MỘT SỐ VẤN ĐỀ VỀ ĐỊA CHẤT, ĐỊA MẠO CẦN LƯU Ý KHI THIẾT KẾ THI CÔNG CÁC CÔNG TRÌNH XÂY DỰNG CÓ PHẦN NGẦM Ở TP.. HỒ CHÍ MINH MA CÔNG CỌ, NGUYỄN HUY DŨNG, NGUYỄN NGỌC HOA, CÁT NGUYÊN HÙNG
Trang 1MỘT SỐ VẤN ĐỀ VỀ ĐỊA CHẤT, ĐỊA MẠO CẦN LƯU Ý KHI THIẾT KẾ THI CÔNG CÁC CÔNG TRÌNH XÂY DỰNG
CÓ PHẦN NGẦM Ở TP HỒ CHÍ MINH
MA CÔNG CỌ, NGUYỄN HUY DŨNG, NGUYỄN NGỌC HOA, CÁT NGUYÊN HÙNG, NGUYỄN HỮU TÝ, VŨ VĂN VĨNH
Liên đoàn Bản đồ Địa chất Miền Nam
TÓM TẮT:
Trong những năm gần đây, việc xây dựng các công trình có phần ngầm ở TP Hồ Chí Minh là cần thiết nhưng đã để xảy ra nhiều sự cố đáng tiếc vì kỹ thuật xây dựng công trình ngầm có đặc thù riêng, không hoàn toàn giống như kỹ thuật xây dựng trên mặt đất
Do vậy, muốn xây dựng các công trình ngầm, nhất thiết phải có quá trình điều tra, thu thập tài liệu quá khứ và hiện tại, am hiểu đầy đủ tài liệu kỹ thuật cần thiết, đặc biệt là tài liệu địa chất, địa mạo, địa chất thuỷ văn, địa chất công trình… của khu vực, làm căn cứ cho việc quy hoạch, thiết kế, thi công và bảo vệ công trình
Trên cơ sở tổng hợp các tài liệu nghiên cứu đã có, bài báo này nêu lên một số vấn đề về địa chất, địa mạo cần lưu ý khi thiết kế, thi công các công trình xây dựng có phần ngầm ở TP Hồ Chí Minh
SOME ISSUES OF GEOLOGY AND GEOMORPHOLOGY NEED TO TAKE INTO CONSIDERATION IN DISIGNING CONSTRUCTION HAVING SUBTERRANEAN WORKS IN HO CHI MINH CITY
ABSTRACT:
Recently the construction having subterranean works in Ho Chi Minh City is necessary but evoked many unexpected cases due to the fact that subterranean construction technique is specific not completely similar to that of on the surface one
So, for subterranean construction it is necessary to have collection and investigation
of the past and present data, knowledge of suitable technique especially those of geology, geomorphology, engineering geology and hydrogeology…of the certain region as the base for planning, designing, undertaking and protecting the works
On the base of synthesizing available data, this paper shows some issues of geology and geomorphology needed to take into consideration in designing construction having subterranean works in Ho Chi Minh City
Trang 2MỞ ĐẦU:
TP Hồ Chí Minh có 24 quận huyện với tổng diện tích tự nhiên 2.093 km2 và dân số trên 8 triệu người Do nhu cầu phát triển cuộc sống, các công trình xây dựng với qui mô
lớn ngày càng nhiều và càng đi sâu vào lòng đất (còn gọi là công trình xây dựng có phần
ngầm) Đó là hệ thống công trình như: các chung cư, cao ốc (có phần ngầm), các tuyến
mê-trô dưới lòng đất, hệ thống các đường ống, hệ thống vận chuyển sản phẩm, hàng hoá, các nhà kho chứa hàng hoá… Ngoài ra, còn một khối lượng công trình kỹ thuật hạ tầng quân sự
Theo các tài liệu của Bộ Xây dựng, chiều cao các tòa nhà đã vượt quá con số 70 tầng và chiều sâu tầng hầm đã tới số 7 Đối với một số công trình tiến hành xây dựng trong thời gian gần đây, đã xảy ra và có thể còn xảy ra một số sự cố đáng tiếc do thiếu hiểu biết các tài liệu địa chất, dẫn đến các sai sót trong thiết kế, thi công xây dựng công trình ngầm
Từ giữa tháng 10/2007 đến tháng 4/2008, theo thống kê chưa đầy đủ, tại TP Hồ Chí Minh, đã xảy ra 6 vụ sụt lún do thi công tầng hầm xảy ra trong khu vực nội đô, làm nhiều cư dân đô thị hoang mang, một số công trình lân cận buộc phải di tản Một số các cơ quan, trường học, công ty, nhà dân, đường sá bị ảnh hưởng, làm rạn nứt, lún sụt, phương hại hoạt động bình thường
Muốn tránh các sự cố nguy hại trong thiết kế, thi công xây dựng công trình nói chung và công trình có phần ngầm nói riêng, các chủ đầu tư cần xúc tiến bước khảo sát, nghiên cứu, đánh giá đầy đủ hiện trạng khu vực tọa lạc công trình và vùng phụ cận; thu thập đầy đủ số liệu về điều kiện địa chất, địa mạo, địa chất thủy văn, địa chất công trình làm cơ sở cho việc thiết kế kiến trúc, kết cấu của công trình
I- CẤU TRÚC ĐỊA CHẤT KHU VỰC TP HỒ CHÍ MINH VÀ NHỮNG VẤN ĐỀ QUAN TÂM KHI THIẾT KẾ THI CÔNG CÁC CÔNG TRÌNH CÓ PHẦN NGẦM:
Trước năm 1975, đã có một số công trình nghiên cứu về địa chất TP Hồ Chí Minh của các nhà địa chất người Pháp và trong nước Từ năm 1975 đến nay, công tác nghiên cứu địa chất được đẩy mạnh, từ nghiên cứu khái quát ở tỉ lệ 1/500.000, 1/200.000 đến chi tiết ở tỉ lệ 1/50.000, 1/25.000 Đáng chú ý là công trình lập bản đồ địa chất và tìm kiếm khoáng sản TP Hồ Chí Minh tỉ lệ 1/50.000 do Liên đoàn Địa chất 6 (nay là Liên đoàn Bản đồ Địa chất Miền Nam) đã hoàn thành năm 1988[1] Đây là kết quả quan trọng làm nền cho các nghiên cứu khác sau này
I 1- Khái quát chung về cấu trúc địa chất TP Hồ Chí Minh
Khu vực TP Hồ Chí Minh thuộc rìa Tây Nam vùng nâng khối tảng kèm theo phun trào bazan mạnh mẽ của đới Đà Lạt Phần lớn diện tích TP Hồ Chí Minh gồm 2 tầng kiến trúc: tầng kiến trúc móng đá gốc cứng chắc (trước Kainozoi) và tầng kiến trúc lớp phủ gồm các trầm tích gắn kết yếu, bở rời phủ trên móng
I.1.1- Móng đá gốc
Trang 3ÔÛ TP Hoă Chí Minh, ñaù goâc cöùng chaĩc chư loô ra raât hán cheâ ôû phöôøng Long Bình, quaôn 9, gioăng Chuøa huyeôn Caăn Giôø Ñađy laø caùc vuøng coù neăn moùng toât
Theo Baùo caùo laôp bạn ñoă ñòa chaât vaø tìm kieâm khoaùng sạn TP Hoă Chí Minh tư leô 1/50.000 [1], coù 24 loê khoan (LK) sađu cụa TP Hoă Chí Minh (Töø LK801, LK802, … , ñeân LK827), vôùiù ñoô sađu töø 74,6m (LK817, Thụ Ñöùc) ñeân 396m (LK812, Bình Chaùnh) Trong soâ ñoù coù 7 LK chöa gaịp taăng moùng ñaù goâc cöùng chaĩc ôû döôùi (LK803, LK805, LK806,…, LK816), 17 LK coøn lái ñaõ gaịp taăng moùng ñaù goâc bao goăm 2 LK gaịp ñaù magma xađm nhaôp (granit, granodiorit coù caâu táo khoâi, kieân truùc hát vöøa, maøu ñen) thuoôc phöùc heô Ñònh Quaùn ((G/ J3-K1 ñq): LK821 vaø LK822 (huyeôn Caăn Giôø); 15 LK khaùc gaịp caùc ñaù traăm tích, phun
traøo vaø traăm tích phun traøo nhö caùt boôt keât chöùa vođi, seùt vođi, ñaù phieân seùt vođi, cuoôi keât,
andesitobazan, tuf cụa chuùng maøu xaùm lúc, xaùm ñen coù tuoơi khaùc nhau thuoôc heô taăng Ñray
Linh (J1ñl), heô taăng Long Bình (J3-K1lb)
Ñoô sađu cụa moùng ñaù goâc ôû khaù sađu vaø khođng ñoăng ñeău Neâu khođng keơ LK818 ôû ñoăi Long Bình gaịp ñaù goâc ngay töø tređn maịt ñeẫn heât chieău sađu cụa LK (390m) thì caùc LK coøn lái ôû haău khaĩp caùc quaôn, huyeôn ôû TP Hoă Chí Minh ñeău gaịp ñaù goâc phađn boâ ôû ñoô sađu töø 72m (LK817, Thụ Ñöùc) ñeân ñoô sađu 333m (LK812, Bình Chaùnh) Nhö vaôy, haău heât dieôn tích TP Hoă Chí Minh ñöôïc thaønh táo töø lôùp phụ traăm tích Kainozoi
I.1.2- Caùc thaønh táo traăm tích thuoôc taăng phụ (coøn gói laø traăm tích Kainozoi) chieâm haău heât dieôn tích cụa thaønh phoâ, tuoơi thaønh táo töø Miocen muoôn (N13) ñeân ngaøy nay Beă daøy toơng coông toâi ña ñát tôùi >300 m Tuy nhieđn, ôû moêi khu vöïc, quaôn, huyeôn, beă daøy taăng phụ khaùc nhau: ôû quaôn Thụ Ñöùc, daøy >60m; ôû huyeôn Cụ Chi: 150-240 m; quaôn Tađn Bình: >250m; caùc huyeôn Nhaø Beø vaø Caăn Giôø: 200-250m
Caùc thaønh táo naøy coù chung ñaịc ñieơm laø saĩp xeâp thaønh caùc taôp, caùc lôùp thođ vaø mòn xen keõ nhau, naỉm ngang hoaịc gaăn naỉm ngang Tính chaât ñaịc thuø ñoù laø moôt trong caùc nguyeđn nhađn daên ñeân ñaịc ñieơm ñòa chaât thụy vaín (soâ löôïng, möùc ñoô chöùa nöôùc thuoôc caùc taăng chöùa nöôùc), ñòa chaât cođng trình (ñoô roêng, ñoô chòu tại cụa ñaât), vaø caùc ñieău kieôn töï nhieđn khaùc nhau Ñađy laø ñaịc ñieơm caăn ñaịc bieôt chuù yù khi thieât keâ, thi cođng xađy döïng caùc cođng trình ngaăm ôû TP Hoă Chí Minh
Theo thôøi gian thaønh táo, caùc thaønh táo traăm tích thuoôc taăng phụ (Kainozoi) bao goăm 2 nhoùm: Nhoùm traăøm tích coù tuoơi Neogen vaø nhoùm traăm tích coù tuoơi Ñeô töù
+ Nhoùm traăm tích coù tuoơi Neogen bao goăm cuoôi soûi keât, caùt keât, xen seùt boôt keât
chöùa di tích thöïc vaôt, baøo töû phaân hoa, tạo Diatomeae, vi coơ sinh thuoôc caùc heô taăng: Bình Tröng (N13btg), Nhaø Beø (N21nb) vaø Baø Mieđu (N22bm)
Caùc traăm tích Neogen khođng loô ra tređn beă maịt, chư gaịp trong caùc LK sađu, phađn boâ
ôû ñoô sađu töø 48m (LK817, quaôn Thụ Ñöùc) vaø 140m (LK822, huyeôn Caăn Giôø) ñeân ñoô sađu 333m (LK 812, huyeôn Bình Chaùnh) Beă daøy caùc traăm tích dao ñoông töø 24m (LK 817, quaôn Thụ Ñöùc) ñeân 206,5m (LK 812, huyeôn Bình Chaùnh) Traăm tích coù nguoăn goâc sođng, sođng-bieơn Chuùng phụ leđn traăm tích coù tuoơi coơ hôn vaø bò phụ baât chưnh hôïp bôûi caùc traăm tích Ñeô töù
Ñađy laø nhoùm traăm tích coù möùc ñoô gaĩn keât, ñoô chòu tại toât hôn so vôùi nhoùm traăm tích coù tuổi Ñeô töù phụ tređn
Trang 4+ Nhóm trầm tích có tuổi Đệ tứ phổ biến và bao phủ hầu hết diện tích TP Hồ Chí
Minh, bao gồm các trầm tích Pleistocen và các trầm tích Holocen
Các trầm tích Pleistocen: gồm cuội, sỏi, sạn, cát bột, sét bột, có chỗ gặp cát, cát
sạn chứa kaolin thuộc các hệ tầng: Trảng Bom (Q11tb), Thủ Đức (Q12-3tđ), Củ Chi (Q13cc)
Bề dày các trầm tích này thay đổi từ 31m (LK805, huyện Củ Chi) đến 134m (LK 815, quận Bình Tân)
Điều đáng lưu ý là các trầm tích thuộc các hệ tầng Thủ Đức (Q12-3tđ), Củ Chi
(Q13cc) lộ ra khá rộng rãi trên bề mặt Các trầm tích chủ yếu có nguồn gốc sông, nghèo
các di tích tảo, bào tử phấn hoa
Các trầm tích này cũng có những đặc điểm khác nhau riêng biệt Nếu như các trầm tích của hệ tầøng Thủ Đức lộ ra ở bậc địa hình cao 20-30m và phân bố tập trung ở khu vực phía bắc huyện Củ Chi và quận Thủ Đức Bề dày thay đổi từ 6,5m (LK815, quận Bình Tân) đến 65m (LK814,huyện Bình Chánh) Bề dày tại khu vực lộ ra trầm tích thấy được dày 28m (LK817, quận Thủ Đức)
Các trầm tích hệ tầng Củ Chi phân bố ở độ cao 5-15m, tập trung chủ yếu ở hầu hết
các quận nội thành và một phần huyện Hóc Môn (các quận Tân Bình, Gò Vấp, Bình
Tân….) Bề dày của các trầm tích trong các LK thay đổi từ 4,5m (LK 811,ven sông Sài Gòn thuộc huyện Hóc Môn) đến 39m (LK816, ven sông Sài Gòn thuộc quận Thủ Đức) Như vậy, các thành tạo trầm tích Pleistocen có vai trò đặc biệt quan trọng đối với khu vực
TP Hồ Chí Minh Các thành tạo này tuy có mức độ gắn kết yếu nhưng nhìn chung thuận lợi cho thiết kế thi công xây dựng các công trình Hiện nay, hầu hết các công trình xây dựng có phần ngầm đang được thi công ở các khu vực lộ ra trầm tích này Tuy nhiên, khi thiết kế thi công các công trình ngầm trong các thành tạo này, đòi hỏi phải nghiên cứu đầy đủ các đặc điểm địa chất, địa chất thủy văn, địa chất công trình đối với các trầm tích đó
Các trầm tích Holocen là các thành tạo bở rời bao gồm cát, sỏi, cát pha bột, sét
và sét bột, chứa phong phú di tích cổ sinh thuộc các hệ tầng: Bình Chánh (Q21-2bc), Cần
Giờ (Q22-3cg) và các trầm tích Holocen thượng (Q23) Chúng phân bố rất rộng rãi ở các phần địa hình trũng dọc thung lũng sông Sài Gòn, phía tây huyện Bình Chánh, các quận, huyện phía nam thành phố như quận 4, quận 7, huyện Nhà Bè, huyện Cần Giờ với độ cao tuyệt đối 0,5-2m Điều cần thiết quan tâm đối với chúng là ở đây gặp các tầng đất yếu, cơ
bản không thuận lợi cho việc xây dựng các công trình có phần ngầm Càng về phía nam
thành phố, bề dày trầm tích càng tăng Bề dày trầm tích thấy được thay đổi từ 2m (LK807, xã Tân Phú Trung, huyện Củ Chi) đến 38m (LK822, huyện Cần Giờ), trung bình 10-20m
I.1.3- Các đứt gãy kiến tạo: Tài liệu địa chất khu vực đã phân chia đứt gãy của
vùng TP Hồ Chí Minh làm 4 nhóm theo các phương: Tây Bắc – Đông Nam, Đông Bắc – Tây Nam, á kinh tuyến và á vĩ tuyến Trong các nhóm đứt gãy trên, nhóm đứt gãy theo phương á kinh tuyến và phương Tây Bắc – Đông Nam có biểu hiện hoạt động trong Kainozoi muộn và có ảnh hưởng rõ rệt đối với cấu trúc địa chất, địa mạo trong khu vực
Sau đây là một số đứt gãy chính
1 Đứt gãy Lộc Ninh – TP Hồ Chí Minh kéo dài 250 km trong phạm vi nghiên cứu
theo phương kinh tuyến qua khu vực Lộc Ninh, Bình Long, Thủ Dầu Một tới khu vực TP
Trang 5Hồ Chí Minh, tiếp tục chạy theo rìa bờ biển Vàm Láng và có thể còn kéo dài 300km nữa
ra Đứt gãy họat động thể hiện kéo dài theo phương kinh tuyến, bị đứt gãy Sông Sài Gòn cắt dịch Đặc trưng cơ bản của đứt gãy này trên bình đồ cấu trúc là bị phân cắt mạnh bới các đứt gãy phương tây bắc – đông nam như đứt gãy Sông Sài Gòn, đứt gãy sông Vàm Cỏ Đông tạo nên các phân đoạn đứt gãy có đặc điểm cấu trúc và biểu hiện hoạt động khác nhau Dọc đứt gãy khí Radon và Thoron thoát ra mạnh, đặc biệt ở những nơi xảy ra nứt đất vào những năm 1992, 1993, 1995, 1998 ở Bình Long, Thới Hòa, Đức Hạnh, Tân Uyên, Lộc Ninh Điều này chứng tỏ rằng đứt gãy có biểu hiện bắt đầu hoạt động trở lại Nhìn chung đứt gãy vẫn có biểu hiện hoạt động rõ trong Holocen
2- Đứt gãy Sông Sài Gòn
Đứt gãy kéo dài theo phương Tây Bắc – Đông Nam đi qua khu vực TP Hồ Chí Minh, phát triển gần trùng với hệ thống thung lũng sông Sài Gòn Đứt gãy đi qua khu vực Củ Chi rối tiếp tục chạy qua Hóc Môn, Thủ Đức, đến khu vực Nhơn Trạch – Đồng Nai, chạy sát Tây Nam Giồng Gò Chùa rồi đi ra biển Cần Giờ
Đứt gãy Sông Sài Gòn có dấu hiệu rõ là một đứt gãy phân đới cấu trúc giữa cấu trúc sụt lún tạo bồn trũng Kainozoi Đồng Bằng Nam Bộ và cấu trúc lộ móng kết tinh uốn nếp Meso-Kainozoi Đà Lạt, mặt trượt đứt gãy cắm về phía tây nam với góc cắm 75 – 800, trượt bằng phải đến thuận phải trong Kainozoi muộn
Ngoài ra, còn đứt gãy sông Vàm Cỏ Đông và một số đứt gãy nhỏ khác theo phương đông bắc-tây nam và phương vĩ tuyến tồn tại ở khu vực TP Hồ Chí Minh Chính các đứt gãy này đã tạo nên tính phân bậc địa hình TP Hồ Chí Minh
II- CÁC YẾU TỐ ĐỊA MẠO TP HỒ CHÍ MINH CẦN QUÂN TÂM KHI THIẾT KẾ THI CÔNG CÁC CÔNG TRÌNH CÓ PHẦN NGẦM:
Nằm trong vùng chuyển tiếp giữa miền Đông Nam Bộ và đồng bằng Cửu Long, địa hình TP Hồ Chí Minh cĩ dạng bậc, thấp dần từ bắc, tây bắc xuống phía nam, đông nam (từ Củ Chi xuống Cầøn Giờ) Độ cao tuyệt đối của địa hình dao động từ 0m (bờ biển Cần Giờ) đến 30m (khu vực đồi Long Bình)
Trang 6Trên bản đồ, về địa mạo, tập thể tác giả đã phân chia địa hình TP Hồ Chí Minh thành 14 kiểu nguồn gốc khác nhau thuộc 4 nhóm nguồn gốc: Địa hình thành tạo do sông;
do biển; do hỗn hợp sông-biển; do đầm lầy và các quá trình khác
II-1- Địa hình thành tạo do sông
Bao gồm các dạng địa hình: bãi bồi; thềm bậc I; thềm bậc II; thềm bậc III phân bố tập trung ở khu vực quận 9, quận Thủ Đức và phía Tây Bắc huyện Củ Chi Đây là vùng có
Trang 7địa hình cao trung bình 10-25 m, với dạng địa hình đồi lượn sóng, xen kẽ có những đồi gò, độ cao tới 30m (đồi Long Bình, quận 9) Địa hình của vùng được thành tạo trên các trầm
tích thuộc các hệ tầng: Thủ Đức (Q12-3tđ); Củ Chi (Q13cc) Địa hình này có nhiều yếu tố
thuận lợi cho việc bố trí xây dựng các công trình và phát triển giao thông đường bộ
II-2- Địa hình thành tạo do biển Bao gồm các dạng địa hình: bãi triều; giồng cát
ven biển (cao 0-2m); thềm tích tụ bậc I (cao 2-4m) Các bề mặt địa hình này phân bố trên diện tích hẹp ở ven biển Cần Giờ Chúng được thành tạo trên các trầm tích cát, cát lẫn bột… Việc thiết kế, xây dựng trên các dạng địa hình này cần chú ý đến đặc diểm nền móng ở từng khu vực cụ thể
II-3- Địa hình thành tạo do hỗn hợp sông-biển Phân bố khá rộng rãi ở các quận
nội thành thành cũ, một phần các quận 2, Thủ Đức, toàn bộ quận 12 và huyện Hóc Môn, phía tây huyện Củ Chi … Địa hình là các bậc thềm hỗn hợp sông-biển bậc I, bậc II Độ cao tuyệt đối dao động từ 2-5m, phía Bắc đến 5-10m
Đây là vùng có độ cao trung bình Tuy nhiên, thành phần trầm tích có sự thay đổi nhiều Do đó, việc xây dựng các công trình có phần ngầm cần có sự nghiên cứu tỷ mỷ, chi tiết đặc điểm địa chất, nền móng cụ thể từng khu vực kết hợp với các điều kiện tự nhiên khác trước khi đưa ra các quyết định xây dựng
II-4- Địa hình thành tạo do đầm lầy và các quá trình khác bao gồm các dải
trũng tích tụ đầm lầy ven sông Sài Gòn, sông Nhà Bè, sông Lòng Tàu… thuộc huyện Nhà Bè, Cần Giờ và huyện Bình Chánh Đây là vùng thấp, trũng, Độ cao trung bình từ 0,5-2m Trầm tích cấu tạo nên các bề mặt có nhiều nguồn gốc khác nhau, chủ yếu là các trầm tích trẻ (tuổi Holocen)
Đây là khu vực có nền đất yếu (chủ yếâu đất phèn mặn, nhất là đất phèn mặn thường xuyên), không thuận lợi cho việc xây dựng cơ bản và phát triển cơ sở hạ tầng kỹ thuật Cần đặc biệt chú ý khi tiến hành xây dựng, nhất là xây dựng các công trình có phần ngầm
Như vậy, căn cứ vào các đặc điểm địa mạo, địa chất kết hợp với điều kiện tự nhiên khác như địa chất thủy văn, địa chất công trình, … tùy từng vị trí cụ thể khi thiết kế xây dựng công trình có phần ngầm ở TP Hồ Chí Minh sao cho hợp lý, tránh các sự cố rủi
ro có thể xảy ra
III- KẾT LUẬN
1- TP Hồ Chí Minh thuộc rìa tây nam của đới Đà Lạt có mặt 2 tầng cấu trúc: tầng móng gồm các đá gốc cứng chắc nằm ở phía dưới và tầng phủ gồm các trầm tích gắn kết yếu và bở rời phủ trên móng
Trang 8Các đá gốc thuộc tầng móng đá gốc gồm các thành tạo hệ tầng Long Bình (J3
-K1lb) lộ ra rất hạn chế ở phường Long Bình quận 9 Liên quan với chúng là các vùng có
nền móng khá tốt, có khả năng xây dựng các công trình có phần ngầm
Các thành tạo trầm tích thuộc tầng phủ chiếm hầu hết diện tích của TP Hồ Chí Minh, có tuổi thành tạo từ Miocen muộn đến ngày nay Trên bề mặt địa hình, ở TP Hồ Chí Minh chỉ lộ ra các trầm tích Đệ tứ có mức độ gắn kết trung bình và kém thuộc các hệ tầng Thủ Đức (Q12-3tđ), Củ Chi (Q13cc), Bình Chánh (Q21-2bc), Cần Giờ (Q22-3cg)… Đây là
vùng có các tầng đất có độ chịu tải khác nhau, cần quan tâm chú ý khi xây dựng
2- Địa hình TP Hồ Chí Minh có độ cao tuyệt đối dao động từ 0-30m, thuộc 4 nhóm nguồn gốc: Địa hình thành tạo do sông; do biển; do hỗn hợp sông-biển; do đầm lầy và các quá trình khác Trong đó, địa hình thành tạo do sông có các yếu tố thuận lợi hơn so với các nhóm còn lại Nhóm địa hình có nguồn gốc đầm lầy cần đặc biệt chú ý khi xây dựng các công trình có phần ngầm
Phần đất nền tương đối thuận tiện của TP Hồ Chí Minh có diện tích không lớn thuộc một phần diện tích các huyện Củ Chi, huyện Hóc Môn, quận Thủ Đức, quận Tân Bình, quận Tân Phú, quận Bình Tân, còn lại phần lớn diện tích thuộc vùng nền đất rất yếu
3- Địa bàn TP Hồ Chí Minh là vùng có cấu trúc địa chất, địa mạo không đồng nhất Do vậy, trước khi tiến hành thiết kế thi công xây dựng các công trình nói chung và công trình có phần ngầm nói riêng, cần phải tiến hành khảo sát, điều trađịa chất, địa chất thuỷ văn, địa chất công trình một cách đầy đủ theo quy trình, quy phạm của Nhà nước
4- Trong những năm gần đây, việc xây dựng các công trình có phần ngầm ở TP Hồ Chí Minh đã xảy ra nhiều sự cố đáng tiếc mà nguyên nhân chủ yếu theo chúng tôi là các tài liệu khảo sát địa chất, địa mạo, địa chất thuỷ văn, địa chất công trình của khu vực còn chưa được quan tâm, thu thập đầy đủ để làm căn cứ cho việc quy hoạch, thiết kế, thi công và bảo vệ công trình
Để quy hoạch xây dựng phát triển TP Hồ Chí Minh nói chung và xây dựng các công trình có phần ngầm ở TP Hồ Chí Minh nói riêng, việc biên hội, hiệu chỉnh lại bản đồ địa chất, bản đồ địa chất thủy văn, địa chất công trình TP Hồ Chí Minh, tỷ lệ 1/50.000 và tỷ lệ lớn hơn là một việc làm cấp thiết
Trang 9
TÀI LIỆU THAM KHẢO
1- Báo cáo địa chất – khoáng sản nhóm tờ TP Hồ Chí Minh tỷ lệ 1:50.000, Ma Công Cọ và Hà Quang Hải, 1988 (Lưu trữ LĐBĐĐCMN)
2- Địa chất – khoáng sản tờ TP Hồ Chí Minh tỷ lệ 1:200.000 (Hiệu đính), Nguyễn Xuân Bao và nnk, 2004 (Lưu trữ Liên đoàn BĐĐC miền Nam)
3-Báo cáo phân chia địa tầng N-Q và nghiên cứu cấu trúc địa chất Đồng bằng Nam bộ, tỷ lệ 1:500.000, Nguyễn Huy Dũng và nnk, 2004 (Lưu trữ Liên đoàn BĐĐC miền Nam) 4-Đề án quy hoạch khoáng sản TP Hồ Chí Minh, Nguyễn Ngọc Hoa và nnk, 2006-2008 (Tài liệu đang thi công)
5-Tài liệu Địa động lực trong Đề tài phân vùng nhỏ động đất TP Hồ Chí Minh, Cát Nguyên Hùng và nnk, 2006-2008 (Tài liệu đang thi công)
6- Địa chất và khoáng sản TP Hồ Chí Minh (Vũ Văn Vĩnh và nnk, 2003)