Trung Quốc khát vọng chuyển mình và phát triển hội nhập thời kỳ cận đại hoá

Tiếng súng của cuộc chiến tranh thuốc phiện (1839 1842 ) đã mở đầu thời kỳ lịch sử cận đại Trung Quốc. Theo các học giả, đây là thời kỳ Trung Quốc phải trải qua những năm tháng đấu tranh đầy phức tạp và bi tráng trong lịch sử Trung Hoa. Nhìn lại lịch sử Trung Quốc hơn 2000 năm trước thời kỳ Xuân thu Chiến Quốc chúng ta lại hình dung thấy sự động loạn của xã hội trong giai đoạn chuyển mình lịch sử. Đó chính là mảnh đất màu mỡ cho những tinh hoa nảy nở. Nhìn lại lịch sử cận đại – quãng thời gian cách chúng ta chưa là bao – nhưng dấu ấn thời đại dường như còn vẹn nguyên và vẫn đang được các học giả từng ngày làm sáng rõ thêm giá trị lịch sử của nó, để chúng ta cảm nhận rõ sức mạnh lịch sử, sức mạnh dân tộc và sức mạnh thời đại lớn lao như thế nào. Bởi kết quả lịch sử chuyển mình này là sự thai nghén nên một đất nước Trung Hoa phát triển như vũ bão ngày nay – một xã hội Trung Hoa đổi mới hoàn toàn diện mạo, bước vào một nấc thang phồn vinh chưa từng có trong lịch sử. Chúng ta đang sống ở thời kỳ hiện đại hoá thế giới l

K IL

M

Ti ng súng c a cu c chi n tranh thu c phi n (1839 -1842 ) đã m đ u

th i k l ch s c n đ i Trung Qu c Theo các h c gi , đây là th i k Trung

Qu c ph i tr i qua nh ng n m tháng đ u tranh đ y ph c t p và bi tráng trong

l ch s Trung Hoa

Nhìn l i l ch s Trung Qu c h n 2000 n m tr c - th i k Xuân thu -

Chi n Qu c - chúng ta l i hình dung th y s đ ng lo n c a xã h i trong giai

đo n chuy n mình l ch s ó chính là m nh đ t màu m cho nh ng tinh hoa

n y n Nhìn l i l ch s c n đ i – quãng th i gian cách chúng ta ch a là bao –

nh ng d u n th i đ i d ng nh còn v n nguyên và v n đang đ c các h c gi

t ng ngày làm sáng rõ thêm giá tr l ch s c a nó, đ chúng ta c m nh n rõ s c

m nh l ch s , s c m nh dân t c và s c m nh th i đ i l n lao nh th nào B i

k t qu l ch s chuy n mình này là s thai nghén nên m t đ t n c Trung Hoa

phát tri n nh v bão ngày nay – m t xã h i Trung Hoa đ i m i hoàn toàn di n

m o, b c vào m t n c thang ph n vinh ch a t ng có trong l ch s

Chúng ta đang s ng th i k hi n đ i hoá - th gi i là m t “làng đ a c u”

đ c thu nh b i s g n k t các m i quan h con ng i, vì th yêu c u h i nh p

phát tri n c a các n c là t t y u H n n a n c ta và Trung Qu c là n c anh

em láng gi ng, có chung h t t ng và chung khát v ng phát tri n dân t c, đ

có đ c b c đi đúng đ n và có hi u qu h n, thi t ngh nh ng bài h c l ch s

nh v y nh nh ng b n đ đ nh h ng phát tri n th t h u ích bi t bao

Bài ti u lu n xin đ c đ c p t i v n đ Trung Qu c khát v ng chuy n

mình và phát tri n h i nh p th i k c n đ i hoá nh m toát lên v n đ :

+Mu n xây d ng m t đ t n c phát tri n cùng xu th phát tri n chung

c a th gi i bu c ph i đi theo con đ ng m c a và h i nh p

+Mu n th c hi n đ c con đ ng phát tri n đ t n c thì ph i th c hi n

đoàn k t dân t c và m t vài v n đ liên quan đ c đ c p c th h n trong quá

trình nêu lên các s ki n l ch s và phân tích nh ng cái đ t đ c và ch a đ t

đ c c a các s ki n

K IL

M

1 B i c nh qu c t

Th k 16 các n c phát tri n trên th gi i nh B ào Nha,Tây Ban

Nha, Hà Lan, Anh … b t đ u hình thành hình thái xã h i TBCN Theo Mác

thì s chuy n bi n này có tính quy lu t Ngh a là m t xã h i t b n ti n b , phát

tri n h n s ra đ i thay th xã h i phong ki n b o th l c h u Lu ng gió TBCN

ph ng Tây b t đ u lan to r ng kh p hành tinh Bi u hi n đ u tiên và c th

nh t là b c chân c a các nhà phát ki n đ a lý và thám hi m: Crôtop-Côlômbô,

Ma-zen-lang, nh ng cu c lùng ki m th tr ng Châu Phi, Châu Á c a nh ng tên

t b n da tr ng

C n gió t b n ph ng Tây l n m nh d n thành bão l c tràn sang ph ng

ông Nó mang trong mình tham v ng tìm ki m h ng li u, v i l a, châu

báu, N c Anh sau khi đánh th ng Hà Lan, ch t o thành công máy h i n c

t o c s cho cu c cách m ng công nghi p Anh (1640) và tr thành n c tiên

ti n nh t th gi i Ph ng ông đ i v i ph ng Tây khi đó nh m t mi n đ t

l , bí n nh ng giàu có trù phú vô cùng, đ c bi t là Trung Qu c và n Th i

gian đó Trung Qu c đ c coi là mi n đ t giàu ti m n ng, đ y h a h n b i dân

s đông lãnh th r ng l n, n n v n minh v n hoá lâu đ i i m đ n đ y ma l c

đó càng thôi thúc Anh và các n c t b n ph ng Tây Trung Qu c lúc này

đang êm đ m bình yên trong gi c m ng m bá ch c a mình

2 B i c nh đ t n c Trung Hoa

Nh m i ng i đ u bi t l ch s Trung Hoa là s n i ti p lâu dài và liên

t c Trung Qu c luôn t hào là “Thiên Tri u đ nh t” Qu th t trong ph m vi

khu v c và ph m vi l ch s c , trung đ i đó là s th t Song s b o th c a ch

đ Phong ki n tr thành thâm c n c đ , và nh ng ý th c quá t tôn dân t c đó

đ n giai đo n này không còn đúng giá tr n a.Nh L T n t ng nh n đ nh r ng:

Phép th ng l i tinh th n c a ng i Trung Qu c chính là tích thích s di n (mà

thích s di n chính là c ng l nh tinh th n th hi n rõ nh t qua nhân v t

AQ) i u th m t là nó b t đ u phát huy tính ph n tác d ng i m qua b ng các

K IL

M

đi u c mà nhà Thanh l n l t kí v i các c ng qu c đ th y đ c s n hèn

c a ch đ phong ki n thoái trào (T đi u c Nam Kinh, đi u c B c Kinh,

đi u c Thiên Tân, đi u c Mã Quan ), đ ng th i c ng th y đ c khát v ng

thay th ch đ chính tr đã l i th i, khát v ng v n lên phát tri n làm giàu, khát

v ng tìm đ ng đi cho dân t c c a nhân dân Trung Hoa

B m t đ i di n xã h i phong ki n lúc b y gi là giai c p th ng tr Mãn

Thanh H i t đó có l h u h t nh ng gì x u xa, c n bã nh t c a m t ch đ

phong ki n m t kì Không ch là nh ng cái th c u c a m t tri u đ i đang b c

vào giai đo n cu i mà còn là nh ng b o th ngu d t nh t c a m t th i đ i x a

Tri u đình Mãn Thanh v n là m t dân t c du m c s ng b ng ngh s n b n

hái l m H v t v n Lý Tr ng Thành vào xâm l c Trung Qu c Hành

đ ng này v n đã gây nên h ng n cách dân t c Nh ng chính sách phân bi t dân

t c càng t ng thêm s kì th v ch ng t c Mâu thu n dân t c khi đó càng gay

g t

N n kinh t ch y u ph c v giai c p phong ki n Các quan l i ra s c v

vét c a c i trong khi n đ i s ng nhân dân không th phát tri n h n đ c n a

Khi Anh đ t quan h thông th ng buôn bán, tri u đình nhà Thanh không đ trí

tu ,s khôn khéo đ đ i phó v i th ng nhân Anh Thu c phi n đã làm mu

mu i đ u óc c a ph n l n quan l i và m t b ph n nhân dân c ng sa vào c nh

hút sách, đói kém m c cho v n m nh đ t n c tr c s nhòm ngó, đe do xâm

l c c a n c ngoài

úng lúc đó tri u đình Mãn Thanh còn thi hành chính sách: “b quan to

c ng” c m th ng nhân và giáo s truy n đ i Chính sách t v phòng th này đ

th y rõ s y u kém c a tri u Thanh Trong khi đó ng i dân rên xi t vì đói, vì

áp b c Không khí n ng n bao ph c Trung Qu c đ ng th i R t may là ý chí

chi n đ u c a m t b ph n ngu i (có ý th c đ n v n m nh đ t n c) v n âm

nhen nhúm ây là c s châm ngòi cho các cu c đ u tranh sau này

3 Các cao trào làn sóng đ u tranh c a nhân dân Trung Hoa

S ki n Lâm T c T đ t 2 v n hòm thu c phi n đ c nhân dân reo hò

h ng ng Nó đ ng ch m t i quy n l i c a nh ng ng i c u k t v i Anh và

K IL

M

làm thi t h i ngu n hàng l n c a chúng Ng n l a c a ông th p lên ng n l a

chi n tranh thu c phi n ng th i th p lên ng n l a đ u tranh trong nhân dân

Cu c chi n tranh thu c phi n m đ u th i kì đ u tranh c a nhân dân Trung Hoa

mong th c hi n khát v ng chuy n mình C th là nhân dân Tam Nguyên Lý

Dù r ng đây ch là cu c đ u tranh mang tính ch t bùng phát và nh l “nhân dân

103 thôn vùng Tam Nguyên Lý (Qu ng Châu ) t p h p l i, n i d y ch ng th c

dân Anh đ b o v xóm làng ” K t qu là tri u đình Mãn Thanh đ u hàng, cu c

đ u tranh không có k t qu nh ng v n đ l i m t trang s v vang, c v tinh

th n đ u tranh ch ng xâm l c trong toàn nhân dân

H u qu c a cu c chi n tranh nha phi n chính là bài h c l n cho nhân

dân Trung Hoa Th hi n đ u tiên là: tri u đình Mãn Thanh cách ch c Lâm T c

T và cho tiêu di t nh ng ng i c a ông.Nh v y vô hình chung đã đình ch

vi c c m thu c phi n

Th đ n: s nh ng b d n đ n vi c ký k t đi u c Nam Kinh, đi u c

H Môm N i dung c a đi u c Nam Kinh là c t đ t H ng C ng cho Anh,

đ n 21 tri u b ng L n đ u tiên trong l ch s Trung Hoa ch p nh n c t lãnh th

cho gi c ngo i xâm ây là n i nh c nhã đ i v i tri u đình Mãn Thanh và c

dân t c Ni m t hào v m t dân t c đ ng trên các dân t c Bây gi ch là h

danh .Th c l c c a m t đ t n c Trung Hoa hùng m nh x a kia gi đây ch

nh m t b máy r u rã v i các tên quan l i q y l y vì thu c phi n và súng đ n

Nh ng n i kh v n thu c v nhân dân Quan l i càng ra s c c p bóc c a c i

c a dân ph c v cho nh ng nhu c u tr c c a chúng và cung ph ng cho b n

th c dân

Cu c chi n tranh thu c phi n theo quy lu t đã th c hi n đ c s m nh

l ch s c a mình Nó chính là công c c a k m nh đi chi ph i k y u, k l c

h u Theo Mác: “Th c dân Pháp n u không cu n nh ng vùng l c h u trên th

gi i thì nó ch a th th c hi n đu c s m nh c a mình.” N u th , nó không th

t n t i đ c Thu c phi n đã gõ c a Trung Qu c Cu c chi n tranh thu c phi n

đã có nhi m v phá v xã h i c truy n phong ki n quá l c h u Trung Qu c -

K IL

M

m t n n s n xu t không còn phù h p v i th i đ i và s đ a vào đó m t quan h

s n xu t m i ch c ch n ti n b h n, mô hình xã h i ch c ch n làtiên ti n h n

Th c ra,khi đó c n l c t b n ph ng Tây còn làm nhi m v l ch s v i

c xã h i ph ng ông mà Lê Nin g i th i kì này là th i k : “ Châu á th c

t nh”

M i dân t c đ u có nh ng ph n ng khác nhau Dân t c Trung Hoa do có

tr ng i l n là thành trì phong ki n còn khá kiên c , l i không đ t nh táo, c ng

r n và m m d o trong v êc ngo i giao, đoàn k t cùng nhân dân đ u tranh Nên

s chuy n mình t nh gi c c a dân t c Trung Hoa ph i tr b ng giá đau đ n h n

n a ch không d ng l i các đi u c sau chi n tranh thu c phi n

Ng c l i Nh t B n - m t đ t n c so sánh v i Trung Qu c thì ph ng

di n nào c ng th y kh p khi ng Th mà, nh có s th c t nh đúng lúc, nh n

th c th i đ i đúng theo quy lu t phát tri n c a nó đ c bi t thái đ h c h i “c u

th ”, “B t x kh v n” (Không x u h h i ng i d i mình) đã đ a cu c Cách

m ng Minh Tr thành công, n c Nh t nhanh chóng thoát kh i c nh nghèo nàn,

l c h u, thoát c nh xâm l c và còn v n lên làm c ng qu c cùng các n c

khi đó.Thái Lan c ng khôn khéo làm đ m cho t b n đ không b xâm l c

Th m i bi t, vai trò nh n th c th i đ i c a nh ng lãnh t quan tr ng nh

th nào Và quy lu t đào th i c a l ch s đúng cho b t c qu c gia nào Nh Tôn

Trung S n t ng nói: Tri u sóng c a th gi i đang cu n cu n ch y, xuôi dòng thì

s ng, ng c dòng thì ch t N c Trung Hoa có b dày l ch s huy hoàng v

vang l n m nh là th Ch vì t ch i quy lu t l ch s , đi ng c l i quy lu t th i

đ i ( quy lu t m c a h i nh p) đã b l ch s đáp tr b ng m t cú đánh đau đ n

đáng ti c là gã kh ng l Trung Qu c khi đó v n ch bi t giãy gi a trong đau

đ n, g ng g ng tìm l i thoát m t cách b t l c su t g n m t th k b i s kìm

k p phong to c a các th l c phong ki n và th c dân t b n

Sau cu c chi n tranh thu c phi n, xã h i Trung Qu c b c vào th i kì

n a phong ki n n a th c dân C vùng nông thôn r ng l n Trung Qu c tr

thành th tr ng tiêu th hàng hoá và n i cung c p ng i lao đ ng r m t

“Ngoài th c dân Anh, h u nh t t c các n c đ u tham gia buôn bán thu c

K IL

M

phi n Trung Qu c”, hàng hoá n c ngoài tràn vào r t nhi u và r , th ng

nhân b t bình trong vi c buôn bán v i n c ngoài Nhân dân ph i mua b c tr ng

v i giá c t c đ n p thu , nh ng lúc giáp h t, m t mùa ng i dân còn b b n

cho vay n ng lãi bóc l t thêm S bi n đ ng v kinh t làm cho xã h i Trung

Qu c phân hoá nhanh chóng Nó là b d ng d hình c a CNTB, nó không l

thu c vào m t ch đ bù nhìn y u đu i nh Vi t Nam cùng th i nh ng nó v n

ch u m t s l thu c gián ti p t n c ngoài Tôn Trung S n nh n xét đây là

“m t xã h i n a d i n a chu t” Th đ ng chông chênh luôn tr ng thái m t

h t ch quy n B n th ng tr Mãn Thanh thì không còn gì trông c y n a ng i

dân thì ch i v i hoang mang không đi m b u víu i m t tr c v n đ đ c l p

ch quy n, ng i dân có ý th c đ u tranh s c sôi h n c H nh n th c r ng kho

tàng v n hoá ngàn n m hay c a c i ch t đ ng trong kho l m c ng không đ

m nh đánh l i súng đ n S cam ch u c ng không mang l i cu c s ng yên bình

cho h Ch có đ u tranh b ng b o l c m i mong thoát kh i cu c s ng th c t i

N i lên khi đó là H ng Tú Toàn - m t thanh niên trí th c có nhi t huy t v i dân

t c v i đ t n c úng lúc ông c m th y b t mãn v i ch đ xã h i thì ông g p

giáo lý c đ c giáo M nh đ : thiên h nh t gia c ng h ng thái bình” th t phù

h p v i t t ng bình quân ch ngh a c a ng i nông dân S c h p d n đó đã

lay đ ng, thôi thúc ông Ông cùng ng i b n l p ra Th ng h i Khát v ng

đ i đ i b y lâu c a ng i dân tr thành đ ng l c, thành c s thu hút nông dân

tham gia L c l ng d n l n m nh và có th làm cách m ng

M c đích đ u tranh là xây d ng xã h i đ i đ ng, công b ng nh thiên

đ ng trong kinh thánh Th nên ch trong th i gian ng n (3 n m) phong trào

ti n m t ch ng đ ng dài, giành th ng l i trên 18 t nh thành -phong trào t n t i

trong 14 n m và b th t b i

Phong trào th t b i vì phong trào còn t n t i nhi u đi u b t c p:

Th nh t: Ch tr ng xây d ng m t xã h i đ i đ ng - ây ch là l i kêu

g i ch nó không có tính hi n Ng i nông dân là ng i có b n ch t t t , t

l i, an ph n H n n a, th ng l i đ n quá chóng vánh khi n h choáng ng p vì

l i danh, d tho mãn v i thành qu cách m ng M i ng i quay v h ng th

K IL

M

cá nhân i u này làm nh t ý chí chi n đ u và tinh th n đ i đoàn k t dân t c c a

đ i b ph n nhân dân

Ý t ng xây d ng m t xã h i đ i đ ng nh th ch ng ph i đó là mô hình

xã h i c ng s n nguyên thu hay sao? Cách làm đó đúng h n là m t s hoài

ni m quá kh mà l ch s là ti n trình phát tri n đi lên

Th n a: N i b nh ng ng i lãnh đ o c ng ch a chu n b s n sàng cho

m t chính quy n m i - m t chính quy n đòi h i s tôi luy n và bi t vu t qua th

thách c a ng i đ ng đ u Th nên đ ng l i ch tr ng th th ng đ bãi tru t

Kh ng t là sai làm d n đ n k thù l i d ng s h T ng Qu c Phiên c u k t v i

th c dân Anh ra s c công kích và phá ho i t ch c

Nh th v n đ t t ng không h p v i lòng dân và c ng không h p v i

th i đ i thì sao có th th ng l i đ c

S g ng g ng này c a nhân dân Trung Qu c v n ch a đ m nh H u

qu c a cu c đ u tranh không thành càng làm n ng thêm gánh n ng trên vai

ng i dân Trung Qu c càng chìm sâu vào c nh xâu xé c a th c dân Anh , M ,

Pháp, Nga và c Nh t B n là n c m i n i c ng mu n tham gia chia ph n

th ng tr th gi i

Vua quan nhà Thanh c ng rút ra m t nh n xét r ng: trong quan h v i

ng i ngo i qu c “m ngo i” (n nh ng i ngoài ) t t h n “bài ngo i” Trung

Qu c ph i “phú ”, ph i “c ng” thì m i mong di t đ c b n “D ng Di” i

di n là Lý H ng Ch ng Ông ch tr ng xây d ng quân đ i m nh, v khí hi n

đ i nh ng mong “thay kh u súng thanh g m l c h u hoen r trong tay b ng

súng, lái chi n h m tây ch y b ng h i n c, v n m mãng cân đai th i phong

ki n mà có th ng i vào bàn ti c phân chia l i th gi i” Ch tr ng u tr “nh

g c l y ng n” nh th sao làm nên cách m ng Câu h i l ch s này v n còn b

ng

Khang H u Vi và L ng Kh i Siêu là nh ng nhà tri th c c p ti n c a

Trung Qu c H sinh th i đúng lúc Trung Qu c đang trong c nh chia n m x

b y và đi vào giai đo n khai thác b i nanh vu t c a th c dân ph ng Tây - xã

K IL

M

h i Trung Qu c khi đó xáo tr n tr t t , đ i s ng ng i dân kh càng kh thêm

vì m t quy n t do ngay trên lãnh th c a mình

Nh ng ng i tri th c luôn là nh ng ng i có đi u ki n ti p xúc v i tri

th c tiên ti n c a nhân lo i, nh t là v n minh chính tr , khoa h c k thu t

Ph ng tây càng h p d n h H luôn là nh ng ng i nh y bén h n c tr c v n

đ dân t c, ý th c dân t c là n i tr n tr , và lý t ng gi i phóng dân t c là khát

v ng c đòi h T ch t truy n th ng c a k s quân t lúc này càng dâng cao

h n b t c lúc nào H c ng nh n th y Trung Qu c m c m t c n b nh tr m kha

lâu ngày, đó là s tê d i tâm h n Nhà Thanh bó g i hàng nh ng v n không dám

nhìn th ng vào s th c th t b i mà v n huyênh hoang v i v n minh tinh th n L

T n phát hi n ra đ i ng i kh nh t là t nh ng r i nh ng không có con đ ng

nào mà đi c Th nên trên con đ ng tìm l i thoát kh i th c tr ng b t c c a c

dân t c nh ng ng i làm Duy Tân vì yêu n c, yêu n c thì ph i làm Duy Tân

đ c coi là có nh ng b c th ngi m t ng đ i hoàn ch nh và có tính kh thi

h n c

S h n ch l ch s khi n Trung Qu c ch a đánh giá đ c giá tr to l n và

tính th c ti n c a nó nên phong trào cu i cùng đã r i vào s tuy t v ng, nu i

ti c c a bao th h

Tính th c ti n tr c h t th hi n vi c tuyên chi n quy t li t v i ch đ

phong ki n -ch đ quân ch chuyên quy n đ c đoán, đ ng chuy n Trung Qu c

sang hình th c m i là ch đ c ng hoà, n n chính tr dân quy n - t c ch tr ng

xoá b n n s n xu t t nhiên ch a đ y tính b o th trì tr sang m t n n s n xu t

hàng hoá mang tính xã h i i u này ph n ánh rõ h n con đ ng phát tri n

chung c a nhân lo i Vì th i k c n đ i có ngh a là th i đ i TBCN, s già c i

c a xã h i phong kiên s ph i thay th b ng m t xã h i TBCN đang tràn s c

xuân Nh ng Trung Qu c lúc này do tri u đình Mãn Thanh hèn y u b t l c chèo

ch ng nên n y sinh t t ng ch a th “xoá” thì ph i “c i” Các chi n s trong

phong trào Duy Tân qua bài h c th c t c a phái D ng V , đ c bi t qua bài

h c Nh t B n đã th y rõ m t v n đ quan tr ng c a c i cách tr óc h t ph i c i

ch

K IL

M

Phái D ng V s d th t b i, không t o ra m t th c l c vì gu ng máy

chính tr c k r u rã, th c u không th v n hành b o đ m cho m t xã h i phát

tri n Trong khi Nh t B n thay đ i quy n l c, t ch c m t gu ng máy chính tr

m i là m t b ng ch ng th c t s ng đ ng thôi thúc các nhà Duy Tân c i ch

V i n i dung c i ch v b máy chính tr , h th ng quan l i, cách tuy n l a

ng i tài nhi u l n đ c Khang H u Vi đ th lên vua Quang T Hàng lo t các

v n đ nêu ra nh v y cùng nh ng khát khao k t thúc ch đ quan tr dân, l a

dân, ngu dân, thay m t b máy chính tr dân ch , b máy chính quy n vì dân

làm vi c.Mong c xây d ng m t b máy nh v y qu th c cho t i nay v n còn

là m c tiêu hàng đ u c a các nhà lãnh đ o c p ti n, ti c r ng ý t ng c a h

không đ c các nhà c m quy n tri u Thanh ch p nh n dù vua Quang T r t tán

thành nh ng ông ch là “h u danh vô th c” mà thôi M i quy n l c đ u n m

trong tay phái b o th do T Hi Thái H u đ ng đ u

Tính th c ti n c a phong trào còn th hi n t t ng cách m ng v kinh

t xã h i

Nh ta đã bi t t t ng coi th ng th ng nghi p v n là t t ng c h u

c a Nho giáo Trung Qu c T t ng “nông b n th ng m t” đã chi ph i lâu dài

trong l ch s Trung Qu c Nhân dân Trung Hoa mu n thoát kh i c nh nghèo và

l c h u hi n nay nh t đ nh ph i thay b ng t t ng “D th ng l p qu c” và

“th ng công” ây là x ng s ng t o cho đ t n c chuy n mình, t t ng này

đ c các h c gi đánh giá là “mang tính cách m ng” vì t t ng này đã tuyên

chi n v i t t ng “nông vi b n” ngàn đ i Truung Hoa

Ph i nói r ng, s xâm th c c a đ qu c, th c dân t b n Âu-M đã t o

nên m t l c đ y đ i v i kinh t xã h i Trung Qu c Nh ng nhà Duy Tân thông

qua th c ti n l ch s , ý th c đ c s m nh n n kinh t s n xu t hàng hoá

TBCN Do l p lu n, nh n th c c a phong trào còn thô s m i ch n m b t đ c

b n ch t v n đ mà thôi

Nh ng ý t ng m i, nh ng nh n th c m i v th ng nghi p c a h có

th x p vào v trí hàng đ u các nhân v t l ch s tiên phong cho con đ ng h i

nh p, phát tri n c aêTrung Qu c th i c n đ i

K IL

M

V n đ cu i cùng c ng đ c coi là v n đ mang tính th c ti n đó là

phong trào c i cách h c phong - giáo d c nhân tài

Th i th đã và đang thay đ i t t ng “ thiên b t bi n, đ o b t bi n”

không th t n t i đ c n a Th c t v a qua đã ch ng minh r ng súng đ n k

thu t tàu chi n ph ng tây s n sàng b n phá t t c thành trì luân lý phong ki n

Trung Qu c nghìn n m nay Do đó Trung Qu c dù mu n hay không c ng ph i

thay đ i b i “thiên d bi n, đ o di c tu bi n”

Thay đ i t t ng thâm c n c đ c a c m t dân t c qu là đi u không

d Khang H u Vi - lãnh t phong trào - ch tr ng b t đ u t h c phong L i

sùng bái cách h c c sùng bái t t ng c đã kìm hãm t t ng, kìm hãm m i

s b t đ u c a xã h i c n ph i phá v Sau đó ng i d y ph i gi đ c cái tâm

trong sáng đ gi ng s và cu i cùng là h c ph ng tây, h c tri th c c p ti n

nhân lo i ch không ch h c tri th c giáo đi u

M t lo t ho t đ ng c i cách h c phong nh các s t liên hi p nhau ký tên

lên “v n ngôn th ” là s tuyên chi n đòi t do c a tri th c đ i v i ch đ phong

ki n b o th L p c ng h c h i v i m c đích tìm ra cái th c d ng c a vi c h c,

và tìm ra câu tr l i th i đ i Song phong trào m i ch đ ng trên l p tr ng c a

t ng l p tri th c, ch t p trung gi i quy t nh ng b c xúc c a t ng l p mà ch a

nhìn th ng vào th c t nhân dân Trung Qu c Nh ng con ng i c n no b ng

h n b t c cái gì khác và s c m nh chi n đ u c ng chính n i h đ c bi t là giai

c p nông dân S c m nh tr thuy n và l t thuy n là đó ch đâu T t nhiên s

th t b i c a phong trào còn do nhi u nguyên nhân ch quan và khách quan khác

nh h ch a n m đ c quy n l c trong tay, k thù dân t c còn quá m nh không

mu n Trung Qu c Duy Tân thành công đ d b thao túng…

4 B c đ u thành công

i v i Duy Tân là dùng v khí phê phán Nh ng th i k dùng lý l t o

nên s c m nh đoàn k t nh th i k du thuy t (Xuân Thu Chi n Qu c) đã qua r i

.Cái v khí mà Trung Qu c c n hi n nay là súng đ n ch không ph i v khí phê

bình Ngoài ra còn có m t th v khí tinh th n h t s c quan tr ng, đó là s đoàn