tin mới - tôi tham mưu và đề xuất với ban giám hiệu, phối kết hợp với các đoàn thể trong nhà trường để tăng vốn sách như sau:
- Phát động phong trào "Gúp một cuốn sách nhỏ để được đọc nhiều cuốn sách
hay" phong trào phát động trong toàn trường giáo viên và học sinh cựng tham gia Để
phong trào được tập trung và chất lượng sách quyên gúp đảm bảo chất lượng, số lượng: Tôi kết hợp với hai đồng chớ tổng phụ trách, phú tổng phụ trách soạn thảo bảng thụng báo
và có quy định cụ thể
Để động viên phong trào và khen thưởng những lớp, cá nhân làm tốt chúng tôi đề nghị với ban giám hiệu có khen thưởng kịp thêi và phần thưởng cụ thể
- Tham mưu với ban giám hiệu xã hội hóa công tác thư viện với hội phụ huynh toàn trường và các doanh nghiệp cơ quan đúng trên địa bàn của xã , nhằm thu hút thêm nguồn vốn (tiền và sách) để tăng vốn sách tài liệu cho thư viện
- Thực hiện chi tiêu kinh phí bổ sung sách vào thư viện theo quy định Khi bổ sung sách tôi lựa chọn các danh mục sách được phộp đưa vào thư viện và những sách phát hành mới nhất phự hợp với cấp học, môn học phù hợp với chương trình cải cách mới, phù hợp với lứa tuổi, sức khỏe của học sinh
Trang 11Từ thực trạng trên, để đạt hiệu quả tốt hơn trong việc thu hút bạn đọc đến với thư viện,giúp các em học sinh có hứng thú trong học tập, nâng cao chất lượng giáo dục trong nhàtrường, tôi đó mạnh dạn cải tiến nội dung, biện pháp trong công tác như sau:
BIỆN PHÁP 5 : Sắp xếp trang trí trong thư viện
* Để tổ chức sắp xếp kho sách phự hợp với thư viện trường tiểu học và phự hợp vớilứa tuổi học sinh tôi đó tiến hành một số biện pháp nghiệp vụ mới được tập huấn
- Đối với các sách tham khảo, sách nghiệp vụ sách giáo khoa tôi tiến hành xử lýnghiệp vụ theo quy định của cụng tác nghiệp vụ thư viện, đăng ký, phõn loại vào sổ cá biệttừng loại sách, mụ tả ấn phẩm, tổ chức sắp xếp sách trong kho theo từng kho sách, tổ chứcsắp xếp phích phân loại theo từng mục loại ở tủ mục lục để giáo viên và các em học sinh dễtra cứu, chọn sách theo yêu cầu, nhu cầu
MỘT SỐ HÌNH ẢNH SẮP XẾP TRANG TRÍ TRONG THƯ VIỆN NHÀ TRƯỜNG
Trang 12Tổ chức sắp xếp kho sách và phòng đọc của th viện
Trang 14- Đối với các sách truyện thiếu nhi tôi áp dụng phân loại theo mã màu (vì đối tượng họcsinh tiểu học nhất là các em học sinh lớp một, lớp hai các em còn nhỏ mới tiếp xúc với conchữ, con số, nhiều hình thức nghiệp vụ thư viện còn rất mới mẻ với các em) vì vậy phânloại truyện theo mã màu sẽ rất thuận tiện cho các em khi đến thư viện và lựa chọn sách.Tôi tiến hành phân loại truyện theo mã màu (có quy định cụ thể cho từng loại truyện) vídụ:
- ĐV11 thơ thiếu nhi tôi định mã màu là hồng nhạt
- ĐV12 kịch thiếu nhi định mã màu là màu xanh lơ
- ĐV13 truyện ngắn, truyện dài định mã màu là màu hồng phấn
- ĐV14 ký sự định mã màu là màu xanh nõn chuối
- ĐV15 tạp văn tiểu luận định mã màu là mầu vàng đậm
- ĐV16 thư tín định mã màu là màu tím
- ĐV17 truyện dân gian định mã màu là màu cam
- ĐV18 truyện tranh định mã màu là màu vàng nhạt
- ĐV19 các thể loại khác định mã mầu là màu hồng đậm
- ĐV1 tác phẩm văn học thiếu nhi định mã màu là màu đỏ
- ĐV2 khoa học thiếu nhi định mã màu là màu xanh cốm
Sau khi phân loại truyện theo mã màu tôi tiến hành các thao tác dán mã màu chotừng cuốn truyện (để mà màu được bền và sắp xếp trên giá đều, đẹp: trước khi dán tôi kẻvạch quy định và có dán băng dính trắng để giữ chắc mã màu)
Lập bảng hướng dẫn sử dụng mã màu treo bên ngoài phòng đọc học sinh để các emnhận biết được các màu quy định từng loại truyện Từ đó các em chọn sách theo đúng yêucầu mà mình thích, nhanh chóng thuận tiện (cũng như khi đọc xong các em lại cất sách vàođúng nơi quy định)
* Trang trí trong thư viện: đối với học sinh tiểu học ở lứa tuổi này với các em "học
mà chơi, chơi mà học" vì vậy tổ chức sắp xếp sách trên giá, chỗ để các em ngồi đọc rất cầnthiết đảm bảo phù hợp với lứa tuổi, tâm lý - nắm bắt được điều đó tôi đề nghị với ban giámhiệu cho mua sắm các trang thiết bị bàn ghế, giá tủ ở phòng đọc học sinh phải phù hợp vớicác em Bàn ghế giá tủ phải được làm bằng các chất liệu gỗ có sơn các loại màu, trên
Trang 15tường trang trí một số khẩu hiệu tranh ảnh sinh động để thu hút các em Trên các giá sáchlựa chọn các tiêu đề dễ hiểu, dễ nhớ, trang trí hoa văn nghệ thuật như "Em yêu văn học"
"Thế giới truyện cổ tích" "Em thích truyện tranh" "Em tìm hiểu, khám phá khoa học" vàtrong các ngăn sách đặt các cuốn sách đã được phân loại dán mã màu theo quy định
Cán bộ thư viện hướng dẫn học sinh đọc sách
Trong thư viện - tôi sắp xếp hoạt động theo các góc: "Góc đọc, góc viết, góc mỹthuật, góc âm nhạc" đối với góc đọc để mở rộng diện tích và tạo sự thoải mái cho các emngồi đọc sách tôi vấn với ban giám hiệu cho trang trí các giàn hoa ở ngoài hành lang để tạocảm giác thoải mái "gần gũi thiên nhiên" trong thư viện bố trí một góc trải thảm để các em
có thể ngồi đọc sách hay chơi trò chơi
Học sinh say mê đọc sách