467 Gian lận thương mại, biện pháp phòng chống gian lận thương mại

467 Gian lận thương mại, biện pháp phòng chống gian lận thương mại

I.Mở đầu Gian lận thơng mại là mặt trái của nền kinh tế thị trờng,nó ảnh hởng tớitình hình kinh tế ,chính trị –xã hội của đất nớc.Hiện nay, nạn gian lận thơngmại diễn ra với nhiều hình thức thủ đoạn ngày càng tinh vi hơn Chính điều này

đã làm cho sản xuất kinh doanh trong nớc gặp nhiều khó khăn, làm thất thungân sách Nhà nớc, mất kỷ cơng trong hoạt động thơng mại…

Chính vì vậy các ngành các cấp, Nhà nớc và nhân dân cần phải phối hợpchặt chẽ để đa ra những biện pháp hiệu quả để phòng chống gian lận thơng mại

ở nớc ta hiện nay

Đợc sự giúp đỡ của thầy cô và bạn bè, em đã quyết định chọn đề tài “gianlận thơng mại, biện pháp phòng chống gian lận thơng mại” để đa ra những biệnpháp phòng chống nó

Qua việc nghiên sứu đề tài này giúp em hiểu rõ hơn về những tác hại của gianlận thơng mại đối với sự phát triển kinh tế của đất nớc.Những kiến thức qua việcnghiên cứu đề tài xẽ giúp em phục vụ cho việc học của mình cũng nh sau này ratrờng công tác sẽ tốt hơn

Trong đề án này, em xin trình bày những vấn đề sau:

+Chơng 1: Những vấn đề chung về gian lận thơng mại

+Chơng 2: Thực trạng gian lận thơng mại ở nớc ta hiện nay

+Chơng 3: Biện pháp phòng chống gian lận thơng mại

II nội dung

Chơng I Những vấn đề chung về gian lận thơng mại

1 Khái quát chung về gian lận thơng mại và các tác hại của nó trong nền kinh tế thị trờng.

Những năm gần đây thị trờng hoạt động thơng mại nớc ta đã có bớc pháttriển tích cực, hàng hoá ngày càng đa dạng phong phú, chất lợng ngày càng đợcnâng cao, nhiều mặt hàng có thể cạnh tranh đợc với hàng ngoại, các doanhnghiệp hoạt động có hiệu quả và dần dần khẳng định đợc vị trí của mình trên thịtrờng Tuy nhiên tình hình gian lận thơng mại ngày càng phức tạp Trong vănkiện Đai hôi đậi biểu toàn quốc lần thứ IX cũng đã chỉ rõ: “Nạn buôn lậu, làmhàng giả, gian lận thơng mại tác động xấu đến tình hình kinh tế xã hội nớc tahiện nay” Tình trạng gian lận thơng mại diễn ra với mọi thủ đoạn, hình thức vàngày càng tinh vi hơn Tất cả những điều này làm ảnh hởng đến uy tín và lợi íchhợp pháp của các cơ sở làm ăn chân chính, trung thực: làm thất thoát ngân sáchNhà nớc hàng ngàn tỷ đồng, làm ảnh hởng đến chính sách thu hút đầu t, đến lợiích của ngời tiêu dùng, kéo theo các tệ nạn kinh tế xã hội, ảnh hởng đến sự pháttriển của nền kinh tế Trớc tác hại của gian lận thơng mại, Đảng và Nhà nớc cónhiều biện pháp và chủ trơng chỉ đạo tích cực trong việc đấu tranh, ngăn chặn,

và từng bớc bài trừ tệ nạn gian lận thơng mại Đây là công tác khó khăn, phứctạp, không thể sớm giải quyết đợc, càng không thể có đợc một biện pháp đơn

độc nào, một ngành , một cơ quan nào có thể giải quyết đợc, mà phải phối hợpnhiều biện pháp, ngành nghề, cơ quan cùng giải quyết Từ đó ổn định thị trờng,bảo đảm cho nền kinh tế nớc ta phát triển nhanh, hiệu quả và bền vững

1.1Khái niệm về giạn lận thơng mại

Một thuật ngữ chúng ta thờng gặp đó là "gian lận thơng mại " Gian lận

thơng mại theo Từ điển tiếng Việt là "dối trá, lừa lọc" trong hoạt động thơngmại Ngời có hành vi gian lận thơng mại gọi là "gian thơng" tức là "ngời cónhiều mu mô lừa lọc"'; "kẻ buôn bán gian lận và trái phép" Gian lận đợc coi làhành vi của con ngời cụ thể có lời nói nói hoặc cử chỉ, hành động không đúngvới bản chất của sự vật hiện tợng nhằm mục đích đánh lừa ngời khác Trong dângian gian lận thơng mại gắn liền với thành ngữ "Buôn gian, bán lận" và dùng đểchỉ những thủ đoạn mánh khoé lừa lọc khách hàng hoặc ngời khác để thu lời bấtchính Hành vi "buôn gian, bán lận" trong dân gian đợc hiểu bao gồm một sốthủ đoạn đơn giản nh: hàng xấu nói tốt, ít nói nhiều, rẻ nói đắt, cân đo điêu,buôn bán hàng cấm, lén lút, giấu giếm, lậu thuế Hành vi gian lận thơng mại tr-

ớc hết phải là hành vi gian lận nói chung, nhng hành vi gian lận này phải đợcthể hiện trong lĩnh vực thơng mại thông qua đối tợng thể hiện là hàng hoá, dịch

vụ Chủ thể của hành vi gian lận thơng mại là các chủ hàng, có thể là ngời mua,ngời bán cũng có khi là cả ngời mua và ngời bán Mục đích của hành vi gian lậnthơng mại là nhằm thu lợi bất chính do thực hiện trót lọt hành vi lừa đảo, dối trá

* Gian lận thơng mại trong lĩnh vực Hải Quan.

Gian lận thơng mại trong lĩnh vực Hải quan là những hành vi gian lận thơngmại của chủ hàng xảy ra trong hoạt động xuất khẩu để trốn tránh việc kiểm soát vàquản lý của Hải Quan Định nghĩa về gian lận thơng mại trong lĩnh vực Hải Quanban đầu đợc nêu ra nh sau:

"Gian lận thơng mại trong lĩnh vực Hải Quan là hành vi phạm pháp luật.Hải Quan trong đó 1 cá nhân lừa dối Hải Quan để nhằm lẩn tránh 1 phần hoặctoàn bộ việc nộp thuế xuất nhập khẩu, việc áp dụng các biện pháp cấm hoặc hạnchế do luật pháp Hải Quan quy định, hoặc thu đợc 1 khoản lợi nhuận nào đó quaviệc vi phạm pháp luật này"

Trong định nghĩa này, về cơ bản đã khái quá đợc hành vi gian lận thơng mạitrong lĩnh vực Hải Quan Hành vi đó đợc thể hiện bằng sự lừa dối thông qua hành

động lẩn tránh việc nộp thuế và việc tuân thủ pháp luật Hải Quan nhằm mục đíchthu đợc một khoản lợi nào đó Tuy nhiên định nghĩa trên cha nêu đợc một cách

đầy đủ, chính xác hành vi gian lận thơng mại trong lĩnh vực Hải Quan, khi bối

cảnh hoạt động thơng mại Thế giới ngày nay đã có những thay đổi lớn Vì vậy nó

đợc định nghĩa lại nh sau:

"Gian lận thơng mại trong lĩnh vực Hải Quan là hành vi vi phạm các điềukhoản pháp quy hoặc Pháp luật Hải quan nhằm:

- Trốn tránh hoặc cố ý trốn tránh việc nộp thuễ Hải Quan, phí và các khoảnthu khác đối với việc di chuyển hàng hoá thơng mại và /hoặc:

- Nhận và có ý định nhận việc hoàn trả trợ cấp hoặc phụ cấp cho hàng hoákhông thuộc đối tợng đó và/hoặc:

- Đạt đợc hoặc cố ý đạt đợc lợi thế thơng mại bất hợp pháp gây hại cho cácnguyên tắc và tập tục, cạnh tranh thơng mại chân chính"

1.2Tác hại của gian lận thơng mại

1.2.1.Tác hại đến kinh tế

Nh ta đã biết: thuế quan là các mức thuế đánh trên hàng hoá xuất nhậpkhẩu nhằm mục đích làm tăng giá của hàng nhập khẩu để làm giảm sự cạnhtranh với các nhà sản xuất trong nớc hoặc kích thích sản xuất tại nội địa Vì vậyhành vi trốn thuế xuất nhập khẩu thông qua hoạt động gian lận thơng mại, cạnhtranh tiêu cực phi kinh tế này đã xâm hại đến chế độ chính sách quản lý xuấtnhập khẩu hàng hoá

Gian lận thơng mại gây nhiều thiệt hại cho ngời sản xuất trong nớc, làm

điêu đứng các doanh nghiệp sản xuất cũng nh các doanh nghiệp thơng mại Đốivới ngời sản xuất trong nớc, việc hàng ngoại tràn ngập thị trờng với chất lợngcao hơn, giá rẻ hơn hàng nội, thực sự là mối đe doạ đời sống của hàng nghìncông nhân trong các xí nghiệp sản xuất trong nớc, nhất là những ngành côngnghiệp non trẻ, mới Nguyên nhân là những xí nghiệp sản xuất trong nớc vẫnphải nhập một số nguyên phụ liệu, nhiên liệu và phải nộp thuế nhập khẩu sốhàng hoá này.Trong quá trình sản xuất ra sản phẩm để đem bán trên thị trờng,

họ còn phải nộp thuế lợi tức, thuế doanh thu Trong khi hàng ngoại do trốn đợcthuế, giá cả rẻ hơn hàng nội, làm cho hàng nội không bán đợc, dẫn đến đọngvốn, nợ chồng chất, đi đến phá sản Đối với doanh nghiệp thơng mại do giá cảhàng hoá mua vào cao hơn nên không thể cạnh tranh đợc với hàng lậu trốn thuế.Những doanh nghiệp kinh doanh đúng luật, nộp thuế đầy đủ bị những doanh

nghiệp kinh doanh trái phép, gian lận trốn thuế cạnh tranh chèn ép không thểphát triển đợc

Gian lận thơng mại là hình thức cạnh tranh không lành mạnh ảnh hởng rất lớn

đến môi trờng kinh doanh Môi trờng kinh doanh là nhân tố tác động mạnh mẽ đếnhoạt động sản xuất kinh doanh của doanh nghiệp Nó có tác động tích cực: kíchthích đầu t, phát triển sản xuất kinh doanh nếu là môi trờng trong sạch, bình đẳngnhng ngợc lại nó tác động tiêu cực nếu là môi trờng không ổn định Gian lận thơngmại đã kìm hãm sự phát triển kinh tế của đất nớc

Không những ảnh hởng đến đầu t trong nớc mà gian lận thơng mại còn

ảnh hởng đến đầu t nớc ngoài Nó không chỉ là nỗi khổ của doanh nghiệp màcòn gây tâm lý e ngại cho các nhà đầu t nớc ngoài, nhiều nhà đầu t nớc ngoài rấtmuốn đầu t vào Việt Nam nhng do tác động của môi trờng kinh doanh trong đó

có vấn đề gian lận thơng mại nên đã ngập ngừng hoặc rút lui Với ngời tiêudùng, hàng ngoại tràn ngập thị trờng với giá rẻ sẽ tạo nên thị hiếu a dùng hàngngoại tuy nhiên nguồn cung cấp tiêu dùng của hàng ngoại với giá rẻ hơn giáthành hàng nội do trốn thuế là rất bấp bênh, vì không phải lúc nào nhập hàngcũng trốn thuế đợc cả Do đó từng thời kỳ sẽ nảy sinh các cơn sốt về giá, vềhàng làm đảo lộn thị trờng làm thị trờng mất ổn định mà Nhà nớc không quản lý

ớc ta hiện nay

Ngoài ra nó còn tác hại đối với nền kinh tế ở chỗ: gian lận thơng mại đã tạonên một nền kinh tế tiêu thụ giả tạo trên một nền sản xuất cha cân xứng Vì đa

số tầng lớp gian thơng và tham nhũng qua hoạt đông gian lận thơng mại không

đầu t vốn vào sản xuất mà thờng ăn xài xa xỉ hoặc đầu t vào bất động sản nh nhàcửa, đất đai, vàng bạc, ngoại tệ Bên cạnh tầng lớp này xã hội sẽ hình thành mộtkhu vực kinh tế chuyên về dịch vụ và tiêu thụ

1.2.2Tác hại đến văn hoá- xã hội

Gian lận thơng mại ảnh hởng tiêu cực đến đời sống văn hoá xã hội Mục

đích của gian lận thơng mại là làm thế nào để thu đợc nhiều lợi nhuận bất chính

mà nếu làm ăn chính đáng họ không thể có đợc,điều này làm cho khoảng cáchchênh lệch giữa kẻ giàu và ngời nghèo ngày càng lớn Mặt khác từ đồng tiền bấtchính do gian lận thơng mại đó đã làm cho đạo đức của nhiều kẻ bị tha hoá Đó

là nguyên nhân chính gây ra nhiều tệ nạn xã hội, tác động nghiêm trọng đếnnhân cách văn hoá của nhiều ngời trong mọi tầng lớp nhân dân Trong khi Nhànớc phải bỏ ra nhiều tiền để chống lại văn hoá ngoại lai, đồi truỵ, phản động,chống tệ nạn xã hội nhằm duy trì một nền văn hoá lành mạnh đậm đà bản sắcdân tộc xây dựng một xã hội công bằng văn minh thì gian lận thơng mại lại đingợc lại với những cố gắng cuả Nhà nớc

1.2.3 Tác hại đến chính trị

Gian lận thơng mại len lỏi vào từng nhà dân vùng biên, đồng thời lôi kéo,tấn công và làm sa ngã một bộ phận cán bộ trong nhiều hoạt động từ kinh doanhxuất nhập khẩu đến vận tải, tử hải quan, biên phòng đến các ngành t pháp Gianlận thơng mại đã trở nên tinh vi hơn ,và ngày càng nắm thủ đoạn hơn

Hậu qugian lận thơng mại đối với nền kinh tế và đối với nền văn hoá xã hội, đãlàm ảnh hởng đến uy tín của Đảng, vai trò quản lý của Nhà nớc

Một hậu quả khác cũng không kém phần nhức nhối hiện nay do gian lậnthơng mại gây ra đó là làm cho các cơ quan quản lý Nhà nớc không kiểm soát

đợc tình hình hoạt động xuất nhập khẩu và liên doanh đầu t với nớc ngoài, côngtác điều hành của các cơ quan chức năng gặp nhiều khó khăn và hoạt động kémhiệu quả

2.Những hành vi gian lận thơng mại chủ yếu

2.1Khai sai tên hàng ,số lợng,chủng loại

2.2 Ap sai mã số để hởng thuế suất thấp

2.3Kê khai giá tính thuế nhập khẩu thấp hơn mức giá tối thiểu đối hàngnhập khẩu

2.4Kê khai không trung thực giá thực tế mua bán

2.5Kê khai sai tên gọi các loại hình thanh toán dẫn tới số thuếkhai báo thấp

h¬n sè thuÕ ph¶i nép

2.6Gian lËn trong khÊu trõ, hoµn thuÕ gi¸ trÞ gia t¨ng

3.Nhng nhân tố tác đến gian lận thơng mại

3.1Chính sách mở cửa của chính phủ

Gian lận thơng mại luôn là mối quan tâm của nhà nớc,hành vi gian lận

th-ơng mại thờng diễn ra trên tất cả các lĩnh vực có định chế quản lí còn sơkhai,cha chặt chẽ

Chính sách mở cửa hiện nay của chính phủ đã và đang đợc không ít doanhnghiể trong và ngoài nớc hởng ứng tích cực,xem đó nh là sự khai thông ,một cơhội để tiếp thu công nghệ mới mới,mở rộng hoạt động kinh doanh nớc ngoài(đóivới doanh nghiệp trong nuớc) và thâm nhập thị trờng để có hớng đầu t lâudài(đối với doanh nghiệp nớc ngoài).Tuy nhiên hiên nay không ít doanh nghiệp,những ngời kinh doanh theo kiểu chớp thời cơ, lợi dụng sở của công tác quản lí

và tình trạng cha hội nhập hoàn toàn của nớc ta vơi các nớc về pháp lí,tập quánkinh doanh mà xúc tiến những hành vi gian lận gây xáo trộn kinh tế đất nớc

3.2 Yếu tố kinh tế thị trờng

Phát triển nền kinh tế hàng hoá nhiều thành phần, vận động theo cơ chế thịtrờng, thơng mại phát triển có những mặt tích cực nhng bên cạnh nó có nhữngmặt tiêu cực Trong kinh tế thị trờng, đồng tiền trở thành phơng tiện có giá trị,làm phát sinh t tởng sùng bái đồng tiền, chạy theo cuộc sống giàu có không bằngkhả năng của mình, không tôn trọng pháp luật, làm giàu bất chính đó chính làgian lận thơng mại Lợi dụng cơ chế tự do buôn bán lu thông hàng hoá một số ng-

ời đã kinh doanh trái pháp luật, gian lận để kiếm lời Gian lận thơng mại là mộtnhợc điểm rất lớn trong nền kinh tế thị trờng Nó bóp méo vai trò của thơng mại

đi ngợi lại với bản chất của thơng mại Vai trò của thơng mại tác động tích cực

đối với nền kinh tế quốc dân, ngợc lại gian lận thơng mại lại tác động tiêu cực

đến nền kinh tế quốc dân

3.3Chính sách pháp luật

Đây là vấn đề hết sức quan trọng.Hiện nay chính sách pháp luật của ta cha

rõ ràng,cha nghiêm và thiếu tính đồng bộ chính điều này đã làm các doanhnghiệp, các cá nhân lợi dụng để tiến hành hành vi gian lận thơng mại

Bên cạnh đó việc áp dụng và thực thi chính sách còn thiếu đồng bộ ,changiêm làm cho kẻ gian lợi dung….các qui định về khiếu kiện lại rất phứctạp ,lòng vòng.

Trong khi hiện tợng vi phạm tràn lan đòi hỏi sự ra tay của các cơ quan bảo

vệ pháp luật thì cũng giống nhiều lĩnh vực khác :các cơ quan chức năng cónhiệm vụ liên quan tới chống gian lận thơng mại khá nhiều ,tổ chức ở nhiiêù cấpsong lại dợc tổ chức không chặt chẽ.nhiệm vụ và quyền hạn của các cơ quan nàykhông rõ ràng,vừa chông chéo lại vừa phụ thuộc.Vì thế hiệu của các cơ quan nay

là rất thấp

Chơng 2:Thực trang gian lận thơng mại nớc ta hiện nay

1.Đặc điểm kinh tế xã hội nớc ta hiện nay và mối quan hệ với vấn đề gian lận thợng mại

1.1 Đặc điểm kinh tế xã hội nớc ta hiện nay

Nền kinh tế nớc ta tăng trởng khá,GNP đạt khoảng 9% năm.Nông ,lâm ,ngnghiệp phát triển ổn định và tơng đói toàn diện.Một số sản phẩm công nghiệpquan trọng(đien,dầu khí ,than ,vật liệu xây dựng )tăng nhiều so với trớc.Nhậpsiêu giảm.Giá cả ổn định.Giải quyết việc làm và xáo đói giảm nghèo có nhiềutiến bộ.Sự nghiệp giaó dục và ytế và thực hiện các chính sách xã hội có nhiềutiến bộ.Đời sống của phần lớn nhân dân có nhiều tiến bộ

Tuy vậy do nhiều nguyên nhân khách quan và chủ quan,sự phát triển củanền kinh tế còn cha vững chắc,hiệu quả và sức cạnh tranh thấp, còn nhiều yếu tốcha bảo đảm tăng trởng cao và bền vững,trong sản xuất,xây dựng và tiêu dùngcòn nhiều lãng phi Tỷ lệ tích luỹ từ nội bộ thấp,tốc độ thu hút đầu t nớc ngoàithấp Phơng hớng và cơ cấu đầu t cha hợp lý: đầu t dàn trải, thất thoát lớn; Côngnghiệp, nhất là công nghiệp chế biến cha phát triển Năng suất lao động thấp, giáthành cao, công nghệ lạc hậu Cơ cấu kinh tế chậm thay đổi Nhập siêu và bội chingân sách lớn, nợ nớc ngoài cao, dự trữ quốc gia mỏng Điều hành nền kinh tếcòn lúng túng Trình độ quản lý thấp phân phối xã hội còn nhiều bất hợp lý, changăn chặn đợc thủ đoạn làm giàu bất chính, tệ quan liêu, tham nhũng, sử dụnglãng phí nhan sách và tài sản công phổ biến và nghiêm trọng Chênh lệch về trình

độ phát triển giữa các vùng và thu nhập giữa các tầng lớp dân c có chiều hớngngày càng mở rộng; việc làm và nhiều vấn đề xã hội đặt ra gay gắt; Những vấn đề

đó ảnh hởng xấu tới môi trờng kinh tế, làm giảm nhịp độ tăng trởng, đồng thờitiềm ẩn những nguy cơ làm mất ổn định kinh tế xã hội

1.2Mối quan hệ giữa kinh tế nứơc ta hiện với giạn lận thơng mại

Qua hơn 15 năm đổi mới kinh tế nớc ta đã có sự phát triển đáng kể,đờisống nhân dân đợc nâng cao,tăng trởng kinh tế đạt mức khá.Tuy nhiên nớc ta vẫncòn là nớc nông nghiệp lạc hậu,vẫn là một trong mời nớc nghèo nhất thế giới.Hê

thống pháp luật,quản lí còn nhiều yếu kém và thiếu sót,các doanh nghiệp phầnlớn là vừa và nhỏ chiếm tới 80% tổng số doanh nghiệp,làm ăn theo kiểu “trộpgiật”,hàng hoá cạnh tranh kém,trình độ dân trí còn thấp kém.

Khi chuyển sang kinh tế thị trờng thì không thể tránh khỏi gian lận thơngmại,thêm vào đó là đặc điểm tình hình kinh tế nớc ta hiện nay đã làm cho tệ nạngian lận thơng mại ngày càng gia tăng,các doanh nghiệp lợi dụng sự yếu kémtrong quản lí, sự thiếu sót trong pháp luật để thực hiện hành vi gian lận thơng mại

để thu lợi bất chính.Kiểu làm ăn theo kiểu “trộp giật “ cũng là nguyên nhân dẫn

đến gian lận thơng mại.Gian lận thơng mại không những ảnh hởng tới sự pháttriển kinh tế của đất nớc,không khuyến khích thu hút đầu t mà còn làm cho kinh

tế mất ổn định,ảnh hởng tới chính tri ,văn hoá xã hội nớc ta

2 Thực trạng gian lận thơng mại ở nớc ta hiện nay

2.1 Thực trạng gian lận thơng mại ở nớc ta hiện nay.

Hiện nay hoạt động gian lận thơng mại diễn ra ngày càng tinh vi, số vụgian lận thơng mại diễn ra ngày càng tăng, đặc biệt là trong khấu trừ và hoàn thuếGTGT Các đối tợng thờng lợi dụng danh nghĩa, t cách pháp nhân của các doanhnghiệp Nhà nớc hoạc công ty trách nhiệm hữu hạn để làn thủ tục nhập khẩu, xuấtkhẩu, xuất khẩu khống, khai báo sai tên hàng, số lợng chủng loại, xuất xứ củahàng hoá để hởng thuế suất thấp hoặc thuế suất bằng 0 để trốn thuế nhập khẩu,lợi dụng thuế GTGT để chiếm đoạt thuế, hoặc cất giấu những hàng nhập lậu,hàng cấm nhập trong lô hàng đợc nhập khẩu, giấu hàng có giá trị, thuế suất caotrong lô hàng cồng kềnh

Đặc biệt hiện nay là hành vi gian lận trong luật hoàn thuế GTGT Sau gần

4 năm thực hiên luật thuế GTGT, tình hình vi phạm trong lĩnh vực hoàn thuế liêntục xảy ra với chiều hớng ngày càng gia tăng và đến mức báo động Lợi dụng sựthông thoáng của luật doanh nghiệp hàng loạt các công ty “ma” đã ra đời chủyếu để mua bán hoá đơn tài chính rồi đem bán lại, tiếp gửi chu những đối tợnghoạt động kinh doanh chốn thuế hoặc lập hồ sơ xin hoàn thuế GTGT rút tiền Nhànớc với trị giá hàng trăm tỷ đồng Năm 1999, ngành thuế kiểm tra 451 đơn vị đợchoàn thuế thu về 679 triệu đồng tiền hoàn thuế không đúng, chiếm 0,038% tổng

số thuế hoàn Năm 2000, kiểm tra 902 đơn vị thu hồi 8,532 tỷ đồng, chiếm 0,2%tổng số tiền hoàn trong năm Năm 2002, ngành thuế kiểm tra 32,1% số đơn vị đ-

ợc hoàn thuế, phát hiện số thuế hoàn không đúng là 39,908 tỷ đồng, chiếm 0,87%tổng số thuế hoàn trong năm Kết quả kiểm tra hoàn thuế ở 1302 doanh nghiệptrong năm 2001 của ngành thuế cho thấy cứ hoàn 14 tỷ đồng thuế GTGT Nhà nớc

bị doanh nghiệp “ăn khống” 400 triệu đồng Trong 3 năm từ 1999-2001, sốdoanh nghiệp sai phạm trong hoàn thuế GTGT chiếm 38% tổng số doanh nghiệp

đợc kiểm tra hoàn thuế Theo thống kê cha đầy đủ, đến hết tháng 4/2002, lực lợngcảnh sát kinh tế đã phát hiện 203 vụ vi phạm hoàn thuế GTGT với tổng số tiềnchiếm đoạt trên 300 tỷ đồng

Trong 8 tháng đầu năm 2002, các cơ quan chống buôn lậu, gian lận thơngmại chỉ trên địa bàn tỉnh An Giang đã phát hiện 3683 vụ vi phạm với tổng trị giáhàng hoá hơn 14 tỷ đồng, thu về cho ngân sách Nhà nớc trên 8 tỷ đồng…Theothống kê của ngành thuế, tính đến nay trong cả nớc có 1354 cơ sở kinh doanh(gồm 179 doanh nghiệp Nhà nớc, 758 công ty trách nhiệm hữu hạn, công ty cổphần, 417 hộ kinh doanh) đã bỏ trốn, mang theo 89478 số háo đơn GTGT, 13710

số háo đơn hàng bán và 2708 số hoá đơn theo mẫu đã hết giá trị sử dụng

Điều này chứng tỏ tình trạng gian lận thơng mại nhất là trong hoàn thuếGTGT đã đến mức báo động Do đó cần phải có biện pháp ngăn chặn kịp thời

sự tuân theo và chấp hành nghiêm chỉnh thậm chí còn có lúc mâu thuẫn nhaunên còn để gian thơng lợi dụng xử lý các hành vi gian lận thơng mại có trờnghợp còn tuỳ tiện, chủ quan do cha có những điều luật chặt chẽ nên còn bỏ sótnhiều vụ gian lận thơng mại Đơn cử nh trờng hợp các văn bản pháp quy cha cóvăn bản nào quy định rõ ràng đầy đủ loại hành vi gian lận thơng mại mà chủ yếumới đề cập chung chung trong tội danh buôn lậu nh tại điều 97 Bộ luật hình sựnớc Cộng hoà xã hội chủ nghĩa Việt Nam Hoặc cho gian lận thơng mại là mộtloại hành vi vi phạm hành chính nên việc bắt giữ và xử lý các hành vi gian lận

thơng mại còn phụ thuộc vào sự vận dụng điều 97 Bộ luật hình sự và các quy

định về việc xử phạt hành chính

- Lực lợng chống gian lận thơng mại cha đủ mạnh Trên tất của các tuyến,các cửa khẩu: biên giới đất liền, trên biển, sân bay lực lợng chống còn rất hạnchế, trang thiết bị phục vụ cho công tác này còn rất ít và lạc hậu Hoạt động củacác trạm kiểm soat cha hiệu quả.Công tác phối hợp của các cơ quan chức năngcha tốt,cha toạ đơc sự thống nhất rong điều hành một cách quyết liệt

-Công tác phổ biến ,hớng dẫn và tuêyn tuyền pháp luật phục vụ việc phòngngừa và đấu tranh chống gian lận thơng mại còn nhiều han chế

-Trách nhiệm trong tổ chức,chỉ đạo chống gian lận thơng mại ở một vài địaphơng và bộ nghành cha kiên quyết, còn về quyền lợi cục bộ,vì tăng nguồn thucho ngân sách cho địa phơng Cha thực hiên chủ ,biện pháp chống gian lận th-

ơng mại do chính phủ đề ra

-Nạn tham nhũng là một trong những nguyên nhân quan trọng nuôi dỡngnạn gian lận thơng mại.Công tác chống tiêu cực trong các nghành cha kiênquyết,lạn sống chung với tieu cực đã có từ lâu nhng cha đợc ngăn chặn kịp thơì Trong công tác chống gian lận thơng mại còn tồn tại nhiều tiêu cực nh:

+ Việc xử lý các hành vi gian lận thơng mại, cha nghiêm, cha đủ tác dụngrăn đe, có trờng hợp còn đợc bỏ qua

+ Việc dán tem các mặt hàng nhập khẩu có hiệu quả tích cực nhng cha thậttriệt để, thiếu liên tục, mang tính chất phong trào lúc nhát nên sau khi đợt đầu

ào đi thì đâu lại vào đấy Trong khi đó, ngời tiêu dùng không có ý thức về việc

sử dụng những hàng buộc phải có tem, trái lại sẵn sàng mua hàng không dántem miễn là giá rẻ hơn chút ít Bên cạnh đó việc quản lý tem của cơ quan chứcnăng cha chặt chẽ hiện tợng quay vòng tem, làm tem giả khá phổ biến làm giảm

ý nghĩa của việc dán tem

+Hạn chế nữa là công tác chống gian lận thơng mại nhiều khi còn cha đợcquan tâm đúng mức, cha thấy hết hiệu quả nghiêm trọng của nó nên trong cáchoạt động chống gian lận thơng mại về quan điểm giữa các cấp, các ngành vàNhà nớc cũng cha thực sự thống nhất Chất lợng hàng nội còn hạn chế khó cạnhtranh với hàng ngoại Đồng thời chất lợng hàng nội không đợc kiểm tra thấu