vận động quần chúng nhân dân tham gia công tác đấu tranh chống buôn lậu và gian lận thương mại

vận động quần chúng nhân dân tham gia công tác đấu tranh chống buôn lậu và gian lận thương mại

Mục lục Phần thứ nhất: Mở đầu 2

A Tính cấp bách của công tác vận động quần chúng nhân dân 2

B Cơ sở lý luận, phơng pháp và những suy nghĩ về vai trò của quần chúngnhân dân 2

C Mục đích nội dung của vấn đề 2

Phần thứ 2: Nội dung 4

Chơng I: Đặc điểm tình hình của tỉnh Quảng Trị, vai trò của công tác vận

động quần chúng tham gia đấu tranh chống buôn lậu khu vực Biên giới 4

1 Thực trạng tình hình buôn bán tại địa bàn Quảng Trị 7

2 Những nguyên nhân tác động đến tình hình buôn lậu và công tác đấu tranhchống buôn lậu trên địa bàn 8

Chơng III: Những quan điểm và giải pháp vận động quần chúng, nội dung tham gia công tác đấu tranh chống buôn lậu tại khu vực biên giới tỉnh Quảng Trị 15

1 Quan điểm về vận động quần chúng nhân dân tham gia công tác chống buônlậu 15

2 Một vài suy nghĩ về những giải pháp cụ thể để vận động quần chúng nhândân tham gia công tác CBL trên địa bàn tỉnh Quảng Trị 16

3 Một số kiến nghị 21

Phần thứ 3: Kết luận 23

“Tăng cờng sự phối hợp giữa các cơ quan chức năng, phát huy vai trò củanhân dân để tiến hành có hiệu quả những biện pháp chống buôn lậu trên cáctuyến biên giới, vùng biển và thị trờng nội địa Ngăn chặn và xử lý nghiêmmọi hành vi buôn lậu, gian lận thơng mại hoặc tiếp tay, bao che cho buônlậu”

Hà Tĩnh là địa bàn nóng bỏng và hết sức phức tạp trong công tác đấutranh chống buôn lậu qua biên giới trên tuyến đờng bộ ở miền Trung Có thểnói buôn lậu là một trong những trọng tội, cuộc đấu tranh chống buôn lậu đòihỏi phải kiên quyết triệt để và có phơng án lâu dài Do đó, bên cạnh mặt tíchcực chống buôn lậu thì phải đặt quan điểm phòng ngừa vận động quần chúngnhân dân lên trên và đây là nhiệm vụ có tính lâu dài, quan trọng thờng xuyêncủa toàn xã hội

Để góp phần đấu tranh chống buôn lậu, gian lận thơng mại có kết quả,bằng nhận thức lý luận kết hợp với thực tiễn công tác, tôi muốn đề cập “ Mộtvài suy nghĩ về công tác vận động quần chúng nhân dân tham gia công tác đấutranh chống buôn lậu và gian lận thơng mại tại địa bàn tỉnh Hà Tĩnh”

B Cơ sở lý luận, phơng pháp để làm rõ vấn đề:

Đề tài sử dụng phơng pháp nghiên cứu duy vật biện chứng, duy vật lịch

sử, kết hợp chặt chẽ giữa phơng pháp lịch sử với phơng pháp lô gích, phơngpháp tổng kết thực tiễn, điều tra xã hội học, phân tích và khái quát vấn đề

C Mục đích, nội dung nghiên cứu:

Mục đích nghiên cứu là luận giải về vai trò của quần chúng nhân dântham gia công tác đấu tranh chống buôn lậu là yếu tố quyết định dẫn đếnthành công của công cuộc xây dựng và bảo vệ Tổ quốc Để thực hiện mục

đích trên đề tài đề cập đến những vấn đề sau:

- Phân tích những vấn đề lý luận, quan điểm của Đảng, Nhà nớc ta về vaitrò của quần chúng nhân dân

- Đánh giá thực trạng tình hình buôn lậu tại Hà Tĩnh trong thời gian qua,những nhân tố tác động

- Trên cở sở đó đa ra những quan điểm và nhữn giải pháp chủ yếu vận

động quần chúng nhân dân tham gia công tác đấu tranh chống buôn lậu nhằmthúc đẩy kinh tế xã hội phát triển trên địa bàn

D Kết cấu của đề tài:

Phần mở đầu, phần nội dung và phần kết luận

Tỉnh Hà Tĩnh là tỉnh có bờ biển dài 120 km có nhiều cửa lạch rất thuậntiện cho tàu thuyền ra vào: Phía tây có chung đờng biên giới đất liền với nớcbạn Lào trên 130 km, đặc biệt Hà Tĩnh có đờng 8A và cửa khẩu quốc tế CầuTreo, đây là con đờng thuận tiện nhất đi qua các nớc Lào, Thái Lan Với vị trí

và địa lý này việc giao lu kinh tế, văn hoá, xã hội và thơng mại theo con đờng8A qua cửa khẩu Cầu Treo hết sức đa dạng và thuận lợi

Trong những năm qua tình hình kinh tế của Hà Tĩnh có bớc phát triển

ổn định và tăng trởng nhanh chóng sau những năm tái lập tỉnh, kinh tế đốingoại đợc mở rộng giữa hai tỉnh (Hà tĩnh- Bôlykhămxay) Tại các cửa khẩu đ-ờng bộ và cảng biển tiếp nhận và làm thủ tục cho hàng chục triệu lợt hàng hoáXNK mỗi năm

Cùng với sự phát triển của nền kinh tế thị trờng, các loại tội phạm vềkinh tế cũng phát triển và hoạt động phức tạp hơn, các tệ nạn buôn bán, vậnchuyển trái phép chất ma tuý, gian lận thơng mại cũng gia tăng và diễn biếnphức tạp, đã xuất hiện đờng dây ổ nhóm xuyên quốc gia

2/ Quan điểm của Đảng, Nhà nớc ta về vai trò và công tác vận động quần chúng nhân dân trong đấu tranh chống buôn lậu và gian lận thơng mại:

Các Mác, Ph.Ăng ghen – những nhà sáng lập chủ nghĩa Cộng sản khoahọc và sau này, nhữn nhà cách mạng kiệt xuất của giai cấp vô sản thế giới, V.I.Lê-Nin và Hồ Chí Minh đã có quan điểm rất đúng đắn về quần chúng và vai tròcủa quần chúng nhân dân V.I Lê Nin cho rằng “ không có sự đồng tình và ủng

hộ của đại đa số nhân dân lao động đối với đội ngũ tiền phong của mình, tức là

đối với giai cấp vô sản, thì cách mạng vô sản không thể thực hiện đợc”

Hồ Chí Minh cho rằng quần chúng nhân dân là ngời sáng tạo ra của cảivật chất và của cải tình thần, do vậy khái niệm quần chúng nhân dân là: Phải có

đờng lối chủ trơng chính sách đúng đắn kịp thời, phải làm cho ngời dân hiểu rõchủ trơng, chính sách và thực hiện chủ trơng chính sách sẽ đa lại lợi ích chodân và do nhân dân thực hiện không ai làm thay đợc Phải sâu sát đến nhân dân,sâu sát đến từng cơ sở, bàn bạc với dân, với cơ sở về kế hoạch thực hiện chủ tr-

ơng chính sách cho phù hợp với hoàn cảnh của từng địa phơng từng cơ sở vàphù hợp với khả năng của nhân dân Trong và sau khi thực hiện cần phải theodõi đôn đốc kiểm tra rút kinh nghiệm để kịp thời bổ sung uốn nắn những thiếusót lệch lạc sai lầm trong chủ trơng chính sách

Rõ ràng “ Cách mạng là việc chung của dân chúng chứ không phải việ củamột, hai ngời” Tất cả vì lợi ích của quần chúng nhân dân, đoàn kết là lực lợng

là sức mạnh, là dân chủ đều dựa vào lực lợng quần chúng nhân dân Đó lànhững t tởng cốt lõi của Hồ Chí Minh về công tác vận động quần chúng

Có lý luận cách mạng mới có phong trào cách mạng những quan điểm

t tởng về quần chúng và chỉ đạo công tác quần chúng của chủ nghĩa Mác LêNin và Hồ Chí Minh còn giữ nguyên giá trị đối với chúng ta ngày nay Quántriệt sâu sắc và vận dụng sáng tạo những luận điểm, t tởng ấy sẽ góp phầnquan trọng hàng đầu đa công tác quần chúng của toàn bộ hệ thống chính trịtiến lên một bớc mới

Mục tiêu, nhiệm vụ của cách mạng xã hội chủ nghĩa, của công cuộc đổimới đất nớc đặt ra nhiều vấn đề mới mẻ và phức tạp đòi hỏi phải đổi mới cả vềnội dung và phơng thức công tác quần chúng Không chỉ là giáo dục giác ngộchính trị t tởng mà còn là tổ chức xây dựng kinh tế Những vấn đề bức xúc về

đời sống, việc làm, dân trí và nhiều vấn đề khác của cuộc sống hàng ngày củanhân dân không chỉ là chuyện đời thờng mà chính là những vấn đề về kinh tế– xã hội và chính trị của đất nớc

Có thể nói từ sau Đại hội VI đất nớc ta và toàn xã hội ta đã ở trong mộttình hình mới cơ chế thị trờng vừa là yếu tố môi trờng kinh tế tác động tới

cuộc sống của con ngời trong mọi tầng lớp dân c, lại vừa là thực thể đợc hìnhthành do chính hoạt động của con ngời Cơ chế thị trờng ngay càng đặt conngời vào thế tự lực, tự cờng, lập thân, lập nghiệp cải thiện đời sống, nhng cũng

đặt con ngời vào biết bao thử thách mới có khi rất khó khăn và gay gắt Cơ chếthị trơng và vấn đề bình đẳng trớc pháp luật của mọi thành phần kinh tế, trongcơ chế thị trờng phải quan tâm nhiều đến mọi vấn đề của ngời lao động và đếnchính sách xã hội Thị trờng và sự biến động cơ cấu xã hội - đân c sự thay đổitrong đời sống nhân dân và tâm lý xã hội Đó là những đặc điểm cơ chế thị tr -ờng ở nớc ta liên quan đến công tác quần chứng

Trong tình hình mới tầm quan trọng chiến lợc của công tác quần chúngkhông giảm đi mà còn đặt ra hết sức cấp bách Sự nghiệp đổi mới của đất nớc

ta diễn ra trong tình hình trong nớc và thế giói có nhiều thuận lợi nhn cũnggặp nhiều khó khăn, phức tạp cần phát huy sức mạnh đoàn kết toàn dân, tậphợp mọi lực lợng., huy động mọi tiềm năng vật chất và trí tuệ của dân tộc mới

có thể giành thắng lợi Nghị quyết Trung ơng 8(khoá VI) đã nêu lên 4 quan

điểm đó là một hệ thống nhận thức liên hoàn, quan điểm này làm tiền đề củaquan điểm kia Cách mạng là sự nghiệp của nhân dân do nhân dân và vì nhândân, động lực thúc đẩy phong trào quần chúng là đáp ứng lợi ích thiết thực củanhân dân, kết hợp hài hoà các lợi ích thống nhất quyền lợi và nghĩa vụ côngdân Các hình thức tập hợp nhân dân phải đa dạng thiết thực và hiệu quả Côngtác quần chúng là trách nhiệm của Đảng, chính quyền và các đoàn thể nhândân Bốn quan điểm chỉ đạo đổi mới công tác quần chúng là sự tổng kết từthực tiễn của cách mạng nớc ta vừa có tính lý luận vừa có tính thực tiễn sâusắc Đây là vấn đề hết sức cơ bản, làm cơ sở nền tảng để chỉ đạo toàn bộ tiếntrình đổi mới công tác quần chúng trong thời kỳ mới

3/ Vai trò của quần chúng nhân dân trong công tác đấu tranh CBL

và gian lận thơng mại tại khu vực biên giới tỉnh Hà Tĩnh.

Chống buôn lậu không phải chỉ là nhiệm vụ chức năng riêng biệt củacác lực lợng chức năng mà còn là nhiệm vụ chung của toàn Đảng, toàn dân

Sự quan tâm chú ý thờng xuyên của các cấp uỷ Đảng và chính quyền các cấp

ở Trung ơng và địa phơng là yếu tố quan trọng quyết định tới kết quả của côngtác điều tra chống buôn lậu Một nhân tố then chốt khác là sự tham gia củaquần chúng nhân dân trong cuộc đấu tranh này thì vai trò của Hải quan nóichung và công tác Điều tra chống buôn lậu nói riêng là làm thủ tục hàng hoáXNK, kiểm tra, giám sát thì hoạt động chống buôn lậu là lực lợng lòng cốtcủa ngành Hải quan, các bộ phận chức năng thuộc hải quan các tỉnh, thànhphố đã làm tốt vai trò tham mu cho cấp uỷ Đảng và chính quyền địa phơngtrong việc chỉ đạo điều hành hoạt động chống buôn lậu trên địa bàn mìnhquản lý Cấp uỷ Đảng và chính quyền địa phơng nhờ có sự tham mu t vấnchính xác, kịp thời của Cục Hải quan tỉnh, thành phố nói chung và lực lợng

điều tra chống buôn lậu nói riêng, nên đã tổ chức tốt việc tuyên truyền vận

động mọi tầng lớp nhân dân nhận thức rõ tác hại của tệ nạn buôn lậu khôngchỉ gây thiệt hại về mặt kinh tế, phá hoại, kìm hãm sản xuất mà còn là nguycơ đối với tình hình an ninh chính trị và trật tự an toàn xã hội… để toàn dân để toàn dântích cực tham gia chống buôn lậu Tại một số địa bàn trọng điểm, việc vận

động nhân dân đăng ký từng hộ gia đình không tham gia buôn lậu, không tiếptay cho buôn lậu … để toàn dân đã mang lại những kết quả đáng khích lệ cho công tácchống buôn lậu

Mặt khác, lực lợng điều tra chống buôn lậu còn tăng cờng việc phối hợpvới phơng tiện thông tin đại chúng để tuyên truyền vận động quần chúng nhândân tích cực tham gia chống buôn lậu Hiện nay, ngành chuyên trách đã thờng

xuyên cugn cấp tliệu để xây dựng chơng trình “ Trên mặt trận chống buônlâu’ hàng tháng trên Đài truyền hình Trung ơng Chính các hoạt động này đãgóp phần nâng cao nhận thức tích cực trong quần chúng nhân dân và qua hệthống thông tin đại chúng đã kêu gọi mọi ngời dân phát huy trách nhiệm côngdân, tích cực tố giác tội phạm buôn lậu, trong đó có thông tin rất chính xác và

có hiệu quả cao

Chơng II Thực trạng, nguyên nhân về tình hình buôn lậu và gian lận thơng mại tại khu vực biên giới tỉnh Hà Tĩnh

trong những năm qua 1/ Thực trạng tình hình buôn lậu tại địa bàn Hà Tình

Trong thời gian gần đây, buôn lậu ở biên giới với phơng thức đặt giá thumua hàng nhập lậu từng cung đoạn thay cho phơng thức trớc đó: thuê “ cửuvạn” Do đó đã biến một bộ phận mang vác thuê trớc đây thành một lực lợngbuôn lậu nhỏ, càng gắn với lợi ích của bản thân họ, nên có sự chống trả quyếtliệt của bộ phận đông đảo này đối với lực lợng chống buôn lậu Điều đó đã thểhiện tính chất phức tạp và nguy hiểm của buôn lậu trên các tuyến đờng bộ, đ-ờng biển đặc biệt là khu vực cửa khẩu Cầu Treo Chúng gia công thêm những

bộ phận để giấu hàng lậu ngay trong các phơng tiện nh lốp, đầu máy ô tô vàtrong các phơng tiện nh lốp , đầu máy ô tô và trong các phơng tiện khác Một

số ngời chỉ nghĩ đến lợi ích cá nhân, coi nhẹ lợi ích đất nớc, làm tiết lộ bí mậtquốc gia trong lĩnh vực thơng mại, phá hoại tài nguyên đất nớc, sẵn sàng dunhập những loại hàng hoá cũ kỹ làm ô nhiễm môi trờng, nhập về những máymóc lạc hậu đã tân trang của nớc ngoài chỉ vì lợi ích riêng t, không nghĩ đếntác hại lâu dài đối với đất nớc

Trên tuyến biên giới Việt Nam-Lào tại địa bàn Hà Tĩnh, lu lợng hànghoá, phơng tiện và hành khách xuất cảnh qua các cửa khẩu biên giới Việt Nam– Lào có chiều hớng ngày càng tăng cao Bọn buôn lậu lợi dụng phơng tiện(ô tô) hàng hoá cồng kềnh khác để dấu diếm hàng hoá vận chuyển qua biêngiới Mặt khác, đờng biên giới Việt Nam giáp với Lào dài 137 km, trong khi

đó lực lợng chống buôn lậu nói chung và lực lợng Hải quan nói riêng còn rấtmỏng so với chiều dài biên giới Do đó, khi kiểm tra chặt chẽ ở tại cửa khẩuthì hàng lậu núng ra hai bên cánh gà, kiểm tra, kiểm soát tốt ỏ đoạn này thìhàng lậu hiện ra ở đoạn khác Có thể nói chống buôn lậu trên tuyến đờng bộ

và ở địa bàn Hà Tĩnh một công việc hết sức khó khăn do địa hình phức tạp,biên giới dài, phải động chạm đến lợi ích của nhiều ngời mà trong đó đông

đảo là những ngời dân lao động, những ngời không có việc làm, là đồng bàodân tộc, những ngời thuộc diện chính sách bị bọn buôn lậu lôi kéo

Hiện nay địa bàn Hà Tĩnh là một trong những trọng điểm của bọn buônlậu đờng bộ tại khu vực Miền Trung là cửa khẩu Cầu Treo, hàng hoá thờng đ-

ợc các cửu vạn vận chuyển vợt qua biên giới theo các đờng mòn hai bên cánh

gà cửa khẩu bằng các phơng thức xé lẻ, thu gom nhiều lần, dùng hoá đơnbuôn chuyến, hoá đơn mua hàng để lu thông hàng hoá nhằm trốn thuế nhậpkhẩu nh Vải, hàng may mặc, xe đạp, hàng điện tử, đồ chơi trẻ em… để toàn dân và cả chất

nổ, tiền giả, ma tuý… để toàn dân

Tình hình buôn lậu và vận chuyển hàng cấm , hàng có nguồn gốc nhậpkhẩu trái phép trên địa bàn tỉnh Hà Tĩnh vẫn diễn ra phức tạp đối tợng thamgia buôn bán vận chuyển, gùi cõng hàng qua các đờng mon xuyên rừng vàluôn tìm cách đối phó với lực lợng chống buôn lậu Tình trạng xe khách tuyếnCầu treo – Hà Tĩnh vận chuyển hàng cấm hàng lậu diễn ra thờng xuyên với

số lợng lớn Một số xe mang tính chất chuyên nghiệp cả trong thủ đoạn cấtdấu lẫn phơng thức đối phó với cơ quan Hải quan nói chung và lực lợng chốngbuôn lậu nói riêng khi bị phát hiện Nghiêm trọng hơn một số đối tợng buônlậu còn tổ chức đánh cớp hàng chống ngời thi hành công vụ gây thơng tíchcho cán bộ Hải quan đang làm nhiệm vụ Hoạt động buôn lậu trên khu vựctỉnh Hà Tĩnh tập trung chủ yếu hai bên cánh gà cửa khẩu và dọc tuyến đờng

8 Đối tợng tham gia hoạt động buôn lậu chủ yếu là các c dân biên giới, ngờikhông có công ăn việc làm và các thơng nhân ở các tỉnh lân cận cũng thamgia mua bán, vận chuyển hàng lậu

Trên tuyến biển , hàng hoá từ Thái Lan quá cảnh sang Lào đợc tập kếtdọc theo bờ biển Cửa sót, Vũng áng phía đất Lào chủ đầu nậu dùng cácthuyền máy ngời lào và dân cửu vạn chờ thời cơ chuyển hàng và cập bến ViệtNam bốc hàng phân tán oa trữ nhiều nơi dọc theo các xã biên giới

Dọc theo tuyến đờng 8 hàng hoá đợc chia nhỏ, xé lẻ vận chuyển qua trụ

sở đội kiểm soát Hải quan, tập kết tại một số nhà dân ở chợ Trung Tâm sau đóthuê cửu vạn gùi cõng bằng đờng rừng qua hai bên cánh gà, đặc biệt là mặthàng nh thuốc lá ngoại đợc buộc vào ngời với số lợng lớn băng đờng rừng vợtqua cửa khẩu nhằm trốn tránh sự kiểm tra, kiểm soát của lực lợng Hải quan

Các mặt hàng chính mà bọn buôn lậu thờng mang vào tiêu thụ tại ViệtNam chủ yếu là thuốc lá ngoại, rợu ngoại, nồi cơm điện, hàng điện máy, hàngtiêu dùng do Thái Lan sản xuất, đây là mặt hàng thuộc diện phải dán tem khinhập khẩu, trong đó, quy mô và phức tạp nhất vẫn là hoạt động buôn lậu thuốclá ngoại, hàng điện tử và vận chuyển các chất ma tuý Các hàng buôn lớn ởLào đều tổ chức hoạt động khuyến mãi và xoá nợ vào dịp tết Nguyên đán, tạonhiều thuận lợi cho các đầu nậu dù bị thua lỗ vẫn có thể tiếp tục buôn bán.Một số đầu mối tiêu thụ lớn đợc khuyến mãi hàng chục kiện thuốc lá ngoại, r-

ợu ngoại và những mặt hàng khác Do đó đã góp phần kích thích một số bàcon ở biên giới bỏ sản xuất để tham gia buôn bán, vận chuyển hàng hoá nhậplậu, gây khó khăn rất lớn cho việc tuyên truyền và phòng ngừa trong công tácchống buôn lậu của ngành Hải quan và các lực lợng chức năng

2/ Những nguyên nhân tác động đến tình hình buôn lậu và công tác chống buôn lậu gian lận thơng mại trên địa bàn:

Tình hình buôn lậu bùng phát và diễn ra phức tạp nh hiện nay ở nớc ta là

do nhiều nhân tố khách quan và chủ quan Những nhân tố đó có thể đợc phântích dựa trên cơ sở các lĩnh vực: Kinh tế, pháp luật, xã hội, chính trị, văn hoá

- Những nhân tố kinh tế:

Buôn lậu trớc hết là sản phẩm tự nhiên của quy luật cung cầu và lợinhuận là bạn đồng hành của kinh tế thị trờng Buôn lậu vẫn duy trì và diễnbiến phức tạp là vì vấn đề lợi ích và lợi nhuận Do có sự ham mê lợi ích trớcmắt, lợi ích kinh tế của bản thân mà các chủ thể hoạt động có khi bất chấp tất

cả Nhất là trong cơ chế thị trờng hiện nay, vì lợi ích của bản thân mình màcác chủ thể hoạt động dễ lao vào “ cuộc chiến tranh của tất cả” Hay ở mức độcực đoan hơn, chúng ta có thể liên tởng đến một nhận xét hết sức sắc sảo, Các– Mác dẫn lại trong “ T bản” khi ông nói về lợi nhuận và t bản “ Lợi nhuận

mà thích đáng thì t bản trở nên can đảm: lợi nhuận mà đảm bảo đợc 10% thìngời ta có thể dùng đợc t bản ở khắp nơi, bảo đảm đợc 20% thì nó hăng máykên, đảm bảo đợc 50% thì nó táo bạo không biết sợ là gì, đảm bảo đợc 100%thì nó chà đạp lên tất cả mọi luật lệ của loài ngời, đảm bảo đợc 300% thì nóchẳng từ một tội ác nào mà không dám, thậm chí có thể bị treo cổ nó cũngkhông sợ”

Trong khi đó, ở nớc ta hơn một thập kỷ qua, lãi suất buôn lậu đợc đánhgiá là rất cao là do hàng hoá các nớc trong khu vực rẻ hơn và thuế suất thuếnhập khẩu của nớc ta nhiều mặt hàng cũng rất cao, có những mặt hàng thuếsuất từ 50% dến 200% Nhìn chung, tỷ suất lợi nhuận đó còn đang ở mức đủcho buôn lậu diễn ra sôi động Mặt khác, lợi nhuận của hoạt động buôn lậuqua biên giới trong thời gian gần đây đợc hỗ trợ tích cực bằng nhiều biện phápkhuyến mãi của bọn trùm đầu nậu ở nớc ngoài Xem buôn lậu nh một ngànhkinh doanh, chúng đã ứng dụng nhiều nghiệp vụ kinh tế, nghiệp vụmarketing… để toàn dân vào hoạt động này nh thực hiện các biện pháp chiết khấu theodoanh số, theo tỷ lệ phần trăm, theo mua hàng thờng xuyên, tổ chức thởngcuối năm, giữa năm, đột xuất đến mức hàng tỷ đồng cho mỗi khách hàng haymạnh dạn hơn là chia sẻ hoặc gánh chịu hoàn toàn những lô hàng lậu bị cácngành chức năng phát hiện bắt giữ Lợi nhuận cao và đợc hỗ trợ tích cực, rủi

ro đợc chia sẻ đến mức thấp nhất, đó chính là những điều kiện rất quan trọngtạo cho hoạt động buôn lậu tiếp tục phát triển

Nớc ta trong thời kỳ đổi mới, chuyển đổi nền kinh tế thị trờng nhgn sứcsản xuất còn hạn chế, trình độ công nghệ cha cao, trong khi đó các nớc trongkhu vực và thế giới nh: Trung Quốc, Thái Lan, Nhật Bản, hàn Quốc, ĐàiLoan, các nớc Châu Âu và Mỹ là những nớc có nền kinh tế phát triển, đi trớcchúng ta trong việc phát triển kinh tế thị trờng Sản phẩm hàng hoá của nớcnày có chất lợng cao, mẫu mã đẹp, hơn nữa hầu hết công nghệ của họ đã quathời khấu hao nên giá thành rẻ Mặt khác, các nớc ASEAN, các nớc Đôngnam á đã trải qua những năm khủng hoảng tài chính, kinh tế, hạ giá thành vàgiá bán sản phẩm, khuyến khích xuất khẩu dới mọi hình thức nên tạo ra một

áp lực lớn về cung ngoài nớc và cầu trong nớc Đây là một trong những nhân

tố làm gia tăng tình hình buôn lậu ở nớc ta

Một nhân tố tác động khác nằm sâu trong bản thân nền kinh tế nớc ta.Qua hơn 10 nm đổi mới, chúng ta đã đạt đợc những thành tích hết sức quantrọng Nền kinh tế hàng hoá nhiều thành phần đợc khuyến khích phát triển đãphát huy sức mạnh của tất cả các loại hình doanh nghiệp, sản xuất ra ngàycàng nhiều hàng hoá cho xã hội Cơ chế thị trờng đợc vận hành và quản lý tốt,tạo môi trởng cạnh tranh rộng rãi, kích thích giao lu và hợp tác, mở rộng phânphối để nên kinh tế hàng hoá tiếp tục phát triển Tuy nhiên, công nghệ ở nớc

ta còn đang lạc hậu Thời gian đầu những năm 1990 trở về trớc ta đã muanhiều công nghệ cũ, đến mức nhiều ngời khuyến cáo nguy cơ trở thành bãithải công nghệ những năm 1950-1960 của nớc ngoài Theo nguyên tắc cạnhtranh toàn cầu thì nớc xuất khẩu công nghệ cũng không có khuynh hớng báncho ta những công nghệ hàng đầu mà thông thờng cũng chỉ bán những côngnghệ “ Second-hand” Mặt khác, công nghệ lạc hậu lại đợc mua hoặc đầu t ghivốn cho phía nớc ngoài với giá cao nh công nghệ mới Chính những vấn đề

này là một nguyên nhân cơ bản làm cho hàng hoá của ta chất lợng cha tốt, giáthành cao, mẫu mã đơn điệu, tính cạnh tranh thấp.

- Những nhân tố xã hội

Một trong những nguyên nhân xã hội quan trọng nhất là vấn đề lao động

và việc làm Nớc ta là nớc đông dân thứ hai Đông Nam á với gần 80 triệu ngờivới đặc điểm nổi bật là dân số trẻ, lực lợng trong độ tuổi lao động đã đợc kiềmchế nhng vẫn đang ở mức khá cao (phụ lục số 5) Trong tình hình đó, yêu cầu

về việc làm là rất gay gắt Những năm gần đây, kinh tế có bớc phát triển mớinhng vẫn cha tạo ra nhiều việc làm tơng xứng với lực lợng lao động, tỷ lệ lao

động không có việc làm còn cao Thêm vào đó địa bàn nông thôn, vùng núi,biên giới, nơi chiếm gần 80 % lực lợng lao động lại cũng là nơi ít việc làm donhững hạn chế về đầu t phát triển, hạn chế trong mở mang nghành nghề tạichỗ, gây nên tình trạng d thừa lao động, nhất là lúc nông nhan Tình hình ởnhững vùng sâu, vùng xa , vùng biên giới, vùng đồng bào các dân tộc thiểu sốcàng phức tạp hơn do nhân dân có trình độ văn hoá, dân trí thấp nên gặp hạnchế rất nhiều trong việ tiếp thu kỹ thuật mới, chuyển đổi ngành nghề, pháttriển, mở rộng sản xuất… để toàn dân Thực trạng thiếu việc là đòi hỏi bức bách kiếm kếsinh nhai đã dẫn một bộ phận lớn lao động vào con đờng buôn lậu

Đời sống khó khăn, mức sống thấp cũng là một nhân tố tác động trựctiếp của nạn buôn lậu Nớc ta thuộc những nớc có thu nhập dân c thấp, đờisống một bộ phạn lớn nhân dân còn rất khó khăn, cá biệt có hộ đói nghèo.Nguyên nhân chính là việc thiếu việc làm, kinh tế chậm phát triển Tại các địabàn biên giới, vùng đồng bảo dân tộc thiểu số đời sống đặc biệt khó khăn Đâychính là chỗ để bọn buôn lậu tìm cách lôi kéo nhiều ngời tham gia, tiếp tayhay làm “ Cửu vạn” gùi cõng hàng cho bọn buôn lậu

Trong xã hội hiện nay, sự phân hoá giàu nghèo, đang diễn ra hết sứcgay găt Đây là một mặt trái mà trog quá trình xây dựng một nền kính tếhànghóa nhiều thành phần, vận hành theo cơ chế thị trờng chúng ta đang phải chấpnhận và đang từng bớc khắc phục Công bằng xã hội, đặc biệt là trong lĩnh vựckinh tế là một vấn đề tinh tế, phức tạp và chúng ta đang phải đối diện và ngaycả các nớc đang phát triển, đã phát triển kinh tế thị trờng trớc ra hàng trămnăm, hiện nay vẫn đang lúng túng, giải quyết mâu thuẫn này cha tốt Vẫn đềcòn lở chỗ sự phân hoá giàu ngheo diễn ra rất nhanh chóng , làm rộng thêm

hố sâu ngăn cách giữa một số tầng lớp, gây nên những rạn nứt lơn trong cộng

đồng xã hội Chính sự phân hoá giàu nghèo này làm góp phần nảy sinh một bộphận nuôi ý chí làm giàu bằng mọi gia, thông qua nhng phơng pháp nhanhnhất, táo bạo, liều lĩnh nhất Một trong những phơng pháp ấy là kinh doanhtrái pháp luật, gian lận thơng mại và buôn lậu Những món lợi kếch xù mà bọnbuôn lậu có đợc ảo tởng đổi đời, làm giàu nhanh chóng đã xô đảy những đốitợng này vào con đờng buôn lậu, lúc đầu là hàng hoá tiêu dùng thông thờng,trống thuế kiếm lời, sau là những mặt hàng có giá trị lớn hơn nh ô tô, xe máy,hàng điện tử, điện lạnh… để toàn dân và sau nữa, không ngoại trừ là hàng quốc cấm, cácchất ma tuý

Một trong những hạn chế lớn là tâm lý xã hội về buôn lậu nói chung

ch-a đợc định hớng đúng đắn, chch-a xây dựng đợc d luận xã hội mạnh mẽ đấu trch-anhchống buôn lậu Nhân dân đại bộ phận cha đợc tuyên truyền giáo dục để thấy

rõ tác hại của buôn lậu, cha thấy đợc lợi ích của bản thân, của gia đình mìnhgắn bó với lợi ích quốc gia Khi lợi ích đó bị bọn buôn lậu đánh cắp, lợi dụng,nhiều ngời tỏ ra bàng quang với buôn lậu, coi đó cũng nh một kế sinh nhai,

khi đối tợng bị bắt thì tỏ ra ái ngại, ít nhiều thơng cảm mà không thấy đó làhành vi vi phạm pháp luật.

Một vấn đề lớn khác là trình độ dân trí của một bộ phận nhân dân ta,nhất là ở vùng xa, vùng biên giới, vùng đồng bào các dân tộc thiểu số hiện naycòn thấp, nhận thức và ý thức pháp luật rất hạn chế Trong nhiều trờng hợp ng-

ời dân không biết bản chất của buôn lậu là nguy hại, chỉ mơ hồ nghĩ rằngbuôn lậu là sai trái nhng không biết mức độ nghiêm trọng đến đâu, làm “ cửuvạn” cho bọn buôn lậu nhng đôi khi lại xem nh bỏ sức lao động ra và đợc trảcông nh bất kỳ một công việc bình thờng khác Cũng chính cho hạn chế vềvăn hoá, về dân trí, về hiểu biết nên ý thức đáu tranh chống buôn lậu trongdan c những khu vực này còn thấp và cũng trên một nền tảng dân trí nh vậynên việc tuyên truyền giáo dục về buôn lậu và chống buôn lậu đã cố gắng nh-

Hệ thống các văn bản luật về thuế liên quan hoạt động xuất nhập khẩu,liên doanh và đầu t của ta tơng đối phức tạp và cững còn nhiều thiếu sót Về

định danh hàng hoá, do hoạt động xuất nhập khẩu mở ra với nhiều nớc trênthế giới nên để đạt đợc sự thống nhất chúng ta cần tham gia vào một số công -

ớc quốc tế, nh công ớc HS, sử dụng cách định danh và hệ thống mã hoá nóichung nhằm xác định chính xác hàng hoá Quá trình nớc ra tham gia công ớc

HS nói chung còn chậm Phổ biến trong tập quán thơng mại nớc ta là địnhdanh bằng lối mô tả tơng đối dài dòng bà thờng xảy ra sự hiểu lầm, lẫn lộngiữa những loại hàng gần giống nhau nhng thuế xuất có thể rất khác nhau

Hệ thống giá tính thuế, cơ chế về giá cả hàng hoá xuất nhập khẩu củanớc ta cũng còn một số hạn chế Trong cơ chế thị trờng có rất nhiều cách địnhgiá và qua nhiều cáchd định giá đó, giá bán của hàng hoá có thể rất khácnhau Hiện nay ra đang thực hiện hỗn hợp giữa tính thuế theo giá tối thiểu do

Bộ Tài Chính ban hành bà giá căn cứ theo hợp đồng thơng mại Mỗi loại giá

nh trên đều có những u, nhợc điểm nhất định Giá cả thị trờng không bao giờ

cố định mà luôn luôn biến đổi nên việc định một mức giá tối thiểu chỉ là mộtbiện pháp cứng, có ý nghĩa tơng đối, chứ khống phản ánh đúng bản chất củagiá cả thị trờng, giá theo hợp đồng thơng mại tuy linh động hơn nhng trong

điều kiện của nớc ta tỏ ra kém tin cậy vì các doanh nghiệp luôn có khuynh ớng gian lận về giá để trốn một phần hòng gia tăng lợi nhuận doanh nghiệp.Tuy chúng ta đã có nhiều chế định kèm theo những lĩnh vực này vẫn tỏ ranhiều thiếu khuyết và sơ hở có thể bị lợi dụng

h-Trong công tác chống buôn lậu trực tiếp dờng nh cha hội tụ đợc quyếttâm chung Một số địa phơng có khuynh hớng “ chung sống với buôn lậu “,không quyết tâm cao vì còn lo những hậu quả về ngân sách mà địa phơng phải