Sáng kiến kinh nghiệm Xây dựng hệ thống trắc nghiệm trực tuyến chương Oxi – Không khí môn Hóa Học 8

nghiệm với mục đích bước đầu mang đến cho học sinh và phụ huynh cách tiếpcận mới về phương pháp học tập và công cụ kiểm soát quá trình học tập của conem mình.. Thiết kế hệ thống trăc ngh

MỤC LỤC

MỤC LỤC:……… 01

PHẦN I: MỞ ĐẦU … ………….02

1 Lý do chọn đề tài: 02

2 Mục đích nghiên cứu 03

3 Nhiệm vụ nghiên cứu……… ……….03

4 Khách thể và đối tượng nghiên cứu……… 04

5 Phạm vi nghiên cứu……… ……04

6 Giả thuyết khoa học……… ……04

7 Phương pháp và phương tiện nghiên cứu……….04

PHẦN II: NỘI DUNG 05

Chương 1: Cơ sở lý luận và thực tế……… … ….05

1 Lịch sử vấn đề 05

2Phương pháp dạy học……… …….……… …….05

3.Trắc nghiệm khách quan (TNKQ)……… ……… 06

4.Thực trạng ……… ………….07

Chương 2: Hệ thống trắc nghiệm trực tuyến……… ……….08

I/ Một số yêu cầu……… ………… ….08

1 Tính đơn giản:……… …… ………08

2 Tính kích thích……… ………… ……08

II/ Hệ thống trăc nghiệm trực tuyến xây dựng trên mã nguồn mở nukeviet 09

1/ Giao diện chính và chức năng của hệ thống……… … 10

2/ Giao diện và chức năng quản trị dành cho giáo viên……… ………… 17

Chương 3: Hệ thống trăc nghiệm trực tuyến chương Oxi – Không khí môn Hóa Học 8……… …… ….22

1/ Nội dung hệ thống câu hỏi:……… ….… …….22

2/ Kết quả thực nghiệm:……… … ….…22

PHẦN III: KẾT LUẬN – KIẾN NGHỊ……… ….….24

1 Kết luận……… … … 24

2 Kiến nghị:……… …… …25

3 Hướng phát triển của đề tài……… ……… …26

Tài liệu tham khảo

Nhận xét, đnahs giá của hội đồng khoa học

MỞ ĐẦU

1 Lý do chọn đề tài:

Ứng dụng Công nghệ thông tin trong dạy và học đang là một trong những

xu thế phát triển nhằm nâng cao chất lượng đào, góp phần đổi mới phươngpháp dạy học và quản lý trong trường học

Thực hiện chủ trương đổi mới chương trình giáo dục phổ thông về việcxây dựng nội dung chương trình, sách giáo khoa phổ thông, đổi mới phươngpháp dạy học, định hướng đổi mới kiểm tra đánh giá môn học (có sửdụng 30-50% trắc nghiệm khách quan) thì ngành giáo dục đã không ngừngphát triển về mọi mặt với mục tiêu và phương châm nâng cao hơn nữa chấtlượng dạy và học toàn diện nhằm đáp ứng nhu cầu phát triển nguồn nhân lựcphục vụ công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước

Do điều kiện xã hội đa phần học sinh trên địa bàn huyện Chơn Thành nóichung và học sinh trên địa bàn xã Minh Hưng nói riêng ít có điều kiện tiếp xúcvới nguồn học liệu tích cực Mặt khác hầu hết phụ huynh học sinh không có khảnăng hoặc rất hạn chế trong việc hướng dẫn hoặc kiểm tra quá trình học ở nhàcủa con em mình đã đạt yêu cầu hay không

Nhằm tạo cho HS tại trường có điều kiện học và ôn thi tốt hơn: HS có thểtham gia học, thi sau mỗi khi kết thúc bài học, chương học của một môn học;đồng thời giúp cho GV có thể thuận tiện hơn trong quá trình g i ả n g d ạ y ,

t ổ c h ứ c t h i , tạo đề thi: có thể tạo online… Mặt khác giúp mọi đối tượngphụ huynh có thể kiểm tra quá trình học bài ở nhà của con em mình Vì vậy đề

tài: “ Xây dựng hệ thống trắc nghiệm t rự c t u y ế n c h ư ơ n g O x i –

k h ôn g k h í môn Hóa Học 8” được tôi chọn nghiên cứu và tổ chức thực

nghiệm với mục đích bước đầu mang đến cho học sinh và phụ huynh cách tiếpcận mới về phương pháp học tập và công cụ kiểm soát quá trình học tập của con

em mình

Quá trình xây dựng hệ thống chia làm 3 giai đoạn cụ thể như sau:

- Giai đoạn 1: Xây dựng hệ thống trắc nghiệm trên website

- Giai đoạn 2: Thực nghiệm xây dựng thí điểm trắc nghiệm chương IVOxi – Không khí môn hóa học 8

- Giai đoạn 3: Triển khai đại trà đối với môn hóa bậc THCS vàcác môn khác

Với đề tài này tôi muốn chia sẻ những kinh nghiệm của bản thân mình sau khi thực hiện giai đoạn 2 nhằm mục đích thực nghiệm đồng thời trưng câu ý kiến đóng góp

để hoàn thiện hơn.

Thiết kế hệ thống trăc nghiệm khách quan trên môn hóa học 8,chương IV Oxi – Không khí trên Website nhà trường nhằm góp phầnnâng cao chất lượng học tập của HS và hiệu quả dạy học của GV và cung cấpcông cụ kiểm soát quá trình học tập tại nhà co quý phụ huynh

a Nghiên cứu cơ sở lý luận về việc xây dựng câu hỏi trắc nghiệm khách quan

b Nghiên cứu thiết kế hệ thống trắc nghiệm khách quan trên website

c Thiết kế hệ thống trắc nghiệm khách quan trên website môn hóa học 8, chương IV Oxi – Không khí gồm các nội dung chính sau:

+ Bài tập trắc nghiệm theo từng bài trong chương IV Oxi – Khôngkhí

+ Ngân hàng câu hỏi trắc nghiệm chương IV Oxi – Không khí

+ Ngân hàng kiểm tra trắc nghiệm chương IV Oxi – Không khí

+ Video thí nghiệm hóa học

- Tiến hành thực nghiệm sư phạm nhằm kiểm tra, đánh giá hiệu quả sử dụng của Website trong việc nâng cao kĩ năng giải bài tập trắc nghiệm cho HS.07

4.1Khách thể nghiên cứu

Quá trình dạy học môn hóa học ở trường THCS

4.2 Đối tượng nghiên cứu

Việc thiết kế Website bài tập trắc nghiệm khách quan hóa vô cơ ởtrường THCS

Chương trình Hóa học THCS

Nếu “Xây dựng hệ thống trắc nghiệm t rự c t u y ế n c h ư ơ n g O x i – k h ô n g k h í môn Hóa Học 8” được thực hiện đảm bảo tính khoa học,

tính sư phạm, tính thẫm mỹ thì sẽ giúp học sinh có thêm một công cụ tự họcđắc lực, giáo viên có thêm nguồn tư liệu giảng dạy, phụ huynh có công cụkiểm tra quá trình học của côn em mình góp phần nâng cao chất lượng dạy vàhọc Là tiền đề để áp dụng đại trà đối với môn Hóa Học nói riêng và các mônkhác nói chung

Đọc và nghiên cứu các tài liệu có liên quan đến đề tài

Tuy nhiên hầu hết các trang này không phù hợp với đặc điểm đối tượng họcsinh trên địa bàn huyên Chơn Thành Mặt khác các trang này có mục đích chính làkinh doanh.

“Phương pháp là thầy của các thầy” (Talley Rand) Thuật ngữ “phương pháp” bắt nguồn từ tiếng Hy Lạp “methodos” có nghĩa là “con đường để đạt mục tiêu” Theo đó, phương pháp dạy học là con

đường để đạt mục tiêu dạy học Theo nghĩa rộng:

“Phương pháp dạy học là cách thức thực hiện phối hợp, thống nhất giữa người dạy và người học nhằm thực hiện tối ưu các nhiệm vụ dạy học Đó

là sự kết hợp hữu cơ và thống nhất biện chứng giữa hoạt động dạy và hoạt động học trong quá trình dạy học”[1, tr.6].

Hay nói một cách khác:

Phương pháp dạy học là cách mà người dạy chỉ đạo (tổ chức, điều

khiển, lãnh đạo) hoạt động của người học, và cách mà người học tiến hành hoạt

động lĩnh hội năng lực người.

Phương pháp dạy học là một trong những thành tố quan trọng của quátrình dạy học Mỗi thầy cô giáo với phương pháp dạy học khác nhau sẽ giúp họcsinh đạt được những mức độ nhận thức khác nhau Học sinh hiểu bài một cáchsâu sắc hay không cũng tuỳ thuộc ở phương pháp dạy học của người thầy

* Hai xu hướng giáo dục hiện nay

- Phương pháp dạy học thụ động: Giáo viên truyền đạt kiến thức, độc

thoại, phát vấn hay đặt câu hỏi, giáo viên áp đặt kiến thức có sẵn, còn học viênthì học thuộc lòng và nhớ máy móc Giáo viên độc quyền đánh giá cho điểm

- Phương pháp dạy học tích cực: Học sinh tự tìm ra kiến thức bằng hành

động thao tác giáo viên hướng dẫn mọi hoạt động và đối thoại với học sinh,giáo viên hợp tác và trao đổi với học sinh và giáo viên khảng định kiến thức dohọc sinh tìm ra Học sinh học cách học, cách đặt vấn đề và giải quyết vấn đề,cách sống và trưởng thành Học sinh tự đánh giá và điều chỉnh làm cơ sở chogiáo viên cho điểm cơ động

Tóm lại, có nhiều phương pháp dạy học khác nhau, tuy nhiên không cóphương pháp nào là tối ưu Do đó, người giáo viên cần biết chọn lọc và sửsụng phương pháp thích hợp để tăng hiệu quả dạy và học Thực tế thì giáo viên

sử dụng nhiều phương pháp khác nhau sẽ phát triển được nhiều kĩ năng khácnhau của học sinh và làm cho công việc của giáo viên thú vị và hứng khởi hơn.Giáo viên nên sử dụng càng nhiều phương pháp dạy học càng tốt

Dù sử dung phương pháp nào thì yếu tố kích thicha người học tự học sẽmang lại hiệu quả cao nhất

“Trắc” là “đo lường”, “nghiệm” là “đúng như sự thật” Trắc nghiệm là đo

lường để biết sự thật.[1, tr.18]

TNKQ là phương pháp kiểm tra - đánh giá kết quả học tập của học sinhbằng hệ thống câu hỏi trắc nghiệm gọi là “khách quan” vì cách cho điểm hoàntoàn khách quan không phụ thuộc vào người chấm.

Tới nay người ta hiểu trắc nghiệm là một bài tập nhỏ hoặc câu hỏi có kèmtheo câu trả lời sẵn yêu cầu học sinh suy nghĩ rồi dùng một kí hiệu đơn giản đãqui ước để trả lời

4 Thực trạng

Như đã phân tích để đạt được hiệu quả cao trong quá trình học tập đòi hỏiphải kết hợp rất nhiều yếu tố Hơn với phương pháp dạy học lấy người học làmtrung tâm thì trách nhiệm của người giáo viên là làm sao phải kích thích ngườihọc tự giác học tập Hoạt động giảng dạy phải phục vụ cho nhu cầu của học sinh

Trong những năm qua với sự đổi mới của ngành giáo dục thì việc đổi mớiphương pháp của giáo viên đã phần nào đáp ứng được những tiêu chuẩn mới Tuynhiên việc đổi mới chỉ dừng lại ở việc giảng dạy trên lớp còn việc tự học ở nhàcủa học sinh cũng như hướng dẫn học sinh học ở nhà của phụ huynh thì chúng tagần như không giúp được gì Đây là vấn đề mà tôi rất trăn trở trong quá trìnhgiảng dạy của mình Trong quá trình giảng dạy thưc tế tôi không thể giúp học sinhtrả lời câu hỏi “ Làm thế nào em biết mình học bài đã đạt yêu cầu chưa” và khitrao đổi với phụ huynh tôi thường nhận đươc lời than phiền: “Chương trình họcbây giờ khác quá, chúng tôi không thể kèm con mình học bài được” hoặc “ Tôikhông thể kiểm tra xem con mình đã thuộc bài chưa” Trong khi đó với đối tượnghọc sinh THCS thì ý thức tự giác chưa cao rất cần có sự hướng dẫn, kèm cặp củaphụ huynh

Chính những câu hỏi đó thôi thúc tôi tìm một công cụ giúp cho học sinh củamình phần nào tự đánh giá được kết quả quá trình tự học của mình, giúp phụhuynh có thể kiểm soát được xem con em mình đã thuộc bài cũ chưa Thật may làvới sự phát triển của kinh tế xã hội thì việc sắm một máy tính có nối mạng không

quá khó đối với mỗi gia đình.

Chương 2: HỆ THỐNG TRĂC NGHIỆM TRỰC TUYẾN

I/ Một số yêu cầu.

Với yêu cầu đặt ra tôi bắt tay vào tìm kiếm câu trả lời cho vấn đề của mìnhqua tham khảo rất nhiều thầy cô, tham gia nhiều diễn đàn giáo dục tôi nhận thấyviệc xây dựng hệ thống trắc nghiệm trực tuyến giải quyết được phần nào yêu cầucủa mình Tuy nhiên để hệ thống phát huy hiệu quả cần đảm bảo các tiêu chí cơbản sau:

3 Tính đơn giản:

Hệ thống trắc nghiệm chỉ là công cụ, phần quan trọng nhất chính là ngânhang câu hỏi cho từng môn Để đảm bảo phù hợp với học sinh thì câu hỏi do chínhgiáo viên đang giảng dạy biên soạn sẽ mang lại hiệu quả cao nhất Do kĩ năng tinhọc của giáo viên còn hạn chế nên yêu cầu hệ thống phải đảm bảo tính đơn giản đểbất cứ giáo viên nào cũng có thể biên soạn chính vì vậy tiêu chí đầu tiên tôi lựachọn là xây dựng một hệ thống mà giáo viên chỉ cần biết soạn thảo văn bản cũng

có thể thực hiện Mặt khác hệ thống phải cho phép giáo viên có thể soạn bài trựctuyến

Đối tượng phục vụ của hệ thống là dành cho học sinh tự học và phụ huynhkiểm tra quá trình tự học của con em mình do đó hệ thống phải có khả năng tựđộng chấm điểm và đơn giản dễ sử dụng

4 Tính kích thích.

Đặc điểm tâm sinh lí của lứa tuổi học sinh THCS là hiếu động, thích thể hiệnmình do dó hệ thống phải đáp ứng dược nhu cầu này của học sinh Do vậy khi xâydựng hệ thống tôi đặt ra yêu cầu kết quả làm bài của học sinh phải được tự động

lưu trữ và những em làm bài tốt phải được vinh danh trên website Đồng thời hệthống phải đảm bảo linh hoạt và hạn chế tối đa các thủ thuật mà học sinh thực hiệnnhằm thu được kết quả ảo Tức là hệ thống phải đảm bảo:

a Tự động đảo các phương án trả lời

b Giới hạn được số lần làm bài

c Giới hạn được thời gian làm bài

d Lưu trữ được số lần làm bài

Bên cạnh đó nhằm giảm thời gian soạn bài của giáo viên hệ thống phải có khảnăng tự động tạo đề từ ngân hang câu hỏi

II/ Hệ thống trăc nghiệm trực tuyến xây dựng trên mã nguồn mở nukeviet.

Trong quá trình đi tìm giải pháp cho mình tôi tham khảo rất nhiều ngôn ngữlập trình nhưng hầu hết trong số đó hoặc là quá khó đối với trình độ của bản thântôi hoăc là có bản quyền Tuy nhiên với bộ mã nguồn nukeviet thì vấn dề trên dượcgiải quyết do:

- Nukeviet là hệ thống dược xây dựng trên dạng modules không yêu cầungười sử dụng hiểu biết chuyên sâu về lập trình

- Nukeviet là bộ mã nguồn mở, dược xây dựng với mục đích phục vụ cộngđồng

y đựng dưới dạng

1/ Giao diện chính và chức năng của hệ thống

Trang website trường THCS Minh Hưng được xây dựng bằng mã nguồn nukeviet

có tích hợp hệ thống trắc nghiệm trực tuyến

Giao diện chính của modules trắc nghiệm trực tuyến

Block tổng quát cho biết những thong tin chung của hệ thống: số câu hỏi, số đề thi, số chủ đề, số lượt thi

Giao diện làm bài có thể sắp xếp trả lời lần lượt từng câu hỏi khi làm xong nếu còn thời gian học sinh có thể kiểm tra lai câu trước đó.

Hoặc liệt kê toàn bộ các câu hỏi trong đề thi

Block điểm cao nhất cho phép hiển thị 10 học sinh có điểm bài làm cao nhất

Block kết quả của bạn cho biết lịch sử làm bài của bản thân, kết quả đạt được, xếploại Đồng thời cho phép truy nhập thư viện câu hỏi cũng như đóng góp câu hỏicho hệ thống.

Block ai đã làm cho học sinh biết bạn nào đã làm bài mình đang làm và kết quả của các bạn đó

Block đề thi mới cho biết đề thi mới được đưa lên

Sau khi học sinh làm xong bấm nôp bài hoặc hết thời gian hệ thống sẽ tự động thu bài sau đó hệ thống sẽ thống kê số câu làm đúng, số câu làm sai, số điểm đạt được ( Quy về thang điểm 10 hoặc thang điểm do giáo viên quy định) Như vậyngay khi làm xong học sinh có thể biết được mình làm đúng chỗ nào, sai chỗ nào Phụ huynh có thể kiểm tra xem con em mình học đến đâu Giáo viên có thể dùng chức năng này tổ chức cho học sinh thi trực tuyến.

2/ Giao diện và chức năng quản trị dành cho giáo viên

Giao diện và các chức năng của modules

Phần cấu hình modules cho phép giáo viên thục hiện các lệnh: Cho phép thi hay không, có hiển thị đáp án sau khi học sinh thi không, số điểm tối đa, thời gian làm bài

Phần lịch sử thi cho phép giáo viên xem kết quả thi của học sinh đối với môn mình, cho phép xuất ra file excel nếu tiến hành cho kiểm tra trực tuyến

Phần quản lí xếp loại cho phép giáo viên quy định loại tương ứng với số điểm

Phần quản lí cấp độ cho phép giáo viên quy định tiêu đè các bài thi, môn, chương, bài …

Phần quản lí nhóm đề thi cho phép giáo viên thiết lập môn, lớp, chương, bài,

đề thi

Phần cấu hình đề thi trác nghiệm cho phép giáo viên thiết lập đề thi theo nhiều hình thức như:

- Tạo một đề mới

- Trộn câu hỏi của các đề theo tỉ lệ % tùy chọn

Số đề tạo ra từ ngân hàng đề là không giới hạn Ngoài ra giáo viên có thể quyđịnh số câu hỏi, thời gian làm bài, số lần làm bài (Nếu muốn tổ chức thi trực tuyến)

Phần thêm câu hỏi cho phép giáo viên xây dựng câu hỏi với đày đủ trình soạn thảo văn bản, chèn hình hảnh, video, số lượng đáp án, đáp án đúng… Hệ thống sẽ tự động đảo các đáp án trả lời.

Phần thư viện câu hỏi cho phép giáo viên quản lí các câu hỏi, chỉnh sửa các câu hỏi của mình

Với việc xây dựng một hệ thống như trên cho phép chúng ta tạo ra mộtcông cụ mà khi khai thác triệt để sẽ mang lại hiệu quả rất rộng lớn.

Đối với giáo viên: Đây là một công cụ hướng đãn học sinh tự học ở nhàhoặc có thể tổ chức một kì thi trực tuyến Việc biên soạn câu hỏi khá dễ dàng, cóthể làm mọi lúc mọi nơi, miễn là có máy tính nối mạng

Đối với học sinh: Đây là công cụ giúp bản thân mình tự đánh giá xếm quátrình học bài của mình đã đạt yêu cầu hay chưa

Đối với phụ huynh: Đây lsf công cụ giúp kiểm soát việc tự học của con emmình ở nhà mà không đòi hỏi bản thân am hiểu về bộ môn đó Chỉ cần yêu cầu côn

em mình làm bài sau mỗi bài học rồi căn cứ vào kết quả để đánh giá