Nguyên nhân xảy ra sự cố khi xây dựng tầng hầm ở các cao ốc và giải pháp khắc phục

Đặc biệt trong điều kiện địa chất là nền đất yếu, nếu không thận trọng trong quá trình đầu tư và triển khai thực hiện dự án thì rất dễ xảy ra sự cố làm ảnh hưởng nghiêm trọng đến các côn

MỘT SỐ NGUYÊN NHÂN XẢY RA SỰ CỐ KHI XÂY DỰNG TẦNG HẦM Ở CÁC CAO ỐC

VÀ GIẢI PHÁP KHẮC PHỤC

PRO-ENG PHÙNG HỮU THỂ

Chuyên gia thiết kế kết cấu chuyên ngành nền móng Văn phòng Dự án - Quản lý Chất lượng

Công ty CP TVTK GTVT Phía Nam (TEDI South)

TS TRẦN QUANG LUẬN

Chuyên gia VPDA&QLCL

Công ty CP TVTK GTVT Phía Nam (TEDI South)

PGS TS ĐẬU VĂN NGỌ

Giám đốc Trung tâm TVTK và nghiên cứu công nghệ, Trường ĐH Bách khoa TP.HCM

1 KHÁI QUÁT CHUNG

Xây dựng công trình ngầm trong thành phố đòi hỏi phải giải quyết một loạt vấn đề kỹ thuật hết sức phức tạp Đặc biệt trong điều kiện địa chất là nền đất yếu, nếu không thận trọng trong quá trình đầu tư và triển khai thực hiện dự án thì rất dễ xảy ra sự cố làm ảnh hưởng nghiêm trọng đến các công trình lân cận, gây bức xúc cho xã hội cũng như tổn thất về kinh tế Thực tế trên địa bàn TP Hồ Chí Minh khi thi công một số cao ốc trong nội thành đã xảy ra sự cố lún sụt khi xây dựng các tầng hầm

Với kinh nghiệm thực tế hơn 30 năm làm công tác kỹ thuật về kết cấu nền móng, tôi xin trình bày một số quan điểm về việc xây dựng công trình ngầm nói chung và cụ thể hơn là đánh giá những nguyên nhân gây nên sự cố cũng như kiến nghị một số phương pháp kỹ thuật phòng tránh

2 NHỮNG NGUYÊN NHÂN DẪN TỚI SỰ CỐ LÚN SỤT KHI XÂY DỰNG CÁC TẦNG HẦM

2.1 Hồ sơ khảo sát địa chất công trình và địa chất thủy văn

Qua xem xét, nghiên cứu ở các công trình có sự cố đều thấy hồ sơ khảo sát địa chất công trình và địa chất thủy văn còn sơ sài Nội dung hồ sơ chưa phản ánh được đầy đủ điều kiện địa chất thực tế một cách đơn giản, chỉ mới đề cập xác định độ sâu mực nước xuất hiện và độ sâu mực nước ổn định trong lỗ khoan

2.2 Hồ sơ thiết kế kỹ thuật và thiết kế bản vẽ thi công

Do số liệu khảo sát chưa đầy đủ, chưa đảm bảo độ tin cậy cao nên phần tính toán trong bước thiết kế kỹ thuật sẽ có sai sót Một số sai lầm rất cơ bản là trong quá trình thiết

kế bản vẽ thi công (đa số do các nhà thầu lập; tư vấn giám sát chấp thuận) sự am hiểu bản chất kỹ thuật cũng như kiến thức thiết kế kết cấu nền móng trên nền đất yếu ít nhiều còn hạn chế, do vậy hầu hết sử dụng phương án dùng vây tầng hầm để thi công cừ Larsen, cọc Barret, chưa xét hết được các yếu tố ảnh hưởng công trình xung quanh để đưa vào tính toán như: kiểm tra tính ổn định về lật nghiêng, về trượt của hệ thống tường vây Đặc biệt khi các chân tường vây đặt vào tầng chứa nước, lớp cát có kết cấu rời rạc Qua kiểm tra hầu như chưa có hồ sơ thiết kế nào có nội dung tính toán thiết kế tháo khô hố móng khi đào thi công tầng hầm Do vậy hầu hết các biện pháp thi công này không đảm bảo sự an toàn cần thiết Một vấn đề cũng nên quan tâm là đội ngũ các nhà kỹ thuật trong thiết kế cũng như thi công chưa được trang bị đầy đủ kiến thức chuyên sâu về thiết kế, thi công các công trình ngầm trên nền đất yếu

3 NHỮNG KINH NGHIỆM VÀ KIẾN NGHỊ GIẢI PHÁP KHẮC PHỤC

3.1 Quản lý xây dựng cơ bản

Cơ quan quản lý xây dựng và chủ đầu tư cần hết sức thận trọng trong việc thuê các đơn vị tư vấn thiết kế, tư vấn giám sát và nhà thầu phải có kiến thức chuyên sâu, chuyên ngành, kinh nghiệm thực tế trong khảo sát thiết kế kỹ thuật, thiết kế bản vẽ thi công về các công trình “đặc biệt” này

3.2 Cơ quan quản lý xây dựng cần hỗ trợ tích cực cho chủ đầu tư (với các dự án

có yếu tố kỹ thuật cao, xây dựng trên nền địa chất phức tạp nằm trong thành phố) tiến hành việc thẩm tra, thẩm định hồ sơ một cách cẩn thận chi tiết, thậm chí có những vấn đề phải mời chuyên gia chuyên sâu về kết cấu nền móng, tổ chức hội thảo để thống nhất chọn được phương án hợp lý nhất đảm bảo an toàn và chất lượng cho công trình (kể cả hồ

sơ đã được thẩm định) Nếu thực hiện được những giải pháp trên, chắc chắn rằng trong quá trình thi công sẽ không xảy ra sự cố và như vậy sẽ đảm bảo tiến độ công trình xây dựng sẽ không bị kéo dài Và trên hết là không gây bức xúc trong dư luận xã hội, giữ được uy tín cho ngành nói chung và các đơn vị tham gia xây dựng công trình nói riêng

3.3 Bản thân với hơn 30 năm hoạt động trong lĩnh vực xây dựng cơ bản (lĩnh vực tư vấn khảo sát, thiết kế), là thành viên của Hội Cơ học đất Nền móng - với chức năng tư vấn - đã tham gia và đề xuất, phản biện cho nhiều công trình xây dựng cơ bản của cả nước, được đánh giá cao trong việc giải quyết các vấn đề kỹ thuật phức tạp, mang lại hiệu quả thiết thực về kinh tế và kỹ thuật Với tâm tư của người làm công tác kỹ thuật nên chăng Chi hội Cơ học đất Nền móng của TP Hồ Chí Minh cần tập hợp các chuyên gia đầu ngành ở thành phố cũng như cả nước để phát huy hơn nữa vai trò, tác dụng của Chi hội Kiến nghị Sở Xây dựng - Cơ quan quản lý nhà nước tạo điều kiện thuận lợi và hỗ trợ cho Chi hội để được tham gia đóng góp trong các hoạt động xây dựng của thành phố./

Xin gửi lời chào đoàn kết khoa học vì sự an toàn trong xây dựng các công trình ở

TP Hồ Chí Minh Tin tưởng và hy vọng, tính hiệu quả của hội thảo và thành công tốt đẹp