Siêu âm sản, Doppler trong sản phụ khoa, BS.Phan Thanh Bạch Tuyết

Ưùng dụng Doppler trong sản khoa.Khảo sát nhau thai bất thường và biến chứng... Siêu âm doppler trong sản khoa Hiệu ứng doppler : Lâm sàng : xác đinh vận tốc máu chảy trong mạch máu M

Doppler trong sản phụ khoa

Bs Phan Thanh Bạch Tuyết

Siêu âm doppler sản- phụ khoa

S n khoa : ả

phân tích , t m soat thai nhi trong tình tr ng thi u oxy ầ ạ ế

Phụ khoa :

B nh ly c p tính PID –thai ngoai t cung ệ ấ ữ

M ch mau u xơ TC ung th n i m c thai tr ng xâm ạ ư ộ ạ ứ

l n ấ

l n ấ

Phân biệt u buồng trứng lành ,ác bu ng tr ng xo n ồ ứ ắ

Ưùng dụng Doppler trong sản khoa

.Khảo sát nhau thai bất thường và biến chứng

Tập trung xác định bly tiền sản giật , IUGR, chết chu sản

Bệnh lý thai phụ, theo dõi lâm sàng

Chăm sóc tiền sản, điều trị thai nhi

G m 13 ồ

G m 13 ồ ch ch ươ ươ ng ng

Chương I

Kiến thức kỹ thuật siêu âm Doppler liên quan đến huyết động hoc

Năng lực và hạn chế của doppler

Những thông số thể hiện dòng chảy

Siêu âm doppler trong sản khoa

Hiệu ứng doppler :

Lâm sàng : xác đinh

vận tốc máu chảy

trong mạch máu

Màng hình :dạng sóng

có đỉnh và có độ dốc

,tiếp tục đỉnh mới

Chương II

Trách nhiệm của Sonographer sử dụng siêu âm an toàn Hiểu rõ nguyên lý siêu âm : tác dụng nhiệt và cơ học trong cơ thể

Chương III

Phương pháp nhận và phân tích những dạng sóng của dòng chảy từ động mạch tư’cung –động mạch rốn – tim thai- mạch máu

Giải thích biến đổi trong quá trình mang thai

cơ quan trung ương

Brain

Heart

Adrenals

Cơ quan trung ương

Não

Tim : cơ quan bảo vệ

cuối cùng

Thượng thận

Tình trạng sớm thiếu oxy

Hiện tượng brain Sparing : ít máu đến thận– ối ít Tăng dòng máu bảo vệ não, tim ,thương thận

Tái lập dòng máu ngoại biên và tuần hoàn nhau

Nồng độ oxy trong máu thấp Thiếu oxy /mô Ngạt

Tuần hoàn nhau mặt mẹ

Mạch máu tử cung nhau :

_Mẹ cung cấp máu không tốt đến nhau : thai nhi có nguy cơ

Dạng sóng mạch máu tử cung không bình thường :

HA cao trong thai kỳ ,tiểu đường…

Mạch máu tử cung nhau :bình thường RI < 0.58 , hai bên

Spiral arteries

Tuần thứ 14- 20 phát triển tốt nhất

Doppler đm xoắn : đođược ?

-syncitiotrophoblast (STB; outside)

-cytotrophoblast (CTB; inside)

Disturbed trophoblast invasion:

-cao huyết áp Thai chậm phát triển -bệnh mạch máu mẹ -bệnh hệ thống

Uterine artery

Uterine artery

arteria uterina: ‘spiral arteries’

notch

Uterine artery RI< 0.58

MCA

Mạch máu não giữa :RI=0.7 * giảm trở kháng (RI <0.7) có hiện tượng <<brain Sparring>>

m nao gi a

MCA RI=0.7

RI ,< 0.7 : anormal

Dây rốn

Cấu trúc nối từ nhau đến thai nhi

Thành lập từ tuần thứ

5 thai kỳ:2đm và 1 tm Mang nguồn nuôi

dưỡng và thải trừ Dài #0.61m khi sinh

Dây rốn bất thường

Knot

braid

Bất thường dây rốn

Umbilical atrery S/D < 3

UA S/D >3 anormal

Chọc dò cuống rốn

Xuất huyết mạch máu

S/D < 3

absent

reversed

RI/ / :tim bơm máu không hiệu quả

Hoặc tim bơm không nỗi

Tim ngừng bơm lượng máu không qua hoặc ít

RI///: tâm thu bơm đều

Tâm trương máu dồn về : ht dội

ngươc

ĐM RỐN

Chương V

Thảo luận giá trị của Doppler trong vỡ ối sớm

Phân biệt giữa nhiễm trùng và không nhiễm trùng ối Thiểu sản phổi

Chương VI

Doppler dm tử cung – đm rốn – tiền sản giật-chậm phát triển thai kỳ / Lupus và hội chứng kháng phospholipid

Chương VIII

Huyết động học của fetal acidemia

Theo dõi bệnh hồng cầu tự miễn( red cell isoimmunize pregnancy )

Chương IX

Liên hệ trở kháng đm tử cung , đm rốn / đường huyết thai phụ.

Bệnh lý thận , mạch máu / tiểu đường

Huyết động học fetal acidemia , bệnh lý cơ tim phì đại

Chương X

Doppler trong song thai

Thay đổi huyết động học trong h/c twin-to-twin transfution

Chương XI

Hồi cứu trường hợp thai chết sau sanh : dấu hiệu Doppler trong tuần hoàn thai và nhao

Chương XII,XIII

Doppler chẩn đoán bất thường của tim và phần ngoài tim

Severe fetal growth retardation, 26 weeks

Chứng chỉ hoàn thiện doppler Sản khoa chứng minh đủ

ki n thức hi u bi t CHỈ ĐỊNH và GIỚI HẠN của ế ể ế

doppler trong 2 trường hợp THAI KỲ CÓ NGUY CƠ CAO và THẤP

-Kết luận

Khảo sát doppler sản khoa :

Đánh giá được tình trạng sớm IUGR

Kết hợp với pp khác doppler u/s sẽ giúp cải thiện thai nhi có nguy cơ trong tử cung

Cám ơn sự chú ý của các bạn

Siêu âm doppler sản- phụ khoa

S n khoa : ả

phân tích , t m soat thai nhi trong tình tr ng thi u oxy ầ ạ ế

Phụ khoa :

B nh ly c p tính PID –thai ngoai t cung ệ ấ ữ

M ch mau u xơ TC ung th n i m c thai tr ng xâm ạ ư ộ ạ ứ

l n ấ

l n ấ

Phân biệt u buồng trứng lành ,ác bu ng tr ng xo n ồ ứ ắ

Bênh sử

Bệnh nhân nữ 43t – rối loạn kinh nguyệt

Siêu âm kiểm tra : u xơ tử cung

Yêu cầu được điều trị thuyên tắc mạch tử cung (uterine artery embolization )

POWER DOPPER 3D

MẠCH MÁU TRONG U

Đông mạch tử cung phân bố quanh u và trong u

Không ghi nhan shunt Nhánh mạch máu

không dị dạng

ĐỘNG MACH TỬ CUNG

PHÂN NHÁNH VÀO U

TỪ GỐC ĐỘNG MẠCH TỬ CUNG

MODE )

(TRANSP.XRAY-ANGIOSONOGRAPHY 3D MODE SURFACE CINE X

 CÂY MẠCH MÁU

3D TRANSMAX XRAY

QUYẾT ĐỊNH KỸ THUẬT

BS PHỤ KHOA (GYNECOLOGIST)

KHÁM CHẬU

SIÊU ÂM :ABS TVS

SOI CTC- SINH THIẾT

BS ĐIỀU TRỊ CAN THIỆP ( RADIOLOGIST ):

*CHỈ DẨN CHI TIẾT

*KHẢO SÁT TIỀN PHẨU

*TIẾN HÀNH KỸ THUẬT

: XÁC ĐỊNH CHẨN ĐOÁN

: ĐÁNH GIÁ THỂ TÍCH KHỐI U

: COLOR FLOW

: POWER DOPPLER- KHỐI U XƠ VÀ PHẦN PHỤ

SAU 2 TUAÀN AUE

UTERINE FIBROID EMBOLIZATION

POLYVINYNL ALCOHOOL

Tuần hoàn nhau mặt thai nhi

Mạch máu rốn : S/D<3 *tăng trở kháng

Mạch máu ngoại biên thai nhi : tăng trở kháng

Mạch máu não giữa :RI=0.7 * giảm trở kháng (RI <0.7) có hiện tượng <<brain Parring>>

MẠCH MÁU TRONG U XƠ ĐÃ THUYÊN TẮC

2 THÁNG SAU AUE

HÌNH ẢNH 3D SAU 2 THÁNG AUEHÌNH THỂ KHỐI V= DxRxC

KHỐI U XƠ THOÁT RA CỔ TỬ CUNG (EXPULING CERVIX)

SIÊU ÂM QUA NGÃ ÂM ĐẠO (EXPULING CERVIX)

EXPELED THROUGH OUT VAGINA

KHỐI U ĐẠI THỂ :D :6cm x 4cm

TUMOR IS EXPULING THROUGH CERVIX

KHỐI U ĐẠI THỂ

HÌNH ẢNH TẾ BÀO CƠ TRƠN XUẤT PHÁT TỪ THÂN TỬ CUNG

TILTE : UTERINE ARTERY EMBOLIZATION

Bs Nguyễn hoài Thu

CO

MEDIC MEDICAL CENTER- VIETNAM

#100cas (2000) 1800cas (2005)

80 CAS kh i u thĩat ố đườ ng âm đạ o

ADVERSE EFFECT

PES ( POST.EMBOLIZATION SYNDROM )

ĐAU-TĂNG NHIỆT ĐỘ-NÔN ÓI…… (NARCOTIC,

( SYNTHETIC NARCOTIC , MORPHIN ) INFECTION :TỪ MÔ CƠ HOẠI TỬ, VIÊM NỘI MẠC PHẢI SỬ DỤNG KS QUA TĨNH MẠCH

UNSUCCESSFUL FIBROID EXPULSION :

* TIỂU PHẨU LẤY U QUA CỔ TỬ CUNG

HYSTERECTOMY :ĐAU , NHIỄM TRÙNG ,

KỸ THUẬT THẤT BẠI

KẾT LUẬN

SIÊU ÂM LÀ KỸ THUẬT CHẨN ĐOÁN TỐI ƯU :

** CHẨN ĐOÁN BỆNH LÝ

** ĐÁNH GIÁ BỆNH LÝ

** ĐÁNH GIÁ DIỄN BIẾN BỆNH LÝ

** ĐÁNH GIÁ ẢNH HƯỞNG KHÔNG THUẬN LỢI

Bs Phan Thanh Hải

Trung tâm Y khoa MEDIC

12.01.2001

Siêu âm 3D khảo sát hệ mạch máu khối u

buồng trứng

Evaluation ofTumor VascularityAngiography

CTMRI

UltrasoundNon-invasiveInexpensieveLess time consuming

The Expansion of Primary Neoplasm

How to diagnose…

Sonographic Differential Diagnosis I

: Malignant vs Benign

 Morphologic Characteristics – Scoring System

- Ovarian Malignancy by morphological characteristics

- More detail morphologic evaluation by 3D multiplanar mode

- Sassone (1991)

: systematic morphologic scoring system

- DePriest (1993), Lerner (1994)

tumor size, cyst wall structure, papillary structures

septal structure, solidity, echogenicity

Scoring Categories

 Physiologic Characteristics

- Kurjak (2000)

- highly sensitive Power Doppler

: angle- & velocity-independent, aliasing free

Sonographic Differential Diagnosis II

: Malignant vs Benign

The combining measurement of vascular impedence and morphologic scoring system in three-dimensional ultrasound thereby improves performance of detection

in ovarian malignancy

Aim

• Period: January ~ November 1999

explorative laparotomy or pelviscopic surgery (6 patients were excluded because their mass were mainly cystic and their vascularity were too low)

• mean age 38.6 with a range between 13 and 79 years

• Voluson 530D (Medison-Kretztechnik),

S-VDW5-8 (volume probe),

• Contrast Agent SHU 508 A

; Doppler siganl was too low to evaluate

Material & Method

Data Transfer & Storage

• Removable hard disk (540Mb, Nomai Inc.)

• Zip disk (100 Mb, Iomega Inc.)

• 3.5” floppy disk (1.44 Mb)

3D Volume data Plain bitmap (TIFF)

DICOM

Differential Diagnosis by Morphology

- Morpholgic Scoring System

Morphologic Characteristics

Papillary projection

WALL THICKNESS SEPTA ECHOGENICITY smooth thin ≤ 3 mm No septa Sonolucent

irregularities ≤ 3 mm thick > 3 mm thin ≤ 3 mm low echogenicity

papillarities > 3 mm not applicable,

mostly solid

thick > 3 mm Low echogenicity with

echogenic core

mixed echogenicity not applicable,

Morphologic Scoring System 2

< 3 mm

-Solid or nonapplicabl e

Papillaritie

s ≥ 3 mm Shadowing Yes No - -

Septa None or thin (< 3 mm)

Thick (≥ 3

or echogenic core

- - Mixed or high

Lerner et al., Am J Obstet Gynecol 1994:170;81-5

Benign < 3 mm Malignant ≥ 3 mm

Dermoid cyst Mucinous cystadenocarcinoma

Wall thickness

Sludge in endometrioma Dermoid cyst

Papillary Projection – Benign

Krukenberg tumor Primary site : stomach

Papillary Projection – Malignant

Malignant teratoma

Papillary Projection – Malignant

Papillary Projection – Malignant

Age : 52 Mucinous cystadenoca of ovary

Benign < 3 mm Malignant Malignant ≥ 3 mm

Pseudocyst Granulosa cell tumor

Septal thickness

High Scoring Benign Masses

3D transparent maximum/minimum mode

→ teeth, bones, calcification area, hair

Extremely variable appearance

Cystic or solid

Dermoid Cysts

Hairball of Dermoid cyst

Dermoid Cysts

Benign solid tumors

Sludge in Endometrioma

Benign solid tumors

Differential Diagnosis by Doppler

- Contrast Agent

Suitable in slow flow

Less noise signal

Benign Malignant

Vessel location Peripheral Central Vessel density Low High

Waveform shape Notch (+) Notch (-)

Doppler Characteristics

Single vessel arrangement

Straight, regularly branched

Asymmetry grading

– G0 : no asymmetry

– G1 : slight asymmetry

– G2 : marked asymmetry

Vessel distribution grading

– G0 : visible flow in the capsular zone

– G1 : vascularization in a homogenous fashion

– G2 : focal increase in vascularization

– G3 : intense focal increase in vascularization

Grading Scale System

Levovist ®

- SHU 580A (Schering AG, Germany)

Suspension of monosaccharide (galactose) particle

- mean diameter : 2 µm

Intravascular

microbubble contrast

Contrast Agent

Age : 19

PI = 0.84

RI = 0.55 Histology : Fibroma Levovist ® dosage : 2.5 gm IVS (300mg/ml)

Pre-enhance

Post-enhance

Contrast Agent

Age : 27

Jan 1998 - immature teratoma was confirmed by histology

Dec 1999 - CA-125 = 135 U/mL; RI = 0.8; A/B ratio = 3.48

Recurrent Immature Teratoma - Malignant

Age : 38

CA-125 : 200 U/mL

RI = 0.41

Tumor size = 6.7 cm

Stalk vessel diameter = 5 mm

Non-hodgkin’s Lymphoma - Malignant

D1=67.57 mm D2=64.98 mm

• Total 56 patients; 35 malignant ovarian tumors

21 benign ovarian tumors

1 The malignant ovarian tumors can be differentiated from benign ones using three-dimensional ultrasonography

2 Morphologic characteristics

:Irregular wall, Thick septa, Papillary projection,

Large size, High echogenicity, Solidity

3 Physiologic characteristics

:Low vascular impedence, Chaotic vascular arborization

Conclusions

Ectopic pregnancy