skkn Vận dụng phương pháp thảo luận trong dạy học Địa lí 7 ở trường THCS Lương Tâm

Chương trình, nội dung sách giáo khoa mới nhằmtăng cường tính thực tiễn, kĩ năng thực hành, coi trọng các kiến thức khoa học xã hội và nhânvăn, tiếp thu những thành tựu khoa học và công

1 Lí do chọn đề tài

Dạy và học trong từng thời kì đều có mục tiêu riêng của nó Trong thời đại ngày nayvới nhịp sống càng phát triển, con người càng tiến bộ, nhu cầu về kiến thức rất cao, vì thế màviệc dạy và học cũng thay đổi cho phù hợp

Dạy và học theo định hướng đổi mới đòi hỏi người học nhiều ở sự tư duy, năng động,sáng tạo, đặc biệt là chú trọng việc tự học Từ đó, áp dụng phương pháp giáo dục hiện đại làcần thiết đối với mọi cấp học theo tinh thần nghị quyết Trung ương 4 khóa VII (1/1993) có

đề cập đến vấn đề “Áp dụng những phương pháp giáo dục hiện đại để bồi dưỡng cho họcsinh năng lực tư duy năng động, sáng tạo giải quyết vấn đề”

Từ khi chương trình giáo dục đổi mới thì phương pháp giáo dục cũng có nhiều đổimới trên cơ sở kế thừa và phát huy cái cũ Chương trình, nội dung sách giáo khoa mới nhằmtăng cường tính thực tiễn, kĩ năng thực hành, coi trọng các kiến thức khoa học xã hội và nhânvăn, tiếp thu những thành tựu khoa học và công nghệ hiện đại nhằm phát triển toàn diện nhâncách học sinh, nâng cao chất lượng dạy học và giáo dục thế hệ trẻ, đáp ứng yêu cầu phát triểnnguồn nhân lực phục vụ sự nghiệp công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước

Xuất phát từ thực trạng Địa lí trong nhà trường đối với nhiệm vụ dạy học và việc vậndụng phương pháp dạy học nâng cao chất lượng giáo dục cùng với xu hướng đổi mới tronggiảng dạy ngày nay, cần người học phải biết tích cực, năng động, sáng tạo, để làm được điều

đó thì người dạy phải có những phương pháp phù hợp

Một trong những nhiệm vụ quan trọng của giáo viên Địa lí THCS là không ngừng cảitiến, đổi mới phương pháp giáo dục nói chung và phương pháp dạy học nói riêng nhằm nângcao hiệu quả giáo dục và chất lượng giảng dạy của mình Dạy học, như đã biết vừa là khoahọc, vừa là nghệ thuật nhưng nghệ thuật cũng là sự thăng hoa trên cơ sở của một trình độchuyên môn giỏi, trình độ tay nghề, nghiệp vụ vững vàng Đó là kết quả của một quá trìnhlâu dài tổng kết kinh nghiệm, nghiên cứu sáng tạo, đổi mới và thực nghiệm những đổi mớicủa cá nhân và đồng nghiệp

Phương pháp dạy học có rất nhiều, đáng chú ý là nhóm phương pháp dạy học pháthuy tính tích cực Trên thực tế, đâu phải người dạy nào cũng vận dụng hết được những ưuđiểm của những phương pháp mới trong lúc truyền đạt kiến thức đến người học Cụ thể làvẫn còn nhiều HS thụ động, nhút nhát nên kiến thức tiếp thu được còn ít

Vậy mỗi GV cần sử dụng phương pháp nào để phù hợp vào điều kiện và hoàn cảnh đểgiờ học Địa lí đạt hiệu qủa và chất lượng? Trong lúc dạy học vận dụng phương pháp mới, tôiđặc biệt chú ý đến nhóm phương pháp thảo luận Vì nhóm phương pháp này phát huy tínhtích cực cao ở HS, tạo điều kiện hợp tác đoàn kết giữa HS với nhau và tự biết mạnh dạn bảo

vệ ý kiến suy nghĩ của mình, làm cho giờ học Địa lí sinh động và đạt hiệu quả cao

Vì chương trình Địa lí 7, lượng kiến thức nhiều nhưng thời lượng cho phép trongchương trình lại rất ít, gây khó khăn cho việc tiếp thu và ghi nhớ kiến thức ở học sinh Nếungười GV không nắm vững được những ưu - nhược điểm của từng phương pháp dạy học thìhiệu quả sẽ không như mong muốn Nhằm hình thành và phát triển ở HS tính tích cực, chủ

động, sáng tạo trong học tập bộ môn được tốt hơn, chúng tôi quyết định chọn đề tài: “Vận dụng phương pháp thảo luận trong dạy học Địa lí 7 ở trường THCS Lương Tâm”, làm

đề tài nghiên cứu

2 Mục tiêu của đề tài

- Xác định phương pháp thảo luận trong giảng dạy Địa lí ở trường THCS, nhằm khaithác kiến thức và kĩ năng của HS trong quá trình học tập nói chung và môn Địa lí 7 nói riêng

để phát huy tính tích cực, chủ động, sáng tạo của HS

- Góp phần hình thành cho HS thế giới quan khoa học, giáo dục tư tưởng, tình cảmđúng đắn, giúp HS bước đầu vận dụng những kiến thức địa lí để ứng xử phù hợp với môitrường tự nhiên, xã hội xung quanh, phù hợp với yêu cầu của đất nước và thế giới

- Giúp cho HS luyện tập khả năng tư duy, khả năng diễn đạt suy nghĩ của mình trướcđám đông, khả năng giao tiếp với mọi người, hình thành nên các mối quan hệ xã hội

- Nhằm nâng cao chất lượng học tập của học sinh

- Rèn luyện cho học sinh có thái độ đúng đắn, yêu thích, hứng thú học tập bộ môn

- Tạo lòng tin cho các em vào nghiên cứu khoa học

- Tìm ra phương pháp học tập khoa học cho bản thân

3 PHẦN NỘI DUNG

3.1 Thực trạng giảng dạy bằng PPTL ở trường phổ thông hiện nay.

3.1.1 Tình hình sử dụng PPTL trong dạy học địa lí 7 ở trường THCS Lương Tâm.

Đa số GV dạy Địa lí lớp 7 ở trường đều áp dụng PPTL khi lên lớp Bởi họ cho rằngchỉ có phương pháp này là thích hợp với chương trình Địa lí lớp 7 và khi kết hợp PPTL vớicác phương pháp khác sẽ đem lại hiệu quả đáng kể nhằm làm cho HS hiểu sâu hơn về nhữngkiến thức địa lí sau khi học xong Tuy nhiên, phải căn cứ vào tình hình của mỗi lớp, mỗitrường và mỗi GV mà kết hợp các phương pháp khác để thành công hơn trong giảng dạy

Bên cạnh đó, có một số ít GV thường xuyên ít sử dụng, một phần là do ảnh hưởng củalối truyền thụ truyền thống, phần khác do thời lượng một tiết học quá ngắn cho một nội dungbài học Vì thế, gây khó khăn đến việc tiếp thu kiến thức ở HS, làm ảnh hưởng đến chấtlượng dạy và học Địa lí 7

3.1.2 Tình hình thực tế việc sử dụng PPTL trong dạy học địa lí ở trường THCS Lương Tâm.

Nghị quyết trung ương khóa VIII khẳng định phải “đổi mới” phương pháp giáo dụcđào tạo, khắc phục lối truyền thụ một chiều, rèn luyện thành nếp tư duy sáng tạo của ngườihọc, bảo đảm điều kiện và thời gian tự học, tự nghiên cứu cho HS

Phương pháp dạy học tích cực, đặc biệt là PPTL đã chứng minh là một phương phápdạy học có hiệu quả và đang được sử dụng rộng rãi, phủ khắp các môn học

Trong quá trình dạy học, hầu hết GV đều sử dụng phương pháp này cho giờ lên lớpcủa mình Nhiều GV sử dụng PPTL rất tốt, phát huy tối đa ưu điểm của phương pháp Bêncạnh đó, có một bộ phận nhỏ GV ít khai thác những điểm nổi bất của phương pháp này vìmất nhiều thời gian, sợ lớp ồn và điều kiện hạn chế

3.1.3 Nhận xét chung kết quả khảo sát qua phiếu điều tra ở GV và HS.

Qua phiếu điều tra bằng thực tế của một số GV và HS của 5 lớp khối 7 chúng tôi rút

ra kết luận như sau:

Về tình hình sử dụng PPTL trong tiết dạy: khi khảo sát 20 GV đứng lớp trường trườngTHCS Lương Tâm thì có 14 GV sử dụng thường xuyên PPTL khi lên lớp chiếm 70%, có 4

GV thỉnh thoảng sử dụng PPTL trong quá trình giảng dạy của mình chiếm 20%, còn lại 2

GV không sử dụng PPTL khi lên lớp chiếm 10%

Xung quanh việc sử dụng PPTL của GV trong quá trình dạy học Địa lí 7 THCS chothấy:

- Về cấu trúc nội dung: các bài học được sắp sếp trong chương trình dạy học Địa lí 7

có cấu trúc tương đối hợp lí, thuận lợi cho việc giảng dạy của GV Một số GV cho rằng nộidung chương trình quá nhiều lại rộng gây khó cho cả thầy lẫn trò trong quá trình dạy và học

- Về phương pháp và hình thức tổ chức dạy học: đa số các GV thường áp dụng nhiềuphương pháp khác nhau Kết hợp giữa PPTL với phương pháp dạy học khác nhằm tạo cholớp học không khí sinh động, phát huy tính tích cực của HS, nâng cao hiệu quả học tập

3.1.4 Nhận xét chung kết quả khảo sát qua phiếu điều tra ở học sinh.

Qua khảo sát những ý kiến của 102 HS 3 lớp khối 7 với kết quả thống kê chúng tôithấy:

- Đa số các em có dành thời gian cho tiết học thảo luận, yêu thích môn học, chịu khó

tò mò suy nghĩ

- Trình bày ý kiến sôi nổi, nhiệt tình một cách khoa học, logic

- Mạnh dạn phát biểu ý kiến, đưa ra những lập luận thuyết phục để bảo vệ ý kiến củamình

- Các em đoàn kết, hợp tác, biết quan tâm giúp đỡ nhau

- Tạo điều kiện cho HS phát triển kĩ năng cần thiết của bản thân và thích thú tập trunghơn trong giờ học

Cần thiết

1235,3%

Không cần thiết

00%

Tổng số

34100%

Không thích

926,5%

Nhàm chán

00%

Tổng số

34100%

Thái độ của học

sinh đối với

PPTL

Tích cực tham gia

2676,5%

Thỉnh thoảng

514,7%

Không tham gia

38,8%

Tổng số

34100%

Qua bảng số liệu cho thấy, đa số các em cho rằng rất cần thiết áp dụng PPTL trongmôn Địa lí ( rất cần thiết chiếm 64,7%, cần thiết 35,3%), đáng kể đến là không em nào chorằng không cần thiết phải áp dụng PPTL trong dạy học môn Địa lí Từ đó cho thấy ý thứchọc tập của HS rất cao.

Về hứng thú học tập: Qua kết quả khảo sát có đến 73,5% HS rất thích, 26,5% HS làkhông thích học tập theo PPTL Điều này chứng tỏ PPTL rất thích hợp cho HS phát huy tínhtích cực, chủ động sáng tạo, lớp học trở nên sinh động hẳn lên không còn cảm giác trầm lắngnặng nề như trước kia nữa

Từ việc yêu thích hứng thú học tập khi học bằng PPTL thì thái độ của HS đối vớiPPTL được nâng lên, có đến 76,5% HS tích cực tham gia, chỉ có 14,7% HS là thỉnh thoảngtham gia và còn lại là 8,8% HS không hợp tác khi tiến hành hoạt động TLN, trong số ítkhông tham gia này cũng là khó khăn nhỏ khi áp dụng PPTL

3.2 Nguyên nhân

3.2.1 Thuận lợi

* Đối với giáo viên

- Các bài học được sắp xếp trong chương trình Địa lí 7 có cấu trúc tương đối hợp lí,thuận lợi cho giảng dạy của GV

- Đa số GV có thể kết hợp nhiều phương pháp giảng dạy với nhau, tạo không khí lớphọc sinh động, HS tích cực hơn, hiệu quả học tập nâng cao

- Trường cũng đã trang bị nhiều bản đồ

* Đối với học sinh

- Khi sử dụng PPTL trong quá trình học tập, nó góp phần phát huy tính tích cực, chủđộng, sáng tạo của HS

- Giúp cho các em hình thành kĩ năng giao tiếp, mạnh dạn trước đám đông, phát triểnkhả năng lặp luận một vấn đề do bản thân các em tìm tòi được

- Tạo không khí lớp học sôi động, các em tiếp thu nhanh kiến thức

3.2.2 Khó khăn

* Đối với giáo viên

- Nội dung một số bài còn có sự chênh lệch ngắn dài, không cân đối lại rộng và xa vớithực tế địa phương và điều kiện vùng xa của HS, gây khó cho việc truyền đạt của GV cũngnhư sự tiếp thu kiến thức của HS

- Trình độ các lớp không đồng đều nên kết quả không cao đối với HS yếu kém.

- Dù nhà trường đã có trang bị phương tiện dạy học nhưng vẫn còn thiếu, chưa ápdụng được phương tiện kĩ thuật hiện đại

- Bên cạnh những em tham gia thảo luận nhiệt tình, lại có những em làm vịêc riêng,nói chuyện gây mất trật tự, ảnh hưởng đến giờ học và mất thời gian

* Đối với học sinh

Khi sử dụng PPTL trong quá trình giảng dạy, kết quả cao đối với HS khá giỏi, những

em trung bình, yếu, kém sẽ không theo kịp được phương pháp mới này

3.2.3 Hướng giải quyết những khó khăn.

* Đối với giáo viên

- GV không ngừng tự học, tự bồi dưỡng để nâng cao năng lực trình độ chuyên môn

- Tìm hiểu sâu sắc quá trình tâm lí, nhận thức của lứa tuổi học sinh THCS nhằm đưa

ra những biện pháp hữu hiệu nhất khi giải quyết những tình huống xảy ra

- Nhà trường phải trang bị đầy đủ phương tiện dạy học, thư viện đa dạng những loạisách, cũng như tạo mọi điều kiện để các em học tập tốt hơn

- Ban giám hiệu nhà trường khuyến khích GV áp dụng phương pháp mới, tạo mọiđiều kiện cho GV được thuận lợi trong công tác

* Đối với học sinh

- PPTL được thể hiện đồng đều và nhiều hơn trong nhiều tiết học ở nhà trường bằngnhững hình thức mới lạ để thu hút HS tham gia

- Học sinh phải tích cực tham gia, chủ động giúp nhau cùng nhau tiến bộ

- Phân đều cho HS có thể tham gia thảo luận nhóm một cách thuận lợi và phải đượcchuẩn bị đầy đủ các phương tiện phục vụ tiết học

- Giáo viên phải nhận xét công bằng, chính xác với nội dung

3.3 Giải pháp

Giải pháp 1: Quán triệt mục tiêu, nội dung bài học.

Mục tiêu bài học không chỉ là hoàn thành kiến thức, kỹ năng mà quan trọng hơn làphải phát triển tư duy và vận dụng kiến thức Do đó, trong quá trình dạy học có sử dụngPPTL, GV luôn bám sát mục tiêu bài học, không xa rời nội dung chính của bài Tránh gây ônhiễm cho HS trong quá trình lĩnh hội kiến thức, tập trung vào kiến thức của bài

Trong chương trình SGK Địa lí 7, không phải nội dung bài học nào cũng điều sửdụng PPTL, chính vì vậy trong quá trình sử dụng PPTL cho một bài dạy, GV cần chú ý đếntừng nội dung, mục tiêu bài học cụ thể, tránh việc lạm dụng quá mức ảnh hưởng đến quátrình dạy học

Khi chuẩn bị nội dung sử dụng PPTL cho một bài dạy, GV cần tự trả lời cho câuhỏi tại sao phải lựa chọn nội dung trong bài để sử dụng PPTL và sử dụng PPTL cho bài này

để làm gì? Nghĩa là cần phải xác định mục tiêu của việc sử dụng PPTL trong một bài giảng

Giải pháp 2: Đảm bảo tính chính xác, khoa học.

Trong quá trình dạy Địa lí ở cấp THCS nói chung, và dạy học Địa lí lớp 7 nóiriêng, việc sử dụng PPTL là hết sức cần thiết

Việc sử dụng PPTL, phù hợp cả về trình độ nhận thức của HS, tránh việc trình bàynhững nội dung xa rời trọng tâm bài học, đảm bảo cho HS trung bình, và dưới trung bìnhcũng có thể nắm được kiến thức và phù hợp cả về thời gian, tính logic chung của chươngtrình không gò bó, gượng ép

Những vấn đề trình bày và cách sử dụng PPTL phải mang tính chất khoa học, nóbao gồm cả bố cục, nội dung phải bao hàm kiến thức trong SGK, logic, chặt chẽ tránh việcđưa vào những nội dung không phù hợp, rườm rà, khó hiểu……

Giải pháp 3: Đảm bảo tính sư phạm

Yêu cầu về sư phạm là một chỉ tiêu chính về chất lượng Chỉ tiêu này đặc trưng

cho sự liên hệ giữa mục tiêu đào tạo và giáo dục, nội dung PPDH với cấu tạo và nội dungcủa phương tiện Tính sư phạm thể hiện ở chỗ:

- PPTL phải đảm bảo cho HS tiếp thu được kiến thức, kĩ năng, kĩ xảo tương ứng vớiyêu cầu của chương trình, giúp cho GV truyền đạt một cách thuận lợi các kiến thức phức tạp,

kĩ xảo tay nghề….làm cho họ phát triển khả năng nhận thức và tư duy logic

- Nội dung và cấu tạo của PPTL phải bảo đảm các đặc trưng của việc dạy lí thuyết vàthực hành cũng như các nguyên lý sư phạm cơ bản

- PPTL phải có mối liên hệ chặt chẽ về nội dung, bố cục và hình thức trong đó mỗi cáiphải có vai trò và chỗ đứng riêng

Giải pháp 4: Đảm bảo tăng dần mức độ từ dễ đến khó.

Trong quá trình dạy học sử dụng PPTL cho HS, tùy vào trình độ, năng lực cụ thể

của HS mà GV nâng dần yêu cầu và mức độ hệ thống hóa từ dễ đến khó cho từng đối tượng

HS từ trung bình đến khá, giỏi đều có thể hoàn thành câu hỏi thảo luận được giao

Ngoài ra, cũng cần có những yêu cầu nhằm để phân loại được trình độ HS để từ

đó có thể phát huy khả năng của HS khá, giỏi, đồng thời cũng có biện pháp uốn nắn những

HS còn yếu kém GV có thể trình bày nội dung bằng ngôn ngữ hệ thống hóa các kiến thứcbằng các sơ đồ, bằng lời, tranh ảnh kết hợp với nhau

Giải pháp 5: Đảm bảo nguyên tắc sử dụng phương pháp thảo luận hợp lí.

a Sử dụng phương pháp thảo luận đúng lúc.

Sử dụng PPTL có nghĩa là đưa PPTL vào lúc cần thiết, lúc HS mong muốn nhất ( màtrước đó GV đã dẫn dắt, nêu vấn đề, gợi ý ) và được quan sát, gợi nhớ trong trạng thái tâmsinh lí thuận lợi nhất

Hiệu quả của việc sử dụng PPTL được nâng cao rất nhiều nếu nó xuất hiện đúng vàolúc mà nội dung, phương pháp của bài giảng cần đến nó Cần sử dụng PPTL vào theo trình

tự bài giảng, trành việc sử dụng không hợp lí với mục tiêu, nội dung bài học

Ngoài ra PPTL còn được xây dựng, thiết kế đối những bài mà nội dung có tính mócxích, sâu chuổi nhau… hoặc những bài dạy cần củng cố kiến thức, khắc sâu kiến thức trên

cơ sở thời gian cho phép và phù hợp trong một tiết dạy

b Sử dụng phương pháp thảo luận đúng chỗ.

Trong chương trình Địa lí 7, PPTL có thể sử dụng để khai thác những kiến thức mớicho HS, đó là những kiến thức mà HS chưa biết hoặc là những kiến thức có liên quan đếnnội dung bài học mà GV và HS đang cùng làm sáng tỏ Khi đó, HS sẽ kết hợp với SGK, vànhững kiến thức đã biết có liên quan để giải quyết những vấn đề mà GV đưa ra

Bên cạnh đó cũng cần chú ý rằng, với những bài có mục tiêu là rèn luyện kỹ năng cho

HS như đối với các dạng bài thực hành thì chúng ta không cần phải sử dụng PPTL Trongmột tiết thực hành, cần phải có đủ thời gian để cho HS rèn luyện phần kỹ năng, nếu sử dụngPPTL trong tiết thực hành thì sẽ không đảm bảo được yêu cầu hoàn thành kỹ năng cho HS

c Sử dụng phương pháp thảo luận đúng cường độ.

Nếu kéo dài việc sử dụng PPTL liên tục trong nhiều bài hoặc dùng lặp đi lặp lại PPTLquá nhiều lần trong một tiết giảng dạy thì hiệu quả của nó sẽ giảm sút, khả năng tiếp thu của

HS sẽ kém đi, nên cần tránh việc lạm dụng quá nhiều trong quá trình sử dụng

Một số bài dạy minh họa

Bài 9: HOẠT ĐỘNG SẢN XUẤT NÔNG NGHIỆP Ở ĐỚI NÓNG

II PHƯƠNG TIỆN DẠY HỌC

- Các bức ảnh về xói mòn đất đai trên các sườn núi

- Quan sát các hiện tượng xói mòn đất trước khi học

III PHƯƠNG PHÁP DẠY HỌC

2 Kiểm tra bài cũ

a Cho biết đặc điểm khí hậu nhiệt đới và khí hậu nhiệt đới gió mùa?

b Khí hậu nhiệt đới và khí hậu nhiệt đới gió mùa có thuận lợi và khó khăn gì đối với câytrồng?

3 Bài mới

Sự phân hóa đa dạng của môi trường đới nóng biểu hiện rõ nét ở đặc điểm khí hậu Ởsắc thái thiên nhiên, nhất là làm cho hoạt động nông nghiệp ở mỗi vùng trong đới có nhữngđặc điểm khác nhau, sự khác nhau đó biểu hiện như thế nào là nội dung của bài hôm nay:

Hoạt động 1: Thảo luận nhóm

GV: Yêu cầu HS nhắc lại đặc điểm của khí

hậu nhiệt đới gió mùa

HS: Nhiệt độ và lượng mưa thay đổi theo

mùa, thời tiết diễn biến thất thường hay gây

thiên tai lũ lụt hạn hán

GV: Nêu ra đặc điểm chung của môi

trường đới nóng: nắng, nóng quang năm và

mưa nhiều

GV: chia lớp ra 3 nhóm cùng thảo luận các

câu hỏi sau:

Nhóm 1: Môi trường xích đạo ẩm có thuận

lợi và khó khăn gì đối với sản xuất nông

nghiệp?

Nhóm 2: Môi trường nhiệt đới và nhiệt đới

gió mùa có thuận lợi và khó khăn gì đối với

sản xuất nông nghiệp?

Nhóm 3: Giải pháp khắc phục những khó

khăn của môi trường đới nóng với sản xuất

nông nghiệp?

Các nhóm tiến hành thảo luận

Nhóm 1: Môi trường xích đạo ẩm:

- Thuận lợi: nắng, mưa nhiều quanh năm,

trồng nhiều cây, nuôi nhiều con; xen canh

gối vụ quanh năm

- Khó khăn: nóng ẩm nên nấm mốc, côn

trùng phát triển gây hại cho cây trồng, vật

1 Đặc điểm sản xuất nông nghiệp

nuôi; tầng mùn mỏng dễ bị rửa trôi

Nhóm 2: Môi trường nhiệt đới và nhiệt

đới gió mùa:

- Thuận lợi: nóng quanh năm, mưa tập

trung theo mùa; chủ động bố trí mùa vụ và

lựa chọn cây trồng, vật nuôi phù hợp

- Khó khăn: Mưa theo mùa dễ gây lũ lụt,

tăng cường xói mòn; thời tiết thất thường,

nhiều thiên tai, bão gió

Nhóm 3: Giải pháp khắc phục

- Bảo vệ rừng, trồng rừng, làm tốt thủy

lợi, trồng cây che phủ đất

- Tăng cường bảo vệ sinh thái rừng,

phòng chống thiên tai, dịch bệnh

Các nhóm báo cáo kết quả thảo luận

GV: Nhận xét, chuẩn xác kiến thức

Hoạt động 2: Thảo luận chung toàn lớp

Học sinh đọc nội dung SGK

GV: Tại sao các vùng trồng lúa nước lại

thường trùng với những vùng đông dân bậc

nhất trên thế giới?

HS: Trồng lúa nước đòi hỏi nguồn lao

động dồi dào, nên các vùng trồng lúa nước

lại thường trùng với những vùng đông dân

GV: Cây lương thực phát triển tốt ở đới

Ở đới nóng việc trồng trọt được tiến hànhquanh năm; có thể xen canh nhiều loại cây,nếu có đủ nước tưới Trong điều kiện khí hậunóng, mưa theo mùa dễ gây lũ lụt, tăngcường xói mòn Vì vậy, bảo vệ rừng, trồngrừng, làm tốt thủy lợi, trồng cây che phủ đất,tăng cường bảo vệ sinh thái rừng, phòngchống thiên tai, dịch bệnh

2 Các sản phẩm nông nghiệp chủ yếu

- Cây lương thực ở đới nóng phù hợp với