Nâng cao chất lượng giáo dục phải được thực hiện ở tất cả các yếu tố như năng lực quản lý chỉ đạo của hiệu trưởng, đội ngũ giáo viên, chương trình giảng dạy, cơ sở vật chất, tra
Trang 1CỘNG HÒA XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM
Độc lập - Tự do - Hạnh phúc
Tằng Loỏng, ngày 06 tháng 03 năm 2012
Kính gửi: Hội đồng sáng kiến cấp huyện Bảo Thắng
Họ và tên tác giả: Nguyễn Thị Huệ
Sinh ngày: 06 tháng 08 năm 1973
Chức vụ: Hiệu trưởng
Nơi công tác: Trường THCS Thị trấn Tằng Loỏng
Trình độ chuyên môn: Đại học sư phạm Toán
Các điều kiện chủ yếu để xét công nhận sáng kiến như sau:
A Tên sáng kiến :
Giải pháp về năng lực quản lý chỉ đạo của Hiệu trưởng nhằm nâng cao chất lượng giáo dục trường THCS Thị trấn Tằng Loỏng
B Mô tả giải pháp:
Chúng ta đang sống trong thời đại khoa học kỹ thuật phát triển nhanh và mạnh hơn bao giờ hết Nền kinh tế tri thức đang chiếm vai trò chỉ đạo tác động đến mọi mặt của đời sống xã hội Xu hướng toàn cầu hoá là xu hướng chung nổi bật mà bất kỳ quốc gia, dân tộc nào cũng chịu sự ảnh hưởng Trong điều kiện ấy, một trong những vấn đề cơ bản đặt ra là giáo dục, vì giáo dục tạo ra nguồn lực con người, nhân tố quyết định thành bại của từng cá nhân và cả cộng đồng Thực
tế sinh động trên thế giới đã chứng minh rằng nguồn tài nguyên thiên nhiên là rất quan trọng và cần thiết, các nguồn lực khác cũng rất đáng quý nhưng nếu không chú ý đến công tác giáo dục, không xây dựng được nguồn lực con người đầy đủ phẩm chất đạo đức, sức khoẻ và trí tuệ thì các nguồn lực khác cũng như không vì nó không được khai thác để phục vụ cho đời sống con người
Từ nhận thức sâu sắc về vị trí vai trò của công tác giáo dục Đảng và nhà nước ta được đăc biệt coi trọng công tác giáo dục, giáo dục là quốc sách hàng đầu Giáo dục phải không ngừng đổi mới để đáp ứng yêu cầu của xã hội Mọi nội dung của đổi mới giáo dục phải luôn hướng tới mục tiêu và yêu cầu là nâng cao chất lượng giáo dục phải được thể hiện đầy đủ và đồng bộ trong hệ thống
Trang 2giáo dục từ trung ương đến địa phương, từ quan điểm chung đến các giải pháp, biện pháp cụ thể
Nâng cao chất lượng giáo dục phải được thực hiện ở tất cả các yếu tố như năng lực quản lý chỉ đạo của hiệu trưởng, đội ngũ giáo viên, chương trình giảng dạy, cơ sở vật chất, trang thiết bị dạy học, phương pháp giảng dạy, các hoạt động bổ trợ nâng cao chất lượng giáo dục Công tác bồi dưỡng học sinh giỏi, phụ đạo học sinh yếu, duy trì sĩ số, nâng cao chất lượng học sinh dân tộc bán trú…
Là một cán bộ quản lý mới trong quá trình giảng dạy và công tác bản thân tôi thường xuyên trăn trở, suy nghĩ tìm mọi cách và tích cực học hỏi kinh nghiệm quản lý của các bậc tiền bối để cùng tập thể sư phạm nhà trường và tham mưu với lãnh đạo địa phương, các cấp các nghành từng bước tháo gỡ khó khăn, khai thác các điều kiện thuận lợi và các nguồn lực để áp dụng vào thực tế nhà trường, không ngừng nâng cao chất lượng giáo dục tiến tới trường học đạt chuẩn quốc gia năm 2012
Vì những lý do trên tôi mạnh dạn chọn đề tài: “ Giải pháp về năng lực quản lý chỉ đạo của Hiệu trưởng nhằm nâng cao chất lượng giáo dục trường THCS Thị trấn Tằng Loỏng ” để làm SKKN tôi mong muốn được góp phần
mình vào cùng tập thể giáo dục nhà trường và các cán bộ nhân dân địa phương tìm ra hệ thống các giải pháp phù hợp nhằm không ngừng nâng cao chất lượng giáo dục ở trường THCS Thị trấn Tằng Loỏng
Qua nghiên cứu cơ sơ lý luận về giảng dạy và quản lý ở trường trung học
cơ sở, nghiên cứu các nghị quyết của Đảng và các định hướng phát triển giáo dục của Đảng và nhà nước ta về chiến lược phát triển giáo dục và đào tạo đáp ứng yêu cầu đổi mới đất nước, Yêu cầu phát triển nguồn nhân lực con người Việt Nam, phục vụ cho sự nghệp công nghiệp hoá - hiện đại hoá đất nước, nghiên cứu các văn bản luật, điều lệ hướng dẫn của ngành giáo dục và qua thực
tế quản lý giáo dục
Thực trạng của Trường THCS Thị trấn Tằng Loỏng trong những năm gần đây có đội ngũ giáo viên thường xuyên biến động do luân chuyển, nghỉ hưu, Cán bộ quản lý mới dược bổ nhiệm Trong năm học 2011-2012, trường có 377 học sinh trong đó có 161 học sinh nữ, 104 học sinh dân tộc vùng 3 và 47 học sinh bán trú tại trường, 75 học sinh hộ nghèo Cơ sở vậ chất nhà trường đã xuống cấp một số hạng mục do xây dựng từ năm 1988 Đặc biệt trong năm học 2011-2012 với mục tiêu quan trọng là phấn đấu trường học đạt trường chuẩn quốc gia
Bằng sự học hỏi, tích lũy kinh nghiệm Tôi thấy được vị trí, vai trò, chức năng trách nhiệm của người Hiệu trưởng là người lãnh đạo công tác dạy học và quản lý nhà trường, là người hình thành và hoàn toàn sứ mệnh của nhà trường
Trang 3Thực hiện việc điều hành nhà trường đạt những mong đợi cao của xã hội đối với cán bộ, giáo viên và học sinh
Để làm tốt nhiệm vụ lãnh đạo nhà trường, Hiệu trưởng phải đảm bảo quản
lý tổ chức, vận hành và huy động được các nguồn lực để xây dựng một môi trường học tập an toàn, hiệu suốt và hiệu quả.Cộng tác hết sức chặt chẽ với gia đình và các cơ quan, tổ chức trong cộng đồng, phải đáp ứng mối quan tâm và nhu cầu đa dạng của cộng đồng, được cộng đồng và các bên quan tâm chia sẻ ủng hộ
Hiệu trưởng phải chứng tỏ năng lực của mình trong công việc như khả năng lãnh đạo, khả năng quyết đoán, tính tự tin, khả năng đổi mới và động cơ làm việc, bởi họ là người thúc đẩy sự thành công trong học tập của tất cả học sinh bằng cách tạo điều kiện phát triển cho từng em, họ là người nuôi dưỡng và duy trì một kế hoạch dạy và học hợp lý, phù hợp với khả năng học tập của học sinh và sự phát triển chuyên môn của đội ngũ Thông qua những việc làm chính trực, mẫu mực, công bằng và gương mẫu của mình Hiệu trưởng có thể mang đến cho giáo viên, học sinh và cha mẹ học sinh lòng tin lớn lao, có tác động đến việc hiểu và thực hiện những nội dung lớn hơn về chính trị, xã hội, kinh tế, phát luật và văn hóa
Năng lực ra quyết định đúng đắn, tổ chức và điều phối công việc có hiệu suất cao được coi là những năng lực rất quan trọng Đó là vì hầu hết các công việc của người quản lý nhà trường đều có liên quan đến mối quan hệ qua lại với mọi người, với giáo viên, học sinh, cha mẹ học sinh và cộng đồng Nên mọi người ở vị trí như vậy phải có khả năng giao thiệp rộng và kỹ năng quan hệ tốt, ngoài ra cần phải là một nhà tuyên truyền giỏi và người cổ vũ, động viên nhiệt tình Kiến thức về các nguyên tắc và thực tiễn người lãnh đạo thu thập được qua học tập chính trị và qua kinh nghiệm công tác là hết sức quan trọng Hiểu biết về công nghệ thông tin là yêu cầu mới xuất hiện nhưng rất cần thiết đối với Hiệu trưởng, người bị đòi hỏi phải thu thập thông tin nhanh, chính xác để chuẩn bị phối hợp các nguồn lực phục vụ hiệu quả việc học tập của học sinh, việc giảng dạy của giáo viên và các hoạt động diễn ra hàng ngày trong nhà trường
Trong vai trò là người điều hành việc giảng dạy của giáo viên và quản lý các hoạt động của hàng ngày ở trường học Hiệu trưởng cần có năng lực đề ra mục tiêu và mức chất lượng cho nhà trường rồi lập ra kế hoạch và quy trình thực hiện Họ giám sát, đánh giá các bộ phận hỗ trợ giảng dạy, giáo viên, tạo không khí học thuật chung và giúp đỡ nâng cao kỹ năng sư phạm của giáo viên xây dựng các chương trình chuyên môn, theo dõi tiến độ học tập của học sinh, thực hiện các hoạt động dự giờ, thăm lớp, quan sát các phương pháp giảng dạy của từng giáo viên, so sánh đối chiếu với các mục tiêu giảng dạy và kiểm tra tài liệu học tập Hiệu trưởng cần cộng tác tích cực với giáo viên để thúc đẩy họ xây dựng và duy trì việc giảng dạy có chất lượng cao Hiệu trưởng cần biết tuyên truyền về sứ mệnh nhà trường, biết định ra các đích cần đạt tới và mục tiêu cho từng hoạt động, biết giúp đỡ, động viên giao viên và các cán bộ khác, biết quản
lý hướng dẫn các dịch vụ phục vụ học sinh, biết quản lý việc lưu trữ hồ sơ cán
Trang 4bộ, hồ sơ học sinh, xử lý linh hoạt các mối quan hệ với cha mẹ học sinh đang học và trẻ em sắp vào trường, với những người được tuyển dụng, với cộng đồng
và nhiều nhiệm vụ khác
Trong xu thế hiện nay, khi quyền ra quyết định ngày càng được phân cấp mạnh hơn, thì cha mẹ học sinh, thầy cô giáo và các thành viên khác của cộng đồng đóng một vai trò quan trọng trong việc xây dựng các chính sách và mục tiêu của trường học Hiệu trưởng nắm bắt nhu cầu để xây dựng kế hoạch ngân sách, đồng thời phân bổ các nguồn lực thực hiện Khi nguồn lực của nhà trường đáp ứng đủ cho nhu cầu hoạt động hiệu trưởng phải tham gia sâu hơn vào mối quan hệ với cộng đồng để tổ chức các hoạt động gây quỹ thu hút các nguồn tài trợ cho trường mình từ các doanh nghiệp địa phương, các nhà tài trợ quốc tế và
xã hội
Hiệu trưởng phải đóng vai trò tích cực để đảm bảo rằng học sinh đáp ứng được chuẩn học tập của quốc gia và địa phương Càng ngày càng phải nhạy cảm hơn với những nhu cầu mới của học sinh Trong những tháng hè, hiệu trưởng phải chịu trách nhiệm xây dựng kế hoạch cho năm sau, giám sát hoặc thực hiện các hoạt động chuẩn bị cho năm học mới, chỉ đạo hoặc điều động giáo viên tham gia các lớp học tập, bồi dưỡng trong hè, chỉ đạo thực hiện việc sửa chữa, nâng cấp trường và đảm bảo nhà trường đủ cán bộ, giáo viên cho năm học mới
Không chỉ trách nhiệm trong các hoạt động chuyên môn, hiệu trưởng còn phải quan tâm đến đời sống tinh thần, đến rèn luyện đạo đức cho học sinh và một số hoạt động ngoài lĩnh vực chuyên môn Ví như việc phối hợp với các tổ chức trong cộng đồng để tổ chức các chương trình, tuyên truyền phòng chống tội phạm ở tuổi vị thành niên, lạm dụng rượu và ma túy, phòng chống các dịch bệnh lây lan trong học sinh ( nhất là học sinh dân tộc bán trú tại trường) và các phong trào khác
Càng ngày sự cộng tác quan hệ qua lại với giáo viên, cha mẹ học sinh, cách thành viên cộng đồng càng chặt chẽ hơn nhưng cũng căng thẳng hơn theo hướng bị đòi hỏi cao hơn Cùng với xu hướng hội nhập Internet và các tệ nạn xã hội nên những áp lực liên quan đến công việc quản lý học sinh ngày càng có nhiều thách thức và nhân lên gấp nhiều lần trong những năm gần đây vì nhà trường phải chịu trách nhiệm trong việc đáp ứng được những yêu cầu mới đặt ra trong việc nâng cao chất lượng giáo dục Ngày nay, ngưởi quản lý trường học phải chịu trách nhiệm nhiều hơn về kết quả học tập của học sinh và chất lượng giảng dạy của giáo viên, trong khi đó, yêu cầu về việc đảm bảo các chỉ tiêu cần đạt Tình trạng về sỹ số lớp học (đảm bảo duy trì tỷ lệ chuyên cần và nâng cao chất lượng học sinh dân tộc bán trú), các vế đề về an ninh, an toàn, phòng chống thiên tai và các mối quan tâm khác đang tạo thêm những căng thẳng và tạo nên các kinh nghiệm giải quyết các tình huống cho hiệu trưởng trường học
Chính vì vậy, bản thân tôi xin mạnh đưa ra một số giải pháp về năng lực quản lý tốt nhà trường như sau:
I Năng lực lãnh đạo trường học theo định hướng kết quả
Trang 51, Năng lực xây dựng và thực hiện tầm nhìn của nhà trường.
Hiệu trưởng phải có năng lực xây dựng tầm nhìn của nhà trường (nhà trường sẽ như thế nào và có thể đạt được những gì) Để có thể hoàn thành công việc khó khăn này Bản thân phải biết dựa vào giá trị có sẵn của nhà trường (truyền thống của nhà trường), với mục tiêu vì năng lực học tập của học sinh, vì mong đợi của cha mẹ và cộng đồng kết hợp với niềm tin và ý chí của bản thân Ngoài ra, còn phải biết sử dụng năng lực giao tiếp rộng rãi để thu hút sức mạnh tổng lực của giáo viên, cha mẹ học sinh, các nhà quản lý, nhân dân và các cơ quan, tổ chức trong cộng đồng và chính bản thân học sinh vào xây dựng và thực hiện tầm nhìn của nhà trường
Chỉ đạo những nỗ lực này hiệu trưởng phải hiểu sự khác biệt giữa các mục đích của một tầm nhìn, một sứ mệnh, các đích cần đến và mục tiêu cũng như phương pháp thúc đẩy thành tích học tập của học sinh Hiệu trưởng cần hiểu được động cơ của học sinh và các thành viên trong nhà trường, giúp đỡ họ nắm vững tầm nhìn, tin tưởng, đánh giá cao và cam kết có tầm nhìn vượt ngoài phạm
vi nhà trường, ngoài các hoạt động và kết quả hiện tại để hướng tới những gì có thể đạt được trong tương lai, cộng tác, chia sẻ vai trò lãnh đạo và phát triển nguồn nhân lực trong nhà trường và cộng đồng quan tâm đến tất cả học sinh
2, Năng lực quy hoạch nhà trường để hoàn thành mục tiêu và sứ mệnh.
Hiệu trưởng phải có trách nhiệm chỉ đạo xây dựng kế hoạch nhà trường với những kiến thức và kỹ năng trong cả lĩnh vực đánh giá , lập kế hoạch chiến lược, xác định khoảng cách giữa điều kiện trường hiện có và hiệu suất đạt được ở thời điểm hiện tại Thấy được các rào cản cũng như cách thức có thể gây trở ngại cho việc đạt được tầm nhìn, sứ mệnh và mục tiêu, đồng thời phải thu thập, tuyên truyền các dữ liệu thông tin đánh giá về kết quả thực hiện một cách hấp dẫn khiến cho các thành viên của nhà trường và các cấp, nghành nắm vững các thay đổi trong nhà trường
Việc thực hiện kết quả quy hoạch nhà trường không chỉ đòi hỏi kiến thức
về quy trình lập kế hoạch, năng lực tạo lập các nhóm lập kế hoạch, kiến thức về xây dựng tổ chức và các hình thức tổ chức lựa chọn khác mà còn cần đến sự hiểu biết về vai trò, vị trí và trách nhiệm của từng cá nhân, nhóm cá nhân (bộ phận) trong các cơ cấu tổ chức khác, công việc này cũng đòi hỏi năng lực xây dựng chiến lược và năng lực biến tầm nhìn thành hành động tạo ra những cơ cấu
tổ chức hoàn toàn mới khi đổi mới
Nhiệm vụ quy hoạch nhà trường đòi hỏi năng lực thiết lập các mục tiêu cấp trường một cách rõ ràng, riêng biệt và xây dựng các chuẩn mực cho sự phát triển hướng tới hoàn thành mục tiêu Các mục tiêu cấp trường này phải phù hợp với tầm nhìn, sứ mệnh và mục tiêu bao quát của cả hệ thống trường học, nhưng cũng đồng thời phải phản ánh được tầm nhìn sứ mệnh riêng của nhà trường Hiệu trưởng cần được trang bị các kiến thức về quy trình xác lập mục tiêu, kỹ năng viết các đích đến và mục tiêu ngắn hạn cũng như khả năng thiết lập chuẩn mực cho sự phát triển
Trang 63, Năng lực theo dõi và đánh giá tiến độ thực hiện mục tiêu
Trong bất kỳ tổ chức nào, cái được đem ra đánh giá chính là cái được chú trọng Một khi các mục tiêu dài hạn và các mục đích ngắn hạn đã được xác định, Hiệu trưởng phải chỉ đạo quy trình xây dựng các tiêu chuẩn, thước đo và quy trình đánh giá.Vì kết quả học tập, tu dưỡng của học sinh là hoạt động trọng tâm của nhà trường nên các quy trình đánh giá sẽ phải bám sát các dữ liệu về kết quả rèn luyện phấn đấu của học sinh
Hiệu trưởng cần có kiến thức và kỹ năng xây dựng các tiêu chuẩn, thước
đo và mô hình đánh giá Hiệu trưởng phải phối hợp với các bên liên quan, thiết
kế một hệ thống đánh giá sự tiến bộ của học sinh để cung cấp dữ liệu phù hợp với mục tiêu và chuẩn kết quả học tập của học sinh tại trường Hiệu trưởng phải chỉ đạo quy trình điều tra chương trình và thực tiễn chất lượng hiện tại để thiết lập chuẩn mực cho sự tiến bộ của nhà trường Thực hiện các quy trình thu thập, phân tích, ưu tiên và kết nối các dữ liệu về chương trình, giảng dạy, tổ chức nhà trường và mối quan hệ cộng đồng trong nhà trường làm công cụ cho việc nâng cao kết quả học tập của học sinh Niềm tin và sự cam kết của hiệu trưởng về việc thực hiện đánh giá một cách liên tục, toàn diện theo những tiêu chuẩn xác định và kết quả hoạt động sẽ giúp hiệu trưởng hoàn thành tốt nhiệm vụ tổ chức thực hiện tầm nhìn của nhà trường
4, Năng lực kiến tạo và duy trì một môi trường giáo dục chất lượng mà học sinh là đối tượng ưu tiên số một và thực hiện việc ra quyết định dựa trên thông tin từ cơ sở dữ liệu.
Cán bộ lãnh đạo trường học theo định hướng kết quả phải xây dựng một chiến lược hoạt động của nhà trường theo hướng đạt các ưu tiên trọng yếu nhất vào nhu cầu học tập và tu dưỡng của học sinh Bản thân Tôi luôn hiểu rõ những yêu cầu và mong mỏi của những nhóm người mà nhà trường cần sự ủng hộ của
họ nếu muốn phục vụ học sinh một cách hiệu quả Những nhóm người quan tâm đến nhà trường có thể là cha mẹ học sinh, lãnh đạo doanh nghiệp, lãnh đạo các
cơ quan, tổ chức chính trị xã hội địa phương
Để chuyển đổi trường học truyền thống hiện nay thành một nhà trường theo đinh hướng kết quả, mỗi Hiệu trưởng phải được trang bị kiến thức về quy trình ra quyết định dựa trên kết quả của giáo viên và học sinh để chỉ đạo các hoạt động trong nhà trường Hiệu trưởng phải có khả năng phân tích các thuận lợi, khó khăn, ưu thế, cơ hội, thách thức và sắp xếp tổ chức trong nhà trường để chỉ đạo thực hiện đổi mới
Hiệu trưởng cần tin tưởng rằng giáo dục có chất lượng được chứng minh bằng thành tích học tập và kết quả rèn luyện của tất cả học sinh
5, Năng lực chỉ đạo việc thực hiện chương trình và xây dựng kế hoạch giảng dậy
Mặc dầu rất nhiều hoạt động sự việc hàng ngày đòi hỏi sự quan tâm của hiệu trưởng, nhưng cần dành thời gian ưu tiên hơn cho các hoạt động liên quan
Trang 7đến dạy và học Là người lãnh đạo việc giảng dậy trong nhà trường, hiệu trưởng
có 3 trách nhiệm:
- Chỉ đạo thực hiện phân phối chương trình của nghành và xây dựng kế hoạch giảng dậy, cá nhân của giáo viên
- Tháo gỡ các rào cản có thể gây trở ngại cho việc giảng dạy của giáo viên
và học tập của học sinh, khích lệ giáo viên đổi mới phương pháp giảng dạy và
áp dụng các kỹ thuật dạy học để nâng cao chất lượng giáo dục
- Đảm bảo việc giảng dậy đáp ứng nhu cầu của tất cả học sinh Ở lĩnh vực trách nhiệm thứ 2 Hiệu trưởng cần nắm bắt và xác định được những thách thức hàng ngày trong lớp học, nhận ra những rào cản trong việc thực hiện chương trình dạy và học và phối hợp với cán bộ giáo viên để giải quyết những vấn đề này
Trong hướng dẫn xây dựng kế hoạch, thực hiện chương trình hiệu trưởng thường xuyên phải tiến hành việc so sánh chương trình hiện đại với tầm nhìn, sứ mệnh và mục tiêu của nhà trường Thêm vào đó cần cung cấp cho giáo viên những thông tin mới nhất để chương trình đổi mới và thực tiễn giảng dạy để đạt mục tiêu trong tầm nhìn, hiệu trưởng cần tạo điều kiện thời gian và quy trình xây dựng kế hoạch học tập và giảng dạy phù hợp với hoàn cảnh của học sinh tại địa phương.( Nhất là chương trình phụ đạo học sinh yếu, Bồi dưỡng học sinh giỏi và hướng dẫn học sinh dân tộc bán trú học tập tại trường)
Để đảm bảo việc giảng dạy đang diễn ra đáp ứng được yêu cầu của tất cả học sinh hiệu trưởng phải thường xuyên theo dõi hoạt động dạy và học trên các lớp học và bố trí giáo viên sao cho mọi học sinh đều được tiếp cận với chương trình tài liệu, đảm bảo có sự phối hợp giữa truyền tải các chương trình học tập chính quy và các chương trình giảng dạy khác nhau nhưng phải phù hợp với mục tiêu của nghành và chất lượng giáo dục
Người lãnh đạo nhà trường phải tin tưởng và cam kết giành quan tâm đặc biệt cho việc chỉ đạo công tác giảng dạy, coi giảng dậy và học tập là ưu tiên cao nhất của mình và bắt kịp các thực tiễn dạy – học tốt nhất
6, Năng lực sáng tạo xác định khích lệ và chấp nhận những ý tưởng đổi mới.
Thực hiện một tầm nhìn đòi hỏi phải chấp nhập rủi ro, sáng tạo và đổi mới Hiệu trưởng nhà trường theo định hướng kết quả, trước hết, phải là người ủng hộ đổi mới Điều này đồng nghĩa với việc chấp nhận các rủi ro có thể đến trong quá trình đổi mới Hiệu trưởng phải là người tư duy, sáng tạo và cổ vũ các ý tưởng sáng tạo ở người khác và đảm bảo rằng những lỗ lực đổi mới phải mang lại kết quả mong muốn, tạo ra các điều kiện để đảm bảo các đổi mới thành công sẽ được duy trì qua nhiệm kỳ của những người lãnh đạo kế tiếp Khi đổi mới thành công, hiệu trưởng phải tôn vinh những đổi mới đó, khi đổi mới không thành, thì cần có năng lực điều chỉnh lại thất bại một cách tích cực giúp nhà trường rút ra những bài học kinh nghiệm từ những thất bại đó và tiến lên
Trang 8II – Năng lực lãnh đạo lấy học sinh làm trung tâm
1, Năng lực xây dựng định hướng lấy học sinh làm trung tâm
Nhà trường là một tổ chức đặc biêt, nơi mà học sinh là trọng điểm của mọi hoạt động Hiệu trưởng phải là người chủ trì xây dựng và tuyên truyền định hướng lấy học sinh làm trung tâm tới các bên liên quan Hiệu trưởng phải hiểu
và tuyên truyền về những nguyên tắc trong mối quan hệ học sinh – giáo viên, giáo viên – học sinh Vì học sinh là trung tâm của hệ thống giáo dục, nên công việc của người lớn (các tổ chức, các nhóm quan tâm, các bên liên quan) là tổ chức toàn bộ hoạt động của nhà trường xoay quanh hoạt động học tập tu dưỡng của học sinh Hiệu trưởng phải xác định được nhu cầu hiện nay và sau này của học sinh, kể cả những nhu cầu và mong đợi của những người mà sự ủng hộ của
họ là cần thiết để học sinh đạt những thành tích mong đợi Hiệu trưởng phải là người xây dựng những hiểu biết chung về nhu cầu của học sinh, là nhân vật chủ chốt trong việc thúc đẩy cải thiện liên tục các dịch vụ đối với học sinh và các bên liên quan
2, Năng lực tạo lập một môi trường công tác
Xây dựng và duy trì một nhà trường lấy học sinh làm trọng điểm đòi hỏi
sự công tác rộng rãi giữa những người làm nên nhà trường và giữa nhà trường, cha mẹ, các cơ quan trong cộng đồng và các nhóm quan tâm khác Hiệu trưởng phải là người khởi sướng và thúc đẩy các hoạt động cộng tác Họ có thể chia sẻ việc ra quyết định cho giáo viên, học sinh, cha mẹ, cộng đồng và các nhóm quan tâm bằng cách thu hút họ vào việc xác định và giải quyết vấn đề, vào việc xây dựng và thực hiện các chương trình hoạt động của nhà trường sao cho phù hợp với tầm nhìn, sứ mệnh và mục tiêu Hiệu trưởng phải là người chủ chốt trong việc giữ gìn mối quan hệ đối tác với các cơ quan xã hội, cơ quan dịch vụ con người và các tổ chức cộng đồng khác cần thiết cho việc đáp ứng nhu cầu của học sinh và gia đình Hiệu trưởng phải tin tưởng đánh giá cao vào cam kết sẽ sử dụng ảnh hưởng của mình để phục vụ toàn thể học sinh và gia đình các em một cách tận tụy và có kết quả, đồng thời sẽ sử dụng các cơ quan tổ chức trong cộng đồng và hệ thống luật pháp để bảo vệ học sinh và cải thiện điều kiện, cơ hội học tập của các em
III – Năng lực lãnh đạo và quản lý nguồn nhân lực
1, Năng lực tích cực bồi dưỡng và duy trì tập thể cán bộ giáo viên có chất lượng.
Thành công của nhà trường phụ thuộc vào chất lượng đội ngũ cán bộ Bởi vậy, hiệu trưởng cần phải đóng vai trò chủ đạo trong việc đào tạo bồi dưỡng và duy trì đội ngũ cán bộ có chất lượng – những người sẽ chia sẻ tầm nhìn của nhà trường, tận tâm với sứ mệnh và mục tiêu của nhà trường và tạo ra sự đa dạng và
sự sáng tạo cần thiết cho nhà trường theo định hướng kết quả
Để có thể thực hiện tốt việc đội ngũ cán bộ, hiệu trưởng phải hiểu biết về văn hóa trường học, về pháp luật, chính sách của trung ương và địa phương, hiểu và xác định rõ ràng vai trò, trách nhiệm cụ thể mà các thành viên mới của
Trang 9nhà trường sẽ phải thực hiện và hoàn thành Hiệu trưởng cần tuyên truyền những yếu tố nền móng cho đội ngũ CBGV, đồng thời đánh giá kiến thức, kỹ năng, giá trị và cam kết của họ để xây dựng một môi trường cộng tác, với định hướng lấy học sinh làm trung tâm Trách nhiệm của hiệu trưởng trong việc duy trì đội ngũ
có chất lượng, những người đóng góp vào việc nâng cao chất lượng học tập của học sinh, được coi là việc quan trọng và khó khăn nhất trong việc thực hiện tầm nhìn của nhà trường Hiệu trưởng cần biết chính sách khuyến khích nào là quan trọng đối với từng cán bộ và làm thế nào để động viên mỗi người tiếp tục phục
vụ trong nhà trường Khi thực hiện trách nhiệm này, Hiệu trưởng phải thể hiện
sự am hiểu về luật pháp và chính sách để có thể vận dụng và thực hiện tốt kỹ năng giám sát và đánh giá
2, Năng lực giám sát và đánh giá cán bộ
Trong trường học theo định hướng kết quả, việc giám sát và đánh giá cán
bộ đóng vai trò quan trọng để nhà trường phát triển liên tục dựa trên những quyết định dự trên cơ sở dữ liệu Các quy trình giám sát và đánh giá cung cấp dữ liệu khởi động chương trình phát triển chuyên môn, làm cho cán bộ tiếp cận với các cơ hội làm lãnh đạo và phù hợp các quyết định duy trì đội ngũ Hiệu trưởng cần hiểu và vận dụng các nguyên tắc giám sát có hiệu quả, hiểu và thực hiện các chính sách đánh giá cán bộ, tuyên truyền các chính sách và quy trình đánh giá (cả bằng miệng lẫn văn bản) tới cán bộ và các bên liên quan
Hiệu trưởng cần tiến hành việc đánh giá một cách phù hợp và khác quan, trình bày rõ các dữ liệu làm căn cứ đánh giá và biến các dữ liệu này thành những chương trình phát triển cán bộ trong toàn trường, hình thành các kế hoạch phát triển chuyên môn với các giáo viên riêng lẻ và các thành viên khác, là người có trách nhiệm cuối cùng cho các quyết định tổng hợp, đó là những quyết định có ảnh hưởng đến sự tiến bộ, đến các khuyến khích tinh thần hay vật chất trong đội ngũ biên chế
Người lãnh đạo nhà trường phải tin tưởng, đánh giá cao và cam kết sẽ coi việc giám sát và đánh giá cán bộ là một bộ phận không thể thiếu được trong việc phát triển nhà trường và thể hiện sự mong đợi của mình trong kết quả hoạt động của cán bộ, giáo viên và làm cho mọi người thấy rõ trách nhiệm của mình
3, Năng lực thúc đẩy và chỉ đạo việc phát triển chuyên môn của đội ngũ cán bộ giáo viên trong nhà trường.
Nhà trường theo định hướng kết quả tận tâm với việc phát triển nguồn lực của mình, học sinh, cha mẹ học sinh và đội ngũ cán bộ Hiệu trưởng chỉ đạo các quy trình thu thập dữ liệu trên việc kết quả của học sinh, của đội ngũ cán bộ Hiệu trưởng cũng lãnh đạo các nỗ lực của nhà trường để đưa dữ liệu vào việc phát triển nhà trường thông qua các quy trình như lập kế hoạch, xác định mục tiêu, lập kế hoạch giảng dạy và chương trình bồi dưỡng chuyên môn hoàn thiện cho đội ngũ cán bộ Bồi dưỡng chuyên môn ở đây được định nghĩa là các hoạt động của cá nhân và tổ chức nhằm giúp từng cá nhân nâng cao kết quả hoạt động trong vai trò và trách nhiệm hiện nay của mình
Trang 10Vai trò thúc đẩy và lãnh đạo phát triển chuyên môn của hiệu trưởng bắt đầu ngay tại trường mình Tôi phải biết chấp nhận những ý kiến phê bình xây dựng, thừa nhận những hạn chế, công khai xác định những lĩnh vực kết quả thực hiện cần phải cải tiến và thực hiện kế hoạch nhằm đem lại những cải tiến
Cần cung cấp những định hướng kỹ càng về tầm nhìn, sứ mệnh, mục tiêu,
tổ chức và các quy trình vận hành của nhà trường và hệ thống trường học, cũng như làm người hướng dẫn với một vai trò và trách nhiệm được xác định rõ trong nhà trường, giúp đỡ cán bộ, phải sáng tạo và tạo các cơ hội phát triển cho từng
cá nhân từ những nguồn lực có sẵn trong trường và có được từ hệ thống Hiệu trưởng phải hiểu được và vận dụng các kỹ năng huấn luyện giảng dạy cho các giáo viên Củng cố tất cả các hoạt động này là sự hiểu biết của hiệu trưởng về các nhu cầu khác nhau của các giáo viên giầu kinh nghiệm và thiếu kinh nghiệm, kiến thức về từng cá nhân và những biện pháp khuyến khích để có thể thúc đẩy kết quả hoạt động tối ưu của người đó và cam kết cung cấp hệ thống hỗ trợ mạnh về con người trong các tổ chức
Người lãnh đạo nhà trường tin tưởng rằng phát triển chuyên môn là một
bộ phận không thể thiếu được của việc phát triển nhà trường và cũng phải cam kết xây dựng một hệ thống hỗ trợ con người mạnh mẽ trong phạm vi nhà trường thực hiện việc học tập suốt đời với bản thân và tạo cơ hội học tập cho người khác
4, Năng lực khuyến khích giáo viên và những người khác làm lãnh đạo.
Xây dựng một tổ chức hết lòng về sự chuyển đổi và liên tục phát triển không phải và không thể là công việc của một người Trách nhiệm của người lãnh đạo tổ chức là phát hiện, thúc đẩy và ủng hộ các khả năng lãnh đạo của người khác Phải hiểu được vai trò lãnh đạo của các giáo viên trên lớp và những người khác khi giữ các cương vị khác nhau trong nhà trường Hiệu trưởng phải xác định được năng lực lãnh đạo ở mỗi cán bộ giáo viên, xác định các cơ hội và thiết kế các tình huống trong đó mỗi người có thể xuất hiện như một người lãnh đạo và làm người hướng dẫn khi người đó thể hiện các kỹ năng lãnh đạo
Với Tôi luôn lắng nghe, quan sát và giao tiếp có hiệu quả và xem xét đối chiếu năng lực của cán bộ với các giáo viên có cơ hội trở thành lãnh đạo Sẽ cần đến kiến thức và kỹ năng điêu luyện của cán bộ lãnh đạo trong việc tạo cơ hội lãnh đạo trong các lĩnh vực Nói tóm lại, Hiệu trưởng phải là người lãnh đạo của các lãnh đạo chứ không chỉ là người giám sát những người làm việc dưới quyền Luôn tin tưởng, đánh giá cao và cam kết chia sẻ lãnh đạo cũng như sẽ sử dụng kiến thức và kỹ năng điêu luyện của cán bộ trong việc ra quyết định nhằm giảm thiểu tầm quan trọng của mệnh lệnh và kiểm soát, coi vai trò lãnh đạo chính là các kiến thức chính là các kiến thức và kỹ năng được học
IV – Năng lực chỉ đạo điều hành nhà trường
1, Năng lực tập chung các hoạt động hàng ngày vào việc học tập của học sinh.