Báo cáo sáng kiến Tổ chức ngoại khóa - Cuộc thi Nhà khoa học nhỏ tuổi.DOC

TÊN SÁNG KIẾN TỔ CHỨC NGOẠI KHÓA TRUNG HỌC CƠ SỞ Hội thi “ NHÀ KHOA HỌC NHỎ TUỔI” Vì ở mỗi môn học có rất nhiều điều mà không phải trên bài giảng, trên giáo trình giáo khoa đã thông tin

CỘNG HOÀ XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM

Độc lập - Tự do - Hạnh Phúc

Phong Hải, ngày 12 tháng 3 năm 2012

Họ và tên tác giả: Đỗ Thị Thơm

Sinh ngày: 01 tháng 5 năm 1969

Chức vụ: Phó hiệu trưởng

Nơi công tác: Trường THCSTT Phong Hải - Bảo Thắng - Lào Cai

Trình độ chuyên môn: Cao đẳng Văn

Các điều kiện chủ yếu để xét công nhận sáng kiến như sau:

A TÊN SÁNG KIẾN

TỔ CHỨC NGOẠI KHÓA TRUNG HỌC CƠ SỞ

Hội thi “ NHÀ KHOA HỌC NHỎ TUỔI”

Vì ở mỗi môn học có rất nhiều điều mà không phải trên bài giảng, trên giáo trình giáo khoa đã thông tin hết được, kiến thức của nhân loại là bất tận, mà sự khám phá tìm hiểu của con người lại còn nhỏ hẹp Mỗi môn học có vị trí và vị thế riêng có đặc thù kiến thức riêng, khám phá tìm hiểu kiến thức tự nhiên, kiến thức xã hội

Trong nhà trường có rất nhiều các hình thức hoạt động ngoại khoá trong một năm học theo các chủ điểm với các ngày lễ lớn, các hoạt động thể thao, văn nghệ, hoạt động từ thiện, các hội thi mang tính về chuyên môn của từng môn học như: Ngoại khóa văn học, Câu lạc bộ bạn yêu thơ, Nhà khoa học trẻ; Thế giới chung quanh em; Em tham gia giao thông an toàn

Môn Sinh học ta tìm hiểu những điều bí ẩn kì thú trong thiên nhiên, sự đa dạng

của các loài cây cỏ và động vật sống quanh Môn Địa lí giúp cho ta thấy được sự vận động của trái đất của các vì sao, nhìn ra thế giới với năm châu bốn biển và cả

những miền đất xa xôi ở châu Nam cực.

Các môn học trong nhà trường, mỗi môn có vị trí và vai trò khác nhau, trong đó

có một số môn học có vị trí quan trọng trong việc giáo dục tư tưởng chính trị, bồi dưỡng lòng yêu nước lòng tự hào tự tôn dân tộc đối với thế hệ trẻ, như môn Ngữ văn, môn Lịch sử Học văn, học sử không chỉ cung cấp kiến thức lịch sử dựng nước và giữ nước của dân tộc, quá trình phát triển của lịch sử nhân loại, về con người đất nước Việt Nam, mà còn giúp học sinh rèn luyện và phát triển các năng lực của bản thân hoàn thiện nhân cách của mình

Căn cứ vào tình hình các nhà trường, thực tế môn dạy, điều kiện địa lí, để tạo cơ hội giao lưu chuyên môn các trường học trong khu vực, tôi nghiên cứu xây dựng kế hoạch tổ chức hội thi “Nhà khoa học nhỏ tuổi” theo cụm trường THCS: Phong Hải, Phong Niên, Bản Cầm, Số 3 Thái Niên

Nhưng tổ chức như thế nào, và làm thế nào để qua mỗi hoạt động không chỉ là sân chơi của học sinh mà hiệu quả của nhà quản lí phải thu được là những gì?

Thực tế có rất nhiều khó khăn trong quá trình dạy học, Việc khắc sâu bài học như thế nào để học sinh nhớ lâu kiến thức, đây là một thực tế mà những cán bộ quản lí trường học, giáo viên giảng dạy bộ môn vẫn luôn trăn trở và đi tìm cách thức tổ chức đổi mới phương pháp dạy học

Chương trình sách giáo khoa dài, đôi chỗ còn có sự bất cập về kiến thức, Sự giảm tải chương trình của Bộ Giáo dục và chuẩn kiến kĩ năng cũng có chỗ còn bất cập Phương pháp giảng dạy của giáo viên đã thực sự đổi mới và gây hứng thú học sinh ở mức nào? Học sinh có cách học tìm hiểu khắc sâu kiến thức bằng cách nào, thái độ đối với môn học ra sao?

Việc nâng cao chất lượng giáo dục đòi hỏi người làm công tác chuyên môn cần

có sự đổi mới việc chỉ đạo giảng dạy và cách thức học môn học Các giáo viên tự tìm cho mình những biện pháp tối ưu trong việc dạy học sao cho phù hợp với đối tượng học sinh theo từng vùng miền, khắc sâu kiến thức cơ bản trong sách giáo khoa và chuẩn kiến thức Học sinh có cách học sáng tạo, tư duy vận dụng linh hoạt kiến thức vào thực tế cuộc sống

Bên cạnh đó cũng có một số thuận lợi như về công tác tổ chức xây dựng kế hoạch được sự nhất trí của Hiệu trưởng các trường học và sự hoạt động tích cực của các tổ chuyên môn, thống nhất xây dựng bộ đề thi và hướng dẫn học sinh ôn luyện thi

II Lịch sử vấn đề

Học sinh Trung học cơ sở đang ở độ tuổi phát triển và dần hoàn thiện nhân

cách Cách nhìn nhận vấn đề và giải quyết vấn đề còn mang tính bồng bột cảm tính, chưa có chiều sâu Các em thích thể hiện mình làm người lớn, ưa thích hoạt động bề

nổi, mong muốn được thể hiện mình trước đám đông Song tâm hồn các em dễ bị tổn thương trước những biến cố ảnh hưởng về tâm lý, có khi dẫn đến tự kỉ, không hòa nhập cộng đồng Các nhà trường cần chú ý giáo dục kỹ năng sống cho học sinh thông qua các hoạt động ngoại khóa, mở ra nhiều sân chơi với các đa dạng các hình thức hoạt động, hấp dẫn phù hợp với tâm sinh lý lứa tuổi, góp phần giáo dục cho học sinh một cách toàn diện.

Có thể nói, những hoạt động ngoại khóa của trường THCS đóng vai trò quan trọng trong giáo dục kĩ năng sống cho các em học sinh của nhà trường Những hoạt động này luôn được tập thể giáo viên ủng hộ cũng như sự đồng tình và hỗ trợ của phụ huynh học sinh về vật chất lẫn tinh thần vì vậy tạo nên sự gắn bó giữa gia đình và nhà trường trong việc hình thành nhân cách của các em Trong cuộc sống hiện đại ngày nay, việc trang bị cho các em học sinh những kĩ năng sống là một việc rất quan trọng

và cần thiết Với mục đích xây dựng môi trường giáo dục thân thiện thì những hoạt động ngoại khóa của nhà trường đã phần nào giúp các em học sinh hình thành những

kĩ năng sống cần thiết để bước vào cuộc sống với sự tự tin và năng động hơn

Hoạt động ngoại khoá thực sự cần thiết và hữu hiệu, bởi lẽ các em được tự nguyện tham gia chủ động tìm hiểu nhìn nhận đánh giá và được bộc lộ năng khiếu bản thân (Tư duy, so sánh, lập luận đánh giá vấn đề, phán đoán và dự báo vấn đề, kĩ năng giao tiếp, giải quyết vấn đề ) Đồng thời lại thể hiện khả năng phối kết hợp hoạt động trong nhóm tạo sức mạnh tập thể, hoà nhập tập thể, giành lại vinh quang chiến thắng cho tập thể

Giáo dục truyền thống dân tộc, hình thành và phát triển nhân cách con người đi liền với việc năng cao chất lượng giáo dục là một yêu cầu rất quan trọng trong công cuộc đào tạo giáo dục con người phát triển một cách toàn diện, phải thực sự góp phần “…Nâng cao dân trí, đào tạo nhân lực, bồi dưỡng nhân tài”

III Đối tượng nghiên cứu

Nghiên cứu trên học sinh của 4 trường THCS (THCS Phong Hải, THCS Phong Niên, THCS Bản Cầm, THCS số 3 Thái Niên)

IV Phạm vi nghiên cứu

Nội dung chương trình các môn học cơ bản: Toán; Vật lí; Sinh học; Địa lí; Ngữ

văn; Lịch sử trong chương trình THCS

V Mục đích nghiên cứu

Tổ chức buổi Ngoại khoá cụm trường THCS nhằm tạo sân chơi rộng cho học sinh

THCS trong khu vực Phong Niên - Phong Hải - Bản Cầm - số 3 Thái Niên tham gia, thông qua hoạt động tạo điều kiện cơ hội và thách thức cho học sinh ở cả bốn trường niềm say mê tìm hiểu khám phá kiến thức, bản chất sự vật hiện tượng và củng cố khắc sâu đa dạng kiến thức các môn học cơ bản trên nhiều đối tượng học sinh ở các khối lớp

Hình thức tổ chức phù hợp với điều kiện giảng dạy của các nhà trường, tạo sự gần gũi giữa thầy và trò trong khu vực Học sinh có điều kiện giao lưu học hỏi Giáo viên được trao đổi chuyên môn cùng bàn bạc và đi đến thống nhất hoạt động

Đó cũng chính là một việc làm thiết thực có hiệu quả trong việc xây dựng Trường học thân thiện - Học sinh tích cực.

VI Phương pháp nghiên cứu.

- Phương pháp nghiên cứu giáo trình, tài liệu

- Phương pháp điều tra, tìm tòi nghiên cứu

- Phương pháp thực hành điều tra bằng phiếu hỏi

- Phương pháp phân tích, so sánh, tổng hợp

PHẦN THỨ HAI: NỘI DUNG NGHIÊN CỨU

I Cơ sở lý luận

Hoạt động ngoại khoá nằm trong nhiệm vụ giáo dục hoạt động tập thể của nhà

trường, nhằm thực hiện nhiệm vụ giáo dục chung Mục đích của việc tổ chức nhằm củng cố thêm phụ trợ khắc sâu thêm những kiến thức học sinh đã học qua các tiết học trong chương trình chính khoá của môn học

Vì vậy khi xây dựng chương trình ngoại khoá cần để học sinh giữ vai trò chủ thể, trung tâm Hệ thống kiến thức cấp học cần đảm bảo tính hệ thống, quá trình nhận thức hợp quy luật trong sự phát triển tất yếu của sự vật hiện tượng một cách khách quan.Hoạt động ngoại khoá mang tính chất tự nguyện của người tham gia, nên khi tổ chức chương thình hoạt động cần vận dụng linh hoạt vừa có bề rộng mang tính phong trào vừa có chiều sâu về mặt kiến thức cơ bản, nhưng cần đảm bảo các vấn đề sau:

1 Về mặt nội dung

Môn Ngữ văn: Văn học là Nhân học, học văn tức là học làm người Thông qua

các tác phẩm thơ, văn, kí sự, tùy bút, tiểu thuyết Học sinh hiểu nội dung, nghệ thuật của văn bản, cảm nhận được cái hay cái đẹp và những mặt trái của cuộc sống Từ dó rút ra bài học kinh nghiệm cho chính mình trong ứng xử giao tiếp trong cuộc sống và lòng yêu quê hương đất nước, ý thức trách nhiệm với đất nước

Môn Lịch sử: Làm phong phú khắc sâu những kiến thức đã học trong chương

trình: dấu mốc lịch sử, cuộc đời và sự nghiệp của các nhân vật lịch sử, sự phát triển xã hội với những thành tựu về kinh tế, văn hoá giáo dục, quân sự, khoa học nghệ thuật… qua các thời kỳ lịch sử.Chú ý các vấn đề địa phương, các chứng nhân lịch sử

có tác dụng giáo dục trực tiếp khơi dậy lòng tự hào truyền thống, lòng yêu quê hương, ý thức gìn giữ bảo vệ và xây dựng quê hương trong mỗi học sinh

Môn Địa lí; Sinh học: Từ những bài giảng của thầy cô và các thức tự học của học

sinh, nhưng thông qua môn học thế giới tự nhiên mở ra trước mắt các em Thế giới tự nhiên với năm châu bốn biển với bao điều bí ẩn trong cánh rừng đại ngàn nguyên sinh, dưới đáy sâu đại dương, trong sâu thẳm lòng đất Giải đáp cho các em những thắc mắc “ Vì sao lại thế?” về thế giới sinh vật, động vật và con người Các em tìm hiểu khám phá về một “ Việt Nam - Đất nước - Con người” giàu truyền thống văn hóa, thiên nhiên đa dạng phong phú qua phương pháp liên môn văn sử địa

Môn Toán; Vật lí: Trí thông minh, tư duy sáng tạo của học sinh được thể hiện rõ

linh hoạt Từ những phần lí thuyết thực hành trong giáo trình, học sinh có thể vận dụng, ứng dụng vào cuộc sống.

Cuộc vận động học tập và làm theo tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh: Việc

thực hiện trong các nhà trường THCS đã thành nề nếp Các nội dung sinh hoạt đầu tuần, các hoạt động bề nổi đều gắn liền với cuộc vận động trên Việc học sinh kể chuyện về tấm gương đạo đức của Bác Hồ có tác dụng rất lớn trong việc giáo dục thế

hệ trẻ học và làm theo tấm gương đạo đức cách mạng, những phẩm chất tốt đẹp, nhân cách sống, tình yêu thương bao la của Bác Học sinh hiểu sâu hơn về công ơn của Bác

Hồ đối với dân tộc Việt Nam

2 Về mặt hình thức - phương pháp

Hình thức: Hình thức tổ chức thông qua hội thi cấp cụm trường

Phương pháp cách thức: Tổ chức thực hiện chương trình ngoại khoá cần chú ý tới việc xây dựng kế hoạch, tính khả thi của kế hoạch Nội dung các kiến thức tuyên truyền, quy mô tổ chức cần phải đảm bảo an toàn cho các đối tượng tham gia, phù hợp, tiết kiệm nhưng trang trọng, chất lượng, hiệu quả trong toàn bộ hoạt động

II Cơ sở thực tiễn

1 Vai trò cua công tác quản lí chỉ đạo: cần đánh giá đúng vị trí, vai trò và hiệu

quả của hoạt động ngoại khoá Đầu tư kinh phí cho chuyên môn hoạt động Giáo viên chuyên ngành đào tạo có lòng nhiệt tình, say mê chuyên môn, có trình độ và có sự sáng tạo Xây dựng những hạt nhân nòng cốt, phát huy vai trò của cán bộ lớp, những học sinh cốt cán môn học

Thực hiện dân chủ hoá trường học là để học sinh tự đề xuất ý muốn tâm tư nguyện vọng trình bày với giáo viên, với Ban giám hiệu để xem xét điều chỉnh kế hoạch cho phù hợp

2 Hoạt động ngoại khóa THCS là đa dạng hoá hình thức phụ trợ kiến thức trong

chương trình học tập chính khoá ở tất cả các môn học Có thể tổ chức hoạt động này ở các cấp độ khác nhau trong thời gian, thời lượng kiến thức, mức độ yêu cầu với từng đối tượng học sinh khác nhau Song nên tổ chức về cuối năm học thì hiệu quả củng cố kiến thức đạt hiệu quả cao hơn

Hoạt động ngoại khóa THCS được tổ chức thực hiện tuỳ thuộc vào điều kiện của các nhà trường, cụm trường và địa phương theo đặc thù của môn học

Có những hình thức hoạt động khác nhau như:

Thành lập đội thi theo khối

Thành lập các đội thi thuộc học sinh từ lớp 6, 7, 8, 9 ở từng trường học

Tổ chức trên toàn thể học sinh đại diện của cuối cấp của từng trường

Nhưng các hoạt động học tập cần phải được định hướng vào các cách học khác nhau:

Cách đọc sách, đọc tư liệu cần biết chắt lọc kiến thức cơ bản, hệ thống kiến thức Cách lập sơ đồ tư duy

Cách sưu tầm tranh ảnh, mẫu vật, làm đồ dùng trực quan như mô hình biểu bảng Cách tổ chức đi tham quan thiên nhiên hay tham quan di tích lịch sử

Cách giao lưu gặp gỡ với các nhà khoa học, các nhân chứng lịch sử

Những cách học này cần được tiến hành thường xuyên liên tục trong suốt quá trình học để đảm bảo được tính hệ thống và tính thực tiễn.

III Các giai đoạn nghiên cứu

1 Giai đoạn 1: Xây dựng kế hoạch tổ chức từ đầu năm học ( tháng 9 năm 2011),

trao đổi thống nhất với Ban giám hiệu và tổ chuyên môn các trường học về kế hoạch hoạt động

Giao cho tổ chuyên môn xây dựng khung chương trình và công tác chuẩn bị tổ chức thực hiện đối với cấp trường vào cuối học kì I của năm học

2 Giai đoạn 2: Tháng tháng 2/ 2012 tiến hành công tác chuẩn bị về phương pháp

tổ chức thực hiện cấp cụm về tổ chức thực hiện

Ban giám hiệu các trường: Thống nhất thời gian, nguồn kinh phí, Ban tổ chức hội thi, báo có kế hoạch hoạt động chuyên môn với phòng Giáo dục& Đào tạo huyện Bảo Thắng đề nghị phê duyệt kế hoạch

Các tổ chuyên môn các trường học trao đổi họp bàn để xây dựng nội dung kiến thức chi tiết nhưng phải có tính hệ thống kiến thức cơ bản cấp học

Các phương pháp, giải pháp thực hiện, chuẩn bị nhân sự (thành lập các đội học sinh tham gia thực hiện chương trình)

3 Giai đoạn 3: Tuần 2 tháng 3/2012

- Tổ chức thực hiện: Bốn đội tuyển dự thi theo kế hoạch

- Đánh giá kết quả: Trao giải Nhất, Nhì, Ba, Khuyến khích cho các đội tuyển sau hội thi

- Điều tra bằng phiếu hỏi ở cả bốn trường THCS Phong Niên - Phong Hải - BảnCầm, số 3 Thái Niên

- Bài học kinh nghiệm cho công tác quản lí chỉ đạo chuyên môn Công tác tổ chức hội thi trên quy mô rộng

IV Một số hình thức tổ chức ngoại khoá ở thường THCS

1 Hình thức lập sơ đồ tư duy trưng bày sản phẩm tranh ảnh, lập mô hình

Đây là hoạt động tạo tính siêng năng và phát huy sự tư duy lô gíc của học sinh có tác dụng trực quan sinh động, dễ tạo biểu tượng dễ nhớ về đơn vị kiến thức

2 Hình thức giới thiệu sách

Việc giới thiệu và tìm hiểu sách là công việc thường nhật nhằm tìm hiểu kiến thức trong trong sách giáo khoa cũng như các tư liệu tham khảo Đây là hình thứcđơn giản song mang tính phổ biến thông dụng, nhằm cung cấp kiến thức trong giờ học chính khoá nhưng chủ yếu học sinh hoạt động trong ngoại khoá Rèn học sinh có thói quen làm việc với sách tìm ra phương pháp học với sách, có ý thức sưu tầm các

tranh ảnh làm tư liệu minh hoạ nội dung bài học phục vụ môn học

Giáo viên hướng cho học sinh cách học cách lựa chọn thông tin, lựa chọn sách, giới thiệu những cuốn sách cần đọc, các vấn đề cần được tư vấn giải đáp thêm Những đầu sách trong thư viện nhà trường dành cho học sinh miền núi vùng sâu

vùng xa, những truyện tranh giới thiệu về nhân vật lịch sử

Hình thức này có tác dụng trực tiếp vào phương pháp dạy học tích cực là rèn văn

3 Hình thức kể chuyện về nhân vật, tác phẩm

Kể chuyện là một cách thức gây hứng thú và ấn tượng cho học sinh, có tác dụng cao trong việc tạo biểu tượng về nhân vật Nội dung câu chuyện cần gắn với nội bài học đảm bảo tính chính xác về con người sự kiện địa danh thời điểm lịch sử Hình thức này có tác dụng tạo những ấn tượng sâu sắc trong trái tim và ký ức học sinh Câu chuyện cần làm cho người nghe xúc động như đang được sống cùng nhân vật hoà cùng vào nhịp thời gian của thời điểm, bối cảnh

Học sinh khắc sâu hơn về công lao, vai trò vị trí của nhân vật trong quá trình phát triển của lịch sử dân tộc Hoặc những mặt trái của vấn đề thông qua nhân vật phản diện Học sinh tự rút ra bài học bản thân, ý thức trách nhiệm, bổn phận và nghĩa

vụ của người học sinh

4 Hình thức nói chuyện - Toạ đàm lịch sử

Nói chuyện lịch sử có nội dung cao hơn kể chuyện lịch sử Người nói chuyệnlịch sử là người có kiến thức hiểu biết lịch sử sâu rộng, hoặc là nhân chứng lịch sử, sẽ đạt được giá trị thuyết phục và giá dục qua buổi nói chuyện

Thông qua một buổi nói đã khái quát một quá trình trình, một giai đoạn lịch sử

và được minh hoạ dẫn chứng bằng các sự kiện câu chyện ngắn theo các chủ đề nhất định

Trong buổi toạ đàm học sinh được trao đổi nói chuyện với lớp người đi trước về các vấn đề lịch sử mà các bậc cha ông đã được chứng kiến có thể bao gồm:

Những câu truyện ngắn về trận đánh, những kỷ niệm ấn tượng, những hồi tưởng của lớp cha ông

Những hỏi đáp thắc mắc của con cháu về những điều vẫn còn chưa biết trong chiến tranh …

Qua trao đổi trò chuyện tạo thêm cho học sinh những hiểu biết thêm về quá khứ

từ đó có thái độ tích cực với lịch sử dân tộc

5 Hình thức trưng bày sản phẩm

Các em đã sử dụng các công cụ hỗ trợ như : máy ảnh kĩ thuật số, máy vi tính, máy chiếu … để trang trí, trình bày các tập báo theo chủ đề, các mẫu vật sưu tầm thuộc môn sinh và tập ảnh về địa lí của lớp, của khối Hình thức này cũng phát huy tính chăm chỉ, cần cù và sánh tạo trong việc thể hiện các ý tưởng của học sinh Học sinh có cách nhìn ra ngoài rộng mở hơn nhiều so với sách giáo khoa

6 Hình thức tham quan lịch sử

Hình thức tổ chức cho học sinh đi tham quam lịch sử có tác dụng lớn trong

việcmở rộng tầm nhìn cho học sinh được đến tận nơi nhìn tận mắt những hiện vật, những di tích, cuộc sống của con người đi lên từ vùng đất sau chiến tranh Nhưng

hình thức này còn khó khăn với các trường THCS thuộc vùng cao, vùng sâu vùng xa,

liên quan đến kinh phí tổ chức và một số vấn đề khác

7 Hình thức : Xem băng hình- phim tư liệu lịch sử

Tổ chức theo những ngày lễ lớn, thời gian tổ chức vào cuối năm học Hình thức

này học sinh được nhìn thấy những hình ảnh đa dạng phong phú về thế giới tự nhiênthuộc môn Sinh, môn Địa, về người, vật, việc diễn ra trong một thời kỳ lịch sử, kết hợp với những lời dẫn bình trong tư liệu, tác động vào trí tư duy lô gic của học sinh

về nội dung trong băng hình tư liệu trình chiếu Sau buổi tổ chức cần học sinh chuẩn

bị viết bài thu hoạch ở dạng đề mở Học sinh tự trình bày sự cảm nhận của bản thân

8 Hoạt động tuyên truyền khác

Hoạt động giáo dục học sinh ý thức bảo vệ môi trường , tổ chức thực hiện mô hình với chủ đề: “Môi trường xanh, sạch, đẹp” Với trí tưởng tượng và sáng tạo của tuổi học trò các em sẽ tạo ra những sản phẩm rất đẹp mắt và ấn tượng Hưởng ứng ngày thế giới phòng chống HIV/AIDS, tổ chức buổi ngoại khóa với chủ đề “Phòng chống HIV/AIDS" nhằm trang bị thêm cho các em những kiến thức về cách phòng, chống HIV/AIDS, sống hòa nhập không kỳ thị người có HIV trong cộng đồng cũng như những kĩ năng sống phù hợp với lứa tuổi các em

9.Hình thức tổ chức: Hội thi “ Nhà khoa học nhỏ tuổi”

Tổ chức hội thi trên quy mô cấp cụm với các môn học cơ bản, học sinh được củng

cố sâu và đa dạng phong phú hơn về kiến thức các môn học, không đơn lẻ như Ngoại khóa văn học, Ngoại khóa Sinh học Tổ chức buổi hoạt động ngoại khoá dưới hình thức này không chỉ có tác dụng đối với học sinh mà còn ảnh hưởng tác động đối với gia đình và xã hội Thu hút sự chú ý của các gia đình học sinh trên địa bàn rộng (ba xã một thị trấn).Hình thức này nên tổ chức thường xuyên hơn trong cụm trường THCS.Thông qua hội thi rèn kỹ năng giao tiếp ứng xử, giải quyết tình huống, và tạo tính đoàn kết đồng đội cao, tạo sự linh động sáng tạo, tự tin của học sinh trước tập thể Nói chung có nhiều hình thức tổ chức ngoại khoá với các biện pháp thực hiện và thời gian tổ chức khác nhau Nhưng mục đích đều đi đến một điểm chung là khắc sâu

và mở rộng thêm nội dung kiến thức các môn học cơ bản trong chương trình chính khoá cấp THCS

Trên cơ sở lý luận và thực tiễn trên, tôi xin trình bày một hoạt động ngoại khoá lịch sử dưới hình thức Hội thi “Nhà khoa học nhỏ tuổi”

Tôi cùng các tổ chuyên môn ở các trường THCS: Phong Niên - Phong Hải - Bản Cầm, số 3 Thái Niên nghiên cứu và đã thực hiện vào ngày 12 tháng 3 năm 2012

NGOẠI KHOÁ TRUNG HỌC CƠ SỞ

HỘI THI “Nhà khoa học nhỏ tuổi”

Tổ chức theo cụm trường THCS Phong Niên - Phong Hải - Bản Cầm - Số 3 Thái Niên

Năm học 2011 - 2012

I CHUẨN BỊ NỘI DUNG CHƯƠNG TRÌNH

1 Báo cáo kế hoạch hoạt động với phòng Giáo dục & Đào tạo Bảo Thắng vào

tháng 2/2012

2 Xây dựng hệ thống câu hỏi và đáp án theo chương trình của 6 môn thi( Toán; Vật lí; Sinh học; Địa lí; Ngữ văn; Lịch sử) Gửi bộ đề dự thảo cho các trường qua địa chỉ gmail vào 06/2/2012

3 Họp công tác chỉ đạo của 4 trường để trao đổi bàn bạc điều chỉnh và đi đến thống nhất nội dung các phần thi vào 12/3/2012 ; Tổ chuyên môn các trường định hướng cho đội tuyển ôn tập các nội dung theo bộ đề chung đã thống nhất

( Màn chào hỏi giới thiệu, không tính điểm thi)

4 Nội dung thi : Các nội dung thi gồm 4 phần

4.1 Phần thi khởi động

4.2 Phần thi kiến thức tự luận

(Phần chơi dành cho khán giả)

4.3 Phần thi Rung chuông vàng

4.4 Phần thi kể chuyện về tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh

II TIẾN TRÌNH TỔ CHỨC HỘI THI

1 Nội dung chung mang tính nghi lễ.

2 Thông qua chương trình làm việc, các nội dung thi, thể lệ hội thi

Thể lệ thi trong các nội dung thi có thông báo chi tiết trong từng nội dung thi

3 Nội dung thi cụ thể cho các đội thi

Câu 4: Tích của 10 số tự nhiên đầu tiên bằng 0 đúng hay sai ?

Câu 5: Hai tam giác đồng dạng thì bằng nhau đúng hay sai ?

Câu 6: Cho dãy số viết theo một quy luật 3; 4; 7; 11; … số tiếp theo là 15 đúng hay sai ?

Câu 7: Trong hình thang các tia phân giác của hai góc kề một cạnh bên vuông góc với nhau.Đúng hay sai?

Câu 8: Tổng của hai phân số là một phân số có tử bằng tổng các tử, mẫu bằng tổng các mẫu đúng hay sai ?

Câu 9: Tích của hai phân số bất kỳ là một phân số có tử là tích của hai tử và mẫu là tích của hai mẫu đúng hay sai ?

Câu 10: Tứ giác có hai cặp cạnh đối song song và bằng nhau là hình bình hành đúng hay sai ?

Câu2: ƯCLN ( 2,5,9 ) = 1 Đúng hay sai?

Câu 3 : Trong một đường tròn góc tạo bởi tia tiếp tuyến và dây cung và góc nội tiếp cùng chắn một cung thì bằng nhau.Đúng hay sai?

Câu 4: Góc nội tiếp là góc vuông thì chắn nửa đường tròn.Đúng hay sai?

Câu5: Đồ thị hàm số y=a x+b là đường tròn Đúng hay sai ?

Câu 6: Hai đường thẳng phân biệt cùng vuông góc với đường thẳng thứ 3 thì vuông góc với nhau.Đúng hay sai?

Câu 7: Hình chữ nhật là tứ giác có bốn góc vuông Đúng hay sai?

Câu 8: Trong hình thoi hai đường chéo bằng nhau.Đúng hay sai?

Câu 9: Tứ giác có hai đường chéo vuông góc với nhau tại trung điểm của mỗi đường

là hình thoi.Đúng hay sai?

Câu 10: Phương trình bậc nhất hai ẩn ax+by=c luôn có vô số nghiệm Đúng hay sai?

Câu 1: Khi nhân hai vế của bất phương trình với cùng một số khác 0, ta phải đổi chiều bất phương trình nếu số đó âm Đúng hay sai?

Câu 2: Góc tạo bởi tia phân giác của hai góc kề bù bằng 90 độ Đúng hay sai?

Câu 3: Số tự nhiên nhỏ nhất 4 chữ số là số 1111 Đúng hay sai?

Câu 4 : Số nguyên tố nhỏ nhất có 2 chữ số là số 13.Đúng hay sai?

Câu 5: Có ba số tự nhiên lẻ liên tiếp đều là số nguyên tố Đúng hay sai?

Câu 6: Trong một đường tròn đường kính nhỏ hơn bán kính.Đúng hay sai ?

Câu 7: Mọi số nguyên tố đều là số lẻ Đúng hay sai?

Câu 8: Nếu mỗi số hạng của tổng không chia hết cho 4 thì tổng không chia hết cho 4 Đúng hay sai?

Câu 9: Hệ hai phương trình bậc nhất hai ẩn luôn có 1 nghiệm duy nhất Đúng hay sai?Câu10: Hai đường tròn không giao nhau là hai đường tròn cắt nhau Đúng hay sai?

Câu2 : Có hai số tự nhiên liên tiếp đều là số nguyên tố Đúng hay sai?

Câu 3: Qua hai điểm phân biệt luôn kẻ được một đường thẳng : Đúng hay sai

Câu 4: 81 = 9 đúng hay sai?

Câu 5: Đường thẳng và đường tròn tiếp xúc nhau sẽ có 1 điểm chung Đúng hay sai? Câu 6: Đường thẳng có 1 điểm chung với đường tròn thì đường thẳng đó gọi là cát tuyến của đường tròn Đúng hay sai?

Câu 7: Góc nội tiếp là góc có đỉnh nằm trong đường tròn, hai cạnh cắt đường tròn Đúng hay sai?

Câu 8: 10 + 9 + 8 + 7 + + (-7) + (-8) + (-9) + (-10) = 0 Đúng hay sai?

Câu 9: Tứ giác có 4 góc vuông là hình vuông Đúng hay sai?

Câu 10: Từ số 2 đến số 100 có 24 số nguyên tố Đúng hay sai

Câu 1: Đơn vị đo của lực là lực kế, đúng hay sai?

Câu 2: Một người ngồi trên xe đang chạy, ta nói: người đó chuyển động với các vật xung quanh, đúng hay sai?

Câu 3: Gương cầu lồi thường lắp trên xe máy ô tô để lái xe quan sát các vật phía sau

vì gương cầu lồi cho ảnh ảo lớn hơn vật, đúng hay sai?

Câu 4: Đơn vị đ của vận tốc là km/h, đúng hay sai?

Câu 5: Ta thường tra dầu, mỡ vào ổ bi, xích xe đạp Làm như vậy để giảm lực ma sát, đúng hay sai?

Câu 6: Trong hệ thống đèn của ô tô, xe máy, người ta thường mắc song song để các bóng đèn sáng như nhau, đúng hay sai?

Câu 7: Mùa mưa phải chặt bớt lá trên cành cây để giảm sự thoát hơi nước, đúng hay sai:

Câu 8: Các đoạn đường cong thường có đặc điểm là nghiêng, đúng hay sai

Câu 9: Các tia sét thường ngoằn ngoèo mà không truyền thẳng là vì trên đường

truyền chúng gặp trướng ngại vật và phải đổi hướng, đúng hay sai?

Câu 10: Trên các lốp xe máy, ô tô có khía các dãnh là để làm giảm lực ma sát của lốp xe với mặt đường, đúng hay sai?

Đáp án

Bộ câu hỏi 2

Câu 1: Gương cầu lồi thường lắp trên xe máy ô tô để lái xe quan sát các vật phía sau

vì gương cầu lồi cho ảnh ảo lớn hơn vật, đúng hay sai?

Câu 2: Đơn vị đo của vận tốc là km/h, đúng hay sai?

Câu 3: Ta thường tra dầu, mỡ vào ổ bi, xích xe đạp Làm như vậy để giảm lực ma sát, đúng hay sai?

Câu 4: Trong hệ thống đèn của ô tô, xe máy, người ta thường mắc song song để các bóng đèn sáng như nhau, đúng hay sai?

Câu 5: Khi đèn sợi đốt (đèn dây tóc) hoạt động, phần lớn điện năng chuyển hóa thành năng lượng ánh sáng, đúng hay sai?

Câu 6: Khi nung nóng một vật rắn, khối lượng riêng của vật giảm, đúng hay sai?

Câu 7: Xoa một ít cồn vào lòng bàn tay, để tay ra gió ta có cảm giác bàn tay mát lạnh

Đó là khi bay hơi, cồn (chất lỏng) thu nhiệt từ các vật xung quanh Đúng hay sai?Câu 8: Các tia sét thường ngoằn ngoèo mà không truyền thẳng là vì trên đường truyền chúng gặp trướng ngại vật và phải đổi hướng, đúng hay sai?

Câu 9: Khi bơi, cơ thể chúng ta nổi là do trọng lượng của cơ thể nhỏ hơn lực đẩy Ác –

nhiệt độ tăng cao, đúng hay sai?

Câu 2: Kìm là dụng cụ hoạt động dựa trên ứng dụng của ròng rọng cố định, đúng hay sai?

Câu 3: Khi truyền tải điện năng đi xa, người ta tăng hiệu điện thế giữa hai đầu đường dây tải điện để chống lấy cắp điện, đúng hay sai?

Câu 4: Các tia sét thường ngoằn ngoèo mà không truyền thẳng là vì trên đường truyền chúng gặp trướng ngại vật và phải đổi hướng, đúng hay sai?

Câu 5 Trên các lốp xe máy, ô tô có khía các dãnh là để làm giảm lực ma sát của lốp

xe với mặt đường, đúng hay sai?

Câu 6: Đại lượng đặc trưng cho khả năng sinh công trong 1 giây là công suất, đúng hay sai?

Câu 7: Mặt trời mọc đằng đông và lặn đằng tây chứng tỏ mặt trời chuyển động từ đông sang tây, đúng hay sai?

Câu 8: Ban đêm, ta nhìn thấy trăng sáng là do Mặt trăng phát ra ánh sáng, đúng hay sai?

Câu 9: Hiện tượng Nhật thực là do Mặt trời bị mặt trăng che khuất không cho ánh sáng chiếu xuống trái đất, Đúng hay sai?

Câu 10: Vào những ngày mưa dông, ta thường nhìn thấy tia sét trước khi nghe thấy tiến sấm là vì sét xảy ra trước sấm, đúng hay sai?

Đáp án

Bộ câu hỏi số 4

Câu 1: Gương cầu lồi thường lắp trên xe máy ô tô để lái xe quan sát các vật phía sau

vì gương cầu lồi cho ảnh ảo lớn hơn vật, đúng hay sai?

Câu 2: Ta thường tra dầu, mỡ vào ổ bi, xích xe đạp Làm như vậy để giảm lực ma sát, đúng hay sai?

Câu 3: Trong hệ thống đèn của ô tô, xe máy, người ta thường mắc song song để các bóng đèn sáng như nhau, đúng hay sai?

Câu 4: Khi đèn sợi đốt (đèn dây tóc) hoạt động, phần lớn điện năng chuyển hóa thành năng lượng ánh sáng, đúng hay sai?

Câu 5: Khi nung nóng một vật rắn, khối lượng riêng của vật giảm, đúng hay sai?

Câu 6: Xoa một ít cồn vào lòng bàn tay, để tay ra gió ta có cảm giác bàn tay mát lạnh

Đó là khi bay hơi, cồn (chất lỏng) thu nhiệt từ các vật xung quanh Đúng hay sai?Câu 7:Về mùa hè, khi trời sắp mưa ta cảm thấy oi bức khó chịu, nguyên nhân là do nhiệt độ tăng cao, đúng hay sai?

Câu 8: Kìm là dụng cụ hoạt động dựa trên ứng dụng của ròng rọng cố định, đúng hay sai?

Câu 9: Khi truyền tải điện năng đi xa, người ta tăng hiệu điện thế giữa hai đầu đường dây tải điện để chống lấy cắp điện, đúng hay sai?

Câu 10: Dòng điện trong kim loại là dòng dịch chuyển của các êlêctrôn?

Câu 1: Mạch rây có chức năng vận chuyển chất hữu cơ cho cây?

Câu 2: Đột biến gen là những biến đổi trong cấu trúc của gen liên quan đến một hoặc một số cặp nucleotit đúng hay sai?

Câu 3: Giun đũa không bị tiêu hủy trong ruột non người là nhờ có lớp kitin bảo vệ bên ngoài?

Câu 4: Ở tiểu não chất xám nằm trong, chất trắng nằm ngoài?

Câu 5: Thủy tức nước ngọt có cấu tạo ruột dạng túi?

Câu 6: Ở ruồi giấm có 2n = 8, một tế bào ruồi giấm đang ở kì sau của nguyên phân, số NST trong tế bào đó bằng 32?

Câu 7: Châu chấu hô hấp bằng mang?

Câu 8 Quả ké đầu ngựa phát tán nhờ động vật?

Câu 9: Trong ruột non người các thức ăn có nguồn gốc Protein được biến đổi thành Axit amin?

Câu 10: Dơi thuộc lớp chim?

Câu 4: Mỗi chu kì tim diễn ra trong 0,8 giây?

Câu 5: Người đầu tiên nghiên cứu về sự tiêu hóa là Rêômua?

Câu 6: Hạt của quả do bầu nhụy phát triển thành?

Câu 7: Lá có chức năng quang hợp và thoát hơi nước cho cây?

Câu 8: Moocgan được coi là người đặt nền móng cho di truyền học?

Câu 9: Khi tự thụ phấn hoặc giao phấn gần qua các thế hệ tỉ lệ thể động hợp giảm, tỉ

lệ dị hợp tăng đúng hay sai?

Câu 10: Cây trồng bắt nguồn từ cây dại?

Đáp án

Đáp án S Đ Đ Đ Đ S Đ S S Đ

Bộ câu hỏi số 3

Câu 1: Tập hợp các thế hệ cá mè, cá chép, cá rô sống trong cùng một ao là một quần thể đúng hay sai?

Câu 2: Nhện có tập tính chăng lưới bắt mồi?

Câu 3: Dị hóa là quá trình tổng hợp các chất và tích lũy năng lượng?

Câu 4: Cắt 1 đoạn cành có đủ mắt, chồi cắm xuống đất ẩm cho cành đó bén rễ, phát triển thành cây mới gọi là phương pháp chiết cành?

Câu 5: Ở kì giữa của nguyên phân NST đóng xoắn cực đại và có hình dạng đặc trưng? Câu 6: Thân cá chép thon dài, đầu thuôn nhọn gắn chặt với thân giúp giảm sức cản của nước khi di chuyển?

Câu 7: Ở hạt đồ đen chất dinh dưỡng được dự trữ ở phôi nhũ?

Câu 8: Đơn vị chức năng của thận gồm: cầu thận, nang cầu thận, ống thận?

Câu 9: Ốc sên thuộc ngành ruột khoang?

Câu 10: Tim ếch đồng cấu tạo 3 ngăn?

Đáp án

Bộ câu hỏi số 4

Câu 1: Trùng kiết lị kí sinh ở tuyến nước bọt của muỗi Anophen?

Câu 2: Khi cắt ngang 1 thân cây gỗ người ta đếm được có 7 vòng sáng và 7 vòng tối Vậy cây đó sống được 14 năm?

Câu 3: Đơn vị chức năng của hệ thần kinh là Nơron?

Câu 4: Đơn phân của phân tử protein là axit amin đúng hay sai?

Câu 5: Cá sấu thuộc lớp cá?

Câu 6: Thân cây dài ra do sự phân chia tế bào ở mô phân sinh ngọn?

Câu 7: Phổi có chức năng thực hiện trao đổi khí?

Câu 8: Chim bồ câu cái có cấu tạo hệ sinh dục gồm 2 buồng trứng?

Câu 9: Dê và bò cùng ăn cỏ trên một cánh đồng là mối quan hệ hỗ trợ đúng hay sai? Câu 10: Cơ quan sinh sản của cây thông là túi bào tử?

Bộ câu hỏi số 5 ( làm dư)

Câu 1: Cây tầm gửi có dạng rễ giác mút?

Câu 2: Trùng roi xanh có khả năng sống tự dưỡng như cây xanh?

Câu 3: Củ dong ta thuộc loại thân củ?

Câu 4: Phân tử ARN cấu tạo là 1 mạch đơn đúng hay sai?

Câu 5: Khi tay chạm vào vật nóng thì rụt lại, đó gọi là phản xạ?

Câu 6: Người có nhóm máu A có thể cho máu những người có nhóm máu O?

Câu 7: Virut HIV có thể lây nhiễm qua hơi thở?

Câu 8: Theo Nguyên tắc bổ sung thì về mặt số lượng A+G = T+X?

Câu 9: Dân số tăng giúp tăng nang suất lao động, đúng hay sai?

Câu 10: Câu nói: Giun đất là chiếc cày sống, cày đất trước con người rất lâu và còn cày đất mãi mãi” là của Menđen?

Các câu sau đúng hay sai?

Câu 1: Các đường vĩ tuyến có đặc điểm song song với nhau và có độ dài nhỏ dần từ xích đạo về cực

Câu 2: Các đường kinh tuyến nối liền hai điểm cực Bắc và cực Nam, có đặc điểm song song với nhau

Câu 3: Trái đất chuyển động đồng thời quanh trục và quanh mặt trời theo hướng từ Đông sang Tây

Câu 4: Núi lửa và động đất đều do nội lực sinh ra

Câu 5: Tương ứng với 5 vành đai nhiệt trên trái đất có 5 đới khí hậu theo vĩ độ: 1 đới nóng, 2 đới lạnh và 2 đới ôn hòa

Câu 6: Nam Á và Đông Nam Á là các khu vực điển hình của môi trường nhiệt đới gió mùa

Câu 7: Càng gần hai chí tuyến, thời kì khô hạn càng giảm dần và biên độ nhiệt trong năm càng nhỏ

Câu 8: Châu Á là châu lục rộng lớn đứng thứ 2 trên thế giới, nằm kéo dài từ vùng cực Bắc đến vùng xích đạo

Câu 9: Khí hậu Châu Á rất đa dạng, có các kiểu khí hậu phổ biến là khí hậu gió mùa

Đáp án Đ S S Đ Đ Đ S S Đ S

Bộ câu hỏi số 2

Các câu sau đúng hay sai:

Câu 1: Tỉ lệ bản đồ càng nhỏ thì mức độ chi tiết của nội dung bản đồ càng cao ?

Câu 2: Kinh độ và vĩ độ của một điểm được gọi chung là tọa độ địa lí của điểm đó.

Câu 3: Do trái đất quay quanh trục từ Tây sang Đông nên khắp mọi nơi trên Trái đất đều lần lượt có ngày và đêm

Câu 4: Lớp vỏ Trái đất được cấu tạo do một số địa mảng nằm kề nhau

Câu 5: Đới ôn hòa tập trung gần một nửa dân số thế giới

Câu 6: Phần lớn các quốc gia ở Châu Phi có nền kinh tế phát triển

Câu 7: Châu Đại Dương có mật độ dân số thấp nhất thế giới

Câu 8: Hiệp hội các nước Đông Nam Á thành lập năm 1967

Câu 9: Đồi núi nước ta chiếm 3/4 diện tích lãnh thổ, chủ yếu là đồi núi cao

Câu 10: Khí hậu nước ta là khí hậu nhiệt đới gió mùa ẩm, đa dạng và thất thường

Đáp án

Bộ câu hỏi số 3

Các câu sau đúng hay sai:

Câu 1: Con sông dài nhất Châu Á là sông Trường Giang

Câu 2: Ở Việt Nam, vào mùa đông khu vực chịu ảnh hưởng sâu sắc của gió mùa Đông Bắc là miền Nam

Câu 3: Những nước có thu nhập cao ở Châu Á là những nước có nền công nghiệp phát triển

Câu 4: Việt Nam nằm trong nhóm nước thu nhập cao

Câu 5: Lúa gạo là cây trồng quan trọng nhất của khu vực có khí hậu nhiệt đới gió mùa

Câu 6: Châu Phi là khu vực có khí hậu khô vào bậc nhất thế giới

Câu 7: Tỉ lệ bản đồ được biểu hiện ở hình vẽ trên bản đồ

Câu 8: Theo quy ước đầu phía trên của kinh tuyến chỉ hướng Bắc

Câu 9: Trên Trái đất, giờ khu vực phía Đông bao giờ cũng sớm hơn khu vực phía Tây.Câu 10: Động đất và núi lửa hình thành do tác động của ngoại lực

Câu 1: Nga và Mông Cổ là 2 nước sản xuất nhiều lương thực nhất thế giới.

Câu 2: Ranh giới giữa Nam Á và Trung Á là dãy núi Hy-ma-lay-a

Câu 3: Việt Nam gia nhập ASEAN vào năm 1995

Câu 4: Phanxipăng – đỉnh núi cao nhất Việt Nam, nằm ở dãy núi Trường Sơn Nam.Câu 5: Hệ thống núi Cooc – đi –e nằm ở phía Tây của lục địa Nam Mĩ

Câu 6: Khí hậu và thực vật vùng núi thay đổi theo độ cao

Câu 7: Kinh tuyến Tây là kinh tuyến nằm bên phải của kinh tuyến gốc

Câu 8: Vĩ tuyến Bắc là vĩ tuyến nằm phía dưới đường xích đạo

Câu 9: Châu lục nằm hoàn toàn ở nửa cầu Tây là Châu Phi

Câu 10: Sự chuyển động của Trái đất quay quanh trục sinh ra hiện tượng ngày và đêm liên tục kế tiếp nhau trên bề mặt Trái đất

Câu 3: "Hào kiệt" là người có chí khí mạnh mẽ, không tính toán thiệt hơn.

Câu 4: Từ "ta" trong tiếng Việt có thể vừa chỉ ngôi thứ nhất số ít, vừa chỉ ngôi thứ

nhất số nhiều

Câu 5: Địa danh mang dấu tích chiến công của Thánh Gióng là làng Cháy

Câu 6: Từ đồng nghĩa gồm hai loại là đồng nghĩa hoàn toàn và đồng nghĩa không hoàn toàn

Câu 7: Người tóm tắt văn bản tự sự không được thêm vào văn bản tóm tắt bất kì nhân vật hoặc sự việc nào

Câu 8: Buồn bực là động từ chỉ trạng thái

Câu 9: Đại từ dùng để trỏ và để hỏi

Câu 10: Văn bản Viếng Lăng Bác của tác giả Viễn Phương viết năm 1980.