PHÂN TÍCH HIỆN TƯỢNG “BẪY THU NHẬP TRUNG BÌNH” Ở CÁC NƯỚC ĐANG PHÁT TRIỂN VÀ BÀI HỌC KINH NGHIỆM CHO VIỆT NAM HIỆN NAY

“BẪY THU NHẬP TRUNG BÌNH” Ở CÁC NƯỚC ĐANG PHÁT TRIỂN VÀ BÀI HỌC KINH NGHIỆM CHO VIỆT NAM HIỆN NAY GVHD: TS.. 1.Các quan niệm về “bẫy thu nhập trung bình” •Tóm lại: “Bẫy thu nhập trung bì

“BẪY THU NHẬP TRUNG BÌNH” Ở CÁC NƯỚC ĐANG PHÁT TRIỂN

VÀ BÀI HỌC KINH NGHIỆM CHO VIỆT NAM HIỆN NAY

GVHD: TS Nguyễn Chí Hải

NHÓM 7

NỘI DUNG

•I TỔNG QUAN VỀ CƠ SỞ LÝ THUYẾT

•II “BẪY THU NHẬP TRUNG BÌNH” Ở CÁC

NƯỚC ĐANG PHÁT TRIỂN

•III BÀI HỌC KINH NGHIỆM VÀ ĐỀ XUẤT GIẢI PHÁP

I TỔNG QUAN VỀ CSLT

“Bẫy thu nhập trung bình”

Các quan niệm

Nguyê

n nhân pháp Giải

1.Các quan niệm về “bẫy thu nhập trung

bình”

•Bẫy thu nhập trung bình là tình trạng không đáp ứng

nổi những đòi hỏi cao và rất cao khi nền kinh tế đã đạt đến mức thu nhập trung bình

(Theo Indermit Gill, cố vấn và Homi Kharas)

1.Các quan niệm về “bẫy thu nhập trung

bình”

•Bẫy thu nhập trung bình, theo GS Kenichi

Ohno, Viện Nghiên cứu Chính sách Quốc gia Tokyo,

có thể được hình dung giống như “chiếc trần thủy

tinh vô hình” ngăn cản sự phát triển kinh tế giữa giai đoạn 2 với giai đoạn 3 trong quá trình 4 giai đoạn

của sự tăng trưởng và phát triển như sau:

Sơ đồ của Kenichi Ohno về bẫy thu nhập trung bình

1.Các quan niệm về “bẫy thu nhập trung

bình”

•Tóm lại:

“Bẫy thu nhập trung bình” là một thuật ngữ dùng để

chỉ tình trạng mắc kẹt của nhiều quốc gia đã thoát nghèo, gia nhập vào nhóm nước có thu nhập trung bình nhưng mất nhiều thập niên vẫn không trở thành quốc gia phát triển

2 Nguyên nhân

•Sự suy giảm hiệu quả vốn đầu tư sau quá trình kích thích tăng trưởng

•Tiếp tục tình trạng của một nền kinh tế gia công.

•Sự phân hóa thu nhập dẫn đến phân cực và bất ổn

• Ngoài ra, quá trình phát triển từ thu nhập thấp đến thu nhập trung bình cũng ngầm chứa nhiều yếu tố là nguyên nhân

3 Giải pháp

•Chuyển từ đa dạng hóa sang chuyên môn hóa.

•Chuyển từ đầu tư sang đổi mới.

•Chuyển từ giáo dục cơ bản sang giáo dục đại học và nghiên cứu khoa học.

•Chính sách công nghiệp tiên phong.

II “BẪY THU NHẬP TRUNG BÌNH” Ở CÁC NƯỚC ĐANG PHÁT TRIỂN

•Bẫy thu nhập trung bình ở các nước đang phát triển

1 Bẫy thu nhập trung bình ở các nước đang phát triển

• Trong lịch sử kinh tế thế giới, rất ít nước vượt qua được cái bẫy này thậm chí có những nước đã mắc vào bẫy này

từ rất sớm

•Một số nước ASEAN như: Malaysia, Thái Lan, Indonesia

và Philippines, đều không vượt qua “bẫy thu nhập trung bình” sau những bước phát triển nhảy vọt Số ít nền kinh

tế Đông Á như Hàn Quốc, Đài Loan đã vượt qua…

1 Bẫy thu nhập trung bình ở các nước đang phát triển

•Hiện nay một số nước đang phát triển đứng trước

nguy cơ của “bẫy thu nhập trung bình”

Bẫy thu nhập trung bình ở Philippine

• Vào những năm của thập niên 1950, Philippin là nước phát triển chỉ sau Nhật Bản, cao hơn cả Hàn Quốc

•Năm 1960, GDP bình quân đầu người của Philippincao gấp đôi

Thái Lan nhưng đến giữa thập niên 1980 Thái Lan đã theo kịp

Philippin và đến năm 2000 hai nước đảo ngược vị trí của năm

1960 Năm 1985, GDP bình quân đầu người của Philippin cao gấp 3,5 lần Trung Quốc nhưng sau năm 2000, Trung Quốc đã vượt

Philippin.

Bẫy thu nhập trung bình ở Philippine

Nguyên nhân chính khiến Philíppin không thoát khỏi bẫy:

•Tiết kiệm và đầu tư thấp

•Quản lý tài chính yếu kém

•Nỗ lực cải cách thiếu kiên quyết và nhất quán Sự thiếu ổn định về chính trị ở Philíppin

Cách thoát bẫy trung bình của Hàn Quốc

• Hàn Quốc như một trường hợp thành công trong quá trình phát triển kinh tế và là một quốc gia bị rơi vào bẫy thu nhập trung bình trong cuộc khủng hoảng năm 1997

• Sau đó nhanh chóng thoát ra nhờ Chính phủ nước này

đã tiến hành chính sách cải cách mạnh mẽ trong hàng loạt các lĩnh vực, như luật pháp, tài chính, doanh

nghiệp…

Cách thoát bẫy trung bình của Hàn Quốc

Có rất nhiều nhân tố tạo ra sự tăng trưởng bền vững

kéo dài này như: thực thi chiến lược tăng trưởng hướng vào xuất khẩu, cải cách thể chế và chính sách công, đầu

tư vào nguồn nhân lực và lực lượng doanh nhân chất lượng cao, sử dụng hiệu quả nguồn lực công cho phát triển kết cấu hạ tầng và giáo dục…

Cách thoát bẫy trung bình của Hàn Quốc

•Triết lý “xuất khẩu là hàng đầu” và “xây dựng đất

nước bằng thúc đẩy xuất khẩu”, Chính phủ Hàn Quốc

đã có những can thiệp mạnh mẽ bằng việc cung cấp các nguồn đầu tư và các biện pháp ổn định kinh tế vĩ

mô Tất cả những ngành xuất khẩu đều được Chính phủ Hàn Quốc tài trợ, hỗ trợ trong giai đoạn ban đầu

Cách thoát bẫy trung bình của Hàn Quốc

•Sau khi củng cố khả năng công nghệ, vào những năm giữa thế kỷ XX, Hàn Quốc đã bắt đầu tự do hóa

thương mại bằng việc giảm thuế quan

Cách thoát bẫy trung bình của Hàn Quốc

•Về chính sách ngành, Chính phủ Hàn Quốc đã cam kết tạo ra một nền kinh tế mạnh dựa vào sở hữu trong nước, có xu hướng công nghiệp hóa kiểu “cú hích lớn

•Một điểm nổi bật nữa của Hàn Quốc là sự phát triển nguồn nhân lực nhanh chóng Sự phát triển mạnh mẽ của các ngành công nghiệp xuất khẩu thâm dụng lao động kỹ năng đã thúc đẩy giáo dục của xã hội

III BÀI HỌC KINH NGHIỆM VÀ ĐỀ XUẤT GIẢI PHÁP

•Khái quát kinh tế Việt Nam

•Đặc điểm bẫy thu nhập trung bình Việt Nam

•Đề xuất giải pháp cho Việt Nam

1 Khái quát Việt Nam

•Nền kinh tế Việt Nam đã tăng trưởng nhanh chóng với tốc độ tăng trưởng bình quân đạt 7,4% trong giai đoạn 1991 – 2010

•Ngày 23/12/2009 Việt Nam đã được xếp vào các

nước có mức thu nhập trung bình thấp Năm 2012, với mức GDP bình quân đầu người là 1.540 USD

1 Khái quát Việt Nam

•Mô hình tăng trưởng Việt Nam bao gồm các điểm chính:

coi mở cửa và hội nhập khu vực là yếu tố tiên quyết đối với tăng trưởng, củng cố thương mại nội vùng và đầu tư trực tiếp nước ngoài, tiết kiệm và đầu tư ở mức cao,

chuyển đổi năng động cơ cấu công nghiệp, đô thị hóa và

di cư nông thôn – thành thị, giải quyết các vấn đề liên

quan đến tăng trưởng

1 Khái quát Việt Nam

•Bất bình đẳng theo cả thu nhập và chi tiêu ở khu vực thành thị đều cao hơn so với khu vực nông thôn

2 Nguy cơ mắc bẫy thu nhập trung bình ở Việt Nam

•Việt nam đạt thu nhập trung bình thấp chủ yếu thông qua xuất khẩu khoáng sản, nguyên vật liệu dưới dạng thô hay mức độ gia công rất thấp

•Công nghiệp Việt Nam có tính cạnh tranh thấp: tính kém hiệu quả của đồng vốn, của năng suất lao động

và của lao động…

3 Giải pháp đề xuất:

Bao gồm 8 giải pháp sau:

•Thứ nhất,Việt Nam cần đặt mô hình đúng cho nền

kinh tế và cải tiến cơ chế hoạt động của nó

•Thứ hai, xây dựng nội lực cho nền kinh tế, xuất phát

từ nâng cao chất lượng của giáo dục và đầu tư cho các hoạt động sáng tạo

3 Giải pháp đề xuất:

•Thứ ba, ưu tiên hàng đầu việc ổn định kinh tế vĩ mô

để bảo đảm được lòng tin của thị trường và của người dân

•Thứ tư, xác định rõ ràng chiến lược tăng trưởng dựa

vào xuất khẩu

3 Giải pháp đề xuất:

•Thứ năm, khuyến khích các tập đoàn kinh tế (không

phân biệt sở hữu) phục vụ những mục tiêu tăng

trưởng dài hạn

•Thứ sáu, cho phép các doanh nghiệp tư nhân tham gia

một số lĩnh vực mà hiện chỉ có các doanh nghiệp nhà nước hoạt động,

3 Giải pháp đề xuất:

•Thứ bảy, áp dụng một số hình thức quản trị hiện đại như

một đột phá về thể chế thông qua hình thành các khu

kinh tế đặc biệt theo hướng tự do, hiện đại và quốc tế hóa

•Thứ tám, xây dựng các cơ quan tư vấn chiến lược trực

thuộc những người đứng đầu đất nước với đội ngũ trí

thức tài năng, có chuyên môn

Thanks!