Tài liệu chuẩn kiến thức-kĩ năng Địa lí 12-THPT tài liệu, giáo án, bài giảng , luận văn, luận án, đồ án, bài tập lớn về...
Trang 1Sưu tầm bởi: www.daihoc.com.vn
Ngày soạn:
Ngày dạy:
Tiết PPCT:
Bài 1: VIỆT NAM TRÊN ĐƯỜNG ĐỔI MỚI VÀ HỘI NHẬP
I Mục tiêu:
1 Kiến thức:
- Nắm được các thành tựu to lớn của công cuộc đổi mới ở nước ta
- Hiểu được tác động của bối cảnh quốc tế và khu vực đối với công cuộc đổi mới và những thành tựu đạt được trong quá trình hội nhập kinh tế quốc tế của nước ta
- Nắm được một số định hướng chính để đẩy mạnh công cuộc đổi mới
2 Kĩ năng:
-Khai thác được các thông tin kinh tế - xã hội từ bảng số liệu, biểu đồ
- Biết liên hệ các kiến thức địa lí với các kiến thức về lịch sử, giáo dục công dân trong lĩnh hội tri thức mới
- Biết liên hệ SGK với các vấn đề của thực tiễn cuộc sống, khi tìm hiểu các thành tựu của công cuộc đổi mới
3 Thái độ:
Xác định tinh thần trách nhiệm của mỗi người đốivới sự nghiệp phát triển của đất nước
II Chuẩn bị:
1 Giáo viên: tham khảo SGK, SGV, tài liệu soạn giáo án
- Bản đồ kinh tế Việt Nam
2 Học sinh: chuẩn bị bài
III Phương pháp:
Giảng giải kết hợp thảo luận nhóm
IV Tiến trình:
1.Ổn định lớp:
2 Kiểm tra bài cũ:
3 Bài mới:
Vào bài: Giáo viên vẽ trục biểu diễn (lấy năm 1986 làm mốc) và yêu cầu hs nêu các sự kiện lịch sử của nước ta gắn với các năm sau: năm 1945, 1975, 1986, 1989
1945 1975 1986 1989 Ghi (ngắn gọn) đặc trưng nền kinh tế - xã hội nước ta trước và sau năm 1986
GV: sau 20 năm tiến hành đổi mới, nền kinh tế nước ta đã đạt được những thành tựu nổi bật trên tất cả các lĩnh vực chính trị, kinh tế, xã hội và an ninh quốc phòng Tuy nhiên, vẫn còn rất nhiều thách thức, khó khăn mà chúng ta phải vượt qua để chủ động hội nhập trong thời gian tới
Hoạt động của giáo viên và học sinh Nội dung chính
Hoạt động l: Xác định bối cảnh nền kinh tế - xã
hội nước ta trước đổi mới
hình thức: cả lớp
GV đặt câu hỏi: đọc SGK mục l.a cho
biết bối cảnh nền kinh tế - xã hội nước ta trước
khi tiến hành đổi mới
- Dựa vào kiến thc đã học, hãy nêu những hậu quả
nặng nề của chiến tranh đối với nước ta
một hs trả lời, hs khác nhận xét, bổ sung
Chuyển ý: giai đoạn 1976- 1980, tốc độ tăng
trưởng kinh tế nước ta chỉ đạt 1,4 % năm 1986
lạm phát trên 700% tình trạng khủng hoảng kéo
I Công cuộc đổi mới là một cuộc cải cách toàn diện về kinh tế xã hội
a Bối cảnh
Ngày 30 - 4 - 1975: đất nước thống nhất, cả nước tập trung vào hàn gắn các vết thương chiến tranh
và xây dựng, phát triển đất nước
- Nước ta đi lên từ một nước nông nghiệp lạc hậu
- Tình hình trong nước và quốc tế những năm cuối thập kỉ 80, đầu thập kỉ
90 diễn biến phức tạp Trong thời gian
Trang 2Sưu tầm bởi: www.daihoc.com.vn
dài buộc nước ta phải tiến hành đổi mới
Hoạt động 2: Tìm hiểu 3 xu thế đổi mới của nước
ta
hình thức: cặp
Bước 1 : GV giảng giải về nền nông nghiệp trước
và sau chính sách khoa 10 (khoán sản phẩm theo
khâu đến nhóm người lao động) khoán gọn theo
đơn giá đến hộ xã viên (từ tháng 4 năm 1998, hợp
tác xã chỉ làm dịch vụ)
Bước 2: GV đặt câu hỏi tìm hiểu các xu thế đổi
mới từ đại hội đảng lần thứ 6 năm 1986 hs trao
đổi theo cặp
Bước 3: HS đại diện trình bày, các HS
khác bổ sung ý kiến GV nhận xét phần trình bày
của hs và bổ sung kiến thức
Chuyển ý: Quyết tâm lớn của đảng và nhà nước
cùng với sức sáng tạo phi thường của nhân dân ta
để đổi mới toàn diện đất nước đã đem lại cho nước
những thành tựu to lớn
Hoạt động 3: Tìm hiểu các thành tựu của nền
kinh tế - xã hội nước ta:
hình thức: nhóm
Bước 1: GV chia hs ra thành các nhóm, giao
nhiệm vụ cụ thể cho từng nhóm
- Nhóm 1: Trình bày những thành tựu to lớn của
công cuộc đổi mới ở nước ta
cho ví dụ thực tế
- Nhóm 2: Quan sát hình 1.1, hãy nhận xét tốc độ
tăng chỉ số giá tiêu dùng (tỉ lệ lạm phát) các năm
1986 - 2005 ý nghĩa của việc kiềm chế lạm phát
- Nhóm 3: Dựa vào bảng 1, hãy nhận xét về tỉ lệ
nghèo chung và tỉ lệ nghèo lương thực của cả nước
giai đoạn 1993 - 2004
Bước 2: HS trong các nhóm trao đổi, đại diện các
nhóm trình bày, các nhóm khác bổ sung ý kiến
Bước 3: GV nhận xét phần trình bày của hs và kết
luận các ý đúng của mỗi nhóm
GV chỉ trên bản đồ kinh tế Việt Nam
(các vùng kinh tế trọng điểm, vùng chuyên canh
nông nghiệp, nhấn mạnh chuyển dịch cơ cấu kinh
tế theo lãnh thổ.)
Hoạt dộng 4: Tìm hiểu tình hình hội nhập quốc tế
và khu vực của nước ta
hình thức: theo cặp
GV đặt câu hỏi: Đọc sgk mục 2, kết
hợp hiểu biết của bản thân, hãy cho biết bối cảnh
quốc tế những năm cuối thế kỉ 20 có tác động như
thế nào đến công cuộc đổi mới ở nước ta? Những
thành tựu nước ta đã đạt được
- Một HS trả lời, các HS khác nhận xét, bổ sung
GV đặt câu hỏi: Dựa vào hiểu biết của bản thân,
dài nước ta lâm vào tình trạng khủng hoảng
b Diễn biến
Năm 1979: bắt đầu thực hiện đổi mới trong một số ngành (nông nghiệp, công nghiệp)
Ba xu thế đổi mới từ Đại hội Đảng lần thứ 6 năm 1986:
+ Dân chủ hoá đời sống kinh tế - xã hội + Phát triển nền kinh tế hàng hoá nhiều thành phần theo định hướngxã hội chủ nghĩa
+ Tăng cường giao lưu và hợp tác với các nước trên thế giới
c Thành tựu
- Nước ta đã thoát khỏi tình trạng khủng hoảng kinh tế - xã hội kéo dài lạm phát được đẩy lùi và kiềm chế ở mức một con số
tốc độ tăng trưởng kinh tế khá cao, (đạt 9,5% năm 1999, 8,4% năm 2005)
- Cơ cấu kinh tế chuyển dịch theo hướng công nghiệp hoá, hiện đại hoá (giảm tỉ trọng khu vực I, tăng tỉ trọng khu vực II và III)
-Cơ cấu kinh tế theo lãnh thổ cũng chuyển biến rõ nét (hình thành các vùng kinh tế trọng điểm, các vùng chuyên canh )
-Đời sống nhân dân được cải thiện làm giảm tỉ lệ nghèo của cả nước
2 Nước ta trong hội nhập quốc tế và khu vực
a Bối cảnh
- Thế giới: toàn cầu hoá là xu hướng tất yếu của nền kinh tế thế giới, đẩy mạnh hợp tác kinh tế khu vực
- Việt Nam là thành viên của asean (7/95), bình thường hóa quan hệ việt -
mỹ, thành viên wto năm 2007
b Thành tựu
Trang 3Sưu tầm bởi: www.daihoc.com.vn
hãy nêu những khó khăn của nước ta trong hội
nhập quốc tế và khu vực
HS trả lời, các hs khác nhận xét, gv chuẩn kiến
thức (khó khăn trong
cạnh tranh với các nước phát triển hơn trong khu
vực và thế giới; nguy cơ khủng hoảng; khoảng
cách giàu nghèo tăng .)
Hoạt động 5: Tìm hiểu một số định hướng chính để đẩy mạnh công cuộc đổi mới Hình thức: Cá nhân GV đặt câu hỏi: Đọc SGK mục 3, hãy nêu một số định hướng chính để đẩy mạnh công cuộc đổi mới ở nước ta Một HS trả lời, các HS khác nhận xét, bổ sung GV chuẩn kiến thức: Qua gần 20 năm đổi mới, nhờ đường lối đúng đắn của đảng và tính tích cực, chủ động sáng tạo của nhân dân, nước ta đã đạt được những thành tựu to lớn, có ý nghĩa lịch sử Thực hiện hiệu quả các định hướng để đẩy mạnh công cuộc đổi mới sẽ đưa nước ta thoát khỏi tính trạng kém phát triển vào năm 2010 và trở thành nước công nghiệp theo hướng hiện đại vào năm 2020 - Thu hút vốn đầu tư nước ngoài (ODA, FDI) - Đẩy mạnh hợp tác kinh tế, khoa học kĩ thuật, bảo vệ môi trường - Phát triển ngoại thương ở tầm cao mới, xuất khẩu gạo 3 Một số định hướng chính đẩy mạnh công cuộc đổi mới - Thực hiện chiến lược tăng trưởng đi đôi với xóa đói giảm nghèo - Hoàn thiện cơ chế chính sách của nền kinh tế thị trường - Đẩy mạnh CNH- HĐH gắn với nền kinh tế tri thức - Phát triển bền vững, bảo vệ tài nguyên môi trường đẩy mạnh phát triển y tế, giáo dục 4 Củng cố A Hãy ghép đôi các năm ở cột bên trái phù hợp với nội dung ở cột bên phải: 1 Năm 1975 a Đề ra đường lối đổi mới nền kinh tế - xã hội 2 Năm 1986 b.Gia nhập asean, bình thường hoá quan hệ với Hoa Kì 3 Năm 1995 c.Đất nước thống nhất 4 Năm 1997 d.Gia nhập tổ chức thương mại thế giới wto 5 Năm 2006 e.Khủng hoảng tài chính ở châu Á B Khoanh tròn các ý đúng: 1 Nước ta là nước tiến hành công cuộc đổi mới với điểm xuất phát từ nền kinh tế: a Công-nông nghiệp c Công-nông nghiệp b Công nghiệp d Nông nghiệp 2 Hội nhập quốc tế và khu vực tạo cơ hội cho nước ta: a Phát triển các ngành kinh tế trong nước b Thu hút đầu tư nước ngòai; đẩy mạnh hợp tác kinh tế-khoa học kĩ thuật và bảo vệ MT c Khai thác hợp lí tài nguyên và bảo vệ môi trường d Nâng cao giá trị sản phẩm nông- công nghiệp 5 Dặn dò: - Làm câu hỏi 1,2 SGK - Sưu tầm bài báo về thành tựu kinh tế xã hội Việt Nam - Chuẩn bị bài 2: vị trí địa lí và phạm vi lãnh thổ Rút kinh nghiệm:
Trang 4
Sưu tầm bởi: www.daihoc.com.vn
Ngày dạy:
Tiết PPCT:
ĐỊA LÍ TỰ NHIÊN VIỆT NAM VỊ TRÍ ĐỊA LÍ
VÀ LỊCH SỬ PHÁT TRIỂN LÃNH THỔ BÀI 2: VỊ TRÍ ĐỊA LÍ, PHẠM VI LÃNH THỔ
I Mục tiêu bài học
Sau bài học, hs cần:
1 Kiến thức:
- Xác định được vị trí địa lí và hiểu được tính toàn vẹn của phạm vi lãnh thổ nước ta
- Đánh giá được ý nghĩa của vị trí địa lí đối với đặc điểm tự nhiên, sự phát triển kinh tế - xã hội
và vị thế của nước ta trên thế giới
2 Kĩ năng:
Xác định được trên bản đồ việt nam hoặc bản đồ thế giới vị trí và phạm vi lãnh thổ của nước ta
3 Thái độ: Củng cố thêm lòng yêu quê hương, đất nước, sẵn sàng xây dựng và bảo vệ tổ quốc
II Chuẩn bị:
1 GV: Tham khảo SGK, SGV, tài liệu soạn giáo án
- Bản đồ tự nhiên Việt Nam
- Bản đồ các nước Đông Nam Á
- Atlat địa lí Việt Nam
- Sơ đồ phạm vi các vùng biển theo luật quốc tế (1982)
2 HS: Chuẩn bị bài
- Atlat địa lí Việt Nam
III Phương pháp:
Đặt vấn đề kết hợp thảo luận nhóm
IV Tiến trình:
1.Ổn định lớp:
2 Kiểm tra bài cũ:
Câu 1: Bối cảnh quốc tế những năm cuối thế kỷ xx có ảnh hưởng như thế nào đến công cuộc đổi mới của nước ta?
Câu 2: Hãy tìm những dẫn chứng về thnh tựu của cơng cuộc đổi mới của nước ta?
3 Bài mới:
Vào bài: GV sử dụng bản đồ và các mẫu bìa (ghi toạ độ các điểm cực) hãy gắn toạ độ địa
lí của cực bắc, cực nam lên bản đồ và nêu ý nghĩa về mặt tự nhiên của vị trí địa lí nước nào sau đây có đường biên giới dài nhất với nước ta: lào, trung quốc, campuchia?
GV: Vị trí địa lí và phạm vi lãnh thổ là những yếu tố góp phần hình thành nên đặc điểm chung của thiên nhiên và có ảnh hưởng sâu sắc đến các hoạt động kinh tế - xã hội nước ta
Hoạt động của GV và HS Nội dung Hoạt động l: Xác định vị trí địa lí nước ta
Hình thức: Cả lớp
GV đặt câu hỏi: Quan sát bản đồ các nước Đông
Nam Á, trình bày đặc điểm vị trí địa lí của nước ta
theo dàn ý:
- Các điểm cực Bắc, Nam, Đông Tây trên đất nước
Toạ độ địa lí các điểm cực
- Các nước láng giềng trên đất liền và trên biển
Một HS chỉ trên bản đồ để trả lời, các HS khác nhận
xét, bổ sung GV chuẩn kiến thức
Hoạt động 2: Xác định phạm vi vùng đất của nước
1 Vị trí địa lí
- Nằm ở rìa phía đông của bán cầu trên bán đảo Đông Dương, gần trung tâm khu vực Đông Nam Á
- Hệ toạ độ địa lí:
+ Vĩ độ: 23023'B - 8034' B (kể cả đảo:
23023' B - 6050' B) + Kinh độ: 1020109Đ - l09024'Đ (kể cả đảo 1010Đ – l07020’Đ)
2 Phạm vi lãnh thổ
Trang 5Sưu tầm bởi: www.daihoc.com.vn
ta
Hình thức: Cả lớp
GV đặt câu hỏi: Cho biết phạm vi lãnh thổ nước ta
bao gồm những bộ phận nào? Đặc điểm vùng đất?
Chỉ trên bản đồ 2 quần đảo lớn nhất của việt nam?
thuộc tỉnh nào?
Một HS lên bảng trình bày và xác định vị trí giới
hạn phần đất liền trên bản đồ tự nhiên Việt Nam,
GV chuẩn kiến thức
Hoạt động 3: Xác định phạm vi vùng biển của nước
ta
Hình thức: Cá nhân
1- Cách l: đối với HS khá, giỏi: '
GV đặt câu hỏi: đọc SGK kết hợp quan sát sơ đồ
phạm vi các vùng biển theo luật quốc tế xác định
giới hạn của các vùng biển ở nước ta
Một HS trả lời, các HS khác nhận xét, bổ sung
- Một hS trả lời, các HS khác đánh giá phần trình
bày của các bạn
Cách 2: Đối với HS trung bình, yếu:
GV vừa vẽ, vừa thuyết trình về các vùng biển ở
nước ta sau đó yêu cầu hs trình bày lại giới hạn của
vùng nôi thủy, lãnh hải, vùng tiếp giáp lãnh hải,
vùng đặc quyền kinh tế và vùng thềm lục địa
Hoạt động 4: Đánh giá ảnh hưởng của vị trí địa lí,
tự nhiên, kinh tế, văn hoá - xã hội, quốc phòng nước
ta
Hình thức: Nhóm
Bước 1: GV chia HS ra thành các nhóm, giao nhiệm
vụ cụ thể cho từng nhóm
- Nhóm 1, 2, 3: đánh gía những mặt thuận lợi và khó
khăn của vị trí địa lí và tự nhiên nước ta
GV gợi ý: Cần đánh giá ảnh hưởng của vị trí địa lí
tới cảnh quan, khí hậu, sinh vật, khoáng sản
Nhóm 4, 5, 6: Đánh giá ảnh hưởng của vị trí địa lí
kinh tế, văn hoá - xã hội và quốc phòng
Bước 2 HS trong các nhóm trao đổi, đại diện các
nhóm trình bày, các nhóm
khác bổ sung ý kiến
Bước 3: Nhận xét phần trình bày của Hs và kết luận
ý đúng của mỗi nhóm
Gv đặt câu hỏi: trình bày những khó khăn của vị trí
địa lí tới kinh tế - xã hội nước ta
Một HS trả lời, các HS khác nhận xét, bổ sung GV
chuẩn kiến thức: Nước ta diện tích không lớn,
nhưng có dường biên giới bộ và trên biển kéo dài
hơn nữa biển đông chung với nhiều nước, việc bảo
a Vùng đất
- Diện tích đất liền và các hải đảo 331.212 km2
- Biên giới:
+ Phía bắc giáp trung quốc với đường biên giới dài 1300km
+ Phía tây giáp lào 2100km, Campuchia hơn 1100km
+ Phía đông và nam giáp biển 3260km
- Nước ta có 4000 đảo lớn, trong đó
có hai quần đảo Trường Sa (Khánh Hoà), Hoàng Sa (Đà Nẵng)
b Vùng biển: Diện tích khoảng 1 triệu
km2 gồm vùng nội thuỷ, lãnh hải, vùng tiếp giáp lãnh hải, vùng đặc quyền kinh tế và vùng thềm lục địa
C Vùng trời: khoảng không gian bao trùm trên lãnh thổ
3 Ý nghĩa của vị trí địa lí
a Ý nghĩa về tự nhiên
- Thiên nhiên mang tính chất nhiệt đới
ẩm gió mùa
- Đa dạng về động - thực vật, nông sản
- Nằm trên vành đai sinh khoáng nên
có nhiều tài nguyên khoáng sản
- Có sự phân hoá da dạng về tự nhiên, phân hoá Bắc – Nam, Đông - Tây, thấp - cao
Khó khăn: Bão, lũ lụt, hạn hán
b Ý nghĩa về kinh tê, văn hóa, xã hội
và quốc phòng:
- Về kinh tế:
+ Có nhiều thuận lợi dể phát triển cả
về giao thông đường bộ, đường biển, đường không với các nước trên thế giới tạo điều kiện thực hiện chính sách
mở cửa, hội nhập với các nước trong khu vực và trên thế giới
+ Vùng biển rộng lớn, giàu có, phát triển các ngành kinh tế (khai thác, nuôi
Trang 6Sưu tầm bởi: www.daihoc.com.vn
vê chủ quyền lãnh thổ gắn với vị trí chiến lược của
nước ta trồng, đánh bắt hải sản, giao thông biển, du lịch)
- Về văn hoá - xã hội: Thuận lợi nước
ta chung sống hoà bình, hợp tác hữu nghị và cùng phát triển với các nước láng giềng và các nước trong khu vực Đông Nam Á
- Về chính trị và quốc phòng: là khu vực quân sự đặc biệt quan trọng của vùng Đông Nam Á
4 Củng cố:
Chỉ trên bản đồ và nêu đặc điểm vị trí địa lí nước ta So sánh thuận lợi và khó khăn của vị trí địa
lí nước ta với một số nước trong khu vực Đông Nam Á?
5 Dặn dò:
- Làm câu hỏi 1,2 SGK
- Chuẩn bị bài tiếp theo
Rút kinh nghiệm:
Trang 7
Sưu tầm bởi: www.daihoc.com.vn
Ngày dạy:
Tiết PPCT:
Bài 3 THỰC HÀNH: VẼ LƯỢC ĐỒ VIỆT NAM
I Mục tiêu bài học
Sau bài học, hs cần:
1 Kiến thức:
- Hiểu được cách vẽ lược đồ việt nam bằng việc sử dụng hệ thống ô vuông (hệ thống kinh vĩ tuyến) xác định được vị trí địa lí nước ta và một số đối tượng địa lí quan trọng
2 Kĩ năng:
- Vẽ được tương đối chính xác lược đồ Việt Nam (phần trên đất liền) và một số đối tượng địa lí
3 Thái độ:
II Chuẩn bị:
1 GV: Tham khảo SGK, SGV, tài liệu soạn giáo án
- Bản đồ hành chính Việt Nam
- Bản đồ tự nhiên Việt Nam
- Bản đồ trống Việt Nam
- Atlat địa lí Việt Nam
2 HS: Chuẩn bị bài
- Atlat địa lí Việt Nam
III Phương pháp:
Đặt vấn đề kết hợp thảo luận nhóm
IV Tiến trình:
1.Ổn định lớp:
2 Kiểm tra bài cũ:
Câu 1: Nêu vị trí địa lí và phạm vi lãnh thổ nước ta trên bản đồ các nước Đông Nam Á?
Câu 2: Nêu ý nghĩa của vị trí địa lí Việt Nam?
3 Bài mới:
Hoạt động l: Vẽ khung lược đồ Việt Nam
Hình thức: cả lớp
Bước 1: Vẽ khung ô vuông
GV hướng dẫn HS vẽ khung ô vuông gồm 32 ô, đánh số thứ tự theo trật tự: theo hàng từ trái qua phải (từ a đến e), theo hàng dọc từ trên xuống dưới (từ 1 đến 8) để vẽ nhanh có thể dùng thước dẹt 30 cm để vẽ, các cạnh của mỗi ô vuông bằng chiều ngang của thước (3,4 cm)
- Bước 2: Xác định các điểm khống chế và các đường khống chế Nối lại thành khung khống chế hình dáng lãnh thổ Việt Nam (phần đất liền)
- Bước 3: Vẽ từng đường biên giới (vẽ nét đứt - - -), vẽ đường bờ biển (có thể dùng màu xanh nước biển để vẽ)
- Bước 4: Dùng các kí hiệu tượng trưng đảo san hô để vẽ các quần đảo Hoàng Sa (ô e4) và Trường Sa (ô e8)
Bước 5: Vẽ các sông chính (các dòng sông và bờ biển có thể tô màu xanh nước biển)
Hoạt động 2: Điền tên các dòng sông, thành phố, thị xã lên lược đồ
Hình thức: Cá nhân
* Bước 1: GV quy ước cách viết địa danh
+ Tên nước: Chữ in đứng
+ Tên thành phố, quần đảo: Viết in hoa chữ cái đầu, viết song song với
cạnh ngang của khung lược đồ Tên sông viết dọc theo dòng sông
* Bước 2: Dựa vào Atlat địa lí Việt Nam xác định vị trí các thành phố, thị xã Xác định vị trí các thành phố ven biển: Hải Phòng: gần 210B, Thanh Hoá: 19045'B, Vinh: 18045'B, Đà Nẵng:
160B, thành phố Hồ Chí Minh l0049'B
Xác định vị trí các thành phố trong đất liền:
o
Trang 8Sưu tầm bởi: www.daihoc.com.vn
+ Lào Cai, Sơn La nằm trên kinh tuyến l040Đ
+ Lạng Sơn, Tuyên Quang, Lai Châu đều nằm trên vĩ tuyến 220B
+ Đà Lạt nằm trên vĩ tuyến 120B
* Bước 3: HS điền tên các thành phố, thị xã vào lược đồ
4 Củng cố:
Nhận xét một số bài vẽ của HS, biểu dương những HS có bài làm tốt, rút kinh nghiệm những lỗi cần phải sửa chữa
5 Dặn dò:
HS về nhà hoàn thiện bài thực hành
Rút kinh nghiệm:
Trang 9
Sưu tầm bởi: www.daihoc.com.vn
Ngày dạy:
Tiết PPCT:
Bài 4 LỊCH SỬ HÌNH THÀNH VÀ PHÁT TRIỂN LÃNH THỔ
VIỆT NAM
I Mục tiêu bài học
Sau bài học, hs cần:
1 Kiến thức:
- Hiểu được lịch sử hình thành và phát triển lãnh thổ Việt Nam diễn ra rất lâu dài và phức tạp trải qua 3 giai đoạn: giai đoạn Tiền cambri, giai đoạn cổ kiến tạo và giai đoạn Tân kiến tạo
- Nắm được ý nghĩa của giai đoạn Tiền Cambri
2 Kĩ năng:
- Xác định trên biểu đồ các địa vị nền móng ban đầu của lãnh thổ
- Sử dụng thành thạo bảng niên biểu địa chất
3 Thái độ :
Tôn trọng và tin tưởng cơ sở khoa học để tìm hiểu nguồn gốc và quá trình phát triển lãnh thổ tự nhiên nước ta trong mối quan hệ chặt chẽ với các hoạt động địa chất của Trái Đất
II Chuẩn bị:
1 GV: Tham khảo SGK, SGV, tài liệu soạn giáo án
- Bản đồ địa chất - khoáng sản Việt Nam
- Bảng niên biểu địa chất
- Các mẫu đá kết tinh, biến chất (nếu có)
- Các tranh ảnh minh họa (nếu có)
- Atlat địa lí Việt Nam
2 HS: Chuẩn bị bài
- Atlat địa lí Việt Nam
III Phương pháp:
Đặt vấn đề kết hợp thảo luận nhóm
IV Tiến trình:
1.Ổn định lớp:
2 Kiểm tra bài cũ:
Kiểm tra bài thực hành
3 Bài mới: Vào bài: Trong Thiên nhiên VN, giáo sư Lê Bá Thảo viết: "những đồi núi và đồng
bằng, sông ngòi và bờ biển nước ta không phải đã được cấu tạo nên một sớm, một chiều nhưng cũng không phải đã luôn luôn như thế mà tồn tại" Nhận định này có gì mâu thuẫn? Tại sao?
GV: để có bề mặt lãnh thổ như ngày nay với 3/4 diện tích là đồi, núi, thì lãnh thổ nước ta
đã trải qua lịch sử phát triển lâu dài, phức tạp, khi được nâng lên, khi bị sụt lún xuống những hiện tượng đó diễn ra theo các giai đoạn khác nhau, nó không được tính bằng tháng, năm như lịch
sử phát triển của loài người mà được tính bằng đơn vị hàng triệu
Hoạt động của GV và HS Hoạt động l: Tìm hiểu về bảng niên biểu địa chất
Hình thức: theo cặp
GV đặt câu hỏi: đọc bài đọc thêm, bảng niên biểu
địa chất, hãy:
- Kể tên các đại, các kỉ thuộc mỗi đại
- Đại nào diễn ra thời gian dài nhất, đại nào diễn ra
trong thời gian ngắn nhất?
- Sắp xếp các kỉ theo thứ tự thời gian diễn ra từ
ngắn nhất đến dài nhất
Một số HS trả lời, các HS khác nhận xét, bổ sung
Nội dung chính nội dung chính
* Những giai đoạn chính trong lịch sử hình thành và phát triển lãnh thổ Việt Nam
- Giai đoạn Tiền Cambri
- Giai đoạn Cổ kiến tạo
- Giai đoạn Tân kiến tạo
1 Giai đoạn Tiền Cambri: hình thành
nền móng ban đầu của lãnh thổ Việt Nam
Trang 10Sưu tầm bởi: www.daihoc.com.vn
thức (lịch sử hình thành lãnh thổ nước ta diễn ra
trong thời gian dài và chia thành 3 giai đoạn chính,
ở mỗi giai đoạn lại chia thành nhiều kỉ có nhiều
điểm khác nhau,…)
Hoạt động 2: Tìm hiểu đặc điểm giai
1 đoạn Tiền Cambri
Hình thức: nhóm Bước 1: GV chia HS ra thành các nhóm, giao nhiệm vụ cụ thể cho từng nhóm Câu hỏi: Quan sát lược đồ hình 5, nêu đặc điểm của giai đoạn Tiền Cambri theo dàn ý: - Gồm những đại nào? Kéo dài bao lâu? - Nhận xét về phạm vi lãnh thổ - Đặc điểm của các thành phần tự nhiên Bước 2: HS trong các nhóm trao đổi, đại diện các nhóm trình bày, các nhóm khác bổ sung ý kiến Bước 3: GV nhận xét phần trình bày của hs và kết luận các ý đúng của mỗi nhóm GV đưa thêm câu hỏi cho các nhóm: Các sinh vật giai đoạn Tiền Cambri hiện nay còn xuất hiện ở nước ta không? (Không còn xuất hiện, vì đó là các sinh vật cổ, các loài tảo, động vật thân mềm hiện nay được tiến hoá từ các loài sinh vật của thời kì Tiền Cambri) - Lãnh thổ địa phương em giai đoạn này đã được hình thành chưa? Hoạt động 3: Xác định các bộ phận lãnh thổ được hình thành trong giai đoạn Tiền Cambri hình thức: cả lớp GV đặt câu hỏi: Quan sát hình 5 SGK, tìm vị trí các đá biến chất Tiền Cambri, rồi vẽ lại vào bản đồ trống Việt Nam các nền móng đó Một HS lên bảng vẽ vào bản đồ trống, các HS khác nhận xét, bổ sung (GV có thể chuẩn bị các miếng dán cùng màu tượng trưng cho các mảng nền cổ Tiền Cambri và yêu cầu HS dán cùng vị trí) GV kết luận: Tiền Cambri là giai đoạn cổ xưa nhất, kéo dài nhất, quang cảnh sơ khai, đơn điệu và lãnh thổ nước ta chỉ như một đảo quốc với vài hòn đảo nhô cao khỏi mực nước biển nhất trong lịch sử phát triển của lãnh thổ việt nam Thời Gian: bắt đầu cách đây 2 tỉ năm, kết thúc cách đây 540 triệu năm b Chỉ diễn ra trong một phạm vi hẹp trên phần lãnh thổ nước ta hiện nay: các mảng nền cổ như vòm sông Chảy, Hoàng Liên Sơn, sông Mã, khối Kon Tum,… c Các thành phần tự nhiên rất sơ khai đơn điệu - Khí quyển rất loãng, hầu như chưa có ôxi, chỉ có chất khí amôniac, điôxit cacbon, nitơ, hiđro - Thuỷ quyển: hầu như chưa có lớp nước trên mặt - Sinh vật nghèo nàn: tảo (tảo lục, tảo đỏ), động vật thân mềm (sứa, hải quỳ, thuỷ tức, san hô,ốc, … 4 Củng cố: Xác định trên bản đồ địa chất-khoáng sản Việt Nam các mảng nền giai đoạn Tiền Cambri? Nhận xét phạm vi lãnh thổ nước ta trong giai đoạn này? 5 Dặn dò: - Làm câu hỏi 1,2,3 SGK và HS về nhà chuẩn bị trước bài kế tiếp Rút kinh nghiệm: