Bài giảng môn thương mại điện tử Internet và Thương mại Điện tử

Nội dung chính• Hoạt động thương mại và Thương mại Điện tử • Lịch sử phát triển Thương mại Điện tử • Các mô hình Thương mại Điện tử • E-Marketing, M-commerce • Công nghệ cho Website, Tra

THƯƠNG MẠI ĐIỆN TỬ VÀ TRIỂN KHAI ỨNG DỤNG

Internet và Thương mại Điện tử

Giảng viên: TS Đàm Quang Hồng Hải

Nội dung chính

• Hoạt động thương mại và Thương mại Điện tử

• Lịch sử phát triển Thương mại Điện tử

• Các mô hình Thương mại Điện tử

• E-Marketing, M-commerce

• Công nghệ cho Website, Trang Web động,

trang Web tĩnh

• Cơ sở dữ liệu, PHP và MySQL

• Thanh toán điện tử

Hoạt động thương mại

• Sự trao đổi hàng hóa và dịch vụ

• Có ít nhất 2 bên (mua và bán) tham

gia

• Hoàn thành các giao dịch mua bán

• Trao đổi hàng hóa, dịch vụ dựa trên nguyên tắc tiền tệ

Hoạt động thương mại nhìn từ phía khách hàng

Khách hàng

có nhu cầu

Tìm đến nơi bán hàng

Lựa chọn mặt hàng

Thanh toán tiền tại quầy

Nhận hàng

và mang về

Thương mại Điện tử

• Mua, bán và trao đổi mặt hàng qua mạng

Internet

• Các giao dịch tài chính và thương mại bằng

phương tiện điện tử

• Trao đổi dữ liệu điện tử,

• Chuyển tiền điện tử

• Người bán và người mua không gặp nhau trực tiếp mà thông qua mạng Internet

Quy trình mua hàng qua mạng

Ví dụ:

Website cửa hàng sách báo

Câu hỏi thảo luận

Sự khác biệt giữa Thương mại truyền thống và Thương mại Điện tử ?

• Mạng Internet gồm

nhiều triệu máy tính

kết nối với nhau

• Dữ liệu được truyền

mobile

Mạng Internet

Lịch sử Internet

• Những năm 1960, mạng ARPAnet được xây dựng bởi ARPA (trung tâm thuộc Bộ QP Mỹ)

• Kết nối hệ thống mạng máy tính Đại học

• Phát triển và đưa vào sử dụng Thư điện tử (email)

• Năm 1986, mạng NSFnet được xây dựng U.S National Science Foundation

• Kết nối 5 trung tâm siêu máy tính

• Năm 1990 thay thế mạng ARPAnet

• Năm 1991 cho phép các tổ chức chính phủ và các cơ sở ngoài đào tạo kết nối

Internet tại Việt nam

• Internet đã được cung cấp từ năm 1997 bởi công ty VDC

• Đến tháng 6/2003, số người dùng Internet đạt 210.000 người, chiếm 3.08% dân số

• Trong năm 2009, số nguời dùng internet lên tới 22,4 triệu.

• Dự đoán số người dùng internet sẽ tăng

nhanh trong vòng 5 năm tới, nhờ có những đầu tư cơ sở hạ tầng

Một số ứng dụng chính trên Internet

• Thư điện tử (E-mail)

• Truyền File (File transfer) như FTP

• Chat như Instant Messenger (Yahoo, Google,vv )

• Điện thoại IP

• Hội nghị trược tuyến (Audio/Video

Conferencing) NetMeeting, Video Phone

• The World Wide Web (WWW) dùng các siêu liên kết

Giao thức truyền dữ liệu trên Internet

• Giao thức TCP/IP được phát triển từ mạng

ARPANET và được dùng trên mạng Internet

• Địa chỉ IP (IPv4) được chia thành 4 số nguyên <255

Ví dụ: 205.12.7.9

• DNS là một dịch vụ phép các máy tính có được tên như: www.yahoo.com

• Khi cần truy cập, hệ thống DNS sẽ chuyển

từ tên sang địa chỉ IP

• Tên Web Server chuyển thành địa chỉ IP

Ví dụ: www.yahoo.com->67.195.145.137

• Cho phép tải phân bố với các Web server

bản sao và tập các địa chỉ IP với một tên

miền chuẩn

Phân giải địa chỉ IP

DNS Servers gốc

poly.edu DNS servers

umass.edu DNS servers

yahoo.com

DNS servers amazon.comDNS servers

pbs.org DNS servers

Phân giải tên miền

Khách hàng muốn địa chỉ IP cho www.amazon.com:

• Hỏi một server gốc (root) để tìm com DNS server

• Hỏi com DNS server để lấy amazon.com DNS

server,

• Hỏi amazon.com DNS server để lấy địa chỉ IP

của www.amazon.com

Hệ thống các tên miền

• edu (education) cho lĩnh vực giáo dục

• gov (government) thuộc chính phủ

• mil (miltary) cho lĩnh vực quân sự

• com (commercial) cho lĩnh vực thương mại

• org (organization) cho các tổ chức

• net (network resources) cho các mạng

• vn uk ru (tên miền 2 ký tự) cho các

mạng của các nước

Câu hỏi thảo luận

Nên chọn tên miền như thế nào để thể hiện được thương hiệu của doanh nghiệp ?

Lịch sử Thương mại Điện tử tại Việt nam

Các mạng Thương mại Điện tử tại Việt nam những năm 1990

• Dùng modem kết nối qua điện thoại

• Máy chủ tại các thành phố lớn

• Cung cấp thông tin thương mại

• Mạng Vinanet, Vitranet, Vietnet

Phát triển Thương mại Điện tử

• Các website thương mại bắt đầu được xây

dựng vào cuối những năm 1990

• Các Forum có hàng chục ngàn user như

ttvnonline với nhiều trương mục liên quan đến thương mại

• Các Website rao vặt xuất hiện vào giữa những năm 2000,

• Website đấu giá mới xuất hiện trong khoảng

2 năm trở lại đây

Một số ứng dụng kinh doanh trên Internet

• Quảng cáo trên Internet

• Thương mại điện tử

• Kinh doanh điện tử

• Doanh nghiệp điện tử - eEnterprise

Mô hình giao dịch Thương mại Điện tử

Ba nhóm chủ thể tham gia chủ yếu:

Doanh nghiệp (Business)

Chính phủ

(Government)

Chính phủ (Government)

B2G

C2G

G2G

Người bán Người mua

Mô hình giao dịch Thương mại Điện tử

Người tiêu dùng là chủ động

• C2C (Consumer-To-Comsumer) Người tiêu dùng với người tiêu dùng

• C2B (Consumer-To-Business) Một cá nhân bán sản phẩm hay dịch vụ tới các doanh

nghiệp

• C2G (Consumer-To-Government) Người tiêu dùng với chính phủ

Ở Việt Nam, hiện chủ yếu có hai hình thức

website rao vặt và website đấu giá

Website đấu giá Ebay

Website bán sách www.amazon.com

Cửa hàng ảo 3D

Cửa hàng cho phép người

dùng vào thăm các gian hàng với hình ảnh 3 chiều

Website B2B www.alibaba.com

Chính phủ là chủ động

• G2C (Government-To-Consumer) Chính phủ với người tiêu dùng

• G2B (Government-To-Business) Chính phủ với

doanh nghiệp

• G2G (Government-To-Government) Chính phủ với chính phủ

Website về các dịch vu từ chính phủ

M-commerce: thương mại di động

• Các giao dịch và các hoạt động thực hiện trong môi trường di động

Marketing điện tử: E-Marketing

• Nghiên cứu và quảng bá sản phẩm, dịch vụ dựa trên Internet

• Nghiên cứu thu thập các số liệu thống kê về tình hình sử dụng Internet (ví dụ như acnielsen.com, emarketer.com) để đánh giá thi trường

• Các tiêu thức phân đoạn thị trường: vị trí địa lý, nhân khẩu học, tâm lý, hành vi mua sắm

• Phân đoạn khách hàng thành các nhóm nhỏ dựa trên nhu cầu, ước muốn, hành vi mua hàng….

Câu hỏi thảo luận

1 Doanh nghiệp các anh chị đang hiện đang có

hoặc có nhu cầu xây dựng mô hình Thương mại Điện tử nào ?

2 Ưu điểm và hạn chế của Thương mại Điện

tử ?

Công nghệ cho Website

Câu hỏi thảo luận

Xin các anh chị cho biết người lãnh đạo doanh nghiệp cần biết công nghệ trong Thương mại Điện tử ở mức nào ?

Lựa chọn phần cứng

• Chọn các Server có tốc độ cao trong đó chú ý tới số lượng và tốc độ của CPU, kích thước bộ nhớ (RAM),

• Cần tính toán cho hiện tại và tương lai khi hệ thống được phát triển

• Cần có đánh giá lưu lượng thông tin để lựa

chọn các gói dịch vụ mạng

• Cần chọn các hệ điều hành và phần mềm

phù hợp

Kết nối với Website

• Khách hàng từ một máy tính truy nhập vào dịch vụ Web thông qua một cổng (port) 80 của TCP

World Wide Web

• Web server cung cấp nội dung và người dùng

truy cập qua trình duyệt (browser)

• Phần mềm Webserver xử lý các yêu cầu từ trình duyệt và trả lại các trang web dưới mã HTML

• Trình duyệt đầu tiên là Mosaic, phát triển bởi

Mark Andreesen tại NCSA (Đại học Illinois)

đầu năm 1993

• Hiện nay có các trình duyệt thông dụng:

Netscape, Firefox, Internet Explorer

Giao thức HTTP

Hypertext transfer protocol

• Trình duyệt yêu cầu,

nhận và hiển thị các

đối tượng Web

• Web server gửi các

Server

ch y ạy Apache Web server

PC ch y ạy Firefox

Sơ lược về HTML

• Thẻ lệnh HTML(HTML tags)

<mã thẻ> Các thông tin chịu tác động từ mã

thẻ [</mã thẻ>]

• <B>best</B> - Bolds the word “best”

• <P align=“right”> - Aligns text to the right

• Lưu ý : Các thẻ lệnh cho phép định dạng thông tin hiển thị nhưng kết quả thể hiện có thể khác nhau với các trình duyệt khác nhau

2: Application Layer 42

Lưu trạng thái User-server: cookies

• Khách hàng lần đầu tiên truy cập từ một máy tính vào một website Thương mại Điện tử

• Khi yêu cầu khởi tạo HTTP đến website,

một ID duy nhất được tạo

• Hệ thống lưu trữ ID khách hàng trong cơ sở

dữ liệu

• ID khách hàng sẽ được sử dụng phục vụ yêu cầu của doanh nghiệp

spectific action

cookie-server creates ID

• Lí do cần thiết dùng cơ sở dữ liệu

• Lưu trữ dữ liệu hàng ngày, thông tin về sách, về ngân hàng, đặt hàng

• Sử dụng để in, tổng hợp dữ liệu thường ngày

• Truy cập tìm dữ liệu dễ dàng

Câu hỏi thảo luận

Xin các anh chị cho biết cơ sở dữ liệu danh bạ trong điện thoại di động như thế nào và sử

dụng ra sao ?

Trang Web tĩnh và Website tĩnh

• Trang web tĩnh dùng với các trang web có nội dung

• Tốc độ truy cập vào các trang web tĩnh nhanh vì

không mất thời gian trong việc truy vấn cơ sở dữ liệu

Trang Web tĩnh và trang Web động

Trang Web động

• Với trang Web động, thông tin hiển thị được gọi ra từ một cơ sở dữ liệu khi người dùng truy vấn

• Một ứng dụng Thương mại Điện tử, một mặt hàng được nhập mới thì những trang có liên

quan đến sản phẩm đó sẽ có bổ sung

• Thông tin trên web động dễ dàng được cập

nhật thông qua công cụ cập nhật của phần

mềm quản trị

Trang Web tĩnh và trang Web động

• Trang Web tĩnh (Static Web Page) được thiết kế

bằng kỹ thuật HTML (Hypertext Mark-up

Language) đáp ứng được việc giới thiệu thông tin

PHP - Personal Home Page

• Là một ngôn ngữ lập trình kịch bản được dùng

để phát triển các trang Web động

• Do Rasmus Lerdorf đưa ra vào năm 1994 và phát triển như một sản phẩm của mã nguồn

mở

• PHP là kịch bản trình chủ (server script) chạy trên server

• Thông dịch bằng PHP Engine

Quá trình thông dịch trang PHP

• Là hệ quản trị cơ sở dữ liệu mã nguồn mở phổ biến nhất thế giới

• Sử dụng ngôn ngữ truy vấn có cấu trúc (SQL)

• Được các nhà phát triển rất ưa chuộng trong quá trình phát triển ứng dụng vừa và nhỏ

• Có các bộ cài đặt miễn phí như

• WAMP: Windows – Apache – MySQL – PHP

• LAMP: Linux + Apache + MySQL + PHP

Website Thương mại Điện tử

• Trang Web giới thiệu (mặt tiền) của cửa hàng

Câu hỏi thảo luận

Đề nghị các anh chị bổ sung thêm các chức năng cần thiết cho doanh nghiệp của mình

Thanh toán điện tử

• Tiền điện tử thanh toán khi mua hàng nhờ truyền các dữ liệu từ máy tính này tới máy tính khác.

• Thanh toán bằng thẻ tín dụng, thẻ ngân hàng

• Sử dụng các công cụ thanh toán qua Internet như Paypal

• Dịch vụ PayPal cho phép thanh toán bằng thẻ tín dụng, tài khoản ngân hàng mà không cần chia sẻ thông tin tài chính.

• PayPal có hơn 153 triệu tài khoản trên toàn cầu.

Mô hình hoạt động của PayPal

Câu hỏi thảo luận

Các anh chị lựa chọn giải pháp Thương mại Điện tử nào cho doanh nghiệp của mình ?

Kết thúc bài 1