skkn Hiệu trưởng với công tác thư viện trường học

Lý do khỏch quan: Hoạt động chủ yếu của thày và trò trong nhà trờng Tiểu học là công tác dạy và học nhằm giáo dục toàn diện cho học sinh đạt yêu cầu cơ bản về chuẩn kiến thức kỹ năng các

MỤC LỤC

Nội dung Trang

Phần I: Mở đầu

1 Lý do chọn sáng kiến 1

2 Phạm vi, đối tượng nghiên cứu 2

3 Mục đích nghiên cứu 2

4 Điểm mới trong kết quả nghiên cứu 3

Phần II: Nội dung 1 Cơ sở lý luận 3

2 Thực trạng công tác Thư viện của trường 4

3 Các biện pháp đã tiến hành để giải quyết vấn đề 5

4 Hiệu quả của sáng kiến kinh nghiệm 13

Phần III: Kết luận, kiến nghị 1 Kết luận 14

2 Kiến nghị, đề xuất 15

Phần IV Phụ lục 17

Tên sáng kiến kinh nghiệm:

Hiệu trưởng với cụng tỏc thư viện trường học

PHẦN I : MỞ ĐẦU

1 Lý do chọn sáng kiến:

a Lý do khỏch quan:

Hoạt động chủ yếu của thày và trò trong nhà trờng Tiểu học là công tác dạy và học nhằm giáo dục toàn diện cho học sinh đạt yêu cầu cơ bản về chuẩn kiến thức kỹ năng các môn học qui định trong chơng trình Tiểu học ban hành theo quyết định 16 của Bộ Giáo dục và Đào tạo đồng thời nâng cao nhận thức và thực hiện đầy đủ các nhiệm vụ học sinh Tiểu học, đồng thời giáo dục học sinh thông qua các hoạt động ngoài giờ lên lớp nhằm xây dựng nhà trờng trở thành môi trờng thân thiện, học sinh tích cực Tất cả các hoạt động này đều phải sử dụng sách báo của Th viện trờng học, sử dụng có hiệu quả các đồ dùng, thiết bị dạy học đã có trong phòng thiết bị và đồ dùng tự làm Thông qua việc tìm hiểu tri thức qua sách báo của Th viện, sử dụng các thiết bị dạy học, ứng dụng công nghệ thông tin sẽ phát huy đợc tính tích cực, chủ động trong việc giảng dạy của thày, học tập của trò, đổi mới đợc phơng pháp dạy và cách học theo hớng đổi mới., mặt khác nâng cao đợc công tác giáo dục t tởng chính trị, giáo dục truyền thống, giáo dục pháp luật, xây dựng nếp sống văn hoá, phơng pháp làm việc, sáng tạo

Xuất phát từ vai trò nhận thức đợc tầm quan trọng đó, nhà trờng nhận thấy việc xây dựng Th viện trờng học theo tiêu chuẩn, thư viện xuất sắc của Bộ Giáo dục & Đào tạo, việc mua sắm, bảo quản, khai thác, sử dụng có hiệu qủa các thiết

bị dạy học là một yêu cầu tất yếu khách quan để đáp ứng yêu cầu và nhiệm vụ mới trong việc nâng cao chất lợng giáo dục toàn diện cho học sinh Nhà trờng

đã tiến hành tuyên truyền phổ biến cho cán bộ, giáo viên, học sinh và phụ huynh nhận thức đúng các tiêu chuẩn của Th viện xuất sắc, xây dựng phòng thiết bị dạy học, lập kế hoạch đầu t xây dựng theo các tiêu chuẩn, thành lập, chỉ đạo cho tổ

Th viện, tổ tiếp nhận bảo quản, theo dõi sử dụng thiết bị dạy học tổ chức hoạt

động, phân công một đồng chí trong ban giám hiệu phụ trách chỉ đạo xây dựng

và sử dụng có hiệu quả sách báo tạp chí của Th viện, đồ dùng thiết bị dạy học có hiệu quả

2

b Lý do chủ quan:

Thư viện trường Tiểu học Tam Sơn đã được công nhận đạt chuẩn theo quyết định 01/2003 - BGD-ĐT năm 2005 và đạt thư viện Tiên Tiến năm 2010

và đến nay vẫn giữ vững các tiêu chuẩn thư viện Tiên Tiến Tuy nhiên, nhiều tiêu chí cần được bổ sung nhằm cập với yêu cầu phát triển hiện nay của nhà trường đó là diện tích sử dụng cho học sinh đọc sách, số lượng sách tham khảo, sách pháp luật, sách đạo đức và sách giáo dục kỹ năng sống do số học sinh tăng và nhu cầu ngày càng cao của giáo viên và học sinh hiện nay cũng như xây dựng văn hóa đọc cho độc giả bằng các hoạt động đa dạng phong phú thu hút giáo viên, phụ huynh, học sinh sử dụng sách Thư viện của trường

Từ những lý do trên, đòi hỏi người cán bộ quản lý mà trực tiếp là hiệu trưởng phải có kế hoạch xây dựng bổ sung cơ sở vật chất, mua sắm sách và tổ chức các hoạt động theo hướng xã hội hóa công tác Thư viện trường học

II PHẠM VI VÀ ĐỐI TƯỢNG NGHIÊN CỨU:

* Phạm vi: Áp dụng trong các thư viện trường Tiểu học

* Đối tượng nghiên cứu: Giáo viên, học sinh Tiểu học và hội cha mẹ học sinh của trường

III MỤC ĐÍCH NGHIÊN CỨU:

- Tìm các giải pháp hữu hiệu huy động các nguồn lực xây dựng Thư viện ngoài trời và nâng cấp Thư viện trung tâm, củng cố các Thư viện góc lớp

- Tổ chức đa dạng, phong phú các hoạt động Thư viện nhằm phát huy tối

đa nguồn tài nguyên của thư viện, số lượng sách trong thư viện được bổ sung và luân chuyển thường xuyên, liên tục phục vụ cho công tác dạy và học, tự học, tự bồi dưỡng, nâng cao chất lượng đại trà, bồi dưỡng nâng cao chất lượng học sinh năng khiếu các môn học, giáo dục kỹ năng sống cho học sinh

- Từ đó giáo dục cho các em ý thức bảo quản, giữ gìn và yêu quí sách vở cùng với việc xây dưng văn hóa đọc cho giáo viên, phụ huynh và học sinh của trường

IV ĐIỂM MỚI TRONG KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU:

3

Sau khi có đầy đủ các điều kiện về cơ sở vật chất, số lượng đầu sách và bản sách theo ké hoạch, việc tổ chức các hoạt động đã tăng thêm về nhu cầu đọc sách của bạn đọc, ham mê chọn và đọc sách có mục đích, biết cách tra cứu mục lục nhằm sử dụng triệt để kho sách Với vốn tài liệu dồi dào, phong phú, thư viện đã góp phần quyết định chất lượng và nâng cao năng lực giảng dạy của giáo viên, mở rộng kiến thức và xây dựng thói quen tự học, tự nghiên cứu sách báo, đồng thời giáo viên tham gia tích cực vào việc bồi dưỡng tư tưởng chính trị và xây dựng nếp sống văn hóa mới trong nhà trường Thư viện còn giúp các em xây dựng phương pháp học tập và phong cách làm việc khoa học; bồi dưỡng hứng thú, thói quen và phương pháp tự học; biết cách nghiên cứu sách báo, thảo luận, ghi chép tư liệu, sử dụng hệ thống mục lục để tra tìm và lựa chọn tài liệu, biết sử dụng kho sách và hào hứng tham gia các cuộc thi do Thư viện phối hợp với Tổng phụ trách tổ chức thi tìm hiểu sách và kể chuyện sách

Giáo viên thư viện trường luôn tận tâm, tận tụy với công việc,coi trường

là nhà, làm hết công việc chứ không hết giờ, đồng thời luôn có thái độ hòa nhã, chân tình, cởi mở, yêu thương, hết lòng phục vụ cho bạn đọc Tạo bầu không khí thoải mái thì số lượng bạn đọc đến thư viện ngày một đông hơn

PHẦN II: NỘI DUNG

1 CƠ SỞ LÝ LUẬN:

a, Cơ sở lý luận:

Thư viện có vai trò vô cùng quan trọng trong xã hội, là nơi tuyên truyền chính sách của Đảng và nhà nước, xây dựng thế giới quan khoa học, nếp sống văn minh

Thư viện trường học có vị trí vai trò, nhiệm vụ và chức năng vô cùng quan trọng Mà hoạt động chủ yếu của giáo viên và học sinh trong nhà trường phổ thông là giảng dạy và học tập Cả hai hoạt động này đều sử dụng công cụ là sách báo Sách báo chỉ có thể được quản lý tốt và phát huy được tác dụng tích cực của nó Trên cơ sở tổ chức tốt công tác thư viện Vì vậy tổ chức hoạt động thư viện nhằm thoả mãn nhu cầu về sách, báo cho giáo viên và học sinh là một yêu cầu khách quan không thể thiếu được Hoạt động của thư viện phải gắn liền với

4

chương trỡnh, nội dung học tập của từng loại trường, đồng thời gắn liền với nội dung đào tạo con người mới – Con người toàn diện theo mục tiờu của cấp học, bậc học.Với chức năng lưu trữ và luõn chuyển sỏch, bỏo, thụng qua nội dung sỏch bỏo, thư viện gúp phần tớch cực vào việc nõng cao chất lượng dạy và học Tuyờn truyền đường lối chớnh sỏch của Đảng và nhà nước Xõy dựng thế giới quan khoa học, nếp sống văn minh cho giỏo viờn và học sinh

b Cơ sở thực tiễn

Hiợ̀n nay thư viện trường cú tổng diện tớch là 54 m2,; tụ̉ng sụ́ sách có trong thư viợ̀n là: 8 750 bản Trong đó: Sách nghiợ̀p vụ: 612 bản; sách tham khảo: 2.475 bản; sỏch Kim Đồng: 2244 bản; sách giáo khoa dùng chung: 2 947 bản Ngoài ra thư viợ̀n còn có cỏc loại báo, tạp chí như: Bỏo Nhõn dõn, Bỏo Giáo dục thời đại, Bỏo Phỳ Thọ, Bỏo Nhi đồng, Tạp chớ Giỏo dục Đất Tổ, Toỏn tuổi thơ với vụ́n tài liợ̀u phong phú như thờ́ Làm sao đờ̉ lụi kéo, thu hút bạn đọc, từ chụ̃ chưa thích đờ́n chụ̃ thích và có ý thức đọc sách Điờ̀u đó đòi hỏi cỏn bọ thư viờn thường xuyờn tham mưu cùng Ban giám hiợ̀u tìm ra những giải pháp hữu hiợ̀u, lọ̃p kờ́ hoạch hoạt đụ̣ng cụ thờ̉, rõ ràng, có kiờ̉m tra đánh giá

2 THỰC TRẠNG CễNG TÁC THƯ VIỆN CỦA TRƯỜNG:

Năm học 2013 - 2014 nhà trờng có 13 lớp với 353 học sinh, 22 cán bộ giáo viên và công nhân viên, cơ sở vật chất đã đảm bảo theo tiêu chuẩn trờng đạt chuẩn Quốc gia mức độ 1 Thư viện trường được cụng nhận thư viện Tiờn Tiến

từ năm 2010 Cán bộ phụ trách Th viện là một nhân viên hợp đồng không đợc

đào tạo chuyên ngành Th viện Tuy nhiờn cơ sở vật chất chưa đỏp ứng với nhu cầu hiện tại, do số học sinh tăng, nhu cầu sử dụng sỏch tăng lờn theo sự phỏt triển và trưởng thành của nhà trường do vậy đũi hỏi phải cú diện tớch phũng đọc

và số đầu sỏch mới tăng lờn trong khi đú trường chỉ cú 01 phũng đọc cho học sinh và 01 phũng đọc cho giỏo viờn là phũng giỏo viờn, số đầu sỏch cũn ớt; cỏc hoạt động thư viện cũn đơn điệu khụng thu hỳt được bạn đọc và phụ huynh chưa biết sử dụng sỏch để hướng đẫn con học ở nhà

5

Hình 1 Phòng thư viện trung tâm

3, CÁC BIỆN PHÁP TIẾN HÀNH GIẢI QUYẾT:

Ngay vào đầu năm học Ban giám hiệu phân công biên chế tổ chức, ra quyết định thành lập tổ thư viện Đồng chí Phó Hiệu trưởng trực tiếp phụ trách công tác thư viện trường học, chịu trách nhiệm theo dõi các mặt hoạt động của thư viện cũng như đề ra phương hướng và nhiệm vụ cụ thể cho thư viện hoạt động Cán bộ thư viện dựa vào kế hoạch của nhà trường, kết hợp kế hoạch chỉ đạo của phòng, sở giáo dục và tình hình thực tế của địa phương, để lập ra kế hoạch hoạt động thư viện theo tuần,tháng, năm, chủ điểm, chuyên đề

Hàng tháng hiệu trưởng trực tiếp duyệt kế hoạch, kịp thời đóng góp ý kiến bổ sung, sửa đổi, tạo điều kiện cho thư viện hoạt động theo đúng quỹ đạo của mình

6

PHỤ TRÁCH CHUNG P.HT Trần Hồng Minh

Kiêm nhiệm thư viện Nguyễn Thị Hồng Thảo

GVKhối

lớp 1

Nguỵẹt

GV Khối lớp 2 Thúy

GV Khối lớp 3 Chình

GV Khối lớp 4 Phượng

GV Khối lớp 5 Xuân

GV TH Thuận

TPT BCH Liên Đội

BĐDCM HS

HS 4,5

Sơ đồ tổ chức mạng lưới thư viện trường học

Đầu tháng 9, thư viện xây dựng kế hoạch và trình hiệu trưởng duyệt Tỏ Thư viện tiến hành phát động phong trào sử dụng sách của thư viện đến toàn thể giáo viên và học sinh trong nhà trường đồng thời nghiên cứu các tiêu chuẩn Thư Viện Xuất sắc theo quyét định 11185 của Bộ Giáo dục đào tạo để đề xuất tham mưu với hiệu trưởng có biện pháp tổ chức thực hiện

Sau khi nhận được kế hoạch đề xuất của tổ Thư viện, Hiệu trưởng giao cho tổ Thư viện xử lý kỹ thuật, nghiệp vụ và tổ chức hoạt động theo kế hoạch đồng thời hiệu trưởng trực tiếp tìm biện pháp tạo nguồn tài lực, vật lực cho thư viện và đề xuất một số hình thức tổ chức hoạt động thư viện giao cho tổ Thư viện và tổng phụ trách phối hợp tổ chức thực hiện Sau đây là một số công việc tôi đã làm rất nhẹ nhàng mà đạt hiệu quả cao:

a, Thu hút các nguồn lực xây dựng Thư viện ngoài trời, nâng cấp Thư viện trung tâm, củng cố thư viện góc lớp, tăng cường đầu sách cho thư viện:

Để tăng thêm diện tích phòng đọc, theo tư vấn của tổ thư viện, hiệu trưởng quyét định xây dựng thêm 5 lán thư viện ngoài trời với tổng diện tích là

100 m2 với tổng chi phí dự toán gần 30 triệu đồng Để có được nguồn vốn đó, trước hết chi bộ thảo luận sử dụng nguồn 50% Đảng phí để lại tại chi bộ không

7

dùng chi cho liên hoan tổng kết năm để xây dựng 1 lán, sau đó phát động đến các đoàn thể, tổ chức cá nhân ủng hộ: chi đoàn cùng BCH xã đoàn ủng hộ 1 lán, Liên Đội và Tổng phụ trach ủng hộ 1 lán, giáo viên trong trường ủng hộ 1 lán, hiệu trưởng ủng hộ toàn bộ vật liệu, lá cọ cho lán lợp lá cọ Sau khi hình thành hoàn chỉnh 4 lán thư viện ngoài trời, nhà trường tổ chức họp phụ huynh cuối kỳ

1, cho phụ huynh tham quan thư viện trường cùng với việc tuyên truyền vai trò của thư viện với những thành quả thu được của nhà trường trong năm học và nhiều năm qua cũng như các hoạt động phong phú của thư viện sau khi có đủ điều kiện về cơ sở vật chất cùng với dự toán xây dựng lán thư viện ngoài trời bằng mái tôn với diện tích 50 m2 tủ sách lưu đông và ghế đá ngồi đọc sách cho học sinh Hội nghị thảo luận đồng ý ủng hộ theo hình thức tự nguyện không bắt buộc không phân đều cho phụ huynh hay học sinh, không định mức tối thiểu hay tối đa và giao cho ban đại diện cha mẹ học sinh tổ chức thực hiện

Để tăng đầu sách cho thư viện theo kế hoạch, ngoài việc nhà trường chi nguồn ngân sách nhà nước để mua thêm sách hàng năm, hiệu trưởng dã phát động phong trào quyên góp sách trong cán bộ, giáo viên, học sinh và phụ huynh, đặt vấn đề vận động với các tổ chức, cơ quan ủng hộ sách như Tư pháp xã ủng

hộ sách Pháp luật, công ty sách ủng hộ sách Thiếu nhi, Viện Dinh dưỡng ủng hộ sách tham khảo các môn học và sách Đạo đức, các thày cô giáo ủng hộ sách nghiệp vụ, phụ huynh, học sinh ủng hộ sách cho Thư viện góc lớp của chính lớp

có con mình đang học đã tạo được một phong trào quyên góp sôi nổi, hiệu quả

và tạo được sự chú ý tới các hoạt động của thư viện trường học

8

b, Tổ chức đa dạng, phong phỳ cỏc hỡnh thức hoạt động thư viện:

Trước hết chỉ đạo cho tổ thư viện tổ chức cỏc hoạt động theo kế hoạch đó xõy dựng đầu năm học, cụ thể là:

Cấp thẻ bạn đọc cho 270 em học sinh, tổ chức thông báo sách mới và giới thiệu sách mới, tổ chức thi kể chuyện theo sách 2 đợt (Cho giáo viên và học sinh) Tổ chức đọc to nghe chung cho học sinh lớp 1 mỗi tháng tổ chức điểm sách 1 lần, tổ chức điểm sách theo các chủ đề: Chào mừng năm học mới, ngày nhà giáo Việt Nam, ngày Quốc phòng toàn dân, ngày Quốc tế phụ nữ, ngày thành lập Đoàn thanh niên cộng sản Hồ Chí Minh, kỷ niệm chiến thắng 30/4, chiến thắng Điện biờn phủ, mừng sinh nhật Đội, Bỏc Hồ kớnh yờu

Th viện đã tổ chức thi tìm hiểu sách 2 lần

* Lần thứ nhất : Bắt đầu từ thỏng 11/2013 với nội dung thi tỡm hiểu sỏch chủ đề

9

nhà trường, thầy cụ giỏo, đợt thi đó thu hút đợc tất cả các em học sinh tham gia, thư viện đó tổ chức ra đề thi cụng khai trờn bảng giới thiệu sỏch, ra thời hạn nộp

là cuối thỏng 11 cho nờn học sinh hầu hết từ lớp 3,4,5 của toàn trường đó tham gia thi một cỏch rất tự giỏc và bước đầu đó đạt được kết quả tốt

* Cuộc thi lần thứ hai tổ chức vào thỏng 02 năm 2014 với chủ đề: mừng Đảng, mừng xuõn, chào mừng cỏc ngày lễ lớn kết thỳc vào trung tuần thỏng 3 năm 2014

Trong cỏc đợt thi tỡm hiểu sỏch, hiệu trưởng trực tiếp ra đề cho giỏo viờn

và học sinh thi giới thiệu sỏch và giao lưu kiến thức hai mụn Toỏn và Tiếng Việt thụng qua cỏc cuốn sỏch cú trong thư viện mà cỏc em đó đọc dưới hỡnh thức

" Sõn khấu húa".Cuộc thi này đó huy động tất cả giỏo viờn và học sinh trong toàn trường tham gia

+ Đối với lớp 1 và lớp 2, thư viện tổ chức cho cỏc em tham gia hai phần thi, sau màn chào hỏi tự giới thiệu về bản thõn, mỗi em học sinh tham gia thi đọc một bài thơ mà em yờu thớch, sau đú đọc một cõu đố về vần hoặc cỏc chữ

mà cỏc em đó được học, lớp hai mỗi đội tham gia thi sau phần giới thiệu về trường lớp mỡnh đội thi tham gia giới thiệu một cuốn sỏch tham khảo Toỏn và Tiếng Việt cú trong thư viện nhà trường

Đối với lớp 3,4,5 mỗi đội tham gia thi ngoài hai nội dung thi như lớp hai, mỗi đội thi tự ra 3 đề mụn Toỏn, 03 đề mụn Tiếng Việt mà cú trong cuốn sỏch nõng cao cỏc em vừa giới thiệu cho đội bạn giải sau đú cỏc em tự chấm bài, đỏnh giỏ kết quả bài làm của đội bạn, cỏc em cú thể tranh luận trực tiếp khi cỏc đỏp ỏn của đội bạn chưa thỏa món yờu cầu

Đối với giỏo viờn, mỗi thỏng một đề với nội dung: tỡm đọc một cuốn sỏch

bổ trợ và nõng cao mụn Toỏn , mụn Tiếng Việt cú trong Thư viện trường đọc và giới thiệu cuốn sỏch đú và hướng dẫn phụ huynh cỏch sử dụng cuốn sỏch qua cỏch giải cỏc bài tập đại diện trong cuốn sỏch đó đọc

Kết hợp tuyờn truyền ngày "Sỏch Việt Nam" năm 2014 phỏt động phong trào đọc sỏch và kể chuyện tấm gương đạo đức Bỏc Hồ qua cỏc cõu chuyện đó đọc trong tủ sỏch Đạo đức của Thư viện

10