Giáo trình siêu âm xuyên thóp, BS.Nguyễn Hữu Trí, khoa siêu âm bệnh viện nhi đồng I

MỤC TIÊU KHẢO SÁTNão thất : .Bên : sừng trán, sừng chẩm .3V, 4V Thể chai Nhân đuôi, đồi thị Vùng chất trắng quanh não thất Mặt cắt sagittal... Thân não: .phần trước eho rất dày .ph

SIÊU ÂM XUYÊN THÓP

BS:NGUYỄN HỮU CHÍ KHOA SIÊU ÂM-BV NHI ĐỒNG I

GIỚI THIỆU

-Khoa CĐHA nhi, SS, sãn, ngoại TK nhi

-Không cần an thần

-Thực hiện tại giường

-Cần nắm vững GPH, triệu chứng học Echo

*Hạn chế:

-Thóp trước đóng-chồng khớp

KỸ THUẬT

1.Máy siêu âm:

-Có thể vận chuyển đến tại giường

-Mode B-hiện hình ảnh tức thời (real time) -Mode Doppler

-Đầu dò: Sector 5MHz

Linear 7,5-10MHz

KỸ THUẬT

1.Các cữa sổ khảo sát:

-Thóp trước*

-Thóp sau

-Khe sọ bên

2.Chọn lựa đầu dò

3.Định hướng-vị trí hình ảnh

L R

KỸ THUẬT

1.Mặt cắt coronal:

-Nghiêng trước (C1-C2) -Giữa(C3)

KỸ THUẬT

MỤC TIÊU KHẢO SÁT

Não thất :

Bên : sừng trán, trigone

3V, 4V

Thùy trán

Nhân đuôi, đồi thị

Khe Sylvius “Y”

Mặt cắt coronal

MỤC TIÊU KHẢO SÁT

Não thất :

Bên : sừng trán, sừng chẩm .3V, 4V

Thể chai

Nhân đuôi, đồi thị

Vùng chất trắng quanh não thất

Mặt cắt sagittal

Độ echo của những cấu trúc não

-Dịch -> echo trống

-Chủ mô não:

Thân não: phần trước eho rất dày

.phần sau echo kém hơn

Chất trắng quanh não thất: echo dày

HỆ THỐNG NÃO THẤT

-Không cân xứng nhẹ (VL)

HỆ THỐNG NÃO THẤT-SIÊU ÂM

Mặt cắt coronal

1.Não thất bên

-Sừng trán: góc nhọn

ngăn cách bởi vách trong suốt -Sừng thái dương: không thấy

-Trigone: (C4)

2.Não thất ba (C3)

-Ngăn cách 2 đồi thị

-Đường echo thẳng đứng

3.Não thất tư thường không nhìn thấy

NT bên-sừng trán

NT ba

Thể chai Đầu nhân đuôi Rãnh liên bán cầu

Lều tiểu não

Đồi thị Khe Sylvius

Đám rối mạch mạc

1.Não thất bên

Đồi thị Nhân đuôi Rãnh nhân đuôi-đồi thị

Đám rối mạch mạc

Mặt cắt Axial

*Vị trí: trên xương chủm, trước tai

*Đánh giá: Các cấu trúc não

Các não thất (N: A/B<30%) Tụ dịch dưới màng cứng

Đường M

BỂ CHỨA (Citerne)

-Echo kém hay echo trống

-Bể chứa lớn (grande citerne)(S1) Lớp echo trống

-Bể chứa khác: nhỏ, echo dày

-Bể chứa trên lều

ĐÁM RỐI MẠCH MẠC (CP)

-Echo dày

-Lót sát sàn VL và trần sừng thái dương không có ở sừng trán và sừng chẩm Có trong 4V, nhưng không nhìn thấy

-Mặt cắt sagittal cận bên (S1):

VL: từ Monro-Trigone: to phồng lên

-Mặt cắt coronal: C3-C4

Đám rối mạch mạc

Đám rối mạch mạc

Vùng chất trắng quanh não thất

*Chủ mô não

-Chất trắng và chất xám không cùng độ echo Chất xám vỏ não ->echo kém

.Chất trắng hồi não-> echo dày

*Nhân xám trung tâm

-Đầu nhân đuôi: Dưới sừng trán NT bên

Echo hơi kém (C, S)

*Đồi thị

Đầu nhân đuôi Đồi thị

Mặt cắt sagittal - giữa

KHE VÀ RÃNH VỎ NÃO

*Khe liên bán cầu (IHF)

- Mặt cắt coronal: đường echo dày thẳng

- Xoang TM dọc trên

*Khe Sylvius

-C2-C3: hình “Y”

*Rãnh vỏ não

-Đường echo dày, uốn lượn, rõ

Khe Sylvius

Xoang TM dọc trên

Liềm đại não Khoang dưới nhện

TẦNG DƯỚI LỀU

*Lều tiểu não

-Đường echo dày “V” (C4)

-S1 khó phân biệt với thùy nhộng

*Cấu trúc não dưới lều

-Bán cầu tiểu não-thùy nhộng

-Não thất tư

-Thân não

-Bể chứa

MỘT SỐ VARIANTS BÌNH THƯỜNG

*Khoang dưới nhện

BT <3mm

*Vỏ não

Sinh non: mõng, echo kém

*Cavum SP- cavum vergae

-62% trẻ s.non - 42% trẻ ss

-Nang SP 3-10mm

Cavum SP

Vergae SP

*Não thất bên không đối xứng

*Nang nhỏ biểu mô TK

- Nang nhỏ trong CP,

cyst

 ≠ xuất huyết não

KHẢO SÁT MẠCH MÁU

*Đánh giá chức năng tuần hoàn:

-ĐM sylvien, não trước, thân nền, cảnh trong

-Vs, Vd, IR (0,7±0,05)

* Dị dạng mạch máu

VAI TRÒ-CHỈ ĐỊNH

1.Giá trị siêu âm não

-Chẩn đoán thương tổn

-Loại và vị trí thương tổn