SKKN Một vài kinh nghiệm trong việc sử dụng các bảng, biểu nhằm rèn luyện kỹ năng đọc hiểu cho học sinh THPT áp dụng với bộ sách Tiếng Anh 10

Thực tế nhiều giáo viên cho rằng kỹ năng đọc và viết là quá khó đối với học sinh nên hiển nhiên trong quá trình dạy học ngữ pháp và bài tập ứng dụng dưới dạng câu trắc nghiệm đơn lẻ là t

PHẦN I LÝ DO CHỌN ĐỀ TÀI

I CƠ SỞ LÝ LUẬN.

Dạy và học ngoại ngữ nói chung và tiếng Anh nói riêng là cả một quá trình rèn luyện làm thay đổi hẳn tư duy một con người Cái thay đổi mà tôi muốn đề cập ở đây là thay đổi tư duy về ngôn ngữ Để tạo được thói quen giao tiếp sơ đẳng đối với một ngôn ngữ mới việc đầu tiên người học cần có đó là thay đổi thái độ của bản thân về nhiều phương diện, từ phương diện nhận thức đến phương diện hành động Đối với bộ môn tiếng Anh nói riêng thì thay đổi từ tư duy ban đầu là ngôn ngữ mẹ đẻ là hết sức quan trọng Còn việc thay đổi hành động ở đây là chúng ta chấp nhận cái gọi là

"hơi ngớ ngẩn" để từng bước hoàn thiện cách phát âm, cách giao tiếp và các kỹ năng của mình

II CƠ SỞ THỰC TIỄN

Trong điều kiện nền kinh tế hội nhập, tất cả mọi ngành nghề đều cần sử dụng Tiếng Anh như ngôn ngữ giao tiếp cho công việc của họ Tôi nhận thấy kỹ năng đọc hiểu rất quan trọng cho dù nó hơi khó đối với người học Trong quá trình tham gia giảng dạy, tôi có cơ hội dự giờ các đồng nghiệp, ứng dụng nhiều phương pháp, thủ thuật nhưng không có phương pháp nào là vạn năng mà chúng ta cần phải kết hợp nhiều phương pháp ứng với mỗi tình huống, nội dung khác nhau Một nhà giáo dục học nhận xét "Một người thầy giỏi không phải là người mang chân lí đến cho học sinh mà phải là người đưa học sinh đi tìm chân lí"

Thực tế nhiều giáo viên cho rằng kỹ năng đọc và viết là quá khó đối với học sinh nên hiển nhiên trong quá trình dạy học ngữ pháp và bài tập ứng dụng dưới dạng câu trắc nghiệm đơn lẻ là trọng tâm của mỗi bài học Nhưng vấn đề tôi muốn đề cập ở đây là thành công của người học ngoại ngữ không phải chỉ là nắm cấu trúc ngữ pháp giỏi, mà là phát triển các kỹ năng phục vụ cho giao tiếp vì đây chính là mục đích cuối cùng của việc dạy một ngôn ngữ

Từ cơ sở lý luận và thực tiễn, cùng với kinh nghiệm trong quá trình giảng dạy của mình, tôi

xin nêu lên "Một vài kinh nghiệm trong việc sử dụng các bảng, biểu nhằm rèn luyện kỹ năng đọc hiểu cho học sinh THPT áp dụng với bộ sách Tiếng Anh 10".

III PHẠM VI NGHIÊN CỨU CỦA ĐỀ TÀI

Trong phạm vi bài viết này tôi chỉ đề cập đến dạy kỹ năng đọc hiểu thông qua việc khai thác các bảng, biểu, cột thông tin, thông số nhằm giúp học sinh rèn luyện kỹ năng đọc hiểu và vận dụng vào thực tế học tập cũng như công việc trong tương lai

IV ĐỐI TƯỢNG NGHIÊN CỨU

Dạy học sinh THPT học chương trình Tiếng Anh theo sách giáo khoa mới, Tiếng Anh 10

V PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU

- Tham khảo các tài liệu về dạy kỹ năng đọc hiểu

- Thông qua thực tế giảng dạy, đúc rút kinh nghiệm và kết quả áp dụng với học sinh của lớp mình giảng dạy

- Thông qua việc thăm lớp, dự giờ tham khảo các đồng nghiệp

PHẦN II NỘI DUNG

I NHỮNG KHÓ KHĂN GIÁO VIÊN THƯỜNG GẶP TRONG VIỆC DẠY KỸ NĂNG ĐỌC HIỂU.

Khó khăn đầu tiên mà giáo viên thường gặp là lượng kiến thức của một số bài đọc hiểu trong chương trình sách giáo khoa cần truyền đạt cho học sinh quá nhiều so với thời gian lên lớp của 1 tiết học Thêm vào đó là tâm lý học theo kiểu đối phó thi cử của học sinh nên các em thường sử dụng sách tham khảo, sách để học tốt với mục đích là đọc thuộc câu trả lời chứ chưa tạo ra được thói quen

tư duy độc lập sáng tạo và kỹ năng tự đánh giá Nói một cách khác, học sinh chưa có thói quen hình thành kỹ năng đọc hiểu một đoạn văn Thông thường khi đọc một đoạn văn học sinh hay tập trung chú ý nhiều đến từ vựng, và khi vốn từ vựng không đủ để hiểu thì các em không có hứng thú để tiếp tục đọc

Đối với giáo viên - người làm nhiệm vụ dẫn dắt, hướng dẫn học sinh hoạt động, nhiều lúc còn hạn chế về kiến thức và kỹ năng lên lớp, một số nội dung trong bài đọc hiểu vượt quá chuyên môn của giáo viên như các bài liên quan đến chủ đề thể thao; tự nhiên; động, thực vật Do vậy để dạy kỹ năng đọc có hiệu quả đối với bản thân giáo viên phải tìm tòi, trang bị cho mình những kiến thức xã hội để có cách ứng xử, giải quyết, xử lý tình huống linh hoạt trong giờ dạy của mình

II KHAI THÁC BẢNG BIỂU ĐỂ DẠY KỸ NĂNG ĐỌC HIỂU.

Có rất nhiều lí do để nói rằng việc dạy cho học sinh đọc các bài khóa tiếng Anh là một phần rất quan trọng đối với giáo viên Trước hết, học sinh muốn đọc hiểu các đoạn văn hoặc vì công việc, hoặc vì mục đích nghiên cứu hay đơn giản chỉ là thú vui Bất cứ điều gì giáo viên có thể làm giúp học sinh đạt được mục đích này một cách dễ dàng nhất đều là những ý tưởng hay Kỹ năng đọc còn rất bổ ích với việc thông hiểu một ngôn ngữ, miễn là học sinh ít nhiều hiểu được chúng đọc cái gì, càng đọc học sinh sẽ càng cải thiện được kỹ năng đọc tốt hơn.Việc đọc nhiều còn giúp học sinh học

từ vựng, cấu trúc ngữ pháp và rèn luyện kỹ năng viết Dạy kỹ năng đọc bài và lấy thông tin sao cho nhanh nhất và hiệu quả nhất đối với từng bài đọc mà loại bỏ được những khó khăn về vấn đề ngữ pháp, từ vựng là một vấn đề hết sức quan trọng mà tất cả những điều đó lại phụ thuộc rất nhiều vào phương pháp, cách thức mỗi giáo viên hướng dẫn học sinh khai thác nó như thế nào cho hiệu quả nhất Từ đó học sinh có thể dùng thông tin đó để phục vụ cho các kỹ năng khác như nói và viết một cách độc lập

Nghiên cứu và giảng dạy bộ sách Tiếng Anh dành cho khối THPT, theo kinh nghiệm của bản thân đã sử dụng nhiều phương pháp, thủ thuật khác nhau, dựa vào các nguyên tắc dạy kỹ năng đọc,

nhưng trong phạm vi bài viết này tôi chỉ đề cập đến thủ thuật sử dụng các bảng biểu, cột thông tin, thông số để khai thác bài đọc bằng cách kết hợp giữa cách đọc lướt để lấy thông tin chính và đọc kỹ

để lấy thông tin chi tiết Học sinh có thể đọc nhanh để tìm các thông số, từ khóa và đọc chậm để hiểu các thông tin liên quan đến các thông số, từ khóa đó Đây là thủ thuật mà tôi đã sử dụng thường xuyên và nó mang lại hiệu quả khá cao Bên cạnh đó còn tránh được tình trạng sử dụng các nguồn tài liệu sách tham khảo, sách để học tốt sai mục đích nhằm học theo kiểu đối phó, tạo ra được hứng thú học tập cho học sinh trong giờ học kỹ năng đọc và rèn luyện thói quen làm việc theo nhóm, cặp Qua

đó tăng cường vai trò chủ động của học sinh, tăng thời gian sử dụng ngôn ngữ cho học sinh, giáo viên là người làm nhiệm vụ gợi mở, dẫn dắt để học sinh tự tìm ra lời giải đáp, hoặc con đường đi của mình Kết hợp với việc huy động các kiến thức có sẵn về văn hóa xã hội cũng như ngôn ngữ của các

em trong bài luyện tập đọc về một chủ đề nào đó Giáo viên đừng quá chú trọng đến sản phẩm cuối cùng là các em sẽ trả lời câu hỏi trong sách giáo khoa đúng hay sai mà cần chú trọng đến quá trình học sinh làm cách nào để tìm ra câu trả lời, thậm chí phải chấp nhận cả cái sai tất yếu Điều đó sẽ giúp các em học tập được từ chính những lỗi của bản thân và bạn bè

Sau đây là một số ví dụ mà tôi đã áp dụng khá thành công với học sinh của mình

Ví dụ 1: Unit 1: A Day in The Life of (English 10)

Sau khi thực hiện các bước lên lớp như dẫn dắt vào bài học, dạy từ vựng, GV cho học sinh đọc lướt qua đoạn văn và đoán xem nội dung của nó là gì

Bước tiếp theo, GV cho phát phiếu sau và yêu cầu học sinh đọc lướt qua bài đọc để điền những thông tin vào phiếu của mình

4.30 -

4.30 - 5.15 -

- leave the house

5.30 - arrive in the field

7.45 -

- continue to work

10.30 -

11.30 -

2.30 - go to the field again

2.30 - 4.30 -

4.30

- finish the work

7.00 -

- go to bed

Expected table from students

4.30 - get up

4.30 - 5.15 - boil water for the morning tea, drink tea, have breakfast, lead

the buffalo to the field 5.15 - leave the house

5.30 - arrive in the field

7.45 - take a short rest

8.15 - 10.30 - continue to work

10.30 - go home

11.30 - have lunch

2.30 - go to the field again

2.30 - 4.30 - repair the banks of the plot of land, Mr Vy pumps the water,

Mrs Tuyet does the translanting 4.30 - take a rest

6.00 - finish the work

7.00 - have dinner

10.00 - go to bed

Bảng thông tin mà GV vừa cho học sinh làm là phần tổng hợp khá chi tiết của bài đọc Từ bảng này GV, học sinh có thể làm phần Task 2 một cách dễ dàng hơn Đồng thời nó là câu trả lời cho Task 3 mà học sinh chỉ cần xác định các mốc thời gian trên tương ứng với từng buổi sáng, chiều, tối Qua đó GV có thể kết hợp cho học sinh rèn luyện kỹ năng nói hoặc viết dựa vào các thông tin đã

có ở bảng trên theo cách diễn đạt riêng thay vì đọc lại nguyên văn các câu trong bài đọc cho phần Post reading

Cũng là thủ thuật đó, khi có những bài đọc về tiểu sử của các nhân vật, bằng việc sử dụng cột, biểu, bảng như trên hiệu quả giờ dạy sẽ rất cao và giáo viên sẽ rèn luyện cho học sinh kỹ năng đọc lướt rồi lấy thông tin chính, đọc kỹ để lấy thông tin cụ thể Từ đó cung cấp ngữ liệu giúp học sinh làm quen với chủ đề và những nội dung ngôn ngữ để dựa vào đó các em có thể nói, nghe, hoặc viết được những chủ đề liên quan đến chủ đề của bài học sau và ở ngoài lớp học

Ví dụ 2: Unit 3 - People's Background

Ở phần while reading, GV có thể chuẩn bị các handout như sau:

- was born in Warsaw

1891 -

1894 -

- got married

became the first woman to receive PhD from the Sorbornne

1906 -

1914 -

Expected table from students

1867 - was born in Warsaw

1891 - went to Paris with very little money

- had difficult living conditions

1894 - met Pierre Curie in the school of physics

1895 - got married

1903 - became the first woman to receive PhD from the Sorbornne

1906

- Her husband (Pierre Curie) died

- Marie Curie took up the position of her husband at the Sorbornne

- became the first woman professor at the Sorbornne

1914 - found the radium institute

Một ví dụ khác ở Unit 6 - An Excursion

Plot An excursion to Huong Pagoda to visit caves

Plan

Purpose

Duration

Finally

Distance

-

Difficulty

Weather warmer,

Expected table from the students

Plot An excursion to Huong Pagoda to visit caves

Plan

Distance 20 km from Hanoi to Thay Pagoda

- share the buses with other classes Difficulty getting parents' permission

Feeling enjoyable

Ví dụ với những bài đã có sẵn các thông tin, số liệu như Unit 7 - The Mass Media thì qua

trình chúng ta rèn luyện cho học sinh lâu nay là các em đọc bài đọc đó để làm gì, xem cái gì ở các chương trình hay các mốc thời gian mà được hỏi tới thì đi kèm với chương trình nào tương đương với các kênh Đây chỉ là cách đọc nhanh với mục đích tìm một chi tiết nào đó dựa vào các từ khóa

Ví dụ: folk songs học sinh chỉ cần nhìn vào chương trình VTV1, VTV2, VTV3 gạch chân những

mốc thời gian có chương trình đó và hiển nhiên chỉ thấy ở VTV1 lúc 21.30 Đó là câu trả lời cho câu

5 trong Task 3 (Which channel will you watch if you like folk songs?) Ví dụ chương trình The

Nature of Languge is a documentary program at 15.15 on VTV2, học sinh chỉ cần xác định điểm sai

là ở VTV3 chứ không phải ở VTV2 Câu trả lời cho True/False statement ở đây là False Học sinh có thể làm theo cách tương tự cho các câu khác

Ví dụ với Unit 8 - The Story of My Village

Đây cũng là kiểu bài sử dụng bảng thông tin để khai thác ý chính của bài đọc GV chỉ cần bổ sung

thêm một số ý như, children, life trong cột areas of change v có th cho h c sinh b sung à có thể cho học sinh bổ sung ể cho học sinh bổ sung ọc sinh bổ sung ổ sung

m t s ý ngo i n i dung b i ột số ý ngoài nội dung bài đọc từ thực tế cuộc sống Ví dụ: ố ý ngoài nội dung bài đọc từ thực tế cuộc sống Ví dụ: à có thể cho học sinh bổ sung ột số ý ngoài nội dung bài đọc từ thực tế cuộc sống Ví dụ: à có thể cho học sinh bổ sung đọc sinh bổ sung ừ thực tế cuộc sống Ví dụ: ực tế cuộc sống Ví dụ: ế cuộc sống Ví dụ: c t th c t cu c s ng Ví d : ột số ý ngoài nội dung bài đọc từ thực tế cuộc sống Ví dụ: ố ý ngoài nội dung bài đọc từ thực tế cuộc sống Ví dụ: ụ:

Houses made of straw

Radio and TV every family has

Roads muddy, narrow

Children

work hard with parents, less study

things

Crops bumper crops for exports

Work easier, using a lot of

machines for farming Travel by bike, on foot

Expected table from the students

Radio and TV few families had every family has

Children

work hard with parents, less study

go to school and college

to find a way of bettering their lives

Life hard, simple, need of many improved, more

things convenient, richer and

richer (changed a lot)

machines for farming

Nhìn vào nội dung tổng kết ở bảng, học sinh có thể nắm được sự thay đổi ở một làng quê trong quá khứ và ở hiện tại Từ đó học sinh có thể trả lời các câu hỏi ở Task 3 một cách dễ dàng hơn, đồng thời dùng thông tin đó, yêu cầu học sinh làm việc theo nhóm để nói lên sự thay đổi thực tế đang diễn ra ở quê hương mình trong phần Post reading

Qua nghiên cứu cấu trúc chương trình, nội dung và cách thức khai thác các kỹ năng cũng như qua quá trình giảng dạy thực tế của bản thân, tôi nhận thấy việc sử dụng các biểu bảng này để tóm tắt

ý chính của một bài đọc cũng như bài viết mẫu khá đa dạng và phổ biến ở phần dạy các kỹ năng Nghe, Nói, Đọc, Viết Nhưng mục đích chính của tôi trong phạm vi bài viết này là biến nó thành một thói quen cho cả học sinh và GV trong qua trình dạy học tiếng Anh

Sau đây là 2 tiết dạy đọc minh họa:

Unit 14: The World Cup

LESSON 1: READING

I Objectives:

1 Aims: By the end of the lesson students will be able to get some specific and general

information about the World Cup

2 Knowledge:

General knowledge: - Knowledge about the World Cup

Vocabulary concerning sport: tournament, final, trophy

3 Skills: -Speaking: talk in pairs and in groups

-Reading comprehension: better sts' reading skill through using the column/ table to fill in the mising information based on the reading text

II Anticipated problems:

- Students may not have much knowledge and words/phrases about sports

III Teaching aids: board, textbook, some pictures, poster.

IV Procedures:

A Before you read (12 mins)

1 Warmer: (5mins) shark attack R O N A L D O

Giáo viên tiếp tục sử dụng nhân vật trên, hỏi HS một số câu hỏi chung cho cả lớp:

Do you know this player well? Where is he from?

Do you like sports?

Do you look forward to the World Cup 2010?

Từ đó GV dẫn dắt HS vào bài qua các câu hỏi về World Cup 2002

- Where was the 2002 World Cup held?

- Which team became the champion then?

- Which team was the runner up?

Các câu hỏi này nhằm dẫn dắt sang bài đọc nên không cần cho HS suy nghĩ lâu hoặc thảo luận câu trả lời mà GV cần gợi ý ngay để khỏi tốn thời gian Dung các câu hỏi còn lại để dạy một số từ mới trong bài Ví dụ:

- champion - championship (7 mins)

- runner up

- elimination games

- compete - competition

- finalist

B While you read (mins)

Ở phần này mục đích là luyện kỹ năng tìm ý chính, luyện đọc sâu, hiểu các ý chi tiết của bài đọc

1 Task 1 (5 mins) Underline the words in column A which appears in the readingtext and with a partner find the meaning, their definition in column B

Với bài tập này GV cần phải rèn luyện cho HS kỹ năng đoán nghĩa của từ mới thông qua ngữ cảnh, đọc câu trước, câu sau, sử dụng kiến thức ngữ pháp như tiền tố, hậu tố để xác định loại từ và bằng lòng với việc chỉ đoán ra nghĩa khát quát của từ đó

2 Task 2: (10 mins) GV phát handout, yêu cầu HS đọc bài và điền thông tin còn thiếu vào bảng

every 4 years

FIFA was set up

1930

more than one billion viewers

took part in the first tournament

the first champion in history of

the World Cup

The first runner up

32 finalists

was jointly held by Japan and South Korea

The trophy five times

Expected table from students

every 4 years The World Cup is held

1930 The first World Cup was held

more than one billion viewers Final game of 2002 tournament attracted

13 teams took part in the first tournament

the first champion in history of

the World Cup Uruguay - host nation

The first runner up Argentina

32 finalists the final tournament

The 2002 World Cup was jointly held by Japan and South Korea

The trophy five times Brasil became the first team to win

Sau khi hoàn thành thông tin ở bảng trên, yêu cầu HS nhìn vào thông tin ở bảng để làm Task 2 (5 mins) trong sách giáo khoa

Đối với Task 3 (5 mins) là dạng bài tập xác định thông tin đúng, sai GV cho HS làm việc theo cặp, thảo luận câu trả lời Ví dụ:

1 The first World Cup was held in Uruguay in 1904

Nhìn vào bảng ta thấy: 1904 là năm FIFA được thành lập, còn World Cup đầu tiên được tổ chức vào năm 1930

Tương tự cho những câu còn lại (Nếu làm theo cách này thì chúng ta vừa rèn luyện cho HS kỹ năng đọc và nói)

C Post reading (8 mins)

Ta có thể tiếp tục sử dụng bảng thông tin trên và yêu cầu HS nói về lịch sử World Cup

Như vậy với việc sử dụng bảng biểu trên, chúng ta có thể giúp HS khai thác nội dung bài đọc và làm các bài tập theo yêu cầu một cách tiết kiệm thời gian nhất

Unit 16: Historical Places

I Aim:

- Sts know about Van Mieu – Quoc Tu Giam

Knowledge:

General knowledge:

- Sts can talk about Van Mieu – Quoc Tu Giam

- Vocabulary to talk about historical places

Skills:

- Reading for general ideas and specific information

- Choosing the best suitable words and guessing in context

- Deciding on True or False statements

- Discussing in group

II Teaching aids: - Textbook, handouts …

III Anticipated problems:

- Students may not have sufficient words to talk about the topic

IV Procedure

1 Warm-up: Network (5minutes)

- Ask students to work in groups of 3-4 students

- Ask the students to name some historical places in Vietnam

- After 2 minutes, the group which has the longest list will be the winner

2 Before you read: (8 minutes)

Aims: - To provide students with words/phrases about historical places.

- Students are required to work in pairs to answer the questions in the textbook

- Go around to offer help S

- Ask some S to answer the questions

- Listen and help S to give correct answers

Suggested answers:

1 Co Loa Citadel Hoa Lu Capital Con- Son- Kiep Bac Site Den Hung Remains, Quang Tri Citadel, Hue Imperial City Hoi An City, etc

2 Yes, it is It is the first university of Vietnam

3 Van Mieu- Quoc Tu Giam was founded in 1070 by the Ly Dynasty It is one of the most visited places in Hanoi