NGHIÊN CỨU THỰC NGHIỆM VỀ NHẬN THỨC VÀ HÀNH ĐỘNG MÔI TRƯỜNG TẠI CÁC DOANH NGHIỆP VỪA & NHỎ (SMEs)

CƠ SỞ LÝ THUYẾT 1.. Nghiên cứu quản lý môi trường Nhiều nghiên cứu về quản lý môi trường dựa trên lý thuyết các bên liên quan.. Hành vi quản lý môi trường trong các SM

NGHIÊN CỨU THỰC NGHIỆM VỀ NHẬN THỨC VÀ HÀNH ĐỘNG MÔI TRƯỜNG

TẠI CÁC DOANH NGHIỆP VỪA & NHỎ (SMEs)

TÓM TẮT

Gia tăng nhận thức về các vấn đề môi trường sẽ làm gia tăng nhu cầu các hành động kinh doanh sao cho thân thiện với môi trường hơn Các nghiên cứu trước đã chỉ ra rằng việc thực hiện các hành động quản lý môi trường bị ảnh hưởng bởi các các bên liên quan hiện tại và tiềm năng bằng cách gây áp lực từ phía ngoài từ các nhà làm luật, nhóm môi trường, các tổ chức tài chính và các nhà cung cấp, cũng như từ thái độ và hiểu biết của người lao động và người sở hữu/ quản lý Tuy nhiên, báo cáo cho rằng mặc dù những người làm sở hữu/ quản lý có thái độ tốt với môi trường nhưng mức độ thực hiện thì còn thấp Để khám phá mối liên hệ giữa áp lực thực hiện các hành động cải thiện với hành động quản lý được thực hiện, nghiên cứu này kiểm tra mức độ ảnh hưởng từ các các bên liên quan khác nhau đến việc nhận thức các vấn đề môi trường và làm thế nào mà các vấn đề nhận thức này được thực hiện trong các doanh nghiệp để giảm tác động môi trường từ các hoạt động kinh doanh Kết quả chỉ ra rằng luật pháp dẫn đến nhận thức môi trường chung, đến lượt nó, các doanh nghiệp sẵn sàng thay đổi quá trình sản xuất và chiến lược môi trường Tuy nhiên, mặc dù hành động nhưng họ nhận thức rất ít về lợi ích có thể gia tăng do việc cắt giảm chi phí từ các hành động thân thiện với môi trường Các hành động này bị chi phối bởi các nhà cung cấp trong việc giảm thải nhưng không đưa vào hệ thống quản lý môi trường chính thức hoặc sử dụng các thông điệp môi trường để tiếp thị dịch vụ và hàng hóa của họ Tuy nhiên, cũng có những tranh cãi cho rằng vì họ có những vi phạm các vấn đề môi trường nên họ mới sẵn sàng tự nguyện đóng góp cho các tổ chức môi trường

I ĐẶT VẤN ĐỀ

Tác động môi trường tại các doanh nghiệp đang trở thành một vấn đề thu hút sự quan tâm từ sau những năm 1980 nhất là các nền kinh tế phương Tây kết quả là có sự gia tăng áp lực cho các chủ sở hữu/ nhà quản lý của các SMEs để cải thiện các hành động quản lý môi trường của họ

SMEs là các tổ chức có phạm vi hoạt động rất giới hạn vì thế không có khả năng tác động đến môi trường ở cùng mức độ như các doanh nghiệp rất lớn Tuy nhiên, tranh cãi cho rằng tổng tác động của chúng thì lớn SMEs chiếm tỉ trọng cao trong khu vực tư và cung cấp việc làm cho khu vực tư khoảng 50% ở các nước phát triển nên khả năng và sự sẵn sàng quản lý các tác động môi trường của các chủ sở hữu là vấn đề cần quan tâm

Luật pháp yêu cầu một số SMEs xây dựng các chương trình chính thức để giảm thiểu tác động môi trường của chúng Áp lực cũng có thể đến từ các doanh nghiệp khác khi các SMEs là nhà cung cấp phải đáp ứng quy trình theo quy định ISO14000 Tuy nhiên trong nhiều trường hợp, các hành động quản lý môi trường là do sự quan tâm của người sử dụng lao động và khách

hàng khi họ thấy được lợi ích thu được của người khác từ các chương trình môi trường hoặc bởi vì sở thích cá nhân của người sở hữu/ người quản lý của hãng Trong những trường hợp này, không có kế hoạch hoặc chính sách môi trường chính thức nhưng các SMEs vẫn tiến hành các động thân thiện với môi trường Câu hỏi đặt ra là liệu các chương trình chính thức và phi chính thức có mang lại những kết quả tương tự trong việc cải thiện môi trường?

II MỤC TIÊU NGHIÊN CỨU

Bài viết này nhằm khám phá mối quan hệ giữa các ảnh hưởng từ các nhóm khác nhau bao gồm cả bên trong và bên ngoài đối với tổ chức, với nhận thức và thái độ của các chủ sở hữu SMEs và hành động liên quan tới quản lý môi trường Cụ thể, nó tìm kiếm lời giải thích làm thế nào mà ảnh hưởng từ các nguồn lực khác nhau dẫn đến những hành động môi trường cụ thể trong SME đó

III CƠ SỞ LÝ THUYẾT

1 Nghiên cứu quản lý môi trường

Nhiều nghiên cứu về quản lý môi trường dựa trên lý thuyết các bên liên quan Lý thuyết này công khai dựa trên quan điểm hệ thống của tổ chức và môi trường với bản chất tác động năng động, phức tạp giữa chúng Hai nhánh của lý thuyết này đưa ra sự khác nhau về quan điểm về sự tương tác của các bên liên quan tổ chức Nhánh đạo đức thì cho rằng tổ chức quản lý vì lợi ích của tất cả các các bên liên quan bất chấp quyền lực của chúng và các bên liên quan có quyền thực sự và quyền này không bị xâm phạm Nhánh quản lý thì cho rằng việc quản lý của các bên liên quan đối với sự sống còn của tổ chức nhấn mạnh mức độ quyền lực của các bên liên quan Lý thuyết này còn đưa ra nhiều dấu hiệu để nhận biết các các bên liên quan, có thể cung cấp nền tảng xác định những nhóm nào mà tổ chức phải có trách nhiệm và có thể được sử dụng để giải thích hành động tập thể

Các các bên liên quan có ảnh hưởng khác nhau đối với tổ chức Mitchell và cộng sự (1997) đã tranh luận rằng cần phải nhận ra sự khác biệt giữa nhóm có quyền và nhóm có ảnh hưởng tới tổ chức; giữa nhóm có mối quan hệ thực sự và nhóm có mối quan hệ tiềm tàng với hãng trong phạm vi quyền lực, mối quan hệ phụ thuộc và giúp đỡ qua lại Tuy nhiên, họ cũng khẳng định rằng các nhà quản lý sau đó cần xác định lại các bên liên quan là ai bởi vì mỗi các bên liên quan có tác động đến mối quan tâm của nhà quản lý thì cần phải được xem xét và quyền lợi hợp pháp của họ lại bị tác động bởi sự quan tâm của từng nhà quản trị

Bài viết này chú trọng vào hành vi quản lý môi trường của từng chủ sở hữu của các doanh nghiệp SMEs Xác định các các bên liên quan chính đang tồn tại và tiềm năng, ảnh hưởng của họ vào nhận thức, thái độ, và hành vi môi trường của các chủ sở hữu SMEs Nghiên cứu cũng tập trung vào ba động lực chính cho hành động môi trường – cạnh tranh, hợp pháp hóa và quan tâm cá nhân – phản ánh cả mối quan tâm đạo đức và quản lý của các chủ sở hữu SMEs

2 Hành vi quản lý môi trường trong các SMEs

a Lợi ích kinh tế của hành vi môi trường

Cạnh tranh được xem là một trong những hành động chính cho các phản ứng môi trường/ hệ sinh thái Điều này ám chỉ rằng hành động môi trường là do sở thích kinh tế riêng của nhà quản lý Tranh luận cho rằng sự tiến bộ trong các hành động quản lý môi trường là do vô số lợi ích cho các SMEs bao gồm giảm chất thải, tiết kiệm chi phí, tăng thỏa mãn khách hàng, tăng trách nhiệm người lao động, cải tiến sản phẩm, cải tiến mối quan hệ với công chúng và lợi thế cạnh tranh Nghiên cứu thực nghiệm cũng chứng minh sự tương quan giữa nỗ lực môi trường của nhà quản lý SMEs và hiệu năng hoạt động của tổ chức, lợi nhuận và hình ảnh của doanh nghiệp Có thể minh họa rằng một tổ chức mà có trách nhiệm với môi trường có thể sử dụng chiến lược marketing để duy trì và gia tăng thị phần và điều đó tạo nên sự khác biệt so với đối thủ của nó Hành động làm cải thiện kết quả môi trường là kết quả của sự nhận thức mà có thể biến thành hành động thân thiện với môi trường từ đó làm tăng lợi nhuận cho doanh nghiệp Dựa vào các nghiên cứu trước, thì điều này không chắc là một nhận thức chung Simpson và cộng sự (2004) cho rằng phần lớn các nhà quản lý xem xét trách nhiệm và sự cải tiến môi trường là chi phí tài chính Nói chung, các nhà quản lý SMEs tin rằng giảm chất thải làm tiết kiệm chi phí và hành động tốt đối với môi trường sẽ làm cho sản phẩm tốt hơn Hầu hết một nửa cho rằng sự thỏa mãn khách hàng chịu sự chi phối bởi hành vi môi trường trong tương lai Tuy nhiên, hầu hết những người trả lời từ các tổ chức dịch vụ không nhận thấy lợi ích từ việc chi ra cho cải thiện môi trường mặc dù một số người trả lời của các công ty SME sản xuất bị thuyết phục rằng họ có thể gia tăng lợi thế cạnh tranh từ các hành động này

Khó khăn trên còn được báo cáo bởi Robert và cộng sự (2006) và Groundwork (1995, 1998) trong việc thuyết phục chủ sở hữu doanh nghiệp nhỏ về giá trị kinh tế của các hành động thân thiện môi trường, làm thế nào mà chủ sở hữu/ người quản lý SMEs hiểu biết tốt nhất về các hành động mang lại lợi ích cho doanh nghiệp? Ngoài việc bị quy định bởi luật pháp về những vấn đề môi trường cụ thể, chủ sở hữu SMEs có thể bị ảnh hưởng để áp dụng các hành động thân thiện môi trường bởi nhóm người tiêu dùng, nhóm cộng đồng địa phương, nhóm môi trường, nhà cung cấp, nhà đầu tư từ các định chế tài chính Nhà cung cấp và khách hàng trong nhóm này đóng vai trò là nguồn thông tin môi trường chính, họ là những nhóm có khả năng thuyết phục doanh nghiệp nhất trong hành động thân thiện với môi trường: khách hàng có tác động kinh tế chính vào kinh doanh thông qua chi tiêu, và nhà cung cấp thông qua việc phổ biến kiến thức về các hành động cải thiện môi trường trong ngành công nghiệp đó

b Các hành động đúng đắn thân thiện với môi trường

Luật pháp là động lực chính yếu thứ hai cho các hành động môi trường Nghiên cứu gần đây được thực hiện bởi Williamson và cộng sự (2006) khẳng định rằng quy định môi trường dẫn đến những thủ tục và hành động môi trường tốt hơn Theo Tilley (1999), chủ sở hữu của các doanh nghiệp nhỏ xem luật pháp là có thể định giá được vì nó phát biểu rõ ràng rằng nó yêu

cầu họ phải làm những gì và nó công bằng với khoản tiền phạt cho việc không tuân thủ, việc xem thường nó sẽ không thể có được lợi thế kinh tế bất công Để đáp ứng các yêu cầu cụ thể

của luật pháp thì các chính sách và thủ tục chính thức sẽ được thiết lập trong các tổ chức này

để cải thiện môi trường Từ các quá trình và thủ tục này các doanh nghiệp được kỳ vọng giảm thải mặc dù không mang lại lợi thế kinh tế cho doanh nghiệp

SMEs có thể cũng bị yêu cầu tuân theo ISO14000 để được trở thành nhà cung cấp của các tổ chức khác Khi đó, các chính sách và thủ tục chính thức được kỳ vọng được thiết lập để có được các chứng chỉ và lợi ích thu được từ các hành động môi trường đó Perry (2001) cho rằng lợi ích lớn nhất được báo cáo từ các SMEs khi có chứng chỉ đó là tiết kiệm chi phí thông qua tối thiểu hóa rác thải Một vài công ty cũng thừa nhận mối quan hệ với công chúng được cải thiện và lợi ích vô hình như gia tăng tinh thần làm việc cho người lao động và các mối quan hệ với người làm luật

Các chủ sở hữu SMEs được cho là có ít kiến thức về sinh thái Vì vậy, người ta kỳ vọng rằng, quy định sẽ gia tăng nhận thức về các vấn đề môi trường cũng như chỉ ra hướng dẫn hành động rõ ràng hơn Tuy nhiên, có vẻ như các chủ sở hữu/ nhà quản lý không nhận thức được sự khác biệt trong các quy định và tiêu chuẩn môi trường hiện tại, chính điều này giải thích tại sao các SMEs có ít các hành động chính thức với môi trường

c Nhận thức, thái độ và hành động môi trường

Động lực thứ ba liên quan đến các phản ứng môi trường là sự quan tâm ở mức độ cá nhân Các chủ sở hữu có thể lựa chọn quy trình và thủ tục thân thiện với môi trường bất chấp có bị yêu cầu bởi luật hay bởi tin rằng lợi nhuận sẽ tăng hay không Hành vi cá nhân được tin rằng bị tác động bởi niềm tin và thái độ của chính cá nhân đó Vì thế, cư xử với môi trường là một vấn đề quy tắc xử thế, người mà nhận thức được vấn đề môi trường và quan tâm đến tác động của doanh nghiệp mình đến môi trường có nhiều khả năng hơn để hành động làm giảm tác động đó, người nào xem quản lý môi trường như cách xử thế thì cũng ủng hộ cho các nhóm môi trường Số lớn doanh nghiệp có khả năng tham gia đóng góp hoạt động môi trường như tái chế, quản lý thải hoặc bảo toàn năng lượng mà không liên quan đến chứng chỉ sản xuất chính thức hoặc do vấn đề đạo đức hoặc do thấy được lợi ích kinh tế từ hành động này

Nhiều nghiên cứu cho rằng các chủ sở hữu/ quản lý quan tâm đến tác động môi trường, tuy nhiên, nghiên cứu thực nghiệm chỉ ra mối liên hệ giữa thái độ tới hành động môi trường cho ra kết quả lẫn lộn Schaper (2002) không tìm thấy mối liên hệ tích cực giữa nhận thức và hành động trong khi Tilley (1999) cho thấy có một khoảng trống giữa chúng Ngược lại, Naffziger và cộng sự (2003) cho rằng khi quan tâm nhiều hơn thì các nhà quản lý bỏ ra nhiều thời gian và nguồn lực hơn cho việc chủ động hành động hơn khi sự quan tâm ở mức ít hơn

d Biến ôn hòa

Các nhà nghiên cứu nhận ra một số các yếu tố giới hạn hành động môi trường của các chủ sở hữu Mức độ hành động thân thiện với môi trường có thể bị tác động bởi một số các yếu tố mà có thể được phân loại ra thành biến ôn hòa

Lý thuyết chỉ ra rằng các yếu tố khác xác định phạm vi nhận thức môi trường bao gồm việc tiếp cận thông tin, yếu tố thời gian, chi phí và đặc điểm cá nhân của chủ sở hữu/ nhà quản lý như tuổi, giáo dục Có vẻ như chủ sở hữu không có thông tin tốt về môi trường, thậm chí không chắc rằng họ hiểu được các quy định có liên quan và không nhận thức được việc chủ động hành động sẽ được hỗ trợ và cung cấp thông tin, tuy nhiên, họ làm việc quá nhiều và không có thời gian để tìm hiểu về các vấn đề môi trường Thiếu nguồn lực tài chính cũng là một cản trở với họ Trình độ giáo dục cao cũng được chứng minh là sẽ quan tâm nhiều hơn đến vấn đề môi trường nhưng không nhất thiết là sẽ hành động

Tác động của tuổi có vẻ khó nhận ra Petts và cộng sự (1998) nhận thấy mặc dù các nghiên cứu quốc gia cho rằng người trẻ hơn có vẻ ít quan tâm hơn người lớn hơn, nhưng trong thảo luận nhóm, nhà quản lý trẻ hơn lại có vẻ quan tâm hơn Schaper (2001) khám phá ra rằng chủ sở hữu/ nhà quản lý Úc có thái độ quan tâm tích cực hơn Olli và cộng sự (2001) lại cho rằng mặc dù người trẻ quan tâm hơn nhưng thống kê tương tự cho nhóm lớn hơn cho thấy những người lớn trải qua những điều kiện kinh tế khó khăn hơn thì hiện tại lại hành động theo hướng ít lãng phí hơn

Dựa vào tổng quan lý thuyết ở trên, dựa vào các đặc tính cụ thể của các SMEs, các ảnh hưởng bên ngoài của các các bên liên quan hiện tại và tiềm năng khác nhau làm giảm tác động vào nhận thức và thái độ của các chủ sở hữu/ người quản lý SMEs, đến lượt nó làm giảm hành động môi trường Sơ đồ sau đây minh họa mối quan hệ giữa khung lý thuyết và các biến được dùng để phân tích trong bài này:

Hình 1 chỉ ra 4 cấu trúc lý thuyết là ảnh hưởng bên ngoài, biến ôn hòa, nhận thức môi trường và hành động môi trường

 Ảnh hưởng bên ngoài bao gồm nhà cung cấp, khách hàng và luật pháp

Ảnh hưởng bên ngoài:

Nhà cung cấp

Khách hàng

Luật pháp

Nhận thức và thái độ môi trường:

Nhận thức chung Nhận thức lợi ích - chi phí

Thái độ đối với môi trường

Hành động môi trường:

Hệ thồng Bào toàn Ủng hộ

Biến ôn hòa:

Đặc tính cá nhân của người quản lý/ chủ sở hữu

Thông tin môi trường Thời gian

Nguồn lực tài chính

Hình 1: Mô hình các ảnh hưởng bên ngoài tới nhận thức và thái độ môi trường

 Nhận thức môi trường bao gồm nhận thức chung và nhận thức lợi ích, chi phí liên quan đến các vấn đề môi trường

 Thái độ đối với môi trường lại liên quan đến nhận thức của các chủ sở hữu/ người quản lý về các vấn đề chung liên quan đến môi trường

hộ đóng vai trò là biến phụ thuộc

IV PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU

1 Khung phân tích

Các ảnh hưởng bên ngoài có liên quan ngụ ý đến khách hàng, cộng đồng địa phương, có quan thẩm quyền nhà nước Nhà cung cấp, định chế tài chính và những nhóm có liên quan khác Vì tính đa dạng của các bên liên quan nên nghiên cứu chỉ kiểm tra những ảnh hưởng bên ngoài chung nhất được nhấn mạnh trong phần lý thuyết, đó là các nhà cung cấp, khách hàng và luật pháp Mỗi nhóm này đều tác động đến cả nhận thức và thái độ Vì thế, có 6 vấn đề cần giải quyết:

P1: Công ty có chủ sở hữu/ quản lý tin rằng các vấn đề môi trường là quan trọng với nhà cung cấp có khả năng nhận thức môi trường ở mức cao hơn tương ứng

P2: Công ty có chủ sở hữu/ quản lý tin rằng các vấn đề môi trường tác động đến quyết định mua hàng của khách hàng có khả năng nhận thức môi trường ở mức cao hơn tương ứng P3: Công ty có chủ sở hữu/ quản lý tin rằng luật môi trường liên quan đến việc kinh doanh có khả năng nhận thức môi trường ở mức cao hơn tương ứng

P4: Công ty có chủ sở hữu/ quản lý tin rằng các vấn đề môi trường quan trọng đối với nhà cung cấp có khả năng nhận thức môi trường ở mức cao hơn tương ứng

P5: Công ty có chủ sở hữu/ quản lý tin rằng các vấn đề môi trường tác động đến quyết định mua hàng của khách hàng có khả năng có thái độ tích cực với môi trường

P6: Công ty có chủ sở hữu/ quản lý tin rằng luật môi trường liên quan đến hoạt động kinh doanh của họ có khả năng có thái độ tích cực tới môi trường

Các yếu tố ôn hòa ngăn cản các SMEs thực hiện hành động thân thiện với môi trường bao gồm không có thời gian, thiếu thông tin, thiếu nguồn lực tài chính, đặc tính cá nhân của người chủ sở hữu/ quản lý

P7: chủ sở hữu/ quản lý công ty tin rằng họ không có đủ thời gian để chú tâm vào các vấn đề môi trường có nhiều khả năng nhận thức môi trường ở mức độ thấp hơn tương ứng

P8: chủ sở hữu/ quản lý công ty tin rằng họ không có thông tin để chú tâm vào các vấn đề môi trường có nhiều khả năng nhận thức môi trường ở mức độ thấp hơn tương ứng

P9: chủ sở hữu/ quản lý công ty tin rằng họ không có nguồn lực để chú tâm vào các vấn đề môi trường có nhiều khả năng nhận thức môi trường ở mức độ thấp hơn tương ứng

P10: chủ sở hữu/ quản lý công ty trẻ hơn có khả năng nhận thức môi trường ở mức độ cao hơn tương ứng

P11: chủ sở hữu/ quản lý công ty được giáo dục tốt hơn có khả năng nhận thức môi trường ở mức độ cao hơn tương ứng

P12: chủ sở hữu/ quản lý công ty tin rằng không có thời gian nhận thức môi trường thí ít có thái độ tích cực với môi trường hơn

P13: chủ sở hữu/ quản lý công ty tin rằng không có đủ thông tin nhận thức môi trường thì ít có thái độ tích cực với môi trường hơn

P14: chủ sở hữu/ quản lý công ty tin rằng không có đủ nguồn lực tài chính nhận thức môi trường thì ít có thái độ tích cực với môi trường hơn

P15: chủ sở hữu/ quản lý công ty trẻ hơn có khả năng có thái độ tích cực với môi trường hơn P16: chủ sở hữu/ quản lý công ty giáo dục tốt hơn có khả năng có thái độ tích cực với môi trường hơn

Bước thứ hai trong thiết kế nghiên cứu là để nghiên cứu ảnh hưởng của nhận thức và thái độ vào hành động môi trường Những hành động này có thể được phân loại thành hệ thống môi trường, bảo toàn và ủng hộ Vì vậy, 6 vấn đề cần giải quyết tiếp theo là:

P17: chủ sở hữu/ quản lý công ty có mức độ nhận thức môi trường cao hơn có khả năng có hành động hệ thống môi trường tích cực hơn tương ứng

P18: chủ sở hữu/ quản lý công ty có mức độ nhận thức môi trường cao hơn có khả năng có hành động bảo toàn môi trường tích cực hơn tương ứng

P19: chủ sở hữu/ quản lý công ty có mức độ nhận thức môi trường cao hơn có khả năng có hành động ủng hộ môi trường tích cực hơn tương ứng

P20: chủ sở hữu/ quản lý công ty có thái độ tích cực với môi trường có khả năng có hành động hệ thống môi trường tích cực hơn tương ứng

P21: chủ sở hữu/ quản lý công ty có thái độ tích cực với môi trường có khả năng có hành động bảo toàn môi trường tích cực hơn tương ứng

P22: chủ sở hữu/ quản lý công ty có thái độ tích cực với môi trường có khả năng ủng hộ môi trường tích cực hơn tương ứng

2 Mô hình phân tích

Khái niệm chính được chỉ ra trong hình 1 là ảnh hưởng bên ngoài, biến ôn hòa, nhận thức, thái độ và hành động môi trừơng

luật

dựng bằng thang do Likert về tác động và tầm quan trọng của việc các nhà cung cấp quan tâm đến các vấn đề môi trường

Ảnh hưởng của khách hàng được đo lường thông qua câu trả lời tổng hợp các câu hỏi xây dựng bằng thang đo Likert về phạm vi mà các vấn đề môi trường có tác động đến quyết định mua hàng của khách hàng hoặc liệu khách hàng có thường quan tâm đến các vấn đề môi trường khi đưa ra quyết định lựa chọn hay không

Ảnh hưởng của luật môi trường được đo bằng câu trả lời tổng hợp các câu hỏi xây dựng bằng thang đo Likert về phạm vi mà luật môi trường yêu cầu mà luật đó có liên quan và có tác động đến việc kinh doanh

thức lợi ích – chi phí:

dựng bằng thang đo Likert liên quan đến tác động môi trường của hãng, chủ động hành động và chính sách môi trường, hành động tốt trong hành động môi trường và làm thế nào mà luật pháp lại tác động đến doanh nghiệp

Nhận thức lợi ích- chi phí được đo lường bằng câu trả lời tổng hợp các câu hỏi xây dựng bằng thang đo Likert liên quan đến tác động của hành động cải thiện môi trường đến lợi ích- chi phí và cải thiện hiệu năng sản xuất

Thái độ đối với môi trường được xác định thông qua một nhóm câu trả lời các câu hỏi Likert 5 điểm liên quan đến thái độ môi trường của từng cá nhân, các câu hỏi này được lấy từ Schaper (2002) Schaper (2002) sử dụng của Ray và Hall (1995) – Thang đo thái độ đối với môi trường của Úc – thang đo này được thiết kế để đo lường thái độ đối với môi trường Tuy nhiên, 6 câu hỏi bị xóa bỏ vì không liên quan và vì vậy 14 câu hỏi Likert 5 điểm còn lại được sử dụng để đo về bảo toàn, ô nhiễm và tái chế

Hành động môi trường được phân loại thành hệ thống, bảo toàn và ủng hộ môi trường:

bằng thang đo Likert liên quan đến quản lý, kiểm tra, đào tạo nhân viên về các vấn đề môi trường, các chính sách môi trường có được thảo ra hay không, được cấp chứng chỉ môi trường chính thức như Iso 14001 hoặc EMAS hay tương đương

bằng thang đo Likert liên quan đến việc tái sử dụng số lượng giấy đóng hàng để bán hoặc thay đổi quy trình sản xuất để giảm nguyên vật liệu thô và rác thải

Ủng hộ môi trường được đo lường bằng câu trả lời tổng hợp các câu hỏi xây dựng bằng thang đo Likert liên quan đến việc đóng góp bằng tiền hay dạng khác cho các tổ chức môi trường và các hoạt động cộng đồng

Kỹ thuật Cronbach Alpha được sử dụng để kiểm tra lại các điểm số tổng hợp có phải là một cách đo lường đáng tin cậy cho mỗi khái niệm hay không Kết quả cho thấy mức độ tin cậy là có thể chấp nhận được của các biến là:

 Nhà cung cấp: 0.75

 Nhận thức lợi ích – chi phí: 0.79

3 Dữ liệu và phạm vi nghiên cứu

Phạm vi nghiên cứu: Queensland nước Úc

1000 phiếu điều tra được gửi tới cho các nhà quản lý/chủ ở hữu các doanh nghiệp SMEs, số câu trả lời là 166 chiếm 16.6% Trong đó:

15.2%, dưới 30 chiếm 2.4%

8.3%

Tỉ lệ trả lời thấp là bình thường khi nghiên cứu về các doanh nghiệp vừa và nhỏ Để giải quyết vấn đề này, kiểm định 2 đuôi được thực hiện cho thấy không có sự khác biệt có ý nghĩa giữa của bất kỳ thuộc tính liên quan giữa người trả lời trước và sau Tương tự, kiểm định Chi bình phương được tiến hành để xem liệu có sự khác biệt về tỉ lệ người trả lời theo kích cỡ của hãng, đặc tính của người quản lý/ chủ sở hữu, danh mục ngành và các câu trả lời về các đóng góp môi trường của lần nghiên cứu này so với trước đây hay không Kết quả cho thấy không có sự khác biệt có ý nghĩa

Để giải quyết vấn đề độ chệch xã hội tức là người trả lời có khuynh hướng trả lời theo hướng xã hội mong muốn thì các câu hỏi được lặp lại theo hình thức phủ định và không được xếp nối tiếp nhau Kết quả cho thấy người trả lời không hoàn toàn trả lời theo các xã hội mong muốn Tuy nhiên, theo Podsakoff và cộng sự (2003), cách làm này vẫn không chấm dứt được độ chệch phương pháp thông thường

V KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU

Ảnh hưởng của các ảnh hưởng bên ngoài và biến ôn hòa vào nhận thức môi trường

 Ảnh hưởng của nhà cung cấp có ý nghĩa ở mức 5%: nhận thức lợi ích – chi phí tại mức 1% và thái độ đối với môi trường tại mức 10% nhưng không có ý nghĩa đối với nhận thức môi trường chung

 Ảnh hưởng của luật pháp tại mức 1%: có ý nghĩa đến nhận thức môi trường chung tại mức 1% nhưng không có ý nghĩa đối với nhận thức lợi ích – chi phí và thái độ đối với môi trường

 Thời gian của nhà quản lý/ chủ sở hữu có ý nghĩa tại mức 5%: có ý nghĩa đối với thái độ đối với môi trường

 Nguồn lực tài chính của nhà quản lý/ chủ sở hữu có ý nghĩa tại mức 1%: có ý nghĩa đối với nhận thức môi trường chung, nhận thức lợi ích – chi phí tại mức 1% và thái độ đối với môi trường tại mức 5%

Ảnh hưởng nhận thức và thái độ môi trường đối với hành động môi trường

 Nhận thức chung có ý nghĩa thống kê tại mức 1%: có ý nghĩa đối với hành động hệ thống và bảo tồn ở mức 1% trong khi không có ý nghĩa đối với hành động ủng hộ

 Nhận thức lợi ích – chi phí có ý nghĩa tại mức 5%: có ý nghĩa đối với hành động bảo toàn ở mức 1% và hành động hệ thống tại mức 10% nhưng không có ý nghĩa đối với hành động ủng hộ

 Thái độ đối với môi trường có ý nghĩa tại mức 1%: có ý nghĩa đối với hành động ủng hộ 5% nhưng không có ý nghĩa đối với hành động hệ thống và bảo toàn

Kết quả này cho thấy chỉ có 7 trong số 22 vấn đề được ủng hộ: đó là vấn đề 1, 3, 9, 12, 14, 17,

18

VI KẾT LUẬN

Ảnh hưởng của nhà cung cấp có ý nghĩa đối với nhận thức lợi ích – chi phí nhưng khộng có ý nghĩa đối với nhận thức chung trong khi điều này ngược lại đối với luật môi trường Các nghiên cứu trước cũng nhận thấy nhà cung cấp và luật pháp có ảnh hưởng chủ yếu nhưng mối quan hệ chính xác giữa chúng và các bên có liên quan cũng như với hai mức độ nhận thức môi trường chưa được kết hợp và kiểm nghiệm lại trong mô hình Bỏ qua các ảnh hưởng này và họ chỉ quan tâm đến việc hành động và thỏa mãn của nhà quản lý/chủ sở hữu đối với mức độ hành động hiện tại và điều này khuyến khích họ hành động thân thiện với môi trường và cải thiện môi trường (Hillary, 1999) Trong nhiều trường hợp, luật pháp được kỳ vọng nhiều hơn khi họ xem luật pháp là yêu cầu bắt buộc của các nhà quản lý/chủ sở hữu nên họ hành động theo hơn là thay đổi luật

Đối với mức độ nhận thức môi trường, các khoản được xếp hạng cao nhất là hành động vừa đủ để đáp ứng yêu cầu luật pháp, tiết kiệm chi phí qua việc giảm tác động môi trường, cải tiến hiệu năng sản xuất thông qua hành động môi trường Nói chung, nó cho thấy các nhà quản