Methanol: Sản xuất Formandehyt khoảng 40% Sản xuất MTBE Sản xuất Axit Axetic khoảng 9% Sản xuất Metyl metacrylat, Dimetyl terephtalat… Sản xuất Olefin Làm dung môi,chất tải lạnh,
Trang 1Tổng hợp MTBE
GVHD: PGS.TS NGUYỄN HỒNG LIÊNSinh viên: PHẠM THANH TÙNG
1
Trang 21 • Giới thiệu MTBE
Tổng hợp MTBE
Trang 3Giới thiệu MTBE
MTBE: Methyl tert-butyl ete hay 2-methoxy-2-methylpropane
3
Trang 4Tính chất vật lý
- Là chất lỏng, không màu, linh động, độ nhớt thấp, dễ
cháy, tan vô hạn trong các dung môi hữu cơ và
hydrocacbon
Trang 5Tính chất vật lý
Khối lượng phân tử, M
Nhiệt độ sôi, ts
Nhiệt độ nóng chảy
Nhiệt dung riêng (20 o C)
Nhiệt hoá hơi
337 KJ/kg -34,88 MJ/kg -28 0 C
1,6584%
3,43 MPa224,0 o C
5
Trang 6Tính chất hóa học
• MTBE ổn định với môi trường axit yếu, kiềm hoặc trung tính
• Cân bằng trong axit mạnh:
Trang 7Phản ứng với axit vô cơ mạnh tạo muối:
Trang 8Phản ứng với Oxy
+ nhiệt độ thấp: tạo peroxyt không bền
+ nhiệt độ cao: phản ứng cháy
Trang 9Ứng dụng của MTBE
Phụ gia trong xăng
RON: 115 – 135MON: 90 – 120
Ứng dụng khác: sử dụng để sản xuất Methacrolein và axit methycrylic dung môi tốt sử dụng trong phân tích, tác nhân chiết
9
Trang 10Ưu điểm Nhược điểm
1.Trị số octan cao 1.Nguyên liệu isobutylen khó tìm và đắt
tiền
2.Độ bay hơi thấp 2 Độc hại với môi trường nước
3.Khả năng pha trộn với xăng tốt
4.Giảm sự tạo thành CO và cháy hết
Hydrocacbon
Trang 12Cơ chế phản ứng
B1: proton hoá iso-buten
B2: đó ion cacboni sẽ tương tác với etanol
Trang 13Nguyên liệu
1 Methanol:
Sản xuất Formandehyt ( khoảng 40%)
Sản xuất MTBE
Sản xuất Axit Axetic ( khoảng 9%)
Sản xuất Metyl metacrylat, Dimetyl terephtalat…
Sản xuất Olefin
Làm dung môi,chất tải lạnh,chất chống đông.Thành phần của sơn,vecni (bảo vệ các đường ống dẫn khí tự nhiên)
Nhiên liệu/Xăng
13
Trang 14Tổng hợp Methanol
CO + 2H2 CH3OH (∆H298 = -90,6 kJ/mol)
CO2 + 3H2 CH3 OH + H2O (∆H298=-49,5 kJ/mol)
CO2 + H2 CO + H2O (∆H298 = 41,3 kJ/mol)
Trang 15Công nghệ tổng hợp MeOH áp suất thấp của hãng Lurgi
15
Trang 16Công nghệ của Haldor Topsoe
16
Trang 19Các công nghệ tổng hợp MTBE
1 Đi từ dòng Raffinat-1 của Steam Cracking hoặc từ hỗn hợp C4 của FCC
Ưu điểm: giá thành sản xuất rẻ, nguyên liệu là sản
phẩm thứ yếu của quá trình lọc dầu và có thể sử dụng làm nguyên liệu trực tiếp
Nhược điểm: hạn chế về kỹ thuật và do lượng
nguyên liệu mà phương pháp này đang dần bị thay thế
19
Trang 211,2 Thiết bị phản ứng 3 Tháp tách MTBE
4 Tháp hấp thụ Metanol 5 Tháp tái sinh Metanol
Sơ đồ công nghệ của hãng Phillip
21
Trang 222 Tổng hợp MTBE từ khí Butan trong mỏ khí
- Là xu hướng sản xuất mới sử dụng nguyên liệu là phần butan tách từ khí tự nhiên với trữ lượng lớn
Ưu điểm: nguyên liệu isobuten với sản lượng lớn, đảm bảo ổn định
Nhược điểm: đắt do phải sản xuất isobuten từ butan
Trang 23Giai đoạn 1: Isome hoá n-butan tạo thành isobutan
Điều kiện: nhiệt độ thấp (150-200oC) và áp suất là
200-400psia trong pha hơi
Xúc tác cho quá trình là Pt hoặc Al2O3 hoặc Pt/Al2O3 có
tẩm một lượng hợp chất hữu cơ dẫn xuất clo
Công nghệ: quá trình isome hoá của Lummus, quá trình
Butamer (UOP)
23
Trang 241 Tháp tách 2,7,9 Thiết bị lắng 3,4 Lò phản ứng 5,6 Thiết bị sấy 8 Thiết bị chưng tách 10 Tháp rửa
I Nguyên liệu butan II Iso-butan
Công nghệ Butamer của UOP
24
Trang 25Gđ 2: Dehydro hoá isobutan thành isobuten
Điều kiện: t=540760oC và áp suất thấp
Xúc tác phản ứng có thể là Cr/Al2O3 hoặc Pt
Sản phẩm thu được chứa 7585% buten và
iso-butan
Công nghệ: quá trình Catofin (Lummus), quá trình
oleflex của UOP, quá trình STAR của Phillip, quá trình FBD-4 của Snamprogetti
25
Trang 261 Thiết bị phản ứng 7 Tháp cất phần sản phẩm nhẹ
2 Thiết bị gia nhiệt I Nguyên liệu iso-butan kỹ thuật và tuần hoàn
3 Lò tái sinh xúc tác II Khí thải
4 Tháp sấy III Sản phẩm iso-buten
5 Tuabin giãn nở khí IV Phần cất sản phẩm nhẹ
Quá trình Oleflex của UOP
26
Trang 27Gđ 3: Quá trình ete hoá isobuten tạo MTBE
Điều kiện: to=40-90oC và áp suất từ 7-29 at
Xúc tác: nhựa trao đổi ion
Công nghệ: CD Tech (Lummus), Ether max (UOP),
Phillip, Etherfication Process (Phillip)
27
Trang 28Công nghệ Ethermax của UOP
1 Thiết bị phản ứng I Iso-buten
2 Tháp chưng cất II Metanol
3 Tháp rửa khí bằng nước III MTBE
28
Trang 293 Sản xuất MTBE từ TBA
TBA thu được là đồng sản phẩm trong quá trình sản xuất propylen oxit.
29
Trang 30Công nghệ sản xuất MTBE từ TBA của Texaco
1 Lò đốt I Nguyên liệu TBA
2 Thiết bị phản ứng II Nhiên liệu
3 Thiết bị phản ứng đoạn nhiệt III Hỗn hợp Raffinat C4
4 Thiết bị phản ứng chưng cất IV Metanol tái sinh
5 Tháp hấp thụ Metanol V Nguyên liệu Metanol
MTBE
30
Trang 31Đánh giá, lựa chọn công nghệ
- Sử dụng nguồn nguyên liệu isobuten từ Steam Cracking hoặc
FCC-BB chỉ áp dụng với quy mô sản xuất nhỏ do nguồn nguyên liệu bị hạn chế
- Sản xuất MTBE từ TBA đắt nhất, phải kết hợp với sản xuất PO
- Nhu cầu MTBE lớn => tương lai cần sản lượng lớn hơn nữa
- Nguồn khí của nước ta tương đối lớn: ước tính 2800 tỷ m 3 trong đó trữ lượng đã được xác minh là 680 tỷ m 3 , trữ lượng đã được thẩm lượng và đang được khai thác là 400 tỷ m 3
- Công nghệ sản xuất MTBE của UOP từ butan có ưu điểm hơn so với các hãng khác như Lummus… vì quá trình tái sinh xúc tác được tiến hành liên tục do đó xúc tác luôn có hoạt tính cao
=> chọn công nghệ của UOP
31