BÁO CÁO KIỂM SOÁT MÔI TRƯỜNG NÔNG NGHIỆP

MỤC TIÊU CỦA PHÂN COMPOST Biến đổi các chất thải hữu cơ thành 1 sản phẩm sinh học ổn định và giảm lượng chất thải trong nông nghiệp.. ➢ Đảo trộn và kiểm tra nhiệt độ•Sau 10 ngày đảo phâ

TRƯỜNG ĐẠI HỌC SƯ PHẠM

KHOA SINH – MÔI TRƯỜNG

Lê Thị Hồng Thúy

SẢN XUẤT COMPOST TỪ CHẤT THẢI NÔNG NGHIỆP

CÁC YẾU TỐ ẢNH HƯỞNG ĐẾN PHÂN

Compost: là sự chuyển đổi sinh học của chất thải

hữu cơ thành mùn

ĐỊNH NGHĨA – BẢN CHẤT PHÂN COMPOST

MỤC TIÊU CỦA PHÂN COMPOST

 Biến đổi các chất thải hữu cơ thành 1 sản phẩm sinh học ổn định và giảm lượng chất thải trong nông nghiệp

 Tiêu diệt mầm bệnh, trứng côn trùng, các sinh vật không mong muốn

 Giữ lại tối đa chất dinh dưỡng ( đạm, lân, kali)

 Sản xuất sản phẩm sử dụng để làm thuốc tăng trưởng cho thực vật và cải tạo đất

Các loại rác thải trong nông nghiệp

Sản xuất cây trồng

Sơ chế nông sản

QUY TRÌNH SẢN XUẤT PHÂN COMPOST

QUY TRÌNH Ủ TẠI HỘ GIA ĐÌNH

Bước 1: Làm thùng ủ rác hữu cơ và chọn vị trí đặt thùng

đáy thùng được khoan 2 cửa

vuông khoảng 2 - 3 tấc vuông

Bước 2: Phân loại rác và bỏ rác hữu cơ vào thùng

Bước 3: Quá trình ủ rác thành phân compost

 Kiểm tra độ ẩm

▪ Nếu bóp thấy nước rỉ ra ngoài kẻ tay là thừa nước,

ẩm.

▪ Nếu bóp thấy rác dính chặt thì độ ẩm đạt yêu cầu

▪ Nếu bóp thấy rác không dính chặt (bời rời) thì

➢ Đảo trộn và kiểm tra nhiệt độ

•Sau 10 ngày đảo phân trộn đều trong

thùng một lần

•Sau 2-3 tháng, rác sẽ phân hủy thành

phân compost

•Kiểm tra nhiệt độ bằng cách dùng

một cành tươi cắm vào giữa khối

phân ủ Sau 5 hoặc 6 ngày rút cành

cây ra khỏi đống phân và sờ vào phần

cắm trong khối phân ủ, nếu thấy cành

cây nóng mạnh là đạt yêu cầu

 Khi rác có mùi hôi, ruồi nhặng

• Rải một lớp đất mỏng khô

hoặc rơm rạ, lá cỏ khô

• Hoặc dùng tro bếp rải lên bề

mặt đống ủ để giảm mùi hôi

và ruồi, sau đó tiếp tục bổ

sung thêm rác

• Không nên bổ sung thêm

nước vào thùng rác

 Lấy phân compost ra ngoài

▪ Sau 2-3 tháng thì lớp phân bên

dưới đáy thùng sẽ phân hủy

trước Ta lấy phân ra từ 2 cửa

bên dưới

▪ Phân tơi xốp, hạt mịn, không

có mùi hôi thối, ngã màu nâu

đen (đặc điểm của phân

compost) lấy ra ở cửa bên dưới

bón cho rau màu, cây kiểng

QUY TRÌNH SẢN XUẤT COMPOST

TRONG CÔNG NGHIỆP

CÁC HỆ THỐNG SẢN XUẤT PHÂN COMPOST

Hệ thống không lò phản ứngSản xuất compost dạng đánh luống

 Dạng luống có 3 tiết diện giao nhau, chiều dài lớn hơn chiều cao Chiều rộng gấp 2 lần chiều cao Thông thường chiều cao

lý tưởng là 2,1-2,4m với chiều rộng từ 4,2-4,8m

 Kích thước của luống ủ sẽ cho phép giữ nhiệt sinh ra trong quá trình ủ và cũng cho phép không khí lan truyền vào các phần sâu của luống

Dạng luống kiểu tĩnh

 Dạng luống kiểu tĩnh thổi khí tự nhiên

• Không xáo trộn luống ủ compost

• Phương pháp làm thổi khí là để tự nhiên

Ưu điểm

Dễ thực hiện, kinh phí thấpPhù hợp với những nước đang phát triển

Nhược điểm

Chất lượng compost kém, không đềuThời gian ủ lâu

Năng suất thấp

➢ Dạng luống kiểu tĩnh thổi khí cưỡng bức

Ưu điểm

 Dễ kiểm soát khi vận hành hệ thống, đặc biệt là kiểm soát

nhiệt độ và nồng độ oxi trong luống ủ

 Giảm mùi hôi và mầm bệnh

 Thời gian ủ ngắn (3-6 tuần)

Nhược điểm

 Hệ thống cung cấp khí có thể tắc nghẽn, do đó cần phải tu sữa

và bảo trì thường xuyên

 Chi phí bảo trì hệ thống và năng lượng thổi khí làm cho chi phí của phương pháp này cao hơn thổi khí tự nhiên

Dạng luống kiểu có đảo trộn

Ưu điểm

 Do xáo trộn thường xuyên nên compost thu được khá đều

 Vốn đầu tư và chi phí vận hành thấp vì không cần hệ thống cung cấp khí

Nhược điểm

 Thời gian ủ dài (khoảng 3-6 tháng)

 Do sử dụng thổi khí tự nhiên nên khó quản lý, khó kiểm soát nhiệt độ và mầm bệnh

 Xáo trộn luống compost thường gây thất thoát nitơ và gây mùi

 Quá trình ủ có thể bị phụ thuộc vào thời tiết

Hệ thống lò phản ứng

Mục tiêu tiến hành sản xuất compost trong lò

 Tăng tốc quá trình ủ compost thông qua việc duy

trì những điều kiện tốt nhất cho vi sinh vật hoạt động

 Giảm thiểu hoặc loại bỏ những tác động có hại

lên môi trường xung quanh

Ưu điểm

 Ít chịu sự tác động của thời tiết

 Kiểm soát quá trình ủ và mùi hôi tốt hơn

CÁC YẾU TỐ ẢNH HƯỞNG ĐẾN PHÂN COMPOST

*

50-55oC cho những ngày đầu

55-60oC cho những ngày còn lại.Nhiệt độ quá 65oC sẽ làm giảm đáng kể các hoạt động sinh học

55 – 65 0 C

Quá trình chế biến phân vẫn hiệu quả

và mầm bệnh bị tiêu diệt

Phân hữu cơ không

đạt tiêu chuẩn về

mầm bệnh

Ức chế hoạt động

của vi sinh vật

*

25-75mm

Ngược lại, vật liệu có kích thước quá lớn sẽ có độ xốp cao và tạo ra các rãnh khí làm cho sự phân bố khí không đều, không có lợi cho quá trình chế biến phân hữu cơ

Tuy nhiên, nếu kích thước vật liệu quá nhỏ và chặt làm hạn chế sự lưu thông khí trong đống ủ, điều này sẽ làm giảm oxy cần thiết cho các vi sinh vật trong đống ủ và giảm mức độ hoạt tính của vi sinh vật

Độ xốp tối ưu sẽ thay đổi tuỳ

theo loại vật liệu chế biến phân Thông thường, độ xốp cho quá trình chế biến diễn ra tốt khoảng

35 – 60%, tối ưu là 32 – 36%

Không khí phải được tiếp xúc với tất cả cả vật liệu ủ

*

Kích thước và hình dạng của các đống ủ có ảnh hưởng đến sự kiểm soát nhiệt độ và độ ẩm cũng như khả năng cung cấp oxy

25/1 hoặc 50/1 (tối ưu là 25/1)

Khoảng 20% - 40%C của chất thải hữu cơ (trong chất thải nạp liệu)

cần thiết cho quá trình đồng hoá thành tế bào mới, phần còn lại

chuyển hoá thành CO2 Cacbon cung cấp năng lượng và sinh khối cơ bản để tạo ra khoảng 50% khối lượng tế bào vi sinh vật Nitơ là

thành phần chủ yếu của protein, acid nucleic, acid amin, enzyme, enzyme cần thiết cho sự phát triển và hoạt động của tế bào

co-Có rất nhiều nguyên tố ảnh hưởng đến quá trình phân hủy do vi sinh vật: trong đó cacbon và nitơ là cần thiết nhất, tỉ lệ C/N là thông số dinh dưỡng quan trọng nhất; Photpho (P) là nguyên tố quan trọng kế tiếp; Lưu huỳnh (S), canxi (Ca) và các nguyên tố vi lượng khác cũng đóng vai trò quan trọng trong trao đổi chất của tế bào

Oxy cũng là một trong những thành phần cần thiết cho quá trình ủ phân rác Khi vi sinh vật oxy hóa carbon tạo năng lượng, oxy sẽ được sử dụng và khí CO2 được sinh ra Khi không có đủ oxy thì sẽ trở thành quá trình yếm khí và tạo ra mùi hôi như mùi trứng gà thối của khí H2S

Các vi sinh vật hiếu khí có thể sống được ở nồng độ oxy bằng 5%

Nồng độ oxy lớn hơn 10% được coi là tối ưu cho quá trình ủ phân rác hiếu khí

Cung cấp đủ photpho, kali

và các chất vô cơ khác như

Ca, Fe, Bo, Cu, là cần thiết cho sự chuyển hóa của

7-7,5 là tối ưu cho sự phân hủy hiếu khí pH<8,5 tối thiểu sự thất thoát N ở dạng khí gas NH3

Vi sinh vật, nấm

Hợp chất

Giai đoạn đầu: bị tích tụ và kết quả làm giảm pH

kìm hãm sự phát triển của nấm và

vi sinh vật, kìm hãm sự phân hủy lignin và cellulose

hệ thống trở nên yếm khí

pH giảm xuống đến 4,5

Chế biến phân hữu cơ là một quá trình phức tạp bao gồm nhiều loại vi sinh vật khác nhau Vì sinh vật trong quá trình chế biến phân hữu cơ bao gồm: actinomycetes và vi khuẩn (Vi khuẩn axit lactic, Vi khuẩn quang hợp,

Bacillus Natto, Men, Xạ khuẩn,Cladosporium) Những loại vi sinh vật này có sẵn trong chất hữu cơ, có thể bổ sung thêm vi sinh vật từ các nguồn khác

để giúp quá trình phân hủy xảy ra nhanh và hiệu quả hơn

Vận tốc phân hủy dao động tuỳ theo thành phần, kích thước, tính chất của chất hữu cơ Chất hữu cơ hoà tan thì dễ phân hủy hơn chất hữu cơ không hoà tan Lignin và ligno – cellulosics là những chất phân hủy rất chậm

✓ Đủ thời gian

✓ Thành phần của các chất dinh dưỡng và chất hữu cơ đa dạng

✓ Tỷ lệ C / N hợp lý :25 - 30

✓ pH trung tính hoặc kiềm: 6 - 8

✓ Thành phần của kim loại nặng và các chất ô nhiễm hữu cơ thấp

CHẤT LƯỢNG PHÂN COMPOST

✓ Không có thành phần gây trở ngại cho tăng trưởng thực vật

✓ Hầu hết là phải loại bỏ các tạp chất

✓ Hầu hết là loại bỏ hạt germinatable và các bộ phận thực vật sống

✓ Thành phần đá thấp

✓ Mùi đặc trưng

✓ Màu nâu sẫm đến đen

TÌNH HÌNH ÁP DỤNG SẢN XUẤT

COMPOST TẠI VIỆT NAM

U phân compost, tại xã Ðồng Phú

(Chương Mỹ)

U phân compost huyện Tánh Linh

(Bình Thuận)

• Nhà máy phân hữu cơ Cầu Diễm, Việt Trì, Phú Thọ

• Nhà máy xử lý rác Nam Định

• Nhà máy phân rác Buôn Mê Thuột, Đắc Lắc

• Nhà máy xử lý rác thải- chế biến phân hữu cơ vi sinh Nam Thành, Ninh Thuận

• Nhà máy phân bón Hốc Môn, thành phố Hồ Chí Minh

• Nhà máy xử lý chất thải Tân Thành, Bà Rịa-Vũng Tàu

• Nhà máy sản xuất phân compost Plus, Long An

• Khu liên hợp Xử lý chất thải rắn Nam Bình Dương, tỉnh Bình Dương.

Khu liên hợp Xử lý chất thải rắn Nam

Bình Dương, tỉnh Bình Dương

Nhà máy Xử lý rác thải TP Cà Mau

Sản xuất phân compost ở Hội An

Rác dễ phân hủy chuẩn bị vào hầm

ủ tại nhà máy SX phân Compost ở

TP Hội An

Xe chuyên dụng của công ty

CTCC thu gom rác thải

Nhà máy sản xuất phân

Compost

Phân compost được ủ chín sau

75 ngày tại góc vườn của hộ gia

TÀI LIỆU THAM KHẢO

1 Đồ án Tạo ra sản phẩm compost chất lượng cao từ phế thải nông nghiệp _ Đinh Tấn Hải

2 Kiểm soát môi trường nông nghiệp – Nguyễn Khắc Liệu, Đại học Huế

3 Luận văn nghiên cứu sản xuất phân compost từ chất hữu cơ trong chất thải rắn sinh hoạt tại tp Hồ Chí Minh.

6 Tài liệu hướng dẫn tập huấn truyền thông môi trường ở cộng đồng tại TP Hội An_Phòng TNMT TP Hội An