TÓM TẮT LUẬN VĂN THẠC SĨ BIỆN PHÁP QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG DẠY HỌC BỘ MÔN NGỮ VĂN Ở CÁC TRƯỜNG TRUNG HỌC PHỔ THÔNG TỈNH BẮC NINH

Đổi mới công tác kiểm tra, đánh giá trong giáo dục và đào tạo đòi hỏi phải quản lý hoạt động dạy họcnói chung và dạy học môn Ngữ văn nói riêng, vốn là môn học cơ bản trong việc lĩnh hội

BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO TRƯỜNG ĐẠI HỌC SƯ PHẠM HÀ NỘI

BIỆN PHÁP QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG DẠY HỌC

BỘ MÔN NGỮ VĂN Ở CÁC TRƯỜNG TRUNG HỌC PHỔ THÔNG TỈNH BẮC NINH

TÓM TẮT LUẬN VĂN THẠC SĨ QUẢN LÝ GIÁO DỤC

Mã số: 60 - 14 - 01 - 14

HÀ NỘI - 2012

MỞ ĐẦU

I Lý do chọn đề tài:

1 Cơ sở lý luận của đề tài:

Bước sang thế kỉ XXI với sự bùng nổ tri thức khoa học và công nghệ, kinh tế thế giới phát triển theo xuhướng quốc tế hoá, toàn cầu hoá Các nước trên thế giới đều nhận thức rõ vai trò to lớn của Giáo dục và Đào tạođối với sự phát triển của Kinh tế - Xã hội của quốc gia mình Đó là những thách thức lớn và cũng là thời cơkhông nhỏ đối với mỗi quốc gia, dân tộc: Hoặc là yếu kém, tụt hậu hoặc vươn lên hội nhập với các nước trongkhu vực và thế giới Nền kinh tế thế giới tiến tới một nền kinh tế tri thức

Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ IX Đảng cộng sản Việt Nam lại khẳng định rõ: “ Phát triển Giáo dục

và Đào tạo là một trong những động lực quan trọng thúc đẩy sự nghiệp công nghiệp hoá, hiện đại hoá, là điều kiện phát huy nguồn lực con người - yếu tố cơ bản để phát triển xã hội, tăng trưởng kinh tế nhanh chóng và bền vững” Đại hội chủ trương “Tiếp tục nâng cao chất lượng toàn diện đổi mới nội dung, phương pháp dạy và học,

hệ thống quản lý giáo dục Thực hiện chuẩn hoá, hiện đại hoá, xã hội hoá giáo dục” [21](Văn kiện Đại hội đại

biểu toàn quốc lần thứ IX Đảng cộng sản Việt Nam)

Đổi mới công tác kiểm tra, đánh giá trong giáo dục và đào tạo đòi hỏi phải quản lý hoạt động dạy họcnói chung và dạy học môn Ngữ văn nói riêng, vốn là môn học cơ bản trong việc lĩnh hội tri thức của người họcsinh và là môn tham gia hầu hết các kỳ thi Nội dung, hình thức kiểm tra, thi cử hiện nay đang là một khó khăn,thách thức cho việc đổi mới phương pháp dạy học Quá trình đổi mới phương pháp dạy học không loại bỏ cáchình thức kiểm tra, thi cử truyền thống, song cần phải đòi hỏi đổi mới theo hướng phát huy trí thông minh sángtạo của học sinh, khuyến khích học sinh vận dụng linh hoạt các đơn vị kiến thức, kỹ năng đã học vận dụng vàocác tình huống thực tế, giúp học sinh bộc lộ thái độ, cảm xúc trước những vấn đề đặt ra của đời sống cá nhân, giađình và cộng đồng Việc đổi mới phương pháp dạy học là trách nhiệm trước mắt và lâu dài đối với hoạt động dạyhọc Chỉ có biện pháp quản lý hoạt động dạy học mới giúp cho hoạt động giáo dục đạt được kết quả như mongđợi và qua đó ngày càng có đội ngũ nhà giáo có chất lượng chuyên môn tốt để quyết định chất lượng GD&ĐT,đáp ứng yêu cầu của sự nghiệp công nghiệp hoá, hiện đại hoá đất nước

2 Cơ sở thực tiễn:

Bắc Ninh là một tỉnh có lợi thế về vị trí địa lý, hệ thống giao thông phát triển và rất thuận lợi; có truyềnthống văn hiến, văn hoá, khoa bảng và cách mạng lâu đời

Trong mười lăm năm qua (từ khi tái lập tỉnh 1997 tới nay) ngành Giáo dục và Đào tạo Bắc Ninh đã đạt

được những thành tựu nổi bật, đặc biệt là giáo dục phổ thông, Bắc Ninh hoàn thành phổ cập giáo dục Tiểu học

đúng độ tuổi vào năm 1999 (một trong ba đơn vị đầu tiên của cả nước) và hoàn thành phổ cập giáo dục THCS năm 2002 (một trong 10 đơn vị hoàn thành sớm nhất toàn quốc), 100% đơn vị xã, phường, thị trấn hoàn thành

vững chắc phổ cập giáo dục Tiểu học và phổ cập giáo dục trung học cơ sở, đơn vị đầu tiên trong toàn quốc hoànthành phổ cập Mầm non (2012) Đây là những thành quả và cũng là những mục tiêu mà nhiều tỉnh chưa làmđược và chưa dám đặt ra Tuy nhiên, để đạt được những mục tiêu này cần phải có sự nỗ lực và phấn đấu rất lớn

(toàn diện) của nhân dân Bắc Ninh và Ngành Giáo dục và Đào tạo tỉnh nhà Đặc biệt là trong việc quản lý dạy

học của Sở Giáo dục và Đào tạo đối với các trường THPT qua hệ thống các môn học, trong đó có môn Ngữ văn

1

Bởi lẽ, trong hệ thống Giáo dục quốc dân, Giáo dục THPT là bậc học phổ thông cao nhất, là cơ sở để tạo đà pháttriển về nguồn lực lao động và đào tạo cán bộ Khoa học kỹ thuật Giáo dục THPT có vai trò đặc biệt quan trọngtrong việc phát triển nhân cách của mỗi con người Tuy nhiên, vẫn còn tồn tại những nhược điểm cần khắcphục Đó là:

- Tình trạng dạy học theo lối thuyết giảng làm cho học sinh bị nhồi nhét, thụ động, học tập dập khuôn,máy móc theo hệ thống kiến thức, thiếu tư duy sáng tạo từ phía học trò

- Học thêm tràn lan, không có thời gian tự học ở nhà

- Thời gian phân phối chương trình do Bộ Giáo dục và Đào tạo ban hành chỉ dành cho việc thực hiện cácphân môn: Làm văn, Tiếng Việt, Ngữ văn,…cho các bài học, tiết học không có nhiều thời gian dành cho giáoviên trao đổi, làm việc với học sinh về phương pháp dạy học

- Công tác kiểm tra, đánh giá, thi cử còn chậm đổi mới, chưa đáp ứng được các yêu cầu đổi mới phươngpháp dạy học theo hướng tích cực: Phát huy tính tích cực, chủ động, sáng tạo của học sinh

Để chất lượng giáo dục THPT đạt hiệu quả cao thì việc tìm các biện pháp quản lý hoạt động dạy họctrong đó có hoạt động dạy môn Ngữ văn là một vấn đề cần thiết mang tính thời sự

Với những lý do trên, chúng tôi lựa chọn đề tài nghiên cứu “ Biện pháp Quản lý dạy học bộ môn Ngữ

văn ở các trường THPT tỉnh Bắc Ninh”.

2 Mục đích nghiên cứu:

Đề xuất các biện pháp quản lý hoạt động dạy học môn Ngữ văn trong trường THPT tỉnh Bắc Ninhnhằm nâng cao chất lượng dạy học ở bộ môn học

3 Khách thể và đối tượng nghiên cứu:

3.1 Khách thể nghiên cứu:Quá trình quản lý dạy học bộ môn ở các trường THPT.

3.2 Đối tượng nghiên cứu: Biện pháp quản lý hoạt động dạy học môn Ngữ văn ở các trường THPT tỉnh

Bắc Ninh

4 Giả thuyết khoa học:

Quản lý dạy học môn Ngữ văn ở trường THPT tỉnh Bắc Ninh đã được quan tâm, chỉ đạo sát sao và cóhiệu quả Tuy nhiên, do nhiều lý do khác nhau nên còn bộc lộ những bất cập, những hạn chế cần được tháo gỡ.Nếu đề xuất và thực thi đồng bộ các biện pháp về tổ chức dạy học, đổi mới phương pháp và kiểm tra một cáchkhoa học, hiệu quả thì quản lý dạy học môn Ngữ văn ở các trường THPT tỉnh Bắc Ninh sẽ đi vào nền nếp vàchất lượng dạy học môn học này sẽ được nâng cao, đáp ứng được yêu cầu đổi mới giáo dục phổ thông trong nềnkinh tế trí thức hiện nay

5 Nhiệm vụ nghiên cứu:

5.1 Nghiên cứu cơ sở lý luận về quản lý dạy học bộ môn trong trường THPT.

5.2 Nghiên cứu thực trạng quản lý hoạt động dạy học môn Ngữ văn ở các trường THPT tỉnh Bắc Ninh 5.3 Đề xuất một số biện pháp quản lý hoạt động dạy học môn Ngữ văn đối với trường THPT tỉnh Bắc Ninh.

6 Phương pháp nghiên cứu:

+ Phương pháp hệ thống hóa lý thuyết:

+ Phương pháp phân tích và tổng hợp lý luận:

6.2 Nhóm các phương pháp nghiên cứu thực tiễn.

6.2.1 Phương pháp điều tra bằng phiếu hỏi: Dành cho Giáo viên dạy Ngữ văn các trường THPT; Hiệutrưởng các trường THPT

6.2.2 Phương pháp tổng kết kinh nghiệm quản lý giáo dục:

6.2.3 Phương pháp kiểm tra đánh giá sản phẩm hoạt động của giáo viên

6.3 Nhóm phương pháp bổ trợ:.

6.3.1 Phương pháp phỏng vấn:

6.3.2 Phương pháp chuyên gia:

6.3.3 Phương pháp xử lý số liệu:

7 Giới hạn, phạm vi nghiên cứu:

Với điều kiện thời gian và khả năng có hạn tác giả giới hạn chỉ nghiên cứu về thực trạng quản lý hoạtđộng dạy học môn Ngữ văn ở các trường THPT tỉnh Bắc Ninh, bao gồm:

7.1 Giới hạn nội dung: Biện pháp quản lý hoạt động dạy học bộ môn Ngữ văn ở các trường THPT.

7.2 Giới hạn thời gian: Khảo sát công tác quản lý chuyên môn ở trường THPT.

7.3 Giới hạn không gian: Khảo sát các trường THPT của tỉnh Bắc Ninh.

8 Cấu trúc của luận văn:

Ngoài phần Mở đầu, Kết luận và khuyến nghị, Tài liệu tham khảo và Phụ lục, luận văn được trình bàytrong 3 chương

Chương 1: Cơ sở lý luận về quản lý hoạt động dạy học môn Ngữ văn ở các trường THPT.

Chương 2: Thực trạng quản lý dạy học môn Ngữ văn ở các trường THPT tỉnh Bắc Ninh.

Chương 3: Biện pháp quản lý hoạt động dạy môn Ngữ văn ở các trường THPT tỉnh Bắc Ninh.

Chương 1

CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG DẠY HỌC

BỘ MÔN NGỮ VĂN Ở CÁC TRƯỜNG THPT 1.1 Lịch sử nghiên cứu vấn đề.

1.1.1 Các nghiên cứu trong nước:

Đảng và Nhà nước ta luôn coi giáo dục là " Quốc sách hàng đầu", điều này đã được cụ thể hóa trong chiến lược phát triển giáo dục 2011-2020, dự thảo ngày 16 tháng 9 năm 2010 " Phát triển giáo dục là quốc sách

hàng đầu nhằm nâng cao dân trí, đào tạo nhân lực và bồi dưỡng nhân tài"[4;121]

Ở Việt Nam các công trình nghiên cứu về Quản lý giáo dục ra đời chủ yếu sau cách mạng tháng Tám

năm 1945 Tiêu biểu là các công trình: Phạm Minh Hạc với Một số vấn đề về quản lý giáo dục và khoa học giáo

dục, NXB Giáo dục, Hà Nội, 1986; Nguyễn Ngọc Quang, Những khái niệm cơ bản về lý luận quản lý giáo dục

(Trường CBQL Trung ương I, Hà Nội, 1989); tác giả Đặng Quốc Bảo, Đặng Quốc Chí, Nguyễn Thị Mỹ Lộc,

3

Cơ sở khoa học quản lý, Tài liệu giảng dạy cao học QLGD, Khoa sư phạm, ĐH Quốc gia Hà Nội, 2004, [8;9;13;1;2;3]

Nhiều công trình nghiên cứu về quản lý nhà trường nói chung và quản lý hoạt động dạy học nói riêng.Như các tác giả: Nguyễn Ngọc Quang, Phạm Viết Vượng, Nguyễn Văn Lê, Hà Sỹ Hồ, Lê Tuấn,… Tác giả Hà

Sỹ Hồ và Lê Tuấn cho rằng: “ Trong việc thực hiện mục tiêu đào tạo, việc quản lý dạy học là nhiệm vụ trung

tâm của nhà trường”[11].

Các công trình nghiên cứu khoa học trên với tầm vóc quy mô về giá trị lý luận và thực tiễn đã được ứngdụng rộng rãi và mang lại những hiệu quả nhất định trong quản lý giáo dục, quản lý nhà trường, quản lý dạy học

bộ môn Song phần lớn các công trình khoa học đó chủ yếu đi sâu nghiên cứu lý luận có tính chất tổng quan vềquản lý giáo dục, quản lý nhà trường, còn về các biện pháp cụ thể quản lý hoạt động dạy học các bộ môn khoahọc cơ bản, trong đó có bộ môn Ngữ văn chưa được đề cập nhiều Vì vậy, nghiên cứu một cách khoa học, hệthống nhu cầu bức xúc của các nhà trường THPT là đổi mới nội dung, phương pháp dạy học và quản lýGD&ĐT ở các cơ sở trường học đối với bộ môn Ngữ văn cũng như tất cả các bộ môn khoa học cơ bản khác làmột yêu cầu hết sức cần thiết

1.1.2 Những nghiên cứu ngoài nước:

* Quản lý giáo dục ở Liên Xô.

* Quản lý giáo dục ở Anh.

* Quản lý giáo dục ở Trung Quốc.

1.2 Các khái niệm cơ bản của đề tài:

1.2.1 Khoa học quản lý:

Khoa học quản lý là một lĩnh vực hoạt động của trí tuệ và thực tiễn phức tạp nhất của con người, nhằmđiều khiển lao động thúc đẩy xã hội phát triển trên tất cả các lĩnh vực của đời sống xã hội

1.2.2 Khái niệm quản lý:

Quản lý là tác động, chỉ huy, điều khiển, hướng dẫn các quá trình xã hội và hành vi hoạt động của conngười nhằm đạt tới mục tiêu đề ra Sự tác động của quản lý bằng cách nào đó để người bị quản lý luôn tự giác,phấn khởi đem hết năng lực, trí tuệ để sáng tạo ra lợi ích cho bản thân, cho tổ chức và cho toàn xã hội

Theo Fredrich Wiliam Taglo (1856-1915) người Mỹ: “ Quản lý là nghệ thuật biết rõ ràng chính xác cái

gì cần làm và làm cái đó thế nào bằng phương pháp tốt nhất và rẻ tiền nhất”[5;92].

- Theo tác giả Nguyễn Văn Lê - Học viện chính trị Quốc gia quan niệm: “ Quản lý một số cơ sở sản xuất

kinh doanh với tư cách là một hệ thống xã hội là khoa học và nghệ thuật tác động vào từng thành tố của hệ thống bằng những phương pháp thích hợp, nhằm đạt các mục tiêu đề ra cho hệ thống và từng thành tố của hệ”[11].

Sơ đồ 1.2.2: Mối quan hệ giữa khách thể và chủ thể trong quản lý.

1.2.3 Bản chất và các chức năng của quản lý:

* Bản chất của quản lý là phối hợp các hoạt động tích cực của con người thông qua việc thực hiện cácchức năng của quản lý

* Chức năng của quản lý:

Khách thể

- Chức năng chỉ

o

- Chức năng kiểm tra

Sơ đồ: Mối quan hệ của quá trình kiểm tra, đánh giá, tự điều chỉnh.

Hành động xử lýChưa đạt

Có đạt

Không

Đạt

Sơ đồ 1.2.4 :Các chức năng và thông tin trong quản lý :

1 3 Vị trí, vai trò của môn Ngữ văn trong chương trình THPT.

- Ngữ văn và đặc điểm của môn học này trong trường phổ thông

Theo “ Từ điển Tiếng Việt thông dụng”[18]: "Ngữ văn là môn khoa học nghệ thuật được xây dựng bằng

hình tượng, ngôn từ và trí tưởng tượng của bạn đọc Giúp học sinh thấy được cái hay, cái đẹp, cái chân, thiện,

mĩ và biết được những cái xấu, cái ác của cuộc sống Hình thành những phẩm chất nhân văn ở con người".

- Vai trò, vị trí của môn Ngữ văn trong chương trình THPT:

Ngữ văn là một bộ môn có vị trí quan trọng trong chương trình Giáo dục nói chung và trong trườngTHPT nói riêng, đó là một trong hai môn chính phải thi tốt nghiệp và tính điểm hệ số nhân đôi đối với các khốihọc ban cơ bản Chính vì vậy nó có vai trò quan trọng quyết định tới kết quả của học sinh Ngữ văn là môn họccông cụ khoa học, nghệ thuật Môn học được xây dựng bằng trí tưởng tượng phong phú, những hình tượng nghệthuật đặc sắc, ngôn từ giàu hình ảnh, cảm xúc Ngữ văn là môn học có tính nhân văn, nhân ái, cung cấp chongười học những kiến thức về văn học, lịch sử và kiến thức của xã hội và kỹ năng làm văn cùng với những kỹnăng giao tiếp, ứng xử trong cuộc sống, là hạt nhân cho các môn học khác trong nhà trường phổ thông Vì vậy,Ngữ văn là một thành phần không thể thiếu của nền văn hóa phổ thông trong thời kỳ đổi mới

Môn Ngữ văn không chỉ cung cấp kiến thức khoa học thuần túy như những môn học khác mà còn gópphần định hướng, hình thành nhân cách cho học sinh Học Văn giúp học sinh biết yêu cái đẹp, mến cái tốt, ghétcái xấu, cái ác Giúp người học hiểu và thêm trân trọng những giá trị của cuộc đời ban tặng cho con người Môn

Ngữ văn đã “ đánh thức tiềm lực” còn đang ngủ yên, đang lạc lối của học trò trong thời kỳ đổi mới của đất nước.

1.4 Quản lý dạy học bộ môn và quản lý dạy học bộ môn Ngữ văn trường THPT.

7

Thông tinLập kế hoạch

Chỉ đạo

1.4.1 Mục tiêu, nội dung quản lý dạy học bộ môn ở trường THPT.

Mục tiêu chung:

Xuất phát từ mục tiêu Giáo dục và Đào tạo “ Đào tạo con người Việt Nam phát triển toàn diện, có đạo

đức, tri thức, sức khỏe, thẩm mỹ và nghề nghiệp, trung thành với lý tưởng độc lập và Chủ nghĩa xã hội; hình thành và bồi dưỡng nhân cách, phẩm chất và năng lực của công dân, đáp ứng yêu cầu xây dựng và bảo vệ Tổ quốc” (Điều 2 – Luật Giáo dục)[22;125] Xuất phát từ mục tiêu của nhà trường Việt Nam, từ đặc điểm và vị trí

môn Ngữ văn, việc dạy học Ngữ văn có những mục đích sau:

+ Truyền thụ tri thức, kỹ năng, năng lực thẩm thấu văn học và áp dụng vào thực tiễn cuộc đời

+ Phát triển năng lực trí tuệ của thế hệ trẻ Việt Nam

+ Giáo dục tư tưởng, chính trị, đạo đức và thẩm mỹ của con người trong công cuộc Hiện đại hóa, Côngnghiệp hóa đất nước

1.4.2 Mục tiêu, nội dung quản lý dạy học môn Ngữ văn trong nhà trường THPT:

Mục tiêu:

Nhiệm vụ của giáo viên là giảng dạy, truyền thụ kiến thức cho học sinh Thông qua đó giáo dục đạo đức,hình thành nhân cách cho các em thì nhiệm vụ của Hiệu trưởng và Ban giám hiệu là quản lý đội ngũ giáo viên đểtạo điều kiện giúp cho giáo viên hoàn thành tốt nhiệm vụ giảng dạy của mình Có thể nêu lên một số biện phápquản lý để nâng cao chất lượng giảng dạy của đội ngũ giáo viên:

Nội qung quản lý dạy học môn Ngữ văn:

- Phân công công tác giảng dạy của giáo viên:

- Hướng dẫn giáo viên Kế hoạch giảng dạy :

- Quản lý giáo viên thực hiện chương trình dạy học:

- Quản lý giáo viên soạn bài và chuẩn bị giờ lên lớp:

- Quản lý giờ lên lớp của giáo viên:

- Xây dựng tiêu chuẩn xếp loại giờ lên lớp và phương pháp đánh giá chất lượng giảng dạy của giáo viên:

- Quản lý việc giáo viên kiểm tra, đánh giá kết quả học tập của học sinh:

- Biện pháp tổ chức thi đua, khen thưởng:

1.4.3 Quản lý hoạt động dạy học của giáo viên bộ môn Ngữ văn ở trường THPT

* Lập kế hoạch dạy học và hướng dẫn dạy tự học của giáo viên:

* Lãnh đạo tổ chức thực hiện Kế hoạch:

* Kiểm tra:

1.5 Các yếu tố ảnh hưởng đến dạy học Ngữ văn ở trường THPT

1.5.1 Chuẩn kỹ năng kiến thức:

1.5.2 Chuẩn kỹ năng, kiến thức môn Ngữ văn THPT:

Ở nước ta hiện nay, nội dung dạy học môn Ngữ văn ở các trường THPT đã được thực hiện thống nhất.Tài liệu dạy học môn học này được thực hiện theo chương trình khung phân phối chương trình do Bộ Giáo dục

và Đào tạo ban hành Tài liệu môn Ngữ văn do hai nhóm tác giả biên soạn:

Tài liệu Cơ bản: Do Phan Trọng Luận (Tổng chủ biên); Trần Đăng Suyền (Chủ biên phần Văn), BùiMinh Toán (Chủ biên phần Tiếng Việt), Lê A (Chủ biên phần Làm văn), Lê Nguyễn Cẩn, Đặng Anh Đào,Nguyễn Thị Ngân Hoa, Nguyễn Thái Hòa, Đỗ Kim Hồi, Nguyễn Xuân Nam, Đoàn Đức Phương, Nguyễn

Phượng, Vũ Dương Quỹ [14;15;16].

Tài liệu Nâng cao: Do Trần Đình Sử (Tổng chủ biên); Hồng Dân, Nguyễn Đăng Mạnh, Đỗ Ngọc Thống(đồng chủ biên); Lê Huy Bắc, Nguyễn Thị Bình, Hoàng Dũng, Hà Thị Hòa, Lê Quang Hưng, Nguyễn Văn Long

[19;20;21].

1.5.3 Về đội ngũ giáo viên:

Có thể nói trong trường THPT và các cơ sở giáo dục khác trong hệ thống giáo dục quốc dân, đội ngũgiáo viên là lực lượng chủ lực, nòng cốt để cụ thể hóa mục tiêu đặt ra Có người quản lý giỏi, bản kế hoạch tốt

mà người thực hiện là giáo viên lại không cập trình độ chuyên môn, nghiệp vụ, thiếu phẩm chất đạo đức thì hiệuquả giáo dục không cao, mục tiêu giáo dục không được hoàn thành

1.5.4 Học sinh

Học tập là hoạt động nhận thức, chỉ khi có nhu cầu hiểu biết học sinh mới tích cực học tập Nhu cầu hiểubiết đó chính là động cơ nhận thức mà hoạt động học tập phải tạo ra cho học sinh Do công tác tuyển sinh đầuvào của học sinh THPT Bắc Ninh căn cứ vào yêu cầu thực tế của từng khu vực nên trình độ nhận thức của họcsinh giữa thành phố, thị xã và vùng nông thôn có sự vênh lệch khá cao và không đồng đều Bởi vậy, để hoạtđộng học tập của học sinh đạt kết quả cao thì cần làm tốt những nội dung sau

- Giáo dục học sinh có động cơ, tinh thần học tập đúng đắn

- Phát huy tính tích cực, chủ động, sáng tạo của học sinh trong hoạt động giáo dục

- Hình thành nền nếp, kỷ cương học tập cho học sinh

- Nâng cao chất lượng học tập cho mỗi học sinh cũng như tập thể học sinh trong toàn trường

Học sinh vừa là đối tượng vừa là chủ thể trong hoạt động dạy học, vì vậy quản lý hoạt động học của họcsinh là khâu vô cùng quan trọng nhằm nâng cao chất lượng dạy học trong nhà trường

1.5.5 Đặc điểm học sinh THPT

1.5.6 Hoạt động tổ chức quản lý của nhà trường đối với môn Ngữ văn Cùng với các bộ môn học kháctrong nhà trường THPT, bộ môn Ngữ văn cũng được đặc biệt quan tâm, nhất là công tác tổ chức quản lý hoạtđộng dạy của giáo viên và hoạt động học của học sinh

KẾT LUẬN CHƯƠNG 1

Quản lý hoạt động dạy học là quản lý nội dung chương trình theo mục tiêu của nhà trường, quản lý quátrình truyền thụ kiến thức của giáo viên, quản lý việc thực hiện chương trình dạy học và quản lý lĩnh hội tri thứccủa học sinh

9

Để hoạt động giáo dục của nhà trường đạt hiệu quả cao, bộ máy quản lý của các cơ sở giáo dục phảiquản lý các điều kiện hoạt động dạy học của giáo viên trong trường trên các mặt sau:

- Quản lý chặt chẽ, thường xuyên và có Kế hoạch công tác giảng dạy của toàn bộ giáo viên trong nhàtrường

- Quản lý Kế hoạch bồi dưỡng năng lực chuyên môn nghiệp vụ, tự học nâng cao trình độ của đội ngũgiáo viên, phát huy cao độ năng lực của người dạy trong quá trình hoạt động giáo dục

- Quản lý đề tài nghiên cứu khoa học, những sáng kiến, kinh nghiệm mang tính khả thi, nhằm nâng caohoạt động dạy học

- Quản lý kế hoạch nghiên cứu, chỉ đạo hoạt động dạy học, có những chính sách khuyến khích động viêncán bộ, giáo viên hoàn thành tốt nhiệm vụ

Do tầm quan trọng của chức năng dạy học, kiểm tra, đánh giá mà việc quản lý hoạt động dạy học mônNgữ văn mang một ý nghĩa to lớn

Tuy nhiên, các vấn đề được trình bày ở chương 1 chỉ là những cơ sở lý luận Để có các biện pháp quản

lý hoạt động dạy học môn Ngữ văn ở trường THPT có tính khả thi thì cần phải nghiên cứu thực trạng giáo dục,đặc biệt là thực trạng quản lý hoạt động dạy học môn Ngữ văn trong thời điểm hiện tại

CHƯƠNG 2 THỰC TRẠNG QUẢN LÝ DẠY HỌC

BỘ MÔN NGỮ VĂN TRONG TRƯỜNG THPT TỈNH BẮC NINH

2.1 Một số đặc điểm địa lý, dân cư, kinh tế - xã hội tỉnh Bắc Ninh.

Điều kiện tự nhiên thuận lợi, đất đai phì nhiêu mầu mỡ, từ xa xưa cư dân của vùng đất Bắc Ninh – KinhBắc đã có một nền sản xuất nông nghiệp rất phát triển, đặc biệt là nghề trồng lúa nước Trong thời kỳ Phongkiến, mảnh đất Bắc Ninh là vựa lúa của vùng đồng bằng châu thổ Sông Hồng Chính trên cơ sở nền sản xuấtnông nghiệp ổn định và phát triển đã tạo điều kiện kinh tế thủ công nghiệp và thương nghiệp hưng thịnh

Bắc Ninh còn là cái nôi của Phật giáo, Nho giáo, mảnh đất của những huyền thoại, chùa chiền, củanhững lễ hội và sinh hoạt văn hóa dân gian: Luy Lâu, Kiến Sơ, Cổ Pháp, Phật Tích,…Bắc Ninh, nơi khởi nguồncủa nhiều làng tranh dân gian làm nức lòng người không chỉ trong nước mà còn dành nhiều tình cảm của bạn bèquốc tế: Tranh Đông Hồ, Giấy Dó Phong Khê,…làng hát ca trù, làng rối nước, …và là quê hương của 49 làngquan họ cổ, đây cũng là mảnh đất đầu tiên trong cả nước tiếp nhận Hán tự và tư tưởng Nho giáo Phải chăng đây

là những điều kiện để việc học hành, thi cử ở Bắc Ninh thêm thuận lợi? Nói như nhà sử học Phan Huy Chú thì “

Mạch đất tốt tụ vào đấy nên càng nhiều chỗ có dấu tích đẹp; tinh hoa hợp vào đấy, nên sinh ra nhiều danh thần.

Vì là hồn khí trọng ở phương Bắc phát ra nên khác với mọi nơi” Vì vậy, người bao đời nay truyền tụng và ca

ngợi là quê hương của “ Một giỏ sinh đồ, một bồ ông cố, một đống trạng nguyên, một thuyền bảng nhãn”[7 ;19].

2.2 Khái quát hệ thống giáo dục và đào tạo tỉnh Bắc Ninh:

Cùng với sự phát triển mạnh mẽ của kinh tế - xã hội, cơ sở vật chất các trường THPT trên địa bàn tỉnhnhà cũng từng bước được Nhà nước và nhân dân chăm lo xây dựng Hệ thống các trường THPT cũng được kiên

cố hóa hai, ba thậm chí 5 tầng Đến nay đa phần các trường THPT đã trang bị được các phòng bộ môn: Toán,Vật lý, Hóa học,…và thư viện điện tử

Trình độ chuyên môn nghiệp vụ của đội ngũ giáo viên không ngừng được nâng lên trong các cấp học:

Từ Mầm non, Tiểu học, Trung học cơ sở và Trung học phổ thông Đội ngũ giáo viên các cấp học gần như đã đạtchuẩn và được đào tạo chính quy theo quy chuẩn của Bộ Giáo dục và Đào tạo, không còn tình trạng giáo viên

phải dạy “ chéo ban” như những năm học trước đó Trong hệ thống các trường THPT Bắc Ninh, các trường

THPT lớn như: Hàn Thuyên, Lý Thái Tổ, Yên Phong 1, Thuận Thành 1, Quế Võ 1, Lương Tài 1, Tiên Du 1,Nguyễn Đăng Đạo và Gia Bình 1 đã có tỷ lệ giáo viên khá cao phấn đấu vượt trên chuẩn mà Bộ Giáo dục và Đàotạo quy định Năm học 2011-2012 đã có trường có 15 thạc sỹ và 20 người đang theo học Thạc sỹ

Chất lượng đào tạo đội ngũ giáo viên ngày càng được nâng cao Kết quả thi tốt nghiệp THPT những nămgần đây Bắc Ninh đều đạt trên 99% Bắc Ninh vẫn duy trì và giữ vững tốp những tỉnh dẫn đầu toàn quốc về tỷ lệhọc sinh THPT thi đỗ vào các trường Đại học, Cao đẳng trong cả nước: Năm 2009 đứng thứ 6, năm 2010 đứngthứ 9, năm 2011 đứng thứ 8 và năm 2012 đứng ở vị trí 11 Các kỳ thi Học sinh giỏi Quốc gia đạt kết quả khá cao

và giữ vững ổn định, ngày càng khẳng định chất lượng mũi nhọn trong khu vực và trên toàn quốc Nhiều họcsinh được chọn lựa tham gia thi vòng hai chọn đội tuyển thi Quốc tế, có học sinh đạt huy chương bạc Hoá họcQuốc tế năm 2000, có học sinh lọt vào đội tuyển thi vật lý Châu Á – Thái Bình Dương

Bảng 2.2: Thực trạng chất lượng đội ngũ giáo viên môn Ngữ văn ở 20 trường THPT công lập tỉnh

Bắc Ninh ( Số liệu 2102):

GV Sốlớp

ĐH Th.S Tiến

sĩGiỏi Khá TB Yếu Tập sự