Tuy là một quốc gia Bắc Âu nhưng vị thế của Đan Mạch trong Liên minh Châu Âu (EU Eutopear Union) và trên trường quốc tế rất cao. Cùng với Thuỵ Điển và Phần Lan, Đan Mạch được coi là “mô hình xã hội dân chủ” của chủ nghĩa tư bản ở Châu Âu và trên toàn thế giới. Điều đó xuất phát bởi bởi chính sách đối ngoại tích cự, độc lập; sự phát triển kinh tếxã hội ổn định; đời sống của người ân ở mức cao (cả về vật chất lẫn tinh thần) Đan Mạch là một trong số rất ít các quốc gia theo chế độ tư bản chủ nghĩa thiết lập quan hệ ngoại giao với chính phủ Việt Nam Dân chủ cộng hoà trong cuộc kháng chiến chống Mỹ (năm 1973). Kể từ đó đến nay, quan hệ hợp tác giữa hai nước không ngừng được đẩy mạnh trên mọi lĩnh vực (Ngoại giao, kinh tế, văn hoá, giáo dục ). Đan Mạch có đóng góp rất nhiều cho Việt Nam trong cuộc kháng chiến chống Mỹ cứu nước cũng như trong công cuộc tái thiết và phát triển đất nước sau năm 1975. Quan hệ mọi mặt tốt đẹp giữa hai nước trong thời gian qua chứng tỏ một điều: khoảng cách địa lý, sự khác biệt về chế độ chính trị không phải là vấn đề quá quan trọng trong quan hệ quốc tế. Trong mối quan hệ tốt đẹp này, đặc biệt nói lên là quan hệ ngoại giao, quan hệ kinh tế, văn hoá, giáo dục vẫn chưa xứng tầm. Hy vọng rằng, trên cơ sở quan hệ ngoại giao tốt đẹp, các mối quan hệ hợp tác về kinh tế, chính trị, văn hoá, chính trị sẽ không ngừng được cải
Trang 1K IL
M
Tuy là m t qu c gia B c Âu nh ng v th c a an M ch trong Liên minh
Châu Âu (EU- Eutopear Union) và trên tr ng qu c t r t cao Cùng v i Thu
i n và Ph n Lan, an M ch đ c coi là “mô hình xã h i dân ch ” c a ch
ngh a t b n Châu Âu và trên toàn th gi i i u đó xu t phát b i b i chính
sách đ i ngo i tích c , đ c l p; s phát tri n kinh t -xã h i n đ nh; đ i s ng c a
ng i ân m c cao (c v v t ch t l n tinh th n)…
an M ch là m t trong s r t ít các qu c gia theo ch đ t b n ch ngh a
thi t l p quan h ngo i giao v i chính ph Vi t Nam Dân ch c ng hoà trong
cu c kháng chi n ch ng M (n m 1973) K t đó đ n nay, quan h h p tác
gi a hai n c không ng ng đ c đ y m nh trên m i l nh v c (Ngo i giao, kinh
t , v n hoá, giáo d c…) an M ch có đóng góp r t nhi u cho Vi t Nam trong
cu c kháng chi n ch ng M c u n c c ng nh trong công cu c tái thi t và
phát tri n đ t n c sau n m 1975 Quan h m i m t t t đ p gi a hai n c trong
th i gian qua ch ng t m t đi u: kho ng cách đ a lý, s khác bi t v ch đ
chính tr không ph i là v n đ quá quan tr ng trong quan h qu c t
Trong m i quan h t t đ p này, đ c bi t nói lên là quan h ngo i giao,
quan h kinh t , v n hoá, giáo d c… v n ch a x ng t m Hy v ng r ng, trên c
s quan h ngo i giao t t đ p, các m i quan h h p tác v kinh t , chính tr , v n
hoá, chính tr s không ng ng đ c c i thi n trong th i gian t i
Trang 2K IL
M
1
CH NG I QUAN H NGO I GIAO VI T NAM - AN M CH
TR C N M 1971
Không ph i ng i an M ch mà nh ng ng i Tây Ban Nha - B ào
Nha, Anh, Hà Lan, Pháp m i là nh ng ng i châu Âu đ u tiên đ t chân lên
m nh đ t châu Á H nhìn châu Á v i con m t thèm thu ng và đã gây ra hàng
lo t nh ng cu c chi n tranh đ bi n vùng đ t màu m này thành thu c đ a đ
khai thác, bóc l t Vi t Nam c ng không ph i ngo i l T khi n ti ng súng đ u
tiên à N ng (1858) đ n Hi p c Pat r t - Vi t Nam đã tr thành thu c đ a
c a th c dân Pháp Ng i Pháp đã “khai hoá” vùng đ t An Nam này b ng r u
c n, thu c phi n D i “ánh sáng khai hoá” c a th c dân Pháp, s ng i Vi t
Nam ch t đói, ch t b nh và nh ng t n n xã h i không ng ng t ng lên hàng
n m Trong m t th i gian dài, Vi t Nam không có quan h ngo i giao v i b t c
qu c gia nào khác mà đ n thu n ch là m t vùng đ t thu c đ a c a th c dân
Pháp
Cách m ng tháng Tám n m 1945 thành công, đ c bi t là sau chi n th ng
i n Biên Ph l y l ng, Vi t Nam đ c bi t đ n nhi u h n và thu hút đ c s
quan tâm chú ý c a nhi u qu c gia c b t là các l c l ng dân ch , ti n b
yêu chu ng hoà bình N m 1950, chính ph Vi t Nam dân ch c ng hoà thi t
l p quan h ngo i giao chính th c v i Trung Qu c (Qu c gia đ u tiên thi t l p
quan h ngo i giao chính th c Vi t Nam) Sau đó là Liên Xô và các n c xã h i
ch ngh a ông Âu Trong th i k kháng chi n ch ng M c u n c, đ u tranh
trên m t tr n ngo i giao đ c chú ý đ c bi t trong vi c thu hút s ng h m i
m t c a các qu c gia, các l c l ng dân ch , ti n b yêu chu ng hoà bình
Trong th i gian này, n ra nhi u cu c bi u tình các n c Châu Âu bi u
th s ng h cu c kháng chi n c a nhân dân Vi t Nam Các cu c bi u tình n
ra Pháp (đ c bi t v i v án Ray - Mông - iêng), Thu i n, Hà Lan… Tuy
nhiên, an M ch trong th i gian này, hình nh v Vi t Nam v n còn r t xa l
Quan h ngo i giao gi a hai n c hoàn toàn ch a có d u hi u đ c thi t l p
Trang 3K IL
M
2
Tuy nhiên, n m 1969, vi c Vi t Nam đã m đ c “phòng thông tin” t i Th đô
Co-pen-ha-ghen là m t b c ti n l n trong quan h ngo i giao gi a hai n c
Thông qua “phòng thông tin” này, hình nh Vi t Nam ngày càng tr lên g n g i
h n đ i v i ng i dân an M ch và nó c ng th hi n s ng h c a an M ch
đ i v i Vi t Nam trong cu c kháng chi n Tuy nhiên quan h gi a hai n c v n
ch d ng l i đó b i lý do khác bi t v ch đ chính tr và đ c bi t là nh h ng
c a M trong h th ng các n c t b n
N m 1973, khi Hi p đ nh Pari đ c ký k t (28-1-1973), trên danh ngh a
M chính th c ch m d t s “dính líu” c a mình vào Vi t Nam M t lo t các
qu c gia t b n ch ngh a ti n b thi t l p quan h ngo i giao chính th c v i
Vi t Nam Vi c an M ch chính th c thiêt l p quan h ngo i giao v i Vi t Nam
vào n m 1971 đã m ra m t th i k m i trong quan h h p tác m i m t gi a hai
n c
Trang 4K IL
M
3
CH NG II QUAN H NGO I GIAO GI A VI T NAM AN M CH
TRONG TH I K 1971 – 1980
An M ch chính th c thi t l p quan h ngo i giao v i Vi t Nam ngày
25-11-1971(1), có th nói đây là m t trong s ít các n c t b n thi t l p quan h
ngo i giao r t s m v i Vi t Nam Th i k này quan h ngo i giao gi a hai n c
ch d ng l i m t ch ng m c nh t đ nh Vi t Nam c ng nh an M ch ch a
đ t c quan ngo i giao chính th c ( i s quán) trên lãnh th c a nhau i di n
ngo i giao c a Vi t Nam trên lãnh th an M ch là “phòng thông tin” Cô -
pen-ha-ghen còn t i Hà N i ch a có c quan ngo i giao nào c a an M ch
Trong th i gian này, do nguyên nhân chi n tranh nên hai bên ch a c b t c
đoàn ngo i giao nào cho các cu c th m vi ng nhau Ch sau khi chi n tranh k t
thúc t i Mi n Nam (1975), quan h ngo i giao gi a hai n c m i đ c đ y
m nh
Tháng 3/1977, l n đ u tiên đoàn đ i bi u c a B h p tác phát tri n an
M ch sang th m Vi t Nam Chuy n th m này có ý ngh a r t quan tr ng, đã m
ra m t ch ng m i trong quan h h p tác phát tri n m i m t gi a hai n c
đáp l i, tháng 6 n m 1977, th t ng Ph m V n ng có chuy n th m h u ngh
chính th c an M ch, qua chuy n th m này, quan h gi a hai n c đ c th t
ch t h n n a
Trong kho ng th i gian t n m 1971 đ n 1986, quan h ngo i giao gi a
Vi t Nam và an M ch m i ch d ng l i m c đ xã giao M c dù đã có s
ng h c v v t ch t l n tinh th n cho Vi t Nam trong cu c kháng chi n ch ng
M , nh ng do s khác bi t v h t t ng và ch đ chính tr nên h u nh
không có b c ti n đáng k nào trong quan h ngo i giao hai n c Khi chi n
tranh k t thúc, song song v i công cu c tái thi t đ t n c, Vi t Nam đã đ y
m nh quan h h p tác phát tri n v i các qu c gia khác Nh ng ch y u v n là
Liên Xô, các n c ông Âu và các n c xã h i ch ngh a khác trên th gi i
(1) Ngu n: tang web: Mofa.gov.vn/vi/cn-vakv/euro/nr040819111225/nso6090715326
Trang 5K IL
M
4
Ngoài ra, chúng ta không có s h p tác đáng k nào trong l nh v c kinh
t , v n hoá v i các n c ngoài kh i xã h i ch ngh a ó c ng là đi u t t y u
trong cu c đ i đ u c ng th ng gi a hai kh i xã h i ch ngh a và t b n ch
ngh a trong cu c chi n tranh l nh Quan h ngo i giao gi a hai n c c ng ch u
nh h ng r t l n b i cu c chi n tranh l nh
Ngày 12-5-1980 đánh d u m t m c quan tr ng trong quan h ngo i giao
gi a hai n c, an M ch chính th c m i s quan t i Hà N i Sau 9 n m k
t khi chính th c quan h ngo i giao gi a hai n c đ c nâng lên t m đ i s
Thông qua cánh c a an M ch, chúng ta có c h i ti p c n và h p tác v i Liên
minh Châu Âu - đ i tác chi n l c sau này c a Vi t Nam
Trang 6K IL
M
5
CH NG III QUAN H NGO I GIAO GI A VI T NAM VÀ AN M CH T N M
1980 N NAY
M c dù i s quán an M ch đã đ c m t i Hà N i nh ng trong th i
gian này, quan h hai n c v n b “đóng b ng” Lý do là v n đ Cam-pu-chia,
c ng nh nhi u qu c gia khác An M ch ph n đ i Vi t Nam trong vi c đ a
quân vào Cam-pu-chia Nh ng b t đ ng này đã d n đ c gi i quy t khi Vi t
Nam rút quân kh i Cam-pu-chia (9-1989) th t ch t quan h gi a hai n c
và gi i quy t nh ng mâu thu n, b t đ ng, tháng 7 n m 1972, Phó Th t ng
Tr n c L ng đã có chuy n th m và làm vi c t i an M ch Trong chuy n
th m này, chính ph an M ch t rõ mong mu n t ng c ng các m i quan h
h p tác v kinh t , th ng m i, khoa h c k thu t… v i Vi t Nam: “Chuy n
th m đã đ c d lu n các n c h u quan đánh giá là c n thi t, đúng lúc và đã
đ t k t qu t t” (1) Song tháng 8 n m 1973, đoàn đ i bi u c a B H p tác phát
tri n an M ch sang th m Vi t Nam, trong chuy n th m này, h đã tìm hi u sâu
h n v c h đ u t Vi t Nam T khi Lu t đ u t đ c thông qua (12-1987)
Vi t Nam đã d n tr thành đi m đ n h p d n c a nhi u nhà đ u t trên th gi i
Tuy nhiên, vì nh ng khó kh n riêng mà đ n tháng 3/1993, i s quán
an M ch t i Hà N i đã b đóng c a Quan h gi a hai n c b gián đo n trong
th i gian h n m t n m n ngày 1/4/1994, an đã m l i i s quán Hà
N i và l p T ng lãnh s quán i thành ph H Chí Minh V phía mình, ngày
12/8/2000, Vi t Nam đã m i s quán t i th đô Co-pen-ha-ghen Trong m t
th i gian dài có nh ng tr c r c, quan h ngo i giao gi a hai n c đã đ c n i l i
đ m th m h n
Hai bên liên t c có nh ng chuy n th m vi ng l n nhau c a các c quan,
b ngành, nguyên th qu c gia Trên c s , quan h h p tác m i m t mà nh t là
v kinh t đ c đ y m nh V phía Vi t Nam là các chuy n th m c a th t ng
Võ V n Ki t (3/1995), Th t ng Phan V n Kh i (t 29/9 đên 1/10/1999), B
(1) Ngu n: Báo Nhân dân s 13703 30/7/1992, tr 1
Trang 7K IL
M
6
tr ng ngo i giao Nguy n M nh C m (11/2001), c a ch t ch Qu c h i Nguy n
V n Y u (10/2002)… v phía an M ch, trong kho ng th i gian này, B h p
tác phát tri n đã 5 l n c a các đoàn đ i bi u sang th m và tìm hi u c h i đ u t
c ng nh h p tác v i Vi t Nam (8/1993; 5/1994; 3/1996; 1/1998; 11/1999);
đoàn đ i bi u c a B T pháp (1/2000), B Ngo i giao (5/2002; 2/1999), Qu c
h i (8/1993; 9/1995; 9/2003)…
Thông qua các chuy n th m này là hàng lo t các hi p đ nh h p tác đ c
ký k t: Hi p đ nh v nh ng đi u kho n và th t c chung cho s h p tác phát
tri n gi a Vi t Nam - an M ch (8/1993); Hi p đ nh khuy n khích và b o h
đ u t (8/1993); Hi p đ nh tránh đánh thu hai l n và ch ng tr n l u thu
(5/9995), Hi p đ nh h p tác v n chuy n hàng không (9/1997) Hai bên đã tìm
th y l i ích trong m i quan h t t đ p này, t quan h ngo i giao, quan h h p
tác m i m t đã và đang đ c đ y m nh
Trang 8K IL
M
7
CH NG IV
T NG LAI TRONG QUAN H NGO I GIAO GI A
VI T NAM - AN M CH
K t khi chính th c thi t l p quan h ngo i giao (1973) đ n nay, m c dù
đã tr i qua nhi u th ng tr m nh ng hai n c đã g t b nh ng hi u l m đ
h ng t i t ng lai t t đ p h n v n đ Cam-pu-chia d n đ n vi c nhi u n c
ph n đ i d d i Vi t Nam (trong đó có an M ch) i s quán an M ch t i
Hà N i và T ng lãnh s quán t i thành ph H Chí Minh đ u b đóng c a Quan
h gi a hai n c b gián đo n trong m t th i gian dài, đi u đó ph n ánh s th c
t t y u trong quan h qu c t : gi a các qu c gia luôn t n t i nh ng quan đi m và
nh ng hành đ ng khác nhau d n đ n nh ng s hi u l m đáng ti c Trong th i
gian này Vi t Nam không có nh ng hành đ ng khôn khéo trong quan h ngo i
giao v i các n c trong khu v c và trên th gi i Do v y, hi u l m xu t phát
phía an M ch là t t y u
Tuy nhiên, hi n nay v n đ Hoàng Sa, Tr ng Sa và bi n ông v n còn
h t s c nh y c m, li u Vi t Nam có đ x y ra s ki n hi u l m đáng ti c nào
khong? H n n a, có th kh ng đ nh tình hình trong n c v n còn t n t i nh ng
v n đ h t s c nh c nh i: tham nh ng (v PMU 18, v án v đ t t i S n -
H i Phòng…), Th t c hành chính ph c t p, r m rà gây nhi u khó kh n cho
các nhà đ u t (trng đó có các nhà đ u t đ n t an M ch)… Quan h ngo i
giao chính là chìa khoá cho quan h h p tác, trao đ i v kinh t , vi n tr , v n
hoá…
N u Vi t Nam không nhanh chóng “làm s ch” chính mình, li u nh ng
quan h t t đ p v i các qu c gia khác có t n l i mãi đ c không? Ng i Nh t
B n ngh gì sau v PMU 18? Ng i tiêu dùng châu Âu ngh gì sau hàng lo t
nh ng tr ng h p phát hi n d l ng kháng sinh quá l n trên nh ng con tôm
xu t kh u đ n EU? Ng i an M ch ngh gì khi nh ng kho ng đ u t vào Vi t
Nam không thu đ c l i nhu n nh mong mu n, h s ti p t c vi n tr khi
nh ng kho n vi n tr c a h không đ c s d ng hi u qu ?
Trang 9K IL
M
8
Nhi u câu h i đ c đ t ra đ tr l i cho câu h : t ng lai? Không th có
t ng lai t t đ p đ c n u b n thân m i qu c gia không có s c g ng nh t
đ nh Vi c t ch c thành công APEC 2006 t i Hà N i c ng nh hoàn t t vi c gia
nh p WTO kh ng đ nh nh ng n l c c a Vi t Nam Trong con m t b n bè qu c
t , uy tín c a Vi t Nam lên r t cao Liên t c t n m 2001 đ n 2006, n n kinh t
Vi t Nam luôn đ t m c t ng tr ng t 7 đ n 8% (th ng đ ng th hai trên th
gi i sau Trung Qu c) ó là n ng c s v ng ch c đ kh ng đ nh v t ng lai
t t đ p trong quan h h p tác gi a hai qu c gia
Tuy nhiên, m i th đ u là d đoán, th gi i đang thay đ i t ng ngày, t ng
gi Con đ ng tr c m t luôn không bàng ph ng Trong quá kh , hai n c đã
đi trên con đ ng đó và trong t ng lai, có l v n là con đ ng không hoàn toàn
b ng ph ng đó
Trang 10K IL
M
9
Toàn c u hoá và khu v c hoá đã tr thành xu th ch y u c a quan h
qu c t hi n đ i kh i b g t ra ngoài l , các qu c gia n t là các qu c gia
đang phát tri n (trong đó có Vi t Nam) đ u ph i t ng c ng quan h v i các
qu c gia khác trên m i ph m vi, l nh v c nh m m c đích cao nh t: vì s phát
tri n m i m t c a đ t n c (v kinh t , v n hoá, giáo d c…)
Ngày nay, sau s s p đ c a ch ngh a xã h i Liên Xô và ông Âu, M
cùng v i Nh t B n, EU đang là nh ng đ i tác quan tr ng nh t c a Vi t Nam
Khi mà s khác nhau v h t t ng và ch đ chính tr không còn là rào c n thì
quan h h p tác trên m i l nh v c gi a Vi t Nam v i các qu c gia khác không
ng ng đ c đ y m nh Chính đi u đó đã khi n Vi t Nam có đ c s t ng
tr ng kinh t nhanh, n đ nh trong m t th i gian dài, đ ng th i vì th chính tr
c a Vi t Nam trên r ng qu c t không ng ng đ c c i thi n
V i nh ng thành t u đã đ t đ c trong th i gian qua, ph ng châm:
“Vi t Nam s n sàng là b n v i t t c các n c” c a ng và Nhà n c ta t ra
h t s c đúng đ n Tin t ng r ng, trên c s v ng ch c đó, chúng ta s h ng
t i m t t ng lai t t đ p đ ng th i v t qua nh ng khó kh n đang t n t i T t c
vì m c tiêu: dân giàu, n c m nh, xã h i công b ng v n minh
Trang 11K IL
M
10
1 Báo Nhân dân
2 T p chí Nghiên c u Châu Âu
3 Báo Qu c t
4 Trang Web:
Trang 12K IL
M
11
L I M U 0
CH NG I 1
QUAN H NGO I GIAO VI T NAM - AN M CH 1
TR C N M 1971 1
CH NG II 3
QUAN H NGO I GIAO GI A VI T NAM AN M CH 3
TRONG TH I K 1971 – 1980 3
CH NG III 5
QUAN H NGO I GIAO GI A VI T NAM VÀ AN M CH T N M 1980 N NAY 5
CH NG IV 7
T NG LAI TRONG QUAN H NGO I GIAO GI A 7
VI T NAM - AN M CH 7
K T LU N 9
DANH M C TÀI LI U THAM KH O 10
M C L C 11