Khái niệm về Không gian KHÔNG GIAN KIẾN TRÚC nói chung và KHÔNG GIAN NỘI THẤT nói riêng trước hết là nơi “chứa đựng” con người bên trong nó, là nơi diễn ra mọi hoạt động hàng ngày của
Trang 1Biªn so¹n: hoµng thÞ thóy nga
Bµi gi¶ng
ThiÕt kÕ SPM vµ trang trÝ NT
Trang 2BỘ MÔN CN MỘC & TKNTBµi gi¶ng ThiÕt kÕ SPM & trang trÝ NT - Page 2
1.1 Tổng quát chung về không gian
1.2 Khái niệm và nguyên tắc trang trí nội thất
1.3 Khái niệm về thiết kế nội thất và quá trình thiết kế nội thất
1.4 Các nguyên lý mỹ thuật trong thiết kế nội thất
Trang 3BỘ MÔN CN MỘC & TKNTBµi gi¶ng ThiÕt kÕ SPM & trang trÝ NT - Page 3
1.1.1 Khái niệm về Không gian
KHÔNG GIAN KIẾN TRÚC nói chung và KHÔNG GIAN NỘI THẤT nói riêng trước hết là nơi “chứa đựng” con người bên trong nó, là nơi diễn ra mọi hoạt động hàng ngày của con người, do vậy con người là đối tượng trung tâm mà KHÔNG GIAN hướng tới phục vụ => CON NGƯỜI CẢM NHẬN KHÔNG GIAN QUA QUÁ TRÌNH CHUYỂN ĐỘNG TRONG KHÔNG GIAN ĐÓ
Mỗi KHÔNG GIAN có một yêu cầu sử dụng riêng, nên XÂY DỰNG KHÔNG GIAN phải phù hợp với yêu cầu sử dụng của KHÔNG GIAN đó (Ví dụ: có nhiều loại không gian theo chức năng như không gian phòng triển lãm, nhà văn hóa, rạp phim, không gian làm việc, nghỉ ngơi thư giãn hoặc không gian thờ cúng, trà đạo vv; và được phân chia thành nhiều tính chất rõ rệt như Không gian truyền thống, cổ điển hay không gian hiện đại, phá cách, ấn tượng vv )
Trang 4BỘ MÔN CN MỘC & TKNTBµi gi¶ng ThiÕt kÕ SPM & trang trÝ NT - Page 4
Không gian bảo tàng Triển lãm xe hơi.
Trang 5BỘ MÔN CN MỘC & TKNTBµi gi¶ng ThiÕt kÕ SPM & trang trÝ NT - Page 5
1.1.1 Khái niệm về trang trí nội thất
Không gian nhà ở Không gian phòng ngủ
Trang 6BỘ MÔN CN MỘC & TKNTBµi gi¶ng ThiÕt kÕ SPM & trang trÝ NT - Page 6
tác động đến tâm lý người sử dụng Nhờ KHÔNG GIAN mà con người có được những cảm giác như: phấn khích, bất ngờ, thú vị, hưng phấn, mạnh mẽ hoặc nhẹ nhàng, yên ổn vv Ở đây, tôi không hề phủ định giá trị lớn lao của những yếu tố khác của nội thất (như màu sắc, ánh sáng ) trong việc ảnh hưởng đến tâm lý con người, chỉ là muốn nhấn mạnh vai trò của KHÔNG GIAN – KHÔNG GIAN là yếu tố chung nhất
KHÔNG GIAN BAO GỒM KHÔNG GIAN NỘI THẤT VÀ KHÔNG GIAN NGOẠI THẤT CÔNG TRÌNH: Nội thất bên trong phải phù hợp kiến trúc bên ngoài và
cảnh quan thiên nhiên
Trang 7BỘ MÔN CN MỘC & TKNTBµi gi¶ng ThiÕt kÕ SPM & trang trÝ NT - Page 7
1.1.2 Mối quan hệ giữa KG kiến trúc và KG nội tất
Chung: không gian kiến trúc và không gian nội thất đều mang các đặc điểm
không gian sống theo những yêu cầu công năng riêng của từng thể loại công trình
Phân biệt:
KHÔNG GIAN KIẾN TRÚC
- Lớn, bên ngoài
- Là cái tổng thể
- Tạo ra không gian nội thất
KHÔNG GIAN NỘI THẤT.
- Nhỏ, bên trong
- Là cái bộ phận
- Tạo dựng không gian cho con người sống và làm việc được.
Trang 8BỘ MÔN CN MỘC & TKNTBµi gi¶ng ThiÕt kÕ SPM & trang trÝ NT - Page 8
bên trong Không gian bên ngoài gọi là không gian ngoại thất Không gian kiến trúc bên trong gọi là không gian nội thất
Để có được một không gian sống hoàn chỉnh đúng nghĩa “nội thất” thì không gian nhỏ bên trong do không gian kiến trúc tạo lập ra ban đầu phải được bổ sung thêm vào nhiều yếu tố khác như: vật dụng trang thiết bị nội thất, màu sắc – ánh sáng –chất liệu, cộng thêm sự hiểu biết sâu sắc các yếu tố con người và xã hội Khi đó không gian kiến trúc thực sự trở thành không gian nội thất – là nơi con người sử dụng được
Công việc hoàn thiện không gian kiến trúc bên trong đưa công trình vào sử dụng được gọi là trang trí nội thất
Trang 9BỘ MÔN CN MỘC & TKNTBµi gi¶ng ThiÕt kÕ SPM & trang trÝ NT - Page 9
1.2.1 Khái niệm trang trí nội thất
Công việc trang trí nội thất gồm:
- Quy hoạch, bố trí đồ đạc
- Sơn hoàn thiện bề mặt tường hoặc gắn họa tiết hoa văn trang trí
Mục tiêu của trang trí nội thất là làm đẹp không gian kiens trúc bên trong công trình
Không gian kiến trúc bên ngoài đã “sinh ra” không gian nội thất bên trong.-
Chúng không hề độc lập mà có sự chuyển đổi, giao thoa, tương tác lẫn nhau như một thể thống nhất.
Kết luận: Không gian kiến trúc và không gian nội thất không nên tách rời và độc lập
về mục đích cũng như yêu cầu sử dụng không gian, cũng không nên “đi ngược nhau” về phong cách thiết kế và ý ý tưởng chủ đạo của kiến trúc sư lẫn nhà thiết
kế nội thất; mà phải gắn bảo mật thiết nhằm tạo tính thống nhất về ý thủ pháp thiết kế của một công trình
Trang 10BỘ MÔN CN MỘC & TKNTBµi gi¶ng ThiÕt kÕ SPM & trang trÝ NT - Page 10
hưởng tới kết cấu kiến trúc cũng như ý đồ của kiến trúc sư (trừ trường hợp thay đổi mục đích sử dụng của không gian nội thất)
Nguyên tắc thứ hai đó là phải tạo ra được một không gian nội thất độc đáo có tiếng nói riêng, có tâm hồn và đầy ý nghĩa Qua cách bài trí không gian nội thất, chúng ta có thể đọc biết được nhiều điều về gia chủ như tính cách, sở thích tất nhiên là trong trường hợp căn phòng đó được trang trí đúng cách, không bạ gì dùng nấy
Trang trí nội thất phải được thực hiện theo các nguyên lý mỹ thuật cơ bản
Trang 11BỘ MÔN CN MỘC & TKNTBµi gi¶ng ThiÕt kÕ SPM & trang trÝ NT - Page 11
1.3.1 Khái niệm thiết kế nội thất
Là toàn bộ quá trình quyết định đến tổ chức mục tiếu, phát triển kế hoạch, chọn lựa, phối hợp, tổ chức hình thể, không gian, màu sắc, chất liệu phù hợp với thẩm mỹ và cá tính của gia chủ.
Những yếu tố cần thiết cho một không gian nội thất: Công năng, ứng dụng, thẩm mỹ
Trang 12BỘ MÔN CN MỘC & TKNTBµi gi¶ng ThiÕt kÕ SPM & trang trÝ NT - Page 12
Nhìn chung, thiết kế nội thất được thực hiện theo các bước sau:
- Thu thập thông tin làm cơ sở thiết kế
- Xây dựng và lựa chọn phương án thiết kế
- Trình bày bản vẽ và thuyết minh, đánh giá thiết kế
- Lập kế hoạch thi công và nghiệm thu
Trang 13BỘ MÔN CN MỘC & TKNTBµi gi¶ng ThiÕt kÕ SPM & trang trÝ NT - Page 13
2.1 Thu thập thông tin làm cơ sở thiết kế
- Người sử dụng và những yêu cầu của họ;
- Xác định các yêu cầu về hoạt động;
- Xác định các yêu cầu về đồ đạc;
- Xác định các yêu cầu về kích thước;
- Xác định các yêu cầu về chất lượng;
- Xác định các mối quan hệ về không gian
Trang 14BỘ MÔN CN MỘC & TKNTBµi gi¶ng ThiÕt kÕ SPM & trang trÝ NT - Page 14
Người sử dụng:
Là cá nhân hay nhóm ? Nếu là nhóm thì có bao nhiêu người? Ngành nghề? Nhóm tuổi?
Trang 15BỘ MÔN CN MỘC & TKNTBµi gi¶ng ThiÕt kÕ SPM & trang trÝ NT - Page 15
2.1 Thu thập thông tin làm cơ sở thiết kế
- Người sử dụng và những yêu cầu của họ;
Các yêu cầu:
Yêu cầu của cá nhân, của nhóm là gì? Sự cần thiết về không gian cá nhân, sự riêng tư
Quan hệ qua lại, lối đi
Các đồ vật ưu chuộng, màu ưu thích, … Các vị trí đặc biệt, các sở thích riêng tư
Trang 16BỘ MÔN CN MỘC & TKNTBµi gi¶ng ThiÕt kÕ SPM & trang trÝ NT - Page 16
Hoạt động chủ yếu, thứ yếu là gì?
Bản chất của hoạt động là chủ động hay thụ động? ồn ào hay yên tĩnh? Hoạt động công cộng, nhóm nhỏ hay cá nhân riêng biệt?
Mối quan hệ giữa các hoạt động trong không gian?
Mức độ hoạt động và thời gian hoạt động?
Trang 17BỘ MÔN CN MỘC & TKNTBµi gi¶ng ThiÕt kÕ SPM & trang trÝ NT - Page 17
2.1 Thu thập thông tin làm cơ sở thiết kế
- Yêu cầu về đồ đạc:
Xác định các yêu cầu về đồ đạc và thiết bị cho mỗi hoạt động
Loại, kiểu dáng, số lượng các thiết bị?
Diện tích làm việc, dự trữ và trưng bày?
Các phụ kiện và thiết bị đặc biệt cần thiết
Đèn chiếu, điện, cơ khí …
Trang 18BỘ MÔN CN MỘC & TKNTBµi gi¶ng ThiÕt kÕ SPM & trang trÝ NT - Page 18
Trang 19BỘ MÔN CN MỘC & TKNTBµi gi¶ng ThiÕt kÕ SPM & trang trÝ NT - Page 19
2.1 Thu thập thông tin làm cơ sở thiết kế
- Yêu cầu về đồ đạc:
Xác định các bố trí
Phân theo công năng, bố trí phụ hợp theo kiểu dáng hay bố trí linh hoạt…
Trang 20BỘ MÔN CN MỘC & TKNTBµi gi¶ng ThiÕt kÕ SPM & trang trÝ NT - Page 20
Lấy mặt bằng, mặt trần, mặt cắt các tường
Phân tích không gian
Hình dạng, quy mô và tỷ lệ của không gian
Hình dạng, các điểm ra vào và đường đi lại
Cửa sổ, chiếu sáng, tầm nhìn, sự thông thoáng
Các vật liệu làm sàn, trần, tường
Các chi tiết kiến trúc cần ghi chú
Vị trí của thiết bị điện, máy móc cố định và điểm đấu điện.
Trang 21BỘ MÔN CN MỘC & TKNTBµi gi¶ng ThiÕt kÕ SPM & trang trÝ NT - Page 21
2 1 Thu thập thông tin làm cơ sở thiết kế
- Các yêu cầu về kích thước:
Xác định các yêu cầu về kích thước
Diện tích cần thiết cụ thể cho mỗi nhóm trang thiết bị
Không gian cần thiết cho lối vào và di chuyển trong phạm vi giữa các khu vực hoạt động
Xác định số người phù hợp
Khoảng cách phù hợp và tác động qua lại
Xác định sự phù hợp giữa hoạt động và các kích thước của không gian
Trang 22BỘ MÔN CN MỘC & TKNTBµi gi¶ng ThiÕt kÕ SPM & trang trÝ NT - Page 22
- Các yêu cầu về chất lượng:
Hình tượng, phong cách
Mức độ thông thoáng của không gian
Tiện lợi và an toàn
Trọng điểm và hướng không gian
Môi trường âm thanh
Tính năng động
Trang 23BỘ MÔN CN MỘC & TKNTBµi gi¶ng ThiÕt kÕ SPM & trang trÝ NT - Page 23
2 2 Xây dựng và lựa chọn phương án thiết kế
Gồm ba công đoạn:
- Phân tích
- Tổng hợp
- Đánh giá
Trang 24BỘ MÔN CN MỘC & TKNTBµi gi¶ng ThiÕt kÕ SPM & trang trÝ NT - Page 24
- Phân tích
Cái gì đang tồn tại?
Các tư liệu về vật chất, văn hóa hiện tại
Mô tả các yếu tố hiện có
Cái gì có thể thay đổi, cái gì không thay đổi?
Trang 25BỘ MÔN CN MỘC & TKNTBµi gi¶ng ThiÕt kÕ SPM & trang trÝ NT - Page 25
2 2 Xây dựng và lựa chọn phương án thiết kế
- Phân tích
Người sử dụng muốn gì?
Xác định các yêu cầu và sở thích của người sử dụng
Đề ra những mục tiêu, yêu cầu về chức năng
Yêu cầu về hình ảnh và phong cách thẩm mỹ
Sự kích thích và ý nghĩa về mặt tâm lý
Trang 26BỘ MÔN CN MỘC & TKNTBµi gi¶ng ThiÕt kÕ SPM & trang trÝ NT - Page 26
- Phân tích
Điều gì có thể thực hiện?
Xác định có thể chọn cái gì, cái gì không thể chọn
Xác định cái gì có thể điều chỉnh, cái gì không thể
Xác định cái gì được phép, cái gì bị cấm?
Xác định các giới hạn về: thời gian, kinh tế, pháp lý, kỹ thuật …
Trang 27BỘ MÔN CN MỘC & TKNTBµi gi¶ng ThiÕt kÕ SPM & trang trÝ NT - Page 27
2.2 Xây dựng và lựa chọn phương án thiết kế
Trang 28BỘ MÔN CN MỘC & TKNTBµi gi¶ng ThiÕt kÕ SPM & trang trÝ NT - Page 28
- Đánh giá
So sánh các ý đồ thiết kế để đi đến quyết định về phương án thiết kế
- Tiêu chí đánh giá
Mức độ đáp ứng chức năng và mục đích
Chất lượng thẩm mỹ của thiết kế
Chất lượng tinh thần của thiết kế: có ý nghĩa, gây ấn tượng, độc đáo Tính kinh tế của thiết kế
Trang 29BỘ MÔN CN MỘC & TKNTBµi gi¶ng ThiÕt kÕ SPM & trang trÝ NT - Page 29
2 3 Trình bày bản vẽ và thuyết minh thiết kế
- Bản vẽ thiết kế
Bản vẽ thiết kế được lập thành hồ sơ
Thông thường trong thiết kế nội thất có ít nhất là 7 bản vẽ:
Bản vẽ các mặt tường,
Bản vẽ mặt bằng,
Bản vẽ mặt trần
Bản vẽ phối cảnh tổng thể
Trang 30BỘ MÔN CN MỘC & TKNTBµi gi¶ng ThiÕt kÕ SPM & trang trÝ NT - Page 30
Thuyết minh thiết kế
Lý do thực hiện thiết kế: theo đơn đặt hàng, theo tính cấp thiết phải thay đổi cải tạo …
Thực trạng của phương án cũ (nếu có trong trường hợp thiết kế cải tạo) Tính ưu việt của phương án thiết kế mới so với phương án thiết kế cũ (trong trường hợp thiết kế cải tạo)
Đánh giá tổng hợp về phương án thiết kế
Trang 31BỘ MÔN CN MỘC & TKNTBµi gi¶ng ThiÕt kÕ SPM & trang trÝ NT - Page 31
2 4 Lập kế hoạch thi công và nghiệm thu
- Lập kế hoạch thi công để khẳng định tính khả thi của thiết kế
- Cụ thể các đồ đạc nào là thiết kế, đồ đạc nào là mua sẵn Nếu là thiết kế cần có bản vẽ thiết kế sơ bộ Nếu là đồ mua sẵn phải có mẫu mã catalog với đầy đủ kích thước kèm theo.
- Các bước thi công trang trí cho từng hạng mục
Trang 32BỘ MÔN CN MỘC & TKNTBµi gi¶ng ThiÕt kÕ SPM & trang trÝ NT - Page 32
màu sắc, ánh sáng và tính công năng cao Những yếu tố cần thiết cho một không gian nội thất: Công năng, ích dụng, thẩm mỹ…Để làm được những điều này cần tuân thủ theo những nguyên lý thiết kế nội thất nhất định.
Các nguyên lý:
+ Nguyên lý mỹ thuật trong thiết kế nội thất
+ Nguyên lý về bố cục
+ Nguyên lý 5đ
Trang 33BỘ MÔN CN MỘC & TKNTBµi gi¶ng ThiÕt kÕ SPM & trang trÝ NT - Page 33
3.1 Nguyên lý mỹ thuật ứng dụng trong thiết kế nội thất
- Màu sắc, ánh sáng
- Bố cục
Trang 34BỘ MÔN CN MỘC & TKNTBµi gi¶ng ThiÕt kÕ SPM & trang trÝ NT - Page 34
+ Màu sắc đã được khám phá và sử dụng đã hơn 2000 năm Trong suốt quá trình lịch sử, những nền văn minh khác nhau đã có nhiều thử nghiệm và học hỏi nhiều về màu sắc
+ Màu xanh lam cũng rất quan trọng với người Ai cập cổ vì nó là màu của bầu trời Sàn của ngôi đền có màu xanh lá như màu của cỏ xanh dọc theo con sông Nile Họ đã có những phòng khác nhau cho những màu sắc khác nhau…
+ Người Trung quốc cũng biết rành về
sử dụng màu sắc chữa thương Cuốn sách Nội Kinh (Nei ching) đã lưu lại những cách chuẫn đoán chữa bệnh bằng màu sắc
Trang 35BỘ MÔN CN MỘC & TKNTBµi gi¶ng ThiÕt kÕ SPM & trang trÝ NT - Page 35
1 Màu sắc
Những nghiên cứu Màu sắc gần đây + Một trong những nghiên cứu và học thuyết về ánh sáng gần đây là của Aristotle Ông ta đã khám phá việc trộn lẫn hai màu sắc với nhau tạo
ra màu thứ ba.Ông ta đã dùng những mảnh kiếng màu vàng và màu xanh lam để có màu xanh lá cây
+ Isaac Newton là người đi tiên phong trong lĩnh vực màu sắc, trong năm 1672 đã có ấn phẩm được xuất bản đầu tiên gây tranh cải về màu sắc, và 40 năm sau đó là cuốn sách “Opticks” Newton đã cho chùm tia sáng chiếu qua lăng trụ Khi ánh sáng đi xuyên qua hình lăng trụ thì không màu trắng, mà nó là bảy màu khác nhau:
đỏ, cam, vàng, xanh, lam, chàm và tím Newton
đã gọi sự phân tán tia sáng đó là sự tán sắc và ông ta cũng gọi đó là ánh sáng quang phổ…
Trang 36BỘ MÔN CN MỘC & TKNTBµi gi¶ng ThiÕt kÕ SPM & trang trÝ NT - Page 36
- Tác dụng sinh lý của màu sắc + Cảm giác nhiệt của màu sắc + Cảm giác kích thước của màu sắc + Tác động của màu sắc tới cảm xúc của con người
Trang 37BỘ MÔN CN MỘC & TKNTBµi gi¶ng ThiÕt kÕ SPM & trang trÝ NT - Page 37
1 Màu sắc
Trang 38BỘ MÔN CN MỘC & TKNTBµi gi¶ng ThiÕt kÕ SPM & trang trÝ NT - Page 38
Trang 39BỘ MÔN CN MỘC & TKNTBµi gi¶ng ThiÕt kÕ SPM & trang trÝ NT - Page 39
Trang 40BỘ MÔN CN MỘC & TKNTBµi gi¶ng ThiÕt kÕ SPM & trang trÝ NT - Page 40
+ Cảm giác kích thước của màu sắc
Cảm giác thu hẹp kích thước Cảm giác mở rộng kích thước
Trang 41BỘ MÔN CN MỘC & TKNTBµi gi¶ng ThiÕt kÕ SPM & trang trÝ NT - Page 41
1 Màu sắc
+ Hiệu ứng thu hẹp hoặc mở rộng không gian: Nhóm màu ấm thường gây kích
thích lên võng mạc mắt và những vật thể trong khung cảnh đó sẽ có vẻ lớn hơn kích thước thật Ngược lại, nhóm màu lạnh lại làm cho vật thể trông có vẻ nhỏ hơn
Trong cùng một không gian màu xám, màu trắng sẽ cho cảm giác không gian rộng
mở hơn trong khi màu đen sẽ cho cảm giác không gian bị thu hẹp
Dưới đây là một số kỹ thuật vận dụng màu sắc để thay đổi hiệu ứng thị giác cho không gian của một căn phòng
Trang 42BỘ MÔN CN MỘC & TKNTBµi gi¶ng ThiÕt kÕ SPM & trang trÝ NT - Page 42
Trang 43BỘ MÔN CN MỘC & TKNTBµi gi¶ng ThiÕt kÕ SPM & trang trÝ NT - Page 43
1 Màu sắc
+ Hiệu ứng thu hẹp hoặc mở rộng không gian