Nghiên cứu một số đặc điểm sinh thái học và ý nghĩa dịch tễ học bệnh dịch hạch của hai loài chuột cống rattus noroegicus berk,1769 và chuột nhà rattus flavipectus MILNEL EDWARDS,1871 ở nội thành hà nội

Con due ; ' Cc quan sinh due chupt due c5 doi dicii uoan hlnh triing, phu dich hoan gan liln ve bao phu la;- phie ngoai cue nua dich hoan, thuong co mc mc\ bao quaniri.. 22 - 6 chupt due

::y,ộ7- \'^

BO (xiAO DUG VA BAD TAC

, > - ^ " * • ' ^

TRU6NG DAI HOC TONG HOP HA NOI

Nguyen Cong Tao

NGKIEN COU MOT SO DAC DIEM SIIIE m i i EDO VA T NGHIA ntflE TE HOC KNK DICE HACK CIJA HAI LOAI OHOOT CONG

H e t t u s n o r v e g i c u e B e i t , 1765 ve CHUOT imA R a t t u e

r l a v i p e c t u s MILNEL EDWARDS, 1671 6 NOI 5HALTE HANOI

Chuyen ngann : Dong v a t no c

He h i ^ : 1 05 02

LQAI Ai: PHO TIEN SL KEOA HOC SLW HOC

Nhung n g u o l huoiag dan k h o e hoc :

- Pho Giao s u , Pho t i e r a Le Vu Khoi

- Pho t i e n s i y hoc Bui Qui Xiem

1 ivSl^^lTil^f^i iiiii^^^

HA NOI 1993

M U C 1 TJ C

MO BAD

Phan mot - TONG Q U I N

Ctiorcmgl ETCH SO NGHIEN CDU

C h t t o n g H DIA DIEM NGHIEN CUU OHOI GTAN

10 IIEU VA PHUONG PHAP NffilEH CUU

CHuong i n DAC THING TONG QUAT 7E DIEU KEEN

TO NHIEN VA XA HOI THANH PHO HA NOI

Phan h a i - KBT (JJA NGHIEN CUU

CiaironglV DAC DIEM SINH HOC SINH SAN CUA CHUOT

CONG Ctxuromg V DAC DIEM SINH HOC SINH SAN CUA

CHUOT NHA

ChiKrag Vr ELEN DONG SO liJONG VA SU DI CHUYEN

CUA CHUOT CONG VA CHUOT NHA 0 NOI THANH HA NOI

Caacms VEI.VAI TRO CUA CHDOT CONG VA CHUOT NHA

0 HA NOI THONG BENH DICE HACK VA EESN PHAP PHONG CHONG

PhaD Ba - KET LUAN VA DE NGHI

MO BAH

Cac l o e i gam nham t r u o ' c h i t l a bp obu6t ( M u r i d a e ) c6

v a i t r o r a t guan t x p n g t r o n g s l n h t h a i d i c h hoc c u a n b l ^

bpnh iigoy Mem, t r o n g do c6 benh d i c h h a c h , mot t r o n g so 4

b ^ h ( d i e h h a c h , d i c h t a , s o t v a n g , dau mxa) t h u o c d l e n kiem

d i c h phai k h a i bao quoc te«

IiLoh ,s& nhftn l o a l d a g h i n h ^ nhung vu d a i (34>ch h a o h

gay tham boa ghe gom lam c h e t hang trSm t r i p u n g u o l ( P o l l i t z e r ,

1 9 5 4 )

Trong ntaairng n ^ qua, mSt so t a c g i a t r o n g v a n g o a i n v a c

d a nghien cuu moi cjuan he gilra c h u p t , bp c h e t va benh d j c h

hach o* V i e t Nam nhu M a r s h a l l , Gibson va c t ( 1 9 5 9 ) ; M a r s h a l l *

C u r i e , Do Van Qui ( 1 9 6 7 , 1974, 1975) ; Cavanaugh (1968) ;

Van Peenen P E , R.H L i g h t , J P D u n c a n t , ( 1 9 7 0 , 1 9 7 1 ) ;

R o s t i g a i e v va c t (1966) ; Dao Vgn Tien ( 1 9 6 4 , 1969, 1985) ;

Bio VSn Olen va o t ( I 9 6 2 , 1963, 1965, 1966, 1967) ; Le Yu

Khoi ( 1 9 7 0 , 1985) ; Le Vu Khoi v a c t , ( l 9 7 B , 1979* 1980) ; Geo Tan Sung va c t (1980)

M|ic du vay d^c digm s i n h t h a i ho eve dj.ch hoc c u e ggm

nham t h u o c ho t b a o c (Muridae) 0- n o i t h a n h Ha l l o l van chua

d u a c nghien cuu eSu Chung t o i thjrc h i | n d e t a i :

''''Nghien ciru mot so d^c diem s i n h t h a i hoc va y n g h i a

d i c h t% hoc b^nh d i c h h a c h cue h a i l o a l chuot cong R a t t u s

n o r v e g i c u s B e r k , 1769 va c h a p t n h a R a t t u s f l a v i p e c t u s M I I N E L

EDWARDS, 1871 o- n o i t h a n h Ha Noi.'^

v a i t r o t i u y e n benh d i c h hach cue Chung,

4 Be x u a t mot so b i p n phap phong, chong bpnh dj.ch

hach b* n o i t h a n h Ha N o i

Hoan t h a n h lufLn vgn nay chung t o i nhan d u a c sp g i u p

do* va t p o d i e u k i | n tbufin I p l c u e bp mon Dpng v f t co xuomg song khoa S i n h h o c , Phong Dao t a o trubmg Dai hoc Tong hp*p

Ha N o i , Khoe s o t r e t , con t r u n g , k i s i n h t r u n g va be d i e t

t r u n g tarn V.S.P.D So* Y t e Ha N o i Chung t o i r a t cam cm su

g i u p da qui bau d o Dgc b i e t chung t o i x i n bay to l o n g b i e t

om sau s a c d o i v o l :

- Pho giao s u , Pho t i e n s i Le Vu K h o i , Ghu nhi^m Bp mon Dpng v^t co xuomg song khoa S i n h hpc trubmg D H T H

Ha N o i

- Pho t i e n a ^xx Qui Xiem, Giam doc 3b y t e Ha N o i

De t ^ t l n h huoog d a n , g i u p do* t r o n g que t r x n h lam lufln Van cung nhu t u nhung ngay dau t i e n t r o n g cong t a c

n g h i e n cuu khoa h p c

3

-PHAl^ MOT - TONG QUAN

Chuomg I HCH SU NGHIEN CUU

Gpm nhgm l a bp thil co so lupmg l o a i n h i e u n h a t t r o n g

l ^ p t h i l , hon 2000 l o a i thuoc 352 g i o n g 35 h o Hieng hp phu

c h u p t (Murinae) co den 70 g i o n g , g i o n g R a t t u s co 120 l o a i

Trong bp gam nham chi o6 mot so l o a i co £ c h con d a i

d a so l e c e c l o a i lam h a i nong n g h i e p , lam n g h i e p , mang va

t r u y e n n h i e u benh d i c h nguy h i em cho ngubl va g i e s u e

Theo thong ke ccia ? « A 0 , hang ngm chupt aB h e t mot Ixrpmg luomg t h u e du n u o i song 150 t r i i u n g u o i 0 c a c n w c

c h ^ p h a t t r i e n , chupt an h a i t o i 10^ luomg luomg t h u c (

( P a t n a s i k , 1 9 6 9 ) So luomg luomg t h u c b t h a n h pho C a l c u t t a

b i chupt gn va pha hong hang nam du n u o i song 20 van n g u b l ( S e a l e t a l , 1 9 6 9 )

Chupt dao hang t a i cac bb* k e n h , hb de lam cho nuo^c do

r l , CO t h e lam ara de gay l u l u t r a t nguy hiem 6 An Dp d a

CO trubmg hp-p chupt dao hang duol dubmg r a y xe l u e lam cho

xe b i t r ^ t banh ( P a t n a s i k , 1 9 6 9 )

Nguy h ^ hom n u a , cac l o a i chupt l a nguyen nhan p h a t

t a n va t r u y e n nhung bpnh d i c h nguy hiem cho iis^bl» Vu dj-ch

ngm 1910-1911 ^ c h u p t gay r e <y Dong Bac Trung Quoc lam c h e t

2 van n g u b l , 10 nam sau d i c h I p i t a i p h a t lam c h e t 6 van

n g u b l (Ha Vu B i n h , 1 9 7 3 )

Tu ntaung ngm 30 c u a t h e k^r XX d a x u a t h l ^ n nhung cSng

t r l a h a g h i e n cuu ve mat dp quan t h e , cac qui l u a t b i e n dpng

so luomg t r o n g chung quan, aye t h x c h n g h i cue cac l o a i g^m

nham d o i v o l nhung b i e n d o i co t i n h c h a t chu k l cua d i e u

k i ^ n song ( V i n o g r a d o p , 1934, 1937 ; K a l a b u k h o p , 1937 Xeverxop, 1941 ; Naumop 1 9 4 8 , 1 9 5 1 , 1964, 1967 ; S v a r s , 196^

Nam 1 9 5 1 , Naumop N*P d e r e phuomg phap d a n h dau c a t ngon Chan de n g h i e n cuu cubmg d p , khoang each d i dpng va vung song cua cac l o a i chupt t r o n g c h i n g quan

K o s k e l a , P e n t t i e t a l ( l 9 7 6 ) ; E o t s h i l d E.V, G.B

P o s t n i k o v e t a l (1975) ; West, R i c h e t a l (1976) d e su dung cac phuomg phap t i n h so lupmg ca t h e de n g h i e n cuu m | t dp

v a b i e n dpng so lup'ng n h i e u l o a i g ^ ntiam b c a c khu vuc

k h a c n h a u

Tren t h e g i o l d a co n h i e u n g h i e n cuu d^c diem s i n h hpc

s i n h sen c u e c h u p t cong Kim Dai Hung ve Ngu L u a t , Bons

Khiem (1958) cho b i e t so lupmg phoi mpt l u e cue c h u p t cong

c a i b Trung Quoc o6 t h e C(D lir 16 den 17 p h o i Theo Anikeev (1963) b L i e n X6 co trubmg hp'p c h u p t cong c a i mang t o i 25

p h 3 i

Nghien cuu c u e J L h o s t e ( l 9 5 5 ) cho t h a y c h u p t cong

5

-CO t h e s i n h san b t u o i cuoi t h a n g t h u 2 Gambarian TrnTf

N.N Bukenskaia (1955) cho r a n g c h u p t cong t h a n h t h u c s i n h

due vao 3 t h a n g t u b i Theo doi su phat t r i e n cue chuo-t cong

t r o n g phbng t h i nghigm P e r r y J S ( l 9 5 4 ) d e x a c d i n h c h u p t

cong t h a n h t h u c s i n h due vao 100 ngay t u o i

Hoc t h u y e t "6 dj.ch t u n h i e n " cac l o a i benh t r u y e n n h i " ^

c u e E.N P a p l o p s k i (1946) r e d e l lam cc so* h i e u b i e t ve co* che I a n t r u y e n benh d i c h t u chupt va n g o a i k£ s i n h t r e n c h u o t

s a n g n g u b l IDu do t r e n t h e g i o l co r a t n h i e u n g h i e n cuu ve

b e n h dj-Ch hach ( P o l l i t z e r , 1954 ; Bubikova, K o l a s o p s k i , 1974; Banmanhia, Cavanaugh, 1976 ; K o z o l o p , 1979 ; Almeida, Almeida

e t a l , 1981 }

0 Viet Nam, vao nhung nam dau cue t h e k l nay chi co

nhung n g h i e n cuu ve khu h e , mo t e ve phan l o e i t h u , t r o n g do

CO g ^ nham cue c a c nha dpng v a t hpc nuo*c n g o a i nhu ( M o r i c e ,

1876 ; Thomat, 1927 ; Osgood, 1932 ; B o u r r e t , 1942, 1 9 4 4 )

Vao nhung nam 60 d e co nhung n g h i e n cuu ve mpt so dpc diem s i n h h o c , s i n h t h a i hoc cue c h u o t cong ve ciiuot nha

(- ,• ' - - £,^j^ y - ^ T i e n , G r o h o p s k a i a ,

1963, • Dao Van T i e n , Hoang Trong Cu, 1966; Dao

Van T i e n , Hoang Trong Cu, Geo Vgn Sung, 1966

Nhung nam gan day hang l o a t n g h i e n cuu ve hang t o ,

t h u c Sn, so lup'ng, b i e n dpng so lupmg, h o a t dpng s i n h san,T"UD;^

pnan b§ b mpt so l o a i chupt thubmg g^p b V i e t -^am cue

Le Vu K h o i , ( 1 9 7 0 , 1985) ; Le Vu K h o i , Nguyen Vgn Bien,Nguyen Anh Dung (1978) ; Le Vu K h o i , T r i n h Thi Thanh, (1979) ; Le Vu

6

-K h o i , Vu Quoc Trung, Nguyen Vgn B i e n , (1979) ; Le Vu -K h o i ,

Nguyen Van Bien (1980) ; Cao Van S i n g , Dgng '±ay Huynh, Bui

Kxnh, (1980) ; Cao Vgn Sung, Nguyen Minh Tarn ve c t , ( 1 9 8 6 )

Trong n g h i e n cuu ve s i n h s a n , c a c t a c g i e neu l e n khe ngng

s i n h sen quenh ngm cue mpt so l o a i c h u p t , su t h a y d o i ve

cubmg do s i n h san cua c h u p t qua c a c t h a n g t r o n g ngm, sue

s i n h san cue chuot va x a c d i n h t u b i t h a n h t h u c s i n h due due

theo ko-Ch t h u o c co t h e cue chupt o* n g o a i t h i en n h i e n ve theo

k e t qua n u o i chupt t r o n g phbng t h i nghiem lilghien cuu cue Le

Vu K h o i , I r i n h t h i Thanh (1979) d a x a c d}.nh t u b i cue c h u p t

cong que dp mon cue r g n g va cau t r u e mang xuomg

Tren co so d o , cac t a c g i e neu l e n dup'c nhung n e t co

ban ve cau t r u e chung quan cua mpt so l o a i chupt b d i e phuomg

n g h i e n c u u

6 t h a n h phc He N o i , tir ngm 1942 Bour3?et R de de cap

t o i phan l o e i chupt ve oho b i e t ty l e chupt cong t r e n c h u p t

nha l e SSiS Nghien cuu cue D ^ Vgn T i e n , G r o h o p s k a i a ( 1 9 6 3 ) ;

Dao Van T i e n , Hoang Trong Cu (1966) ; cho t h a y cnupt cong

thubmg CO so luomg lorn b khu vuc c h p , nhung n o i co r a c b a n

cbn cnupt nha co mgt b moi s i n h canh cung v o l c h u o t cong

nhung b cho* Hom t h i chupt cong c h i em uu t h e , so luomg c h u p t

cong giam dan t u n p i thanh r a n g o p l t h a n h

Nhieu n g h i e n cuu ve su phan b o , so lupmg, t h u c gm,

s i n h s a n , tjr l e c h u p t non, c h u p t truomg t h a n h cua c h u o t cong

va chupt nha b mpt so d i e difem t r o n g t h a n h pho Ha N o i , Dao

Van T i e n , G r o h o p s k a i a (1963) ; Dao Vgn T i e n , Hoang Tipng Cu

(1966) ; Dao Van T i e n , Hoang Trpng Cu, Cao Vgn Sung ( 1 9 6 6 ) ;

7

-^

Le Vu K h o i , Nguy'en Vgm B i e n , Vu Quoc Trung, (1979) ; Cao

Van Sung, D|tag Huy Huynh, Bui K i n h , ( 1 9 8 0 )

Ve dj.ch t e h p c , chuot l a nhom dpng v a t co so luomg

l o a i song g a n n g u b l n h i e u n h a t , l a moi de dpa nguy hiem,

thubmg xuyen cho s u e khoe con n g u b l

6 V i e t Nam, b.enh dj-ch hach duoxj phat h i e n t u nhung ngm

1896 b 3 a i Gon, Cam Kenh, Nha T r a n g Ngm 1908-1914, d i c h

h a c h no r e b Phan Rang, Phan T h i e t lam cho hang ngan n g u b l

b i c h e t Ngay nay benh d i c h hach van cbn ton t a i b Trung bp

va Nam b o 6 mien Bac V i e t Nam, sau hom 3C ngm khong co d i c h

h a c h , t o i nam 1977 d a xay r a dj.ch hach b t h a n h pho He N o i

M^c du c a c b d i c h t r o n g t h a n h pho d e b i knon^ che v e d^p t a t ngay naung v i e c t i e p t u e nghien cuu d^c diem s i n h h p c , s i n h

a

c a c d a c diem s i n h h o c , s i n h t h a i hoc cue c a c l o e i chuot b

mien Nam V i e t Nam

8

-Nguyin Vgn B i e n , (1980) ; Le Nhi va c t , ( l 9 7 8 ) ; Ly Thi Vi Huong, Nguyen i i phuomg, (1990) ; Nguyen T r i e T i e n , Nguyin Van B i e n , (1970) ; Nguyen Cong Tao ( 1 9 7 9 , 1 9 8 0 ) Da cho

t h a y c h u p t cong, chupt n h a , chupt l | t , chupt n h a t l a nhung

l o a i chupt cbi yeu I a n t r u y e n benh d|.ch hach b V i e t Nam

Nhin Chung n g h i e n cuu cue cac t a c g i e moi c h i co duo'c

c a c dan l i e u buoc dau ve mot so d g c diem s i n h t h a i hoc ve

d i c h t e hpc chupt cong va c h u o t n h a Nghien cixu cue chung

t o i v o l muc d i c h bb sung c a c t u l i e u ve s i n h t h a i hpc ve

d i c h t e hoc benh d i c h h a c h cho h a i l o e i chuot nay b n o i t h a n h

Ha N o i

- 9 "

Chuomg I I

DIA DIEM NGHIEN CUU - THOI dLAN

TU LIEU VA PHUONG FHAP NGHIEN CUU

I DIA DIEM NGHIEN CUU

Nghien cuu duoc t i e n hanh t r e n cac d i e diem b 4 q u ^

n p i t h a n h Ha Npi : Hoan Kiem, Ba Dinh, Dong Da, H a i Be Trung

Da chpn 15 d i e diem nghien cuu theo nguyen t g c (Ban

do I ) :

" Dea dipn cho cac khu vuc t r o n g n p i t h a n h Ha Npi : Dau moi g i a o t h o n g v ^ t a i , co* so luomg t h u c - t h u c pham, knu dan cu

- N d da xay r a d i c h hach t r e n n g u b l , c h u p t

Phan c h i e lam 3 l o a i d i e diem nghien cuu :

1 Die diem n g h i e n cuu duoc theo doi thubmg xuyeii que cac t h a n g t r o n g ngm : ge He N p i , cang song He Npi,Nhe may B i a

He H o i , chp* i^gpc Ha, Tieu kbu Dpi Can (Be D i n h ) , Zi n g h i e p

b p t Hoang M a i

2 Die diem nghien cuu h a i t h a n g t i e n hanh d g t baj" mot

I a n : N ^ 82 Hang K h o a i , khu t a p t h e Kim L i e n , Cira hang Luomg

t h u c 5 , Ngo Thi Nham, cue hang gn uong 299 Hang B p t , cire hang Luomg t h u c 373 Bach M a i

3 Die diem n g h i e n cuu t a i khu vuc d e xay r a d i c h h a c h :

l o n g kho Nong san Vinh Tuy, nha may banh keo Hai Gheu, kho cong nghf t h u c pham, nha may d e t 8/3*

10

Npi t h a n h

-BAN DO I - DIA Dim NGHIM CUU 6 NOI Ti-iAi'IH HA NOI

1- Die diem n g h i e n cu-u 1 t h a n g 1 I a n \^ J

2 - Dj.a diem n g h i e n cuu 2 t h a n g 1 I a n / \

3 - D^e diem n g h i e n cuxi t ^ i 6 dj.ch (^J

1 1

I I THOI dLAN NGHIEN CUU •

Thbl g i a n danh b i t cnupt khac nhau c cec d;^£ diem

I I I TU LIEU NGHIEN CUU

Tong BO mi.u v e t thu duoc t u nm 1979 den 19B9 l e

9 6 0 0 mau, t r o n g d(5 co 3.746 ce t n e cue 4 l o a i cauSt dup'c

t a u b a t t r o n g t h b l g i a r tu 1985-1985 (Bang I ) bao gom 2.004

c h u o t cong, 1.564 chuot iiha

1 Die dieiTi nghien cuu 2 t h a n g d ^ t bay mpt 1^^ :

cung c a p c a c t u l i f u ve :

- Tuanh phan l o a i , su phan bo cue c h u o t cong ve chupt

n h e o cac d i e diem nghien cuu

- Tnenh Dnan l o a i c h u o t , su pnan bo c u e c a c l o e i chuot

c a c d'i.a diem n g h i en cuu

0*

BANG I Kit qua bat-cac loei thu nho d^ng chuot

o npi thanh He Npi

13

- Sinh san cua c h u p t cong ve c h u p t n h a

- Cau t r u e chung quan : Thanh phan t u o i chung quan

- Col so phong pbu va b i e n dpng so lupmg cue c h u p t

do CO moc m o i Khi chuot vao bay an m o i , c h o t c a i b i t u o t

r e , cue s^pxuong n h o t chupt t r o n g l o n g

b - Moi bay c h u o t : Co n h i e u l o a i nhu : c u a , che c a , quay, hoe qua Moi t h e y d o i t h e o cac t h a n g ve dung thong

n h a t mot l o f d b cung mpt t h b l diem nghien cuu

14

c - Piiuomg phap d a t bay :

luy theo d i e h i n h cue d i e diem nghien cuu me t i e n hanh

d g t b l y tueo phuomg phap sau :

- 6 ge He N p i , can£ song He l i o i , nhe may E i e He i - p i ,

Zl n g h i e p Bpt hoang Mei, Bey d g t theo nang d o c , c a i no each

c e i k i t 5m den 10m

- 6 che* r.goc He : nerj duo'c ^dl-'t theo o ban c b , b ^ ' nc

cacn bay ::ie t u lOm - 20m

- 6 khu vv^'c dan cu, nhe kho : Bay d^t doc t h e o chan tubmg, 1 bey h o a t dpng t r e n 15 m"^

Trong 1 dp*t nghien cuu, bey duoc d g t t r o n g 4 derri l i e n

t u c , d p t b l y vao l u e c h i e u t o i ve thu bay vao sang ngay hom

s a u Hang ngay phai t h e y moi, gap nhung ngey t h b l t l e t xau (mue) phai dgt bey l e i

15

a - Xac d i n h c h i so pnong phu :

Tneo so cnupt vao 100 bay/dem, nhung bay b i a^p do

chupt gay r a cbn de l a i c a c v e t t i c h nhu : mbi b i g ^ , co

phan, v e t mau, cec tum l o n g de l a i coi nhu bay do d e b a t

duo'C 1 con c h u o t

• *

Gong t h u c nhu sau :

Tong so chuot b a t duo'c

- Ghl so phong nhu chung = — x lOO

( h o a c cua 1 lo*ai)(%) ^^^^ sS b t y d g t

b - Tinh so lupmg chupt c6 mgt t r e n b a i t i n h bang phuomg phap bgt song - danh d l u - phong t h e - b f t l a i

Nghien cuu duo'c t i e n haxih tu t h e n g IV-198S den t h a n g

IZ-19eS t r e n b a i t i n h 1 he t a i nhe may benh keo H a i Ghau, He

N o i Heng t n e n g d g t bl.y t r o n r 5 dem l i e n t u c Gac bay dux/c d§1

c' nhung diem co d i n h deni- so t u 1 den 100 trieo 6 ban c o , c e i

no d g t e a c h c e i k i a 20 m

a

Cnupt b a t duoc l e n dau duyc danh d&u b^ng phuomg phap

c g t ngon cuan cue Naumop N P (1951) v o l sp' qui d i n h cac n g c r Chan cue chgn sau phLi l e so don v i , chen sau t r e i l a so hang

c h u c , chan t r u o c p h a i l e hang t r g m , chgn t r u o c t r e i l a so

hang nghin (Hlnh I b )

Tet ca chuot b a t duo'c laX' dau ve Ian t i e p t h e o duo'c t h e

r a t f d cho b|lt duoc chung

Ap d^ng pnuomg phap J o l l y (1965) de t i n h so luomg cliupt

CO m^t t r e n b e i t i n h v o l phuomg t r l n h :

M^ n, m^

t r o n g Chung quan vao ngay i Tong 30 dpng v a t danh b i t vao ngay i Tong so dong v a t danh dau b i b a t l e i vao ngay i

Ngoai r e cbn co cac so l i e u khac t r o n g que t i l n h nghien cuu

- R : So dong v a t dupe t h e r e o mau t h u i

So dpng v g t R duoc b a t l e i

So dpng Vet duoc danh dau t r u o c ngay i , khong

b i b a t l ^ i vao ngay i nhung ve sau b i danh bat,

Ty l e dprir v a t de b i danh dau t r o n g chung quan vac zi^ki- i

^ ^ Tong so dong v e t danh dau t r o n g chung ouan

Vi Tong ebung quan =

Ty l e enung quan b i danh dau

3 Phuomg phap x a c d i n h su phan bo cue c h u o t

De x a c d i n h su phan bo va n o i b cue cac l o a i chupt chu yeu due vao :

- Thanh phan l o a i chuot v a c h i so phong phu cue cec

l o a i chuot b cac d i e diem n g h i e n cuu

- D^c diem cue cac s i n h cenh nghien cuu b He N p i : Dieu ki^n t n u e gn, n o i cu t r u , dc n h i e t am, d i e u k i e n ve

s i n h moi trubmg, su' t e c dpng cue con n g u o l

4 Phuomg phap xir l i mau v a t t r o n g phbng t n i nghiem Cho bai' 00 chupt vao t u i v k i t r l n g mang ve phong t h i nghiem G i l t cnupt bang kep c b , tiem f o r m a l i n , cho vao t u i

n i l o n , thung k i n ve ga.y n g e t bang c a c t a n g bgng kho COp hoge E t h e r e t y l i c

a - Ghei bo c h e t : Dung ban chki m^m c h a i x a c c n u o t

t r e n khay men t r g n g

Dung ong h u t de b a t bp c h e t cho vao ong ngiiipm cb

g h i nhio^, chue con 10% - 8C^ :

- /19

l a y dom v i do c h i e u d a i l a mi lime t , 4 so do c h i n h l e :

- Chieu d a i t h a n (L) : Do t u dau l o mui den g i u a l o h^u mon, d i t h e o m^t b;;Lng

- Chieu dkl d u o i (C) : Do t u g i u a l o h ^ mon fien dau

mut cung c u e d o t song d u o i

- Chieu dai ban chan sau (P^) : Do t u g o t chan sau den dau ngon chan fiai n h e t khong ke v u o t

- Chieu d e i t e i (A) : Do t u b o dubl l o t e i den d i n h

c u e vanh t a i

e - Phan l o a i c h u o t :

Theo khoa d i n h l o a i cue Dao Vgn T i e n , 1985

d- Phan l ^ p vi khuan d i c h hach (Y P e s t i s ) :

Phan l ^ p t u c h u p t , bp c h e t ve t u cac benh pham (mau,

mu, dbm benh n u a n )

- Bo c h e t : Sau k a i ohan l o e i , nghien n e t bo c h e t b

cung mpt d^e diem thu b i t t r o n g c o i su v o l mpt i t (iung ciich

NeGl dang truomg Ley c^^ung d i c n do tiem cho ctiupt b a c h ve

quan s a t t r o n g 7 ngay Neu chupt b i nhilm khuan d^oh hach,

thubmg sau 5 ngay no se c h e t Neu khong cb v i khuan d i c h hach xam n h ^ p , 10-15 ngay sau k h i tiem chuot van khoe manh

- Phan l a p v i khuan d i c h hach t u gen, l a c h chupt : Theo thubmg qui c u e Vign V S D T e l t l e y mot manh g a n , L a c h chupt, Ley mau g a n , l a c h culm vao moi trubmg n u o i cay v i k h u a n

N h i e t dp n u o i cay l a 2 8 ^ 0 , v o l moi trubmg n u o i cey l e

t h ^ c h mau sau 28 g i b , v i khuan d i c h hach se cho c a c khuan l a c

n h b , t r b n , bong, u o t , t r o n g , cb dubmg k i n h t u 0,1mm - 0,2mm

- Phan l ^ p t u cac benh pham : tuomg ty nhu qua t r l n h

n u o i c l y b gan, l a c h chupt de n o i b phan t r e n

5 Phuomg phap n g h i e n cuu s i n h san va t u b i

5 1 Con c a i :

a - Xac d i n h t r a n g t h a i t u y e n sua :

- Chupt non : Dau vu n b b , khong t h a y r o , dau vu b i

I d n g phu k i n t

- Chupt CO chua : Dau vu t h a y x6 hom, t u y e n sire t o r a ,

xung quanh dau vu chue tryii l o n g , bop dau vu chue co sue t i l t

r a

- Chupt demg n u 5 i con : Dau vu lorn, l o n g xung qUanh

dau vu t h u e ho^c t r u i h i t Khi an l e n tuyen sue t h i dau vu

vubm r a va t i l t r e s u a

- Chupt da t h o i n u o i con : Dau vu I o n , d a i , d e n , xung

quanh bau vu co t h e co l o n g bao phu, bau sue khong lorn l | m

Khi an vac bau sue khong o6 sua t i l t r e

b - Treng t h a i t u cung

He s i n h d^ic chupt c a i gom : Bubng t r u n g , v b i phe l o p ,

t u cung phan d o i , am dao ve co* qusn s i n h due n g o a i

- Chupt c a i non : T^' cung manh nhu s p l c h i , mbng, s a n g

Am dao dong

- Chupt d a h o a t dpng s i n h d^c ; Am dao mo' r e , mep

n g o a i am d^o h o i sung l e n , t t cung mo r p n g r a mot c h u t

- Ghupt cb chue : i t ngay t r u n g b g t dau t h u tfcinh den

ngay thu 5, v i e c x e c d i n h s^ co chua c h i due vao t h e vang

K i c h t h u o c tir cung van nhu k h i chua co chua

Cnuot cb c h u a , dim so lupmg phoi o 2 nhanh cUe t u cung

Co t h e CO p h o i b i t e o , k h i do so lupmg phoi t r o n g t u cung i t

hom so t h e vang t r o n g bubng t r u n g

21

Sau khi de, cho phoi cay tren thanh tu cung cbn lai nhung vet den goi la vet nhau Cat rbi tu cung ra khoi co thi

va cang len tarn lam kinh se xac dinh duoc so luong vet nhau,

so lua de cue con vat Tuy v§y, de co the dem chinh xac so luomg vet nhau va phan biet duD»c vet nhau & cac lue de khac nhau can chu y :

ve mau sac khac nhau, cbn vet nhau & cung mpt lua de 06 kich thu-oc ve mau sac giong nhau

+ Thbi kl vet nhau bSt dau Ign di se kho phan biet vet nhau c' cac lira de khac nhau de lau Trong truc'ng hq*p do car dem toan bp so luomg cac vet nnau mo^ nhat do de biet tbng so con da de re

cung xren Ian.' kinx dl xem xet c6 vet nhau cua lue de truoc uay khong

5.2 Con due ; '

Cc quan sinh due chupt due c(5 doi dicii uoan hlnh triing, phu dich hoan gan liln ve bao phu la;- phie ngoai cue nua dich hoan, thuong co mc mc\ bao quaniri

Phan vong cue phu dich hoan gan vao dau duc'i cue dich hoan cc: cac ong cupn Phu dich hoan la che chue tinh trung da

y

cuin Ong dan tinh xuat phat tu phu dich hoan do vao ong dan nieu Chung Trutyc cho nga ba co ong cua doi tui tinh do vao ong dan tinh

- 6 ciaupt d\xo non : Dich hoan nam trong xoang bung cho ben con vat (3ng phu dicli hoan khong thay rb ve khong cb mau

22

- 6 chupt due de truong thanh sinh duẹ Dich hoan tut luoag tui de o phie duói gbc duoị Dung keo tach phan phu dich hoan ra khoi dich hoan, dung compa hoac thuốc kep do chieu dai, rpng cua dich hoan Ong phu dich hoan thay rat rb

ve 00 mau vang hoac mau kem C|t ngang phan phu dich hoan va phet len lam kinh co 1 gipt nuoc sinh ly hoac nuoc cat, xem ngay duoi kinh hien vi hoac dung but chi viet tren kinh danh

so con vat len lam kinh va bao quan can than dl sau nay xem

Co tinh trung c' phu dich hoan

- Chupt ngung hoat dpng sinh due : Dich hoan n ^ trong

he nang, hlnh dang dich hoan thay doi, bi teo di, be mgt dich hoan bi nhan nhxam, kiaSng cknr on£ vti^^- dich hoar co mau vang nau, khong thay tinh trung c pau dicL hoeiị

6 Phuong phap xac dinhtu6i«

Xac dinh tuoị cue chupt dua tren muc dp phat trier

tranc thai co quan sin;- due kit ho*p vc'i so ao chieu dai tnai; ' • CUB con vat nhu de mo te c tren

Chuo*np: III

DAC TRUNG TONG QUAT VE DIEU KIEN TU NEIEN

VA XA HOI THANH PHO HA NOI

I DIEU KIEN TU NHIEN THANH PHO HA NOI

1 Vi tri die ly

Thanh pho Ha Npi nam trong vung dong bang Bac Bp cc? toa do die ly 21^01* vi do B|c ve 105^48' kinh do Dong Vcri tong dien tich dat dai le 2.139 km trong dcJ dien tich npi thanh He Npi la : '

Be mat die hlnh thanh pho do phu se song Hdnr: boi tich, C(J dp cac 5m so vo'i mgt bien Die hinh thanh pho He Npi rat bang phang, ngoai trir mpt so ngpn dpi, nui o khu vuc ngoai thanh, do cec ret it thay doi tu-3m den 15m

Theo thong bao cue nh.B khi tucmg He Npi, nhiet dp

a khu vuc Ha Npi duD'c trlnh bay o' bang II Tu thang 12 trc?' nen l§nh do chiu anh huomg cue gib mue Dong Bac Nhung theng nay duoc xem le mue Dong, thang 12, 1, 2 hang nam cb nhiet

do khong khi thub^ng thap hon 16 C Doi khi nhiet do toi thap ccJ the giam tcri 5^C - 7^C keo dsi tu 5 den 12 ngay

Tu thang 3 den thang 5 duo'c xem la mua xuan, nhiet dp

am ap hcxn song van con cc) nhung dot gib muaDong Bac lenh

"d^

N n i e t do trun^, b l n h thuo'ng tren IS SC Vao than£- 5 da cb

nhung TL^xQi non'^ b u c , n h i e t do t r u n g binh l e 27 6C Tu t h a n g

6 den t h a n g £ l a mue he nong n u c , nhung i t c h i u anh huomg cue g i b L a o Thang 7 l e t h a n g nong n h e t XTOIX^I nam, n u i e t dp trun£ blni- l e 29°3C

Benr I I N h i e t do (°C) va luqmr mue triuag b l n h (mm)

qua cac t h a n g t r o n g nan (198^-19^9) o khu vuc He N o i

Tu t h e n : r de: tusnc 11 l a mue t h u t h e n r \ n u i ^ t dc co giarr

t h a p , nnun; Tron;- taene: van cor, cc i-nu-i: -.-"e: non.: h u e , n h i e t

dc t r u n / bin • i t 2 " 9 Toi taan^: 1'i, d£ oa' dai cc n^u:a£ nge:-;

r e t ed*:.* ruiie-: do t r u n g bin; I t 21 i

>•* Luo'n^- mue : Lu::*n£ mue t e : knu vuc He ITpi tuc^ng d o i

Ic'ii her>.- nail oo luq-ng mue t r u n g b i n h xu '».i'C\ mn den 2.00Cmm

Tneo bcnr 11^ mut mue keo d e i 5 - t tner^:^ o i l dau t r t h a u f

:-cue xz'i t h e n g 10 L^jo'n^ mu't phar be khonr czv 6 cec

then^25

-trong ngm, mue tap trung vao cac thang 6, 7, 8 LuQ'ng mue

cue dai vao thang 8 la 370 mm Tu thang 10 den thang 4 nam

sau la mua kho, song do anh hucrng cua gib mua Dong BAO nhieu ngay trong cac thang mua dong cc^mua phun

II DlfitJ KIEN XA HOI

1 Dan cu

Theo dieu tra dan so nam 1985, dan so toan thanh pho

la 2.937.800, vcri mat dp dan so la : 1.373 nguoi/km^ Rieng dan so cua 4 c^uan npi thanh Ha Npi la :

2 Dgc diem phan bb sinh canh o noi thar±L He Noi

Npi thanh He Npi le noi tap trung dong dan, due tren

cac dac diem ve xay dung co ban, kien true, nha cua cb the chie He Noi theo cac sinh canii sau :

8- Khu den cu : Le cac khu vuc cb dan cu tru, gom cb

cac pho Ic'n de au-o^C xej dung tu lau doi c' Quan Hoai: liiem, Hai

Be Trung, khu lao dpng & cac ngb hem, knu nha cao tang cue

cac egn hp tap the,

b- Khu co^ quan : le knu nha cue cac co^ quan lam viec

nhu CO' quan trung uong Dang, Chinh phu, d^i su quan nuoc ngoai, Truomig dei hpc, cac co quan dan su, trubmg pho thong <

c- Khu vuc dau mbi giao thong;

Ga xe lua He Npi, cang song Ha Npi, cac ben xe c to

lien tinh nhu : ben xe Kim Lien, lilm ke, Long Bien

d- Khu vuc cho :

Ngpc Ha, Cho Mo, cho Hom - Due Vien, cho* Hang Da

26

Ngoai ra con rat nhieu cho nho rai rac trong thanh pho

e- Cac CO sb' luong thuc-thue pham :

Cac cue hang luD-ng thuc, thuc pham, gn uozig, cac nhe

may che bien« san xuat ra cec san pham luomg thi^c, thuc pham

nhu : Nhe may xey Ha Hoi, nha may bia He Npi, nha may m o u Ha

Npi, nha may banh keo, xi nghiep bpt, nuoc cham

fH^. 3 Dae diem ve sinh moi truo'ng r npi thanh Ha Npi

Trong npi thanh Ha Npi, viec phan chia ra cac slnh canh

nhu tren chi la tuong doi vi cac kau vuc sinh canh xen ke nhau

khong the phan biet ranh gio'i rb ret

kat khac Ha Npi dan£ duo'c qui hoach ve xay dung lai chua

Dieu kien ve sinh chue tot, dieu do cb enn huong rat Ion

to'i su phan bb, sinh song cue cec loai chupt c- npi thanh He

Noi

'27

PHAN II - KET QUA NGHIEN CUU

Chuong IV

* DAC DIEM SINE HOC SINE SAN CUA CHUOT CONG

I CAU TRUC CHUNG QUAN

cc* quan xi nghiep, cho*, dau mbi giao thong khac nhau, sb

luD*ng cue chupt o cec khu vuc dc cung khac nhau nhung cc the

xem chupt cong cr npi thanh Ha Npi deu thuoc 1 quan the

1 Thanh phan tuoi cua chung quan / Thanh phan cac nhom tubi le co cau cue quan thi, beo

dam cho quan thi cb the tor tei duo»c trong nhung dieu kien

cu the cue moi truc^ng Tiro'n£- quan giue cac iiaom tuoi knee

nhau, dac biet la nnun£; nhom tuoi c<^ sue sini san msnL tror^g

quan the quyet dinh Iche nan£ sinh sen cue quai_ taf trong tung

thbi diem

Chilng toi due vao dp dai thai, ve su pna*^ trier cue co

quan sirJTi due di xac dinh tiianh ph&n tuoi cut cnuue: quar

chuot cong a noi thai:!' He Noi

Ket que lihv: sau :

a- Chupt cong due (^^ang III)

Trong sb 663 chupt cong dy^c ngnien cuiv ct t m cb chieu

dai than nhb nhat la 124 mm Chung toi khon.: bat duoc nhung

ca the chuot cb chieu dai than nhb hom 124 mr rl vey khong

than nhu vay

:^c

Trong sb cnuot due de n g n i e i cuv niia; t n a y : IChunr ce

t h e cb c h i e u d a i t h e n t u 124-16S mrr de cb d i c h hoez: d s i t u 7-15 mm, t h u c n g d i c h hoan con nam t r o n £ xoan£ hung, mot so x t con d i c h hoan de SE ru6n£: he nan£: nhun£: OXXQ, phu die h o a r

khong the:; r o ve khon^- t h a y t i n t , zz^vzi^ c phar^ phu d i c h h o a n

Hhung CB t h e chuot nay duo'c xei: i t c h u o t nor*, chiem t:' l e

47,85i cnuot due t r o n ^ c h i n e qu^i:

Kh5n£ ca t h i Vchuot due cb c h i l u d a i thai, tv: 170-1 Sj4mir»,

chiVu d a i d i c h hoai- tu 1b-2C mm^ die:- aoar de se xuoii^ he

nan^.* Gar nhu die:, rioei the*' r o nhuiir tnubri; chue t h £ : cb

t i n r xrunf c'- paa:; vhv -dici: hoan- Osc ci the c a u o t na;" duq-c xep vao nnbn eiiuc*: at •.rud'n; tnan; rj::un: cau£ taar; zxi B:LV±

sanj enier: 2,1^ sc" cr.uc- due duD'c n.'::uxf.: ovx

Li-Lvn^ c£ "Liv c::uov cc c;.:^ev i-.t: "ur^a: x\' ITC'-^;:-: mi

cr-iev a a i diC;.' aoai tu 16-3C mii., dxc iioer ae S£ xac;-;; nt ner-.,

bn^ -px'sX: l i e - iioan tha:' r o , t h u c n r 'p'xxB' « i e i tiiii "^iii^ trun{;- r

^ / t

pnar pnv a i c L uoei^ icnun^ c a u o t ;:c: "unupc nnon cnuo*: truc'iig;

thanh ae thar:; {;i£ siar: s a « , c h i en ^L-.?; B( c a u o t due duo'c

b - Cauov conr cai (j^en: IT)^

Trong c7o churt coa; cei dLrr:'c n^X-iir cuu que caiev dai

i P J 1 - ^

r ~

CO - ^ : • I 1 i n

- C 0 -i-> 4-" c

tr-,_

i 111 L'J ' -

t •

rr-1 i n

1 _ - r-—

51 ^

than va BXf phat trien cue co* quan sinh due, chung toi thay

rling nhcmg ca thi chuot cb tu ciing nhb, hai nhanh cue tu cung chi lipihel sql trlng, manh, hai hang vu a ngue va bung cbn an ducyi l5p long, am dao dong, kxch thucvc cc thi tu 136 mm den

169 nun» Su phat triln cua tu cung nhu vay cb the cho rang day

thanh Ha Noi, cluing toi chua bat duac chuot cai non cb chieu dai than nho hern 136 mm Nhung ca the chuot cong cai non -chiem

ty le AJfc trong tong sb chuot cai duq*c n^ien cuu

Nhung ca the chuot cb tu cung ib'n, thanh tu cung day,

mau hong, khong thay cb piioi hoac vet seo nhau thai, vu bi

long phu kin, bop khont; re sue, air: dao ho'i B\xn£ nhung chue mo*; thub'ng cb kich thub*c cc the tu 17C mm - 161 mir*, sb cnuot nay chi chiem C.8JI so chuot cai Day cb the le chuot de truong

thanh sinh due nhun£- chue than; gie hoat done sinh

san-Nhieu cnuot cbnf ca; cb tir cung lo'n, thanh tu' cung day mau hong, cb the cb phoi aoac cac vet seo nhau thai o'^ thanir: tu cung I'rong sc na\xn[; chuot c tnanh tir cung cb vet naau, tuyen

vu the hien ro ran^, xun^ quanr dau vu thuo'nr knong cc Icng

bao phu, bau vu cuo'ng to, dung 2 ngbr tey bop vao dau vu thay

cb sue tiet ra, cb chili; dsi than tu 171 mm der 26£ mri Cac ce tue chuot cai nay cb tnt dang nuoi con Tat ca nhung chuot cong cai cb tr§ng thai tu cun^ nau vay ducc gop l^i t^-^anh nhom chuot dang tham gie sinh san Sc chuot nay chiem 51.2? trong sb chuot cong cai cue chung quan

6 mot so chuot de taam gie sinh san tu cung hno trc* Isi deng so'i manh, kec dai, cb mau nau sam Cac vet see nhau thai

da mb* d l n%n r a t kho phan b i S t oac v e t s e e nheu cue cac I v e

de khac nhau« Dau vu cue c h u o t cong c a i nay t h u b n g d e n , nho

va d a i r a Hhung c h u o t nay co c h l l u d a i t h a n t u 231 fflm den

268 mm, Chung tiiip*n£ d l chuyen c h i ^ o^9P» l o n g cb k h i r u n g

do l e oac ca thi c h u o t g l a khong con khe nang s i n h s a n Chuot

cong c a i g i e chiem t y l e VA t b n g so chuot c a i n g h i e n ctru ' c - i i i e n dong sc l u o n g c c e c nhom t u o i xroiit chung q u a n Chuot cong c bbn nhom t u o i cc t y l e khac nhau t r o n g Chung quan (-:>ang V, LiSu do I ) I*u n ^ 1£;L7-1>&S- t r o n g 1.33Si

ca t h e c h u o t cong oat d u c e , c h u c t cong non chiec t y I t 47,55^,

c n u o t cong t r u c n g t n a n a s i n h due caieni ^L,9v

Cauot cong truD'n£ thanh siru auc caua taar ,:ii s l n h

s a n vL c n u o t g i l cnien ty I t r a t t h a j % 1,4> v t 'i,3> Cnuct

de v t d a n r t h a n ::it s i n h s^r chiec *^S,^; rX c a u c t t r o n g

caun^ quai'i

1'\ I t Cut naou t u c i t r c i i cauii^ qua: t.iLr u6i t a e c cue

t h e n ; t r o n r na; i:ieu dc 1 enc t u a ; c a u o t coa: noa bi't

na-ca 1L t u a n troa: na: « CJc tuau> o a t cuox chuot nna-ca a.-icL; i t

t a a n g 12^ t n e n : 1 (C1.^T; - c v , & , J , t h e a ^ 7 ( 6 2 6 , ) v l t h a n ^ 1C (oH,i)/.)« Cac c t tuL c a u c t non bat vuo ciiC than^ no: cc tuC

a t Bxnh r e t r u c x ac tr: 1 oCt: 'd thanL* tiff-'af uii, vc'l than:" ^ - 4

t a a a g t - S v t tnaat^ 1 1 - 1 2 L'icu do auox n^iaa aoL ;:a-i sc iuTjng

c a u u t c b n r oLl Ui^xi^ t a t - i u a t duc'c vac cbc taua^^ ns:' (zeU: p h a r

s i n h setn cue cnuot cong c a i )

i'rong sc cuc ca the c h u c t cong db t^^ac'n^ tacni sinl"i

d u e , c n u o t a t than, t-^e s i n h san g§:p e ca 12 t h a n i t r o n g nam

vc'l t y l e ceo c'- t n e n g h (£i^.7>~)» t h e n g S' 7S-2, )• Cauct cong

I

-• j r*"\

C' _ :

• r * C ' t l ) f -

i l l l M M l A+.z* lllllilllllllllliilll !'•'••'* Illllllllli!lllllli:ii!i

^ imi.liiUlii4-l55.BJ, Witiit+ril ^'^•3"- iti4-ffl4l

BIBU DC I t HINH OMAP BIEU DONG TUONG QUAN GIUA CAC NHOM TUOI CUA

CHUOT CONG OHEO MUA TRONG CHUNG QUAN ( NAU 1 9 8 7 - 1 9 6 9 )

CHU THICK 1 1 CHUOT HON E

2 , CHUOT GIA

3 CHUOT DA 3HAM GIA SINH SAN ]l||||

4 CHUOT TRUONG THANH CHUA g

2©

da truKsmg thanh nhumg chtra tham g i a s i n h aim va c h u o t g i a

b i t 8^P b oac thang co t h o i t i S t l a n h : thang 10, 1 1 , 1 2 , 1

Vol ^ i l cao cr thang 12 l a 10.5% d o i -vol chuSt trticrag t h a n h nhmig chua tham g i a s l n h san va 8*0% dSl v o l chu6t gia*

I I QUAN HE ( a o i aillH TRONG CaUNO QUUff CHUOT C30UG

Trong B& i l 3 9 chupt cSng danh hat t r o n g 3 ngm ( 1 9 8 7

-1989) 00.676 chuSt c a i chllm 51^5% 4k 663 ca t h e chu8t djrc

chiem 49.^^^ Nhu v f y , tjr l e ^ 6 l t l n h trong chung quln chu3t cong & Ha Hoi n o i chung x i p o d 1 t r e n 1 Sdng t ^ l e gLol t£nh thay doi theo oac thang t i o n g ngm (Bang TE, Bleu do I I ) ,

chupt cong c a i chiem t y l e cao vao cac thang 2 , 3 , 4 v o l t y

l e 5 5 « ^ o* thang 2 , 59*9^ b thang 3 va 6 0 3 5 b thang 4 Trong khi do cbupt cong dure co ty l e cao hem chupt cong c a i 0* cac

thang 1 1 , 12, 1 v o l t y l p 57*5% o* thang 1 1 , 68.1?S o* thang 12

va 61.3^ thang 1

Bang "VII cho thay : Trong c a 12 thang trong ngm co t h e danh bat dirp'c c a c c a t h e chupt o* nhom t u 3 i non va trucmg thanh

s i n h due t nhom chupt non <x> t ^ 1^ chupt due va c a i bang nhox;

23*6^« Khom chupt da tham g i a s i n h san t y l e chupt dure l a

24*1%, chu^t cai 2 5 * ^ *

I I I SINH SAN CUA CHUOT

CONG-1 Sinh san cua chupt cSng c a i

Nghien cuu s i n h sancua chupt cong o* npi thanh Ha Npi

t u lau da duprc Bao Vgn T i e n , Hoang Trpng Cu, (1966) de cap

den M|lc du t h a i gLan nghien cuu nglUi, so lupmg mau T&t thu

v r i

X / i / :

1 - 1 ; 1 ; : : "" ; " \ ^ • ^ : - \ ^• r