Giáo trình siêu âm tổn thương vùng cổ, BS.Nguyễn Hữu Trí, khoa siêu âm bệnh viện nhi đồng I

I.TỔN THƯƠNG BẨM SINH1.Nang ống giáp luỡi Thyroglossal duc cyst -Luôn biểu hiện ở trẻ nhỏ -Không triệu chứng -Nằm tam giác cổ trước, trên đường giữa -Từ đáy lưỡi->eo giáp: .65% dưới x

TỔN THƯƠNG VÙNG CỔ

BS:NGUYỄN HỮU CHÍ KHOA CHẨN ĐOÁN HÌNH ẢNH

BV-NHI ĐỒNG I

TỔNG QUÁT

*Thương tổn vùng cổ: -Bẩm sinh

-Mạch máu -Viêm

-U

*Chẩn đoán dựa trên: -Siêu âm:7,5-10MHz

GIẢI PHẪU HỌC-ECHO

GIẢI PHẪU HỌC-ECHO

I.TỔN THƯƠNG BẨM SINH

1.Nang ống giáp luỡi (Thyroglossal duc cyst) -Luôn biểu hiện ở trẻ nhỏ

-Không triệu chứng

-Nằm tam giác cổ trước, trên đường giữa

-Từ đáy lưỡi->eo giáp: 65% dưới xg móng .20% trên xg móng .15% ngay xg móng

*Echo: mass echo trống hay echo kém, (echo mịn hay vách-> nhiễm trùng)

I.TỔN THƯƠNG BẨM SINH

2.Bướu tân dịch (Lymphangioma)

-Phần lớn từ tam giác cổ sau

hoặc từ phía trước và toàn bộ sàn miệng-luỡi -Mass dạng nang nhiều ổ, vách mỏng

-Dịch có thể có echo, mức dịch-dịch

-Cần đánh giá dạng Macro hay microcystique hướng lan và xlấn cq lân cận -MRI* -> hướng lan rộng và sâu

Bất thường TM phối hợp

I.TỔN THƯƠNG BẨM SINH

3.Bất thường khe mang (branchial clef):

-75% xp từ di tích khe mang thứ 2

-Gặp ở trẻ lớn hay người trẻ

Nang vùng cổ, gần góc hàm, trước cơ SCM

Dò xoang lê: di tích túi khe mang 3-4

lan từ đỉnh xoang->tuyến giáp

hay vùng quanh TG

->Viêm nung mủ thùy trái TG hay abces vùng cổ -> Ngoại khoa cắt bỏ đường dò

I.TỔN THƯƠNG BẨM SINH

4.Nang bì (dermoid cyst)

-Chứa những tp của 2 lớp tế bào mầm

-Luôn nằm, trên đường giữa hay gần giữa -Không triệu chứng

-Echo: mass echo dạng đặc, giới hạn rõ tròn, vách mỏng

I.TỔN THƯƠNG BẨM SINH

5.Tuyến giáp lưỡi(lingual thyroid gland): -Phần còn lại của mô giáp phôi thai

-Dạng đặc, nằm dọc ống giáp-lưỡi

-Trên đường giữa, mặt lưng của lưỡi

->gây tắc đường thở

-Ở trẻ bị suy giáp->khảo sát vùng này

-Xạ hình giáp->(+)

I.TỔN THƯƠNG BẨM SINH

6.Bất sản nữa tuyến giáp:

-Bất thường giải phẫu học không thường gặp -Thường bên trái

-Tăng sản thùy giáp hay do RL chức năng

II.THƯƠNG TỔN MẠCH MÁU

1.Phình TM cảnh (jugular vein aneurysm) -Dãn TM cảnh hình thoi

-Sưng phồng vùng cổ khi gắng sức, ho, khóc -Echo:

Dãn TM khi thực hiện ngh ph Valsava

Với Doppler-> thấy có dòng máu

-Do van TM

II.THƯƠNG TỔN MẠCH MÁU

2.Hemangioma:

-Có 3 dạng: mao mạch, hang, hổn hợp

-Dạng mao mạch thường được phát hiện lúc mới sinh hay lúc nhỏ

-Tần suất tự thoái triển rất cao

-He dạng hang hay hh thâm nhiễm dễ tái phát sau PT hay Emboli

II.THƯƠNG TỔN MẠCH MÁU

3.Phình động mạch cảnh:

-Đoạn ngoài sọ, hiếm gặp ở trẻ em

-Do bẩm sinh, chấn thương, nhiễm trùng -Có thể biểu hiện như RL mô liên kết

Marfan, Kawasaki,,,

III.THƯƠNG TỔN VIÊM

1.Viêm hạch cổ:

-Viêm hạch cổ lao:

.Mass vùng cổ không có hay vài tr.ch Hạch vùng tam giác cổ sau

.Mass nhiều nodul, truang tâm echo kém, “Rim” dày, vôi hoá

-Viêm hạch lao không điển hình:

.Thường gặp, viêm hạch một bên

.Ít tr Ch, Test IDR (-) hay (+) nhẹ

III.THƯƠNG TỔN VIÊM

2.Abces thành họng sau:

-Do nhiễm trùng Amygdal

-Chấn thương thủng (dị vật, iatrogenic) -Echo,CT giúp phân biệt viêm mô tế bào với abces

IV.KHỐI U -GIẢ U

**Khối u lành:

1.Fibromastosis colli (u cơ SCM)

-Mass vùng cổ trước 2/3 dưới cơ SCM -Do SCSK (sanh ngôi mông)

-Thoái triển tự nhiên (4-8th)

-Echo: Cơ SCM to khu trú hay lan toả Echo dày, kém hay đồng dạng -10% cần can thiệp ngoại khoa

IV.KHỐI U -GIẢ U

**Khối u lành:

2.Fibromastosis tiến triển

-Tổn thương thâm nhiễm tại chổ (Fibrosarcoma) -Di căn xa hiếm

-Tỉ lệ tái phát cao 50-70%

3.Lipoblastomastosis:

-U mô phôi thai lành tính

-Tbào mỡ trưởng thành và non

-Phát sinh ở chi, thân, 1 số ở cổ

IV.KHỐI U -GIẢ U

4.Adenoma tuyến cận giáp:

-80-90% gây cường tuyến cận giáp tiên phát -Echo:

Mass hình bầu dục , dạng đặc, echo kém, đồng dạng, đk ≥ 1cm

Nằm gần sau Tgiáp hoặc trong mô mềm 2cm dưới Tgiáp

1-3% lạc chổ cạnh xương móng.