458 Quan hệ điều khiển - phục tùng, các hình thức điều khiển & sự vận dụng trong quản lý Doanh nghiệp

458 Quan hệ điều khiển - phục tùng, các hình thức điều khiển & sự vận dụng trong quản lý Doanh nghiệp

Lời mở đầu

Tổ chức – với nghĩa rộng nhất – là một nhan tố quan trọng hàng đầu trong quá trình triển khai bất kỳ hoạt động nào từ phạm vi vàI ba ngời cho đến toàn cộng đồng xã hội, toàn cầu Đó là một trong những công cụ rất quan trọng trong lĩnh vực quản lý đẻ biến mục tiêu cụ thể thành hiện thực, cao nhất là việc tổ chức cuộc sống, tạo ra chất lợng cuyộc sống ngày càng tốt đẹp hơn

Trong quá trình quản lý công việc tổ chức đợc hiểu và triển khai theo hai

nghĩa: tổ chức một quá trình hoạt động nào đó (ví dụ hoạt động kinh doanh) và

tổ chức một hệ thống bộ máy điều khỉên (lãnh đạo và quản lý).

Sự phân chia một tổ chức quản lý các cấp và các khâu thể hiện sự phân công chuyên môn hó theo chiều dọc và chiều ngang, các bộ phận đó bao giờ cũng nằm trong một mối quan hệ nhất định nhằm tạo ra sự liên kết chặt chẽ, hàI hoà trong tổ chức Việc xác lập và sử lý đúng đắn các mối quan hệ về tổ chức là yếu

tố trọng yếu để vận hành bộ máy ăn khớp nhịp nhàng, tạo ra hiệu lực tổ chức Khi đề cậpn kháI niêm tổ chức ở trạng thái động, ta cũng đã nhấn mạnh vai trò cực ký quan trọng của các mối quan hệ về tổ chức, nếu sử lý đúng sẽ tạo ra động lực và kỷ cơng cho tổ chức, ngợc lại sẽ gây vớng mắc, sung đột trong nội bộ tổ chức, có thể làm rối loạn, vô hiệu hoá tổ chức

Khi xác lập các mối quan hệ về tổ chức, cần xác định rõ các yếu tố: nh quan

hệ dọc hay quan hệ ngang; quan hệ lâu dàI, thờng xuyên hay quan hệ đột xuất; quan hệ chính thức hay không chính thức KháI quát lạI có hai loạI quan hệ cơ bản: quan hệ đIều khiển – phục tùng và quan hệ phối hợp – hợp tác Nhng bàI viết này em muốn đề cập tới loại quan hệ thứ nhất, đó là quan hệ đIều khiển – phục tùng

Quá trình ra quyết định quản lý

Trên thực tế, trớc khi bắt đầu bất cứ công việc gì , ngời ta đều phảI tiến hành quyết sách trớc tiên Bất ký công việc quản lý nào do các nhà quản lý tiến hàng

đều có vấn đề quyết sách Quyết sách là hóạch định kế hoạch, là lựa chọn một tròng hai phơng án hành động dã đợc chuần bị, là thiết lập cơ cấu tố chức, phân

định quyền hạn và nghĩa vụ: so với tình hình thực tế với kế hoạch, lựa chọn ph

-ơng án kiểm tra ĐIều đó có nghĩa là quyết sách phảI quán xuyết các mặt kế hoạch, tổ chức, đIều khiển Hơn nữa các cán bộ quản lý các cấp của tổ chức đều phải tiến hành quyết sách

Sơ Lợc Về Cơ Cấu Tổ Chức Quản Lý 1/Khái Niệm:

Tổ chức hiện diện trong các sự vật tự nhiên và xã hội,từ đơn giản đến phức tạp,từ vi mô đến vĩ mô.Nói chung nó mang một ý nghĩa rất rộng nhng ở đây chúng ta chú ý đến một định nghĩa sát hơn với khái niệm Tổ Chức Quản Lý:Tổ chức là một cơ cấu(bộ máy hoặc hệ thống bộ máy)đợc xây dựng có chủ định về vai trò và chức năng(đợc hợp thức hoá),trong đó các thành viên của nó thực hiện từng phần việc đựơc phân công với sự liên kết hữu cơ nhằm đạt tới mục tiêu chung

Tổ chức quản lý gồm 3 yếu tố tạo thành:

-Chức năng là lý do hình thành và tồn tại của một tổ chức đợc khái quát từ các nhiệm vụ chính phải làm thờng xuyên để thực hiện mục tiêu của tổ chức

-Cơ cấu là phơng tiện để thực hiện chức năng,bao gồm các bộ phận hợp thành tổ chức

-Cơ chế vận hành là phơng thức vận hành để cơ cấu hoạt động đúng chức năng

Hiệu quả hoạt động của tổ chức hoặc hiệu lực điều hành của tổ chức quản

lý phụ thuộc cả 3 yếu tố nói trên.Chức năng không rõ sẽ không phục vụ đúng mục tiêu,cơ cấu không hợp lý sẽ không thực hiện tốt chức năng,cơ chế không phù hợp sẽ gây rối loạn sự vận hành của cơ cấu

2/Cơ Cấu Tổ Chức

Mỗi hệ thống tổ chức dù đợc xây dựng theo loại hình nào cũng bao gồm cơ cấu chính thức và cơ cấu không chính thức,bởi lẽ chỉ riêng cơ cấu chính thức không thể thực hiện đợc đầy đủ các chức năng và các mối quan hệ đa dạng trong quản lý.Trong đó cơ cấu chính thức là bộ khung của tổ chức làm nền móng cho hoạt động quản lý

2.1 Cơ cấu chính thức:

-Cơ cấu chính thức của tổ chức là cơ cấu đợc ghi nhận chính thức trong các văn bản pháp lý,điều lệ tổ chức của doanh nghiệp;cũng có trờng hợp không

đợc ghi thành văn bản song đợc hợp thức hoá theo truyền thống,đợc mọi ngời ghi nhận nh là một thể chế

Quan hệ điều khiển - phục tùng, các hình thức điều khiển & sự vận dụng trong quản lý DN 2

-Cơ cấu chính thức xác định rõ vai trò,vị trí của mỗi bộ phận và mỗi ngời trong tổ chức;với các mối quan hệ quyền lực trong nội bộ tổ chức(bao gồm quyền hạn,trách nhiệm,chế độ làm việc)để thực hiện sự phân công,phân cấp và liên kết trong tổ chức,bảo đảm kỷ cơng và hiệu lực tổ chức,phục vụ mục tiêu của doanh nghiệp

-Trong cơ cấu chính thức,thực hiện chế độ thủ trởng và chế độ bổ nhiệm cán bộ bằng quyền lực hành chính.Giữa ngời phụ trách và ngòi thừa hành có quan hệ điều khiển-phục tùng theo chức vụ,bằng phơng pháp cỡng chế chấp hành.Mối quan hệ phối hợp giữa các bộ phận cùng cấp đợc quy định rõ ràng,không tuỳ tiện theo cảm tính và cũng phải chịu trách nhiệm khi thiếu phối hợp dẫn đến hậu quả xấu

2.2 Cơ cấu không chính thức:

-Cơ cấu không chính thức là những hình thức tổ chức"phi hình thể"nhằm thực hiện những mối liên hệ"mềm"trong nội bộ tổ chức giữa các cá nhân và giữa các nhóm ngời có đặc điểm,lợi ích riêng cần đợc điều hoà để phục vụ mục tiêu chung.Nó bổ sung cho cơ cấu chính thức để thực hiện đầy đủ và có hiệu quả cao chức năng của tổ chức mà không sử dụng quyền lực hành chính

-Cơ cấu không chính thức cũng có ngời chủ trì hoạt động do các thành viên cử ra trên cơ sở uy tín,không có quyền hạn hành chính mà chỉ dựa vào trình

độ hiểu biết và khả năng điều chỉnh các mối quan hệ không chính thức,tạo đợc

sự đồng thuận về ý chí,tình cảm.Hoạt động của cơ cấu không chính thức giúp ích nhiều cho việc giải quyết các vấn đề phức tạp,tế nhị trong quản lý

-Cơ cấu không chính thức không đợc thể hiện trên sơ đồ tổ chức;cũng có trờng hợp đợc ghi nhận nh một phân hệ bổ sung.Thờng đó là các Hội đồng t vấn

về từng lĩnh vực,các tiểu ban,các nhóm chuyên gia Các tổ chức đó không cần biên chế chuyên trách,mà sử dụng những ngời trong bộ máy làm kiêm nhiệm;hoạt động thờng xuyên theo định kỳ hoặc tồn tại có thời gian.Kết quả hoạt động của cơ cấu không chính thức đợc ngời điều hành tổ chức quản lý tham khảo,tiếp nhận để bổ sung,hoàn thiện các quyết định quản lý

Sự đan chéo vào nhau các quan hệ chính thức và các quan hệ không chính thức tạo thành một cơ cấu tổ chức quản lý gồm 2 hệ,giúp cho các nhiệm vụ quản

lý đợc thực hiện một cách toàn diện và có kết quả cao.Trong quản lý,điều cực kỳ quan trọng là phải xác định đợc mức độ tối u để kết hợp hoạt động của cơ cấu tổ chức không chính thức và của cơ cấu tổ chức chính thức.Đó cũng chính là việc kết hợp sự hài hoà giữa việc thể chế hoá và việc xã hội hoá hoạt động quản lý

Quan Hệ Điều Khiển-Phục Tùng

I Định nghĩa và vai trò của quan hệ điều khiển-phục tùng:

*Quan hệ điều khiển-phục tùng là loại quan hệ chủ yếu trong một tổ chức với tác động qua lại giữa cấp trên và cấp dới (trên xuống và dới lên),giữa ngời phụ trách và ngời thừa hành

*Hành vi điều khiển là hành vi đơn giản nhất của quản lý để giải quyết các nhiệm vụ đơn nhất sau khi đã có những quyết định chung.Đó là hình thức tác

động tích cực nhất và cũng linh hoạt nhất,nhằm thực hiện các nhiệm vụ và kiểm tra để ngăn chặn,khắc phục các sai lệch của các bộ phận thừa hành

*Dù mang tính linh hoạt để ứng phó với mọi tình huống cụ thể nảy sinh hằng ngày,sự điều khiển vẫn phải dựa trên các phơng thức tác động có tổ chức và dựa vào chức năng,quyền hạn,trách nhiệm của mỗi cấp trong thứ bậc của hệ thống tổ chức quản lý.Nếu không nh vậy,sự điều khiển sẽ rơi vào tình trạng chủ quan tuỳ tiện,xử lý đối phó vụn vặt;có thể gây lộn xộn,mất đồng bộ trong hoạt

động quản lý.Sự điều khiển có thể mang tính hành chính(cỡng chế thi hành),hoặc mang tính hớng dẫn.Tính hành chính ở đây thể hiện qua các phơng pháp hành chính:

Các phơng pháp hành chính là các phơng pháp tác động dựa vào các mối quan hệ tổ chức của hệ thống quản lý và kỷ luật của doanh nghiệp

Bất kỳ hệ thống quản lý nào cũng hình thành mối quan hệ tổ chức trong hệ thống Về phơng diện quản trị ,nó biểu hiện thành mối quan hệ giữa quyền uy và phục tùng Ngời xa thờng nói :quản trị con ngời có 2 cách ,dùng ân và dùng uy.Dùng ân thì vững bền nhng khó khăn và dễ trở thành phù phiếm ,dùng uy thì nhanh chóng và dễ mất tính ngời Cho nên ,Quản trị trớc tiên phải dùng uy sau

đó mới tính đến việc ân

Các phơng pháp hành chính trong quản trị kinh doanh chính là các cách tác động trực tiếp của chủ doanh nghiệp lên tập thể những ngời lao động dới quyền bằng các quyết định dứt khoát ,mang tính bắt buộc ,đòi hỏi ngời lao động phải chấp hành nghiêm ngặt ,nếu vi phạm sẽ bị xử lý kịp thời,thích đáng

Vai trò của các phơng pháp hành chính trong quản trị kinh doanh rất to lớn.Nó xác lập trật tự kỷ cơng làm việc trong doanh nghiệp Là khâu nối các

ph-ơng pháp quản trị khác lại ;Phph-ơng pháp hành chính giải quyết các vấn đề đặt ra trong doanh nghiệp rất nhanh chóng ;Tác động hành chính có hiệu lực ngay từ khi ban hành quyết định Vì vậy các phơng pháp hành chính hết sức cần thiết trong những trờng hợp hệ thống bị rơi vào những tình huống khó khăn, phức tạp

Quan hệ điều khiển - phục tùng, các hình thức điều khiển & sự vận dụng trong quản lý DN 4

Các phơng pháp hành chính tác động vào đối tợng quản trị theo 2 h-ớng :tác động về mặt tổ chức và tác động diều chỉnh hành vi của đối t ợng quản trị

-Theo hớng tác động về mặt tổ chức :chủ doanh nghiệp ban hành các văn bản quy định về quy mô,cơ cấu ,diều lệ ,hoạt động tiêu chuẩn nhằm thiết lập

tổ chức và xác định những mối quan hệ hoạt động trong nội bộ

-Theo hớng tác động diều chỉnh hành vi của đối tợng quản trị :chủ doanh nghiệp đa ra những chỉ thị ,mệnh lệnh hành chính bắt buộc cấp dới thực hiện những nhiệm vụ nhất định ,hoặc hoạt động theo những phơng hớng nhất định nhằm đảm bảo cho các bộ phận trong hệ thống hoạt động ăn khớp và đúng h-ớng ,uốn nắn những lệch lạc

Sử dụng các phơng pháp hành chính đòi hỏi các cấp quản trị phải nắm vững những yêu cầu chặt chẽ sau đây:

-Một là phơng pháp hành chính có hiệu quả cao khi quyết định đó có căn

cứ khoa học ,đợc luận chứng đầy đủ về mặt kinh tế Khi đa ra một quyết định hành chính phải cân nhắc ,tính toán đến các lợi ích kinh tế Tất nhiên ,các quyết

định hành chính tập trung thờng đợc tính toán xuất phát từ việc kết hợp hợp lý các loại lợi ích Ngoài ra quyết định phải hiểu rõ tình hình thực tế ,nắm vững tình huống cụ thể Cho nên khi đa ra quyết định hành chính ,nên cố gắng có đủ các thông tin cần thiết cho việc ra quyết định.Chủ doanh nghiệp chỉ ra quyết định trên cơ sở có đảm bảo về thông tin Tập hợp đủ thông tin ,tính toán đầy đủ đến các lợi ích và các khía cạnh tiêu cực có thể diễn ra khi quyết định đợc thi hành Từ đó sẵn sàng bổ sung các biện pháp phát huy mặt tích cực và hạn chế mặt tiêu cực nếu có

-Hai là khi sử dụng các phơng pháp hành chính phải gắn chặt quyền hạn

và trách nhiệm của ngời ra quyết định Mỗi bộ phận,mỗi cán bộ khi sử dụng quyền hạn của mình phải có trách nhiệm về việc sử dụng các quyền hạn đó Đối với quyết định hành chính thì cấp dới bắt buộc phải thực hiện không đợc lựa chọn Chỉ ngời có thẩm quyền ra quyết định mới có quyền thay đổi quyết định

-Ba là các phơng pháp hành chính đòi hỏi chủ doanh nghiệp phải có quyết

định dứt khoát ,rõ ràng,dễ hiểu ,có địa chỉ ngời thực hiện ,loại trừ khả năng có sự giải thích khác nhau đối với nhiệm vụ đợc giao

Cần phân biệt các phơng pháp hành chính với kiểu quản lý hành chính quan liêu do việc lạm dụng các kỷ luật hành chính,sử dụng mệnh lệnh hành chính thiếu cơ sở khoa học,theo ý muốn chủ quan.Thờng những mệnh lệnh kiểu

đó gây ra nhiều tổn thất cho doanh nghiệp,hạn chế sức sáng tạo của ngời lao

động Đó cũng là nhợc điểm của phơng pháp hành chính.Cán bộ quản lý và cơ quan quản lý nếu thiếu tỉnh táo say sa với mệnh lệnh đều phải chịu trách nhiệm,chống việc lạm dụng quyền hành nhng không có trách nhiệm,cũng nh chống hiện tợng trốn tránh trách nhiệm,không chịu sử dụng những quyền hạn

đ-ợc phép sử dụng và phải chịu trách nhiệm

Tóm lại,các phơng pháp hành chính là hoàn toàn cần thiết ,không có

ph-ơng pháp hành chính thì không thể quản trị kinh doanh có hiệu quả Điều đó

t-ơng tự nh việc quản lý một đất nớc mà không có luật pháp thì không làm sao có thể quản lý nổi

II Ra quyết định quản lý: đó là khâu quan trọng nhất trong quan hệ

điều khiển phục tùng.

1.1 Các bớc trong quá trình ra quyết định:

- Sơ bộ đề ra nhiệm vụ (vấn đề cần giải quyết): Trớc hết cần phải xác định: vì sao phải đề ra nhiệm vụ đó? nhiệm vụ đó thuộc loại lâu dài hay cấp bách

- Thu nhập thông tin (đi làm rõ nhiệm vụ): lợng thông tin cần thiết phụ thuộc tính phức tạp của nhiệm vụ và trình độ, kinh nghiệm của ngời ra quyết

định Phải đầy đủ, chính xác Nếu cha đầy đủ, phải tìm hiểu biện pháp để bổ sung thông tin về tình huống cần xem xét

- Chính thức đề ra nhiệm vụ: Bớc này có ý nghĩa rất quan trọng để ra quyết định đúng đắn Chỉ có thể chính thức đề ra nhiệm vụ sau khi đã xử ly các thông tin thu thập đợc (qua nghiên cứu về tính chất của vấn đề cần giải quyết, tình huống phát sinh, việc xác định mục tiêu và tiêu chuẩn đánh giá hiệu quả

- Dự kiến phơng án và lựa chọn phơng án tối u: để giải quyết một vấn đề,

có thể có những giải pháp khác nhau, mỗi giải pháp có mặt u điểm và mặt hạn chế cần đa ra ít nhất hai phơng án để xem xét và so sánh mà chọn một phơng án tối u Nên sử dụng kinh nghiệm để cân nhắc lựa chọn; tuy nhiên còn phải dựa vào các phơng pháp khoa học

- Tiêu chuẩn đánh giá phơng án : Muốn so sánh các phơng án một cách khách quan để lựa chọn phơng án tối u và thấy rõ khả năng thực hiện, cần có tiêu chuẩn đánh giá hiệu quả

Trên thực tế trớc khi bắt đầu bất cứ công việc gì, ngời ta đều phải tiến hành giải quyết sách trớc tiên Bất kỳ công việc quản lý nào do các nhà quản lý tiến hành đều có vấn đề quyết sách Quyết sách là hoạch định kế hoạch, là lựa chọn một trong hai phơng án hành động đã đợc chuẩn bị, là thiết lập cơ cấu tổ

Quan hệ điều khiển - phục tùng, các hình thức điều khiển & sự vận dụng trong quản lý DN 6

chức, phân định quyền hạn và nghĩa vụ; so sánh tình hình thực tế với kế hoạch lựa chọn phơng án kiểm tra Điều đó có nghĩa là quyết sách phải quán xuyến các mặt kế hoạch, tổ chức điều khiển Hơn nữa, cán bộ quản lý các cấp của tổ chức

đều phải tiến hành quyết sách Cán bộ quản lý ở bậc cao nhất của tổ chức đều quyết định mục đích và phơng châm chung của tổ chức Cán bộ quản lý cấp cơ

sở là ngời bố trí, sắp xếp công việc hàng ngày để thực hiện mục tiêu và kế hoạch của bộ phận; thậm chí mỗi công nhân trong quá trình làm việc cũng cần lựa chọn

đối tợng lao động, công cụ lao động, phơng pháp lao động Tóm lại, quyết sách quán triệt mọi mặt, mọi cấp của tổ chức và toàn bộ quá trình hoạt động của tổ chức Do đó Simon nói: "Để hiểu đợc hàm ý của quyết sách, cần phải hiểu từ:

"Quyết sách" theo nghĩa rộng Nh vậy, quyết sách gần nh đồng nghĩa với "quản

lý"

Trớc tiên xét theo quá trình thông thờng của quyết sách, Simon cho rằng quyết sách là một quá trình hoàn chỉnh do một loạt các giai đoạn có liên hệ với nhau cấu thành; theo ông, ngời ta thờng miêu tả một cách quá hạn hẹp tác dụng của ngời vạch ra quyết sách Họ cho rằng, ngời vạch ra quyết sách là ngời có khả năng lựa chọn và quyết định con đờng đúng nhất ở ngã t đờng vào thời khắc quan trọng nhất Do họ chỉ chú ý đến giây phút lựa chọn cuối cùng mà xem nhẹ toàn bộ quá trình hoàn chỉnh của quyết sách nên đã miêu tả sai lệch quyết sách Theo cách nói của Simon thì quyết sách do 4 giai đoạn có liên hệ với nhau cấu thành:

(1) Giai đoạn thu nhập thông tin

(2) Giai đoạn thiết kế (dự kiến các phơng án)

(3) Giai đoạn lựa chọn: Giai đoạn của công việc này là lựa chọn phơng án khả thi trong các phơng án đợc đa ra bắt đầu nhằm đạt đợc mục tiêu đã định

(4) Giai đoạn thẩm tra (tiêu chuẩn đánh giá các phơng án)

1.2 Các loại hình của quyết sách

Simon cho rằng, mọi hoạt động trong nội bộ của tổ chức đều có thể phân thành 2 loại: đã diễn ra nhiều lần và diễn ra lần đầu Tơng ứng với hai loại hoạt

động đó, quyết sách của tổ chức cũng có thể chia thành 2 loại: quyết sách theo trình tự và quyết sách không theo trình tự

1.3 Sau khi chính thức đề ra quyết định cần truyền đạt quyết định đến

ngời thi hành và lập kế hoạch tổ chức quyết định bao gồm các công việc:

- Trớc hết các quyết định phải đợc thực hiện dới hình thức lệnh hay chỉ thị

có hiệu lực hành chính, chuyển xuống cấp dới

- Giải thích cho ngời thực hiện tầm quan trọng của quyết định (lợi ích sẽ

đạt đợc hoặc hậu quả nếu không đợc chấp hành tốt)

- Vạch chơng trình, kế hoạch tổ chức thực hiện, định rõ giới hạn hiệu lực của quyết định và trình tự thực hiện, định rõ giới hạn hiệu lực của quyết định và trình tự tiến hành, phân công rõ ai làm? làm gì? thời gian bắt đầu, kết thúc, thực hiện bằng phơng tiện gì

- Chỉ đạo thực hiện kế hoạch sâu sắc, cụ thể và linh hoạt Đặc biệt chú ý tới việc bố trí cán bộ đủ số lợng cần thiết và đúng khả năng; giao rõ trách nhiệm

và quyền hạn

- Kiểm tra tình hình thực hiện để kịp thời phát hiện những sai xót và kịp thời đề ra những biện pháp xử lý và khắc phục Kiểm tra sẽ nâng cao trách nhiệm của ngời thi hành, động viên và thúc đẩy tiến trình thực hiện quyết định

1.4 Quá trình tổ chức thực hiện có thể kịp thời điều chỉnh quyết định, do

tổ chức thực hiện không tốt, do những biến động không thể lờng trớc đợc, hoặc

do bản thân có quyết định sai xót mà qua thực tế mới nhận thấy đợc Nếu không cơng quyết điều chỉnh khi đã thấy rõ sự cần thiết thì sẽ làm cho quyết định mất hiệu lực thậm chí gây hậu quả xấu.

1.5 Cuối cùng là việc tổng kết cả quá trình thực hiện quyết định Cần

nhìn lại từng bớc đã qua, phân tích các thành tựu, cũng nh u nhợc điểm những sai lầm thiết xót Từ đó rút ra đợc các nguyên nhân để làm bài học kinh nghiệm cho chu trình sau Sẽ không có ý nghĩa nếu chỉ thị chỉ chú trọng tới mục đích

động viên tinh thần; điều quan trọng hơn là qua tổng kết, mỗi ngời (nhà quản lý hoặc ngời thừa hành) thấy đợc mình đã làm nh thế nào, hiệu quả đến mức nào,

có những tiềm năng gì cha đợc khai thác, phát huy

* Trình tự các bớc trong quá trình ra quyết định và triển khai thực hiện quyết định đợc tóm tắt qua sơ đồ sau:

Quan hệ điều khiển - phục tùng, các hình thức điều khiển & sự vận dụng trong quản lý DN 8

Sơ bộ đề ra

nhiệm vụ

Thu nhập thông

tin

Chính thức đề

ra nhiệm vụ

Chọn tiêu

chuẩn đánh giá Dự kiến các ph-ơng án Lựa chọn phơngán tối u Điều chỉnh

quyết định

Tổ chức thực hiện quyết định

Truyền đạt quyết định

Kế hoạch thực hiện

Kiểm tra tình hình thực hiện

Tổng kết tình hình thực hiện

Ra quyết định

III Các hình thức điều khiển và sự vận dụng trong quản lý doanh nghiệp:

Điều khiển đợc thực hiện qua các hình thức quyết định khác nhau,nh chỉ thị,mệnh lệnh,thông báo(bằng văn bản hay truyền miệng)

*Lệnh:là yêu cầu của cấp trên(hoặc ngời phụ trách)đối với cấp dới(hoặc ngời thừa hành),đòi hỏi họ phải thực hiện một nhiệm vụ nhất định,có chỉ rõ thời hạn phải hoàn thành hoặc những yêu cầu đặc biệt phải đảm bảo.Chỉ những cán

bộ quản lý trực tuyến(thủ trởng cấp trên)mới có quyền ra lệnh.Nếu lệnh có tính bắt buộc phải thực hiện tuyệt đối thì nó phải đáp ứng các tiêu chuẩn pháp lý để

có hiệu lực cao

*Chỉ thị:là yêu cầu đối với ngời dới quyền khi xử lý những sự việc riêng biệt.Các phó giám đốc,quản đốc,trởng phòng có quyền ra những chỉ thị trong phạm vi quyền hạn đợc giao(theo quy chế của doanh nghiệp),không vi phạm các mối quan hệ chính thức

Chỉ thị có thể đợc ngời dới quyền khiếu nại thẳng lên giám đốc doanh nghiệp nếu thấy không hợp lý.Các chỉ thị quan trọng phảI dùng văn bản.Những ngời phụ trách cấp thấp(tổ trởng,đội trởng )chỉ cần chỉ thị miệng song cần rõ ràng,dứt khoát

*Thông báo:có tính nhẹ nhàng hơn,chủ yếu cung cấp thông tin cho cấp dới

về những vấn đề cần lu ý

Điều khiển bao hàm sự kiểm tra tình hình chấp hành các quyết định và sau

đó có thể có quyết định điều chỉnh,bổ sung

Kết Luận

Tổ chức xã hội hình thành và vận động theo ý chí của con ngời với hình thức đa dạng,”cứng”hay”mềm”và có mối quan hệ tơng tác thờng đợc gọi là liên

hệ hữu cơ.Điều đó cho ta thấy mối quan hệ giữa điều khiển-phục tùng là một yếu

tố quan trọng nh thế nào đối với việc sống còn của một doanh nghiệp;Cũng nh thể hiện bộ mặt của một doanh nghiệp có văn hoá hay không vì khi cấp trên ra quyết định thì cấp dới ở đó sẽ phải nhất nhất tuân theo và cùng bổ sung,góp ý với các quyết định của giám đốc.Và trong nền kinh tế thị trờng ngày nay,khi mà các doanh nghiệp đang hoạt động nh những cỗ máy thì điều này càng cần phải ăn khớp với nhau hơn Vì thời gian và khả năng chuyên môn của em có hạn nên bài viết này không thể tránh khỏi những sai xót, kính mong các thầy, cô trong Khoa Quản lý Doanh nghiệp thông cảm và chỉ bảo thêm cho em để em thành công hơn nữa khi sau này em làm luận văn tốt nghiệp

Quan hệ điều khiển - phục tùng, các hình thức điều khiển & sự vận dụng trong quản lý DN 10