TÁI CẤU TRÚC TỔ CHỨC KINH DOANH CHỨNG KHOÁN

TỔNG QUAN VỀ TỔ CHỨC KINH DOANH CHỨNG KHOÁN VÀ ĐỀ ÁN 1826a Nguyên Tắc Hoạt Động Của Công Ty Chứng Khoán  Nhóm Nguyên Tắc Đạo Đức:  Ưu tiên thực hiện lệnh của khách hàng trước khi thự

NỘI DUNG TRÌNH BÀY

TỔNG QUAN VỀ TỔ CHỨC KINH DOANH CHỨNG KHOÁN VÀ

I TỔNG QUAN VỀ TỔ CHỨC KINH DOANH CHỨNG KHOÁN VÀ ĐỀ ÁN

 Thông tư 210/2012/TT-BTC hướng dẫn thành lập và hoạt động công

ty chứng khoán

I TỔNG QUAN VỀ TỔ CHỨC KINH DOANH CHỨNG KHOÁN VÀ ĐỀ ÁN

Tự doanh CK:

100 tỷ đồng Môi giới CK:

25 tỷ đồng

I TỔNG QUAN VỀ TỔ CHỨC KINH DOANH CHỨNG KHOÁN VÀ ĐỀ ÁN 1826

được trực tiếp tham gia

kinh doanh chứng khoán

• NH có thể đa dạng hóa, kết hợp nhiều lĩnh vực kinh doanh

I TỔNG QUAN VỀ TỔ CHỨC KINH DOANH CHỨNG KHOÁN VÀ ĐỀ ÁN 1826

a) Nguyên Tắc Hoạt Động Của Công Ty Chứng

Khoán

 Nhóm Nguyên Tắc Đạo Đức:

 Ưu tiên thực hiện lệnh của khách hàng trước khi thực hiện

lệnh của công ty

 Bảo mật thông tin khách hàng,

 Cung cấp thông tin đầy đủ cho khách hàng và giải thích

các rủi ro, không được khẳng định về lợi nhuận từ các khoản đầu tư mà họ tư vấn

 Công ty chứng khoán không được phép nhận bất cứ

khoản thù lao nào ngoài các khoản thù lao thông thường cho dịch vụ tư vấn của mình

I TỔNG QUAN VỀ TỔ CHỨC KINH DOANH CHỨNG KHOÁN VÀ ĐỀ ÁN 1826

 Ở nhiều nước, các công ty chứng khoán phải đóng góp

tiền vào quỹ bảo vệ nhà đầu tư chứng khoán để bảo vệ lợi ích khách hàng trong trường công ty chứng khoán mất khả năng thanh toán

 Nghiêm cấm thực hiện các giao dịch nội gián, các công ty

chứng khoán không được phép sử dụng các thông tin nội

bộ để mua bán chứng khoán cho chính mình, gây thiệt hại đến lợi ích của khách hàng

 Các công ty chứng khoán không được tiến hành các hoạt

động có thể làm cho khách hàng và công chúng hiểu lầm

về giá cả, giá trị và bản chất của chứng khoán hoặc các hoạt động khác gây thiệt hại cho khách hàng

I TỔNG QUAN VỀ TỔ CHỨC KINH DOANH CHỨNG KHOÁN VÀ ĐỀ ÁN 1826

 Nhóm Nguyên Tắc Tài Chính:

 Đảm bảo các yêu cầu về vốn, cơ cấu vốn và nguyên tắc hạch

toán, báo cáo theo quy định của UBCK nhà nước Đảm bảo nguồn tài chính trong cam kết kinh doanh chứng khoán với khách hàng

 Công ty chứng khoán không được dùng tiền của khách hàng

làm nguồn tài chính để kinh doanh, ngoại trừ trường hợp số tiền đó dùng phục vụ cho giao dịch của khách hàng

 Công ty chứng khoán phải tách bạch tiền và chứng khoán

của khách hàng với tài sản của mình Công ty chứng khoán không được dùng chứng khoán của khách hàng làm vật thế chấp để vay vốn trừ trường hợp được khách hàng đồng ý

bằng văn bản

I TỔNG QUAN VỀ TỔ CHỨC KINH DOANH CHỨNG KHOÁN VÀ ĐỀ ÁN 1826

Khoán

 Tạo ra cơ chế huy động vốn linh hoạt giữa người có

tiền nhàn rỗi đến người sử dụng vốn (thông qua cơ chế phát hành và bảo lãnh phát hành).

 Cung cấp cơ chế giá cả cho giao dịch (thông qua hệ

thống khớp giá hoặc khớp lệnh).

 Tạo ra tính thanh khoản cho chứng khoán (hoán

chuyển từ chứng khoán ra tiền mặt, và ngược lại từ tiền mặt ra chứng khoán một cách dễ dàng).

 Góp phần điều tiết và bình ổn thị trường (thông qua

hoạt động tự doanh hoặc vai trò nhà tạo lập thị

trường).

I TỔNG QUAN VỀ TỔ CHỨC KINH DOANH CHỨNG KHOÁN VÀ ĐỀ ÁN

1826

Đối với các cơ quan quản lý thị trường: cung cấp thông tin, chống thao túng, lũng

đoạn, bóp méo thị trường

Đối với các tổ chức phát hành: huy động vốn

Đối với thị trường chứng khoán: điều tiết thị trường, tăng tính thanh khoản tài sản tài chính

Đối với các nhà đầu tư : giảm chi phí và thời gian giao dịch, nâng cao hiệu quả đầu tư

VAI TRÒ CÔNG TY CHỨNG KHOÁN

3

2

1

4

I TỔNG QUAN VỀ TỔ CHỨC KINH DOANH CHỨNG KHOÁN VÀ ĐỀ ÁN 1826

2 ĐỀ ÁN 1826

 Sau hơn 12 năm đi vào hoạt động, thị trường chứng

khoán (TTCK) Việt Nam đã đạt được những thành tựu quan trọng, góp phần giải quyết nhu cầu về vốn của nền kinh tế, thúc đẩy quá trình cổ phần hóa

(CPH) các doanh nghiệp nhà nước (DNNN), thu hút đầu tư nước ngoài và từng bước xã hội hóa hoạt

động đầu tư của công chúng

 Ngày 06/12/2012, Thủ tướng Chính phủ đã ký

Quyết định số 1826/QĐ-TTg phê duyệt Đề án “Tái cấu trúc thị trường chứng khoán và doanh nghiệp bảo hiểm”:

I TỔNG QUAN VỀ TỔ CHỨC KINH DOANH CHỨNG KHOÁN VÀ ĐỀ ÁN 1826

 QUAN ĐIỂM TÁI CẤU TRÚC

Lộ trình cụ thể, thận trọng

DN tự nguyện, tự chịu trách nhiệm

2 THỰC TRẠNG HOẠT ĐỘNG CỦA CÁC CÔNG TY

KINH DOANH CHỨNG KHOÁN

1 Số Lượng Và Quy Mô Hoạt Động Của Các

Công Ty Chứng Khoán Việt Nam

 Thị trường chứng khoán (TTCK) Việt Nam bắt đầu hoạt

động từ tháng 07/2000 Ban đầu gồm 3 công ty

 Từ năm 2009 đến nay, hầu như không có CTCK nào được

thành lập mới Đến nay tổng cộng có 105 CTCK, con số này quá nhiều so với quy mô, nhu cầu của TTCK Việt Nam

 Số lượng lớn CTCK Việt Nam đang hoạt động nhỏ lẻ cho

thấy sự phát triển thiếu chuyên nghiệp và chưa có định

hướng dài hạn Theo thống kê, 80% thị phần chỉ tập trung vào khoảng 20 CTCK, các CTCK còn lại chỉ hoạt động nhỏ

lẻ, quy mô nhỏ, không hơn một quỹ đầu tư

II THỰC TRẠNG HOẠT ĐỘNG CỦA CÁC CÔNG TY

KINH DOANH CHỨNG KHOÁN

2 Năng Lực Tài Chính

 Theo quy định hiện hành, CTCK phải có vốn điều lệ

tối thiểu 300 tỷ đồng để hoạt động đủ 4 nghiệp vụ kinh doanh là môi giới, tự doanh, bảo lãnh phát

hành và tư vấn đầu tư chứng khoán Tuy nhiên, 65% CTCK trên thị trường có vốn chủ sở hữu dưới 300

tỷ đồng (tương đương khoảng 15 triệu USD)

 Một số CTCK đã xin rút giấy phép hoạt động một số

nghiệp vụ do không đáp ứng được số vốn điều lệ

theo quy định

II THỰC TRẠNG HOẠT ĐỘNG CỦA CÁC CÔNG TY KINH DOANH CHỨNG KHOÁN

 NHÓM CTCK CÓ TỶ LỆ VỐN KHẢ DỤNG CAO TẠI THỜI ĐIỂM 30/6/2013

Tên công ty Vốn khả dụng (tỷ đồng) Giá trị rủi ro(tỷ đồng) Tỷ lệ an toàn (%)

II THỰC TRẠNG HOẠT ĐỘNG CỦA CÁC CÔNG TY

KINH DOANH CHỨNG KHOÁN

 Ngày 23/4/2012, Ủy ban Chứng khoán đã công bố danh sách

6 công ty chứng khoán bị đặt vào tình trạng kiểm soát đặc biệt: Cty CP Chứng khoán Cao Su, Cty CP Chứng khoán

Vina, Cty CP Chứng khoán Hà Nội, Cty CP Chứng khoán Trường Sơn, Cty Cp Chứng khoán Đà Nẵng và Cty CP

Chứng khoán Mê Kông

 Nguyên nhân: tỷ lệ vốn khả dụng/tổng rủi ro nhỏ hơn 120%,

theo Thông tư số 226/2010/TT-BTC ngày 31/12/2010 của

Bộ Tài chính quy định về điều kiện hoạt động của CTCK

(CTCK có tỷ lệ vốn khả dụng thấp hơn 150% sẽ bị đưa vào diện kiểm soát đặc biệt và sau 6 tháng nếu không thay đổi

được sẽ bị thu hồi giấy phép)

 Dựa trên chỉ số an toàn tài chính và vi phạm của các CTCK,

UBCKNN đã ban hành quyết định chấm dứt mọi hoạt động kinh doanh, thu hồi giấy phép với 3 CTCK, tạm dừng hoạt động 2 CTCK Ngoài ra, có 2 CTCK nộp hồ sơ xin giải thể

2 THỰC TRẠNG THANH KHOẢN CỦA HỆ THỐNG

NGÂN HÀNG VIỆT NAM TỪ NĂM 2008-2012:

3) Nghiệp vụ của các CTCK Việt Nam:

 Hoạt động môi giới: cạnh tranh mạnh mẽ giữa các CTCK,

các CTCK mới đều nhanh chóng mở rộng mạng lưới Hình thức đặt lệnh qua điện thoại, internet, giao dịch online đã

được hầu hết các CTCK áp dụng Từ năm 2008 đến nay

doanh thu từ hoạt động môi giới của các CTCK chỉ chiếm từ 12-22%, trong tổng doanh thu

 Hoạt động tự doanh: Từ năm 2008-2012, doanh thu tự

doanh chiếm từ 35-42% trong tổng doanh thu

 Hoạt động bảo lãnh phát hành và đại lý phát hành: Hoạt

động BLPH (bảo lãnh phát hành) trong năm 2007 cũng gặp một số trở ngại do thị trường có dấu hiệu đi xuống và các đợt trì hoản IPO của các DNNN lớn Năm 2012 chỉ có 23 CTCK

có doanh thu từ hoạt động bảo lãnh và đại lý phát hành

chứng khoán

II THỰC TRẠNG HOẠT ĐỘNG CỦA CÁC CÔNG TY

KINH DOANH CHỨNG KHOÁN

 Hoạt động tư vấn : Các CTCK vẫn tập trung vào mảng tư vấn niêm yết và tư vấn phát hành

II THỰC TRẠNG HOẠT ĐỘNG CỦA CÁC CÔNG

TY KINH DOANH CHỨNG KHOÁN

4 Kết Quả Hoạt Động

 Năm 2007,doanh thu và lợi nhuận sau thuế tính chung của

khối công ty chứng khoán tăng vọt Năm 2008, con số này đột ngột chuyển sang lỗ 1.000 tỷ đồng Năm 2009, TTCK tăng trưởng trở lại góp phần đưa mức lãi của các CTCK tăng lên 3.000 tỷ đồng Năm2010, chỉ còn 1.800 tỷ đồng và năm2011 mức lỗ tính chung là khoảng 2.000 tỷ đồng Kết quả kinh doanh nói chung của các CTCK trong năm 2012 được cải thiện so với năm 2011 lãi khoảng 2.100 tỷ đồng

 Kết quả kinh doanh nửa đầu năm 2013 tại các công ty chứng

khoán tuy không bằng cùng kỳ, nhưng thể hiện sự ổn định Hết quý 1, tổng lợi nhuận của các công ty chứng khoán là gần 520 tỉ đồng Sang quý 2, con số này là 452 tỉ đồng.Lợi nhuận công ty chứng khoán chủ yếu đến từ hai nguồn là lãi tiền gửi và cho vay ký quỹ (margin)

II THỰC TRẠNG HOẠT ĐỘNG CỦA CÁC CÔNG

TY KINH DOANH CHỨNG KHOÁN

 Theo báo cáo kết quả kin doanh quý 2/2013 của 81 công ty

chứng khoán thì có 31 công ty báo lỗ với tổng giá trị 107 tỉ

đồng

 Với khoản lỗ 26 tỉ đồng, Công ty Chứng khoán MHB là công

ty lỗ nặng nhất quý vừa rồi sau khi bán khoản tự doanh OTC khiến chi phí đầu tư chứng khoán bị đẩy lên 43,8 tỉ đồng

 Sau khi bị hủy niêm yết bắt buộc, Công ty Chứng khoán

Sacombank tiếp tục lỗ 18 tỉ đồng quý 2, đẩy giá trị lỗ 6 tháng đầu năm lên 33,6 tỉ đồng

 Trong số các công ty thua lỗ, đáng chú ý có Công ty Chứng

khoán Phú Hưng (mã PHS-HNX) lỗ 3,7 tỉ đồng Tuy không

quá nghiêm trọng nhưng nó đánh dấu quý thứ 10 liên tiếp từ quý 1/2011 tới nay công ty thua lỗ Tổng lỗ lũy kế của PHS

hiện là 154 tỉ đồng, chiếm 44% tỷ lệ vốn điều lệ Cổ phiếu PHS hiện đang bị kiểm soát do công ty đã thua lỗ hai năm liên tiếp

II THỰC TRẠNG HOẠT ĐỘNG CỦA CÁC CÔNG

TY KINH DOANH CHỨNG KHOÁN

 Có 10 công ty chứng khoán đại chúng khác cũng thuộc diện thua lỗ dài hạn như PHS

=>Điều này cho thấy tình trạng kinh doanh yếu kém hiện đang tập trung chủ yếu ở những công ty có hoạt động kinh doanh không tốt trong thời gian dài

 Việc lợi nhuận được phân hóa một cách rõ rệt ở các công ty chứng khoán lớn và nhỏ như vậy là một lợi thế cho quá trình tái cấu trúc các công ty

=>Kế hoạch tái cấu trúc các tổ chức kinh doanh chứng khoán được Ủy ban

Chứng khoán Nhà nước khởi động từ hai năm nay nhưng vẫn tiến hành khá chậm chạp Từ số lượng ban đầu là 105 công ty, cho đến nay số lượng công

ty được giải thể, sáp nhập hay chấm dứt hoạt động kinh doanh chỉ đếm trên đầu ngón tay Nhiều công ty giờ chỉ còn hoạt động trên danh nghĩa.

II THỰC TRẠNG HOẠT ĐỘNG CỦA CÁC CÔNG

TY KINH DOANH CHỨNG KHOÁN

5 Nguồn nhân lực tại các CTCK Việt Nam

 Sự đổi mới không ngừng của các sản phẩm trên thị trường

chứng khoán đòi hỏi hàm lượng chất xám của đội ngũ nhân viên CTCK ngày càng cao Tri thức của nhân viên chính là

chìa khóa quan trọng giúp các công ty chứng khoán có thể đáp ứng tốt nhất nhu cầu của khách hàng từ đó mở rộng hoạt động của công ty mình

 Thực tế tại Việt Nam, lực lượng lao động hành nghề trong lĩnh

vực kinh doanh chứng khoán có sự phát triển nhanh cùng với

sự phát triển của thị trường, quá trình thiết lập và mở rộng

hoạt động của các CTCK Nhưng đi kèm với tốc độ gia tăng

số lượng, chất lượng nguồn nhân lực không được đảm bảo

II THỰC TRẠNG HOẠT ĐỘNG CỦA CÁC CÔNG

TY KINH DOANH CHỨNG KHOÁN

 Việc đào tạo cấp chứng chỉ của UBCKNN đang quá tải do nhu cầu từ phía các công ty chứng khoán và xã hội quá lớn trong khi hiện nay chỉ có một tổ chức

được phép đào tạo và cấp chứng chỉ

 Nếu có đủ chứng chỉ hành nghề thì bất kỳ nhân viên nào của công ty chứng khoán cũng có thể làm ở bất cứ

bộ phận nghiệp vụ nào Do vậy mà chất lượng của đội ngũ nhân viên phần nào bị ảnh hưởng và tính nghiệp

vụ chuyên sâu chưa cao dẫn đến chất lượng dịch vụ cung cấp cũng bị ảnh hưởng.

II THỰC TRẠNG HOẠT ĐỘNG CỦA CÁC CÔNG TY

KINH DOANH CHỨNG KHOÁN

6 Cơ sở vật chất kỹ thuật và công nghệ tại

các CTCK Việt Nam

 Việc ứng dụng CNTT và viễn thông đã trở thành

giải pháp cơ bản để các CTCK có thể tồn tại và phát triển Các nhà đầu tư có thể cập nhật, xử lý thông tin

và ra quyết định đầu tư kịp thời, tăng tính minh bạch

và sự công bằng trong xử lý thông tin đến người sử dụng khi họ ở bất cứ đâu

 Tuy nhiên, dể đáp ứng các yêu cầu về cơ sở hạ tầng

công nghệ, các công ty chứng khoán phải bỏ ra một khoản tiền không nhỏ để đầu tư hệ thống giao dịch

 Chi phí lớn về nhân lực để vận hành hệ thống

III GIẢI PHÁP TÁI CẤU TRÚC TỔ CHỨC KINH DOANH CHỨNG KHOÁN VÀ LỘ TRÌNH THỰC HIỆN

1 Mục tiêu tái cấu trúc các CTCK

 Nâng cao chất lượng hoạt động, năng lực tài

chính, quản trị doanh nghiệp và khả năng

kiểm soát rủi ro của các công ty chứng khoán Trên cơ sở đó, từng bước thu hẹp số lượng

các công ty chứng khoán

 Tăng cường khả năng, hiệu quả quản lý, giám

sát đối với hoạt động công ty chứng khoán;

 Cho phép mở cửa thị trường dịch vụ tài chính

theo lộ trình hội nhập đã cam kết

III GIẢI PHÁP TÁI CẤU TRÚC TỔ CHỨC KINH DOANH CHỨNG KHOÁN VÀ LỘ TRÌNH THỰC HIỆN

 Nếu không thực hiện tái cấu trúc triệt để (mấu chốt là tái cấu trúc hoạt động tài chính) thì các CTCK - trụ cột chính của TTCK - sẽ không thể trụ vững và thực hiện được vai trò, vị trí và

nhiệm vụ được giao

 Quá trình tái cấu trúc các CTCK phải được

thực hiện theo lộ trình, có bước đi thận trọng, chắc chắn nhằm không làm xáo trộn hoạt động của TTCK cũng như các hoạt động kinh tế, xã hội của đất nước, bảo đảm lợi ích hợp pháp của khách hàng; có sự quản lý, giám sát của cơ

quan quản lý nhà nước

III GIẢI PHÁP TÁI CẤU TRÚC TỔ CHỨC KINH DOANH CHỨNG KHOÁN VÀ LỘ TRÌNH THỰC HIỆN

bốn (04) nhóm trên cơ sở mức độ rủi ro đối với thị trường để có biện pháp xử lý thích hợp:

động kinh doanh thua lỗ làm cho tỷ lệ vốn khả dụng dưới 120%

III GIẢI PHÁP TÁI CẤU TRÚC TỔ CHỨC KINH DOANH CHỨNG KHOÁN VÀ LỘ TRÌNH THỰC HIỆN

 Cơ cấu lại hoạt động kinh doanh nhằm nâng cao khả

năng cạnh tranh; từng bước chuyên nghiệp hóa, hiện đại hóa các dịch vụ cung cấp theo thông lệ và chuẩn mực quốc tế

 Nâng cao năng lực kiểm soát và quản trị rủi ro; áp

dụng các nguyên tắc quản trị rủi ro theo thông lệ

quốc tế

III GIẢI PHÁP TÁI CẤU TRÚC TỔ CHỨC KINH DOANH CHỨNG KHOÁN VÀ LỘ TRÌNH THỰC HIỆN

 Nâng cao năng lực quản trị và điều hành công ty; cơ cấu lại hệ thống quản trị, tổ chức lại bộ máy, nhân sự; áp dụng các nguyên tắc và

chuẩn mực cao nhất về đạo đức nghề nghiệp

của đội ngũ nhân viên, cán bộ của các tổ chức này; có giải pháp hiệu quả nhằm ngăn ngừa

xung đột lợi ích;

 Tạo điều kiện các tổ chức kinh doanh chứng

khoán hợp nhất, sáp nhập, mua lại theo nguyên tắc tự nguyện nhằm tích tụ vốn, công nghệ, mở rộng địa bàn hoạt động,

III GIẢI PHÁP TÁI CẤU TRÚC TỔ CHỨC KINH DOANH CHỨNG KHOÁN VÀ LỘ TRÌNH THỰC HIỆN

Giải pháp đối với các tổ chức kinh doanh chứng khoán hoạt động bình thường:

 Tổ chức kinh doanh chứng khoán: Xây dựng, tổ chức thực hiện phương án khắc phục; cơ cấu lại danh mục đầu tư, thu hồi nợ, hạn chế các hoạt động đầu tư và dịch vụ chứng khoán tiềm ẩn rủi ro; tinh giản tổ chức nhân sự, cắt giảm chi phí hoạt động; củng cố năng lực và lành mạnh hóa tài chính, tăng vốn, bán nợ hoặc chuyển vốn nợ thành vốn chủ sở hữu, hạn chế phân phối lợi nhuận cho cổ đông, thành viên góp vốn, chi thưởng ;

Giải pháp đối với các tổ chức kinh doanh chứng khoán bị kiểm soát:

 Ngoài áp dụng các giải pháp đối với các tổ chức kinh doanh chứng khoán hoạt động bình thường, Ủy ban Chứng khoán Nhà nước xây dựng quy trình chi tiết để quá trình tái cơ cấu các tổ chức thuộc nhóm này diễn ra theo lộ trình trật tự, bảo đảm an toàn tài sản của khách hàng:

III GIẢI PHÁP TÁI CẤU TRÚC TỔ CHỨC KINH DOANH CHỨNG KHOÁN VÀ LỘ TRÌNH THỰC HIỆN

khoán bị kiểm soát đặc biệt:

 Sau thời gian bị kiểm soát đặc biệt, nếu không bảo

đảm được các quy định về an toàn tài chính và tiếp tục thua lỗ (lỗ lũy kế đạt trên 50% vốn điều lệ), thì đình chỉ hoạt động, thu hồi giấy phép thành lập và hoạt

động; giải thể hoặc phá sản theo quy định của pháp

luật

 Trường hợp không khắc phục được và lỗ lũy kế đạt

dưới 50% vốn điều lệ, thì chấm dứt mọi hoạt động

chứng khoán, duy trì tư cách pháp nhân để thực hiện các nghĩa vụ tài chính đối với khách hàng, chủ nợ;

hoặc giải thể, phá sản theo quy định của pháp luật .