Bài soạn Chiến thắng Mtao Mxây và Uy lít xơ trở về

Cũng như sử thi Hy Lạp, Ấn độ, sử thi Việt Nam ra đời khi xã hội cộng sản nguyên thủy tan rã, nhưng xã hội phong kiến chưa hình thành. Đó là những tác phẩm sử thi ca ngợi những kỳ tích của cộng đồng mà tiêu biểu là là chiến công của người anh hùng trong sự nghiệp xây dựng đời sống chung, chinh phục tự nhiên, chến đấu chống kẻ thù để bảo vệ hạnh phúc gia đình, uy danh của cộng đồng. Chiến thăng MTao Mxay là một trích đoạn như vậy.

Tiết:9,10 Đọc văn: Chiến thắng Mtao Mxây

(Trích sử thi Đam Săn) (2 tiết)

A – Mục đích yêu cầu

Giúp HS:

– Hiểu ý nghĩa của đề tài chiến tranh và chiến công của nhân vật anh hùng trong sử thi

Ê-đê

– Nắm đợc phơng pháp phân tích hình thức nghệ thuật của sử thi

B –Phơng tiện dạy học

C- Tiến trình dạy học

I –Tổ chức lớp

II- Kiểm tra bài cũ

Chọn phơng án trả lời đúng:

1 Thể loại văn học dân gian nào trong những thể loại sau chỉ có ở kho tàng văn học dân

gian các dân tộc thiểu số?

a) Sử thi

b) Câu đố

c) Tục ngữ

d) Ca dao

2 Cách gọi nào nói lên đặc trng cơ bản nhất của văn học dân gian?

a) Văn học bình dân

b) Văn học truyền miệng

c) Văn học bác học

d) Văn học đại chúng

3 Sử thi là gì?

II – Bài mới

Lời vào bài: Cũng nh sử thi cổ đại Hi Lạp, ấn Độ, sử thi Việt Nam ra đời vào thời cổ, khi xã hội cộng sản nguyên thuỷ tan rã, nhng xã hội phong kiến cha hình thành Đó là những tác phẩm ca ngợi những kì tích của toàn thể cộng đồng mà tiêu biểu là nhân vật anh hùng trong sự nghiệp xây dựng đời sống chung, chinh phục tự nhiên, chiến đấu chống kể thù bên ngoài Chiến thắng Mtao Mxây trong sử thi Đam Săn là một đoạn trích nh vậy

Hoạt động

của GV

Hoạt động

Hớng dẫn HS hoạt

động theo nhóm

GV nêu yêu cầu,

câu hỏi gợi ý để HS

thực hiện

+Nhóm 1

- Giới thiệu về sử

HS hoạt động nhóm (hai nhóm) + Nhóm 1: tìm hiểu các loại sử thi

và đặc điểm của mỗi loại

-

A – Tiểu dẫn

I – Sử thi Việt Nam

Sử thi Việt Nam có 2 loại: sử thi thần thoại và sử thi anh hùng

1 Sử thi thần thoại

Đề tài chính của sử thi thần thoại: sự hình thành vũ trụ, sự ra đời của muôn loài, nguồn gốc dân tộc

2 Sử thi anh hùng

thi Tây Nguyên.

+Nhóm 2

-Đặc điểm sử thi

Tây Nguyên

- Kể tên một số tác

phẩm sử thi mà em

biết

- Yêu cầu HS tóm

tắt sử thi Đăm Săn

Hớng dẫn HS tìm

hiểu đoạn trích

Hớng dẫn HS cách

đọc, phân vai, đọc

theo vai

- Truyện có nhiều

tình tiết khác nhau,

mỗi tình tiết là một

sự kiện, em hãy tóm

tắt các tình tiết ấy

Hớng dẫn HS tìm

hiểu nội dung và

nghệ thuật

- Truyện có mấy

nhân vật? Em hãy kể

tên những nhân vật

đó

- Cốt truyện sử thi

đợc tạo bởi các sự

kiện sử thi Diễn

biến các sự kiện sử

thi đợc quyết định

bởi hành động sử thi

Vậy mỗi nhân vật

trên có vai trò nh thế

+ Nhóm 2: tìm hiểu sử thi Tây Nguyên, đề tài và

đặc điểm

1 Thuyết minh

2 Kể tên các tác phẩm (tham khảo SGK)

3 Tóm tắt tác phẩm

HS tìm hiểu đoạn trích (hoạt động tập thể)

1 Đọc theo vai

2 HS tóm tắt

HS hoạt động theo nhóm

1 Kể tên các nhân vật

2 Xác định vai trò của các nhân vật

Mô tả sự nghiệp và chiến công của ngời anh hùng

II – Sử thi Tây Nguyên Các dân tộc Tây Nguyên có một kho tàng sử thi đa dạng và phong phú

1 Đề tài

- Hôn nhân, chiến tranh, lao động xây dựng

- Đề tài chiến tranh là đề tài trung tâm của sử thi anh hùng

2 Đặc điểm

- Nhân vật anh hùng có ý nghĩa biểu trng cho toàn thể cộng đồng

- Các phơng thức nghệ thuật: Ngôn ngữ của ngời

kể chuyện, ngôn ngữ độc thoại, đối thoại, các biện pháp tu từ so sánh, phóng đại… tạo nên âm h tạo nên âm hởng hùng tráng của thể loại sử thi

3 Sử thi Đăm Săn (SGK)

B – Tìm hiểu đoạn trích

I – Đọc - hiểu cấu trúc (tóm tắt)

Các tình tiết kể về cuộc chiến đấu của Đăm Săn giành lại vợ

1 Đăm Săn bí mật đột nhập vào nhà Mtao Mxây

2 Đăm Săn gọi Mtao Mxây xuống đánh

3 Mtao Mxây múa trớc, dùng khiên vụng

4 Đăm Săn múa nhng không đâm thủng thịt Mtao Mxây

5 Trời bày cho Đăm Săn lấy chày giã gạo đâm vào

lỗ tai Mtao Mxây

6 Đăm Săn làm theo, Mtao Mxây ngã

7 Đăm Săn cắt đầu Mtao Mxây cắm lên cọc

8 Dân làng, tôi tớ kéo đi theo Đăm Săn, mang theo của cải , voi ngựa của Mtao Mxây

9 Lễ cúng ngời chết, thần linh ăn mừng chiến thắng

II – Đọc hiểu nội dung và nghệ thuật

1 Các nhân vật

Đoạn trích có các nhân vật sau:

+ Đam Săn + Mtao Mxây + Hơ Nhị + Ông Trời + Dân làng, tôi tớ của Đam Săn và của Mtao Mxây

Củng cố

- Đặc điểm của sử thi Tây Nguyên

- Tóm tắt cốt truyện, nhân vật Dặn dò:

- Soạn tiết tiết 2

- Lập dàn ý cho đoạn trích

2 Vai trò của mỗi nhân vật sử thi đối với diễn biến của các sự kiện (tức cốt truyện)

a) Nhân vật Mtao Mxây

- Là nhân vật trung tâm của đoạn trích Hành động cớp vợ Đăm Săn của Mtao Mxây là nguyên nhân dẫn đến xung đột

- Cách miêu tả:

+ Chân dung: dữ tợn

+ Nhóm 1

- Ai là nhân vật

trung tâm của tác

phẩm?

- Thái độ, hành

động nào của hắn có

tác dụng thúc đẩy

cốt truyện phát triển?

- Trong hệ thống

nhân vật sử thi, nhân

vật này thuộc loại

nào xét về vai trò của

nhân vật đối với việc

xây dựng cốt truyện?

+ Nhóm 2

- Xét về ảnh hởng,

tác động của nhân

vật đối với đời sống

xã hội, nhân vật

Đăm Săn thuộc loại

nào?

- Hành động nào

của Đăm Săn có tác

dụng thúc đẩy cốt

truyện phát triển?

- Cách miêu tả của

tác giả sử thi về nhân

vật? Thái độ của tác

giả đối với các nhân

vật nh thế nào?

- Hành động chiến

thắng Mtao Mxây

của Đăm Săn có ý

nghĩa gì?

- Tác giả sử thi

dùng những thủ pháp

nghệ thuật nào để

miêu tả tài năng, sức

mạnh phi thờng của

Đăm Săn?

- Mục đích của tác

giả dân gian là gì?

+ Nhóm 3:

- Thử hỏi trong cuộc

chiến với Mtao

+ Nhóm 1: tìm hiểu nhân vật Mtao Mxây

1 Xác định nhân vật trung tâm

2 Xác định thái

độ, hành động thúc

đẩy cốt truyện

3 Nhận xét

+ Nhóm 2: tìm hiểu nhân vật Đăm Săn

1 Xác định vai trò của Đăm Săn

2 Tìm hành động

3 Nhận xét cách miêu tả của tác giả

4 Phân tích ý nghĩa hành động

5 Nhận xét chung

về nghệ thuật miêu tả

6 Nêu mục đích của tác giả dân gian

+ Nhóm 3: tìm

+ Ngôn ngữ: nhún nhờng, thăm dò đối thủ ("Ta

nh gà làng mới mọc cựa kliê, gà rừng mới mọc cựa êchăm, cha ai giẫm phải đã gãy cánh")

+ Thái độ: kiêu ngạo, thách thức ("Ta là một tớng quen đi đánh thiên hạ, bắt tù binh, quen đi xéo nát

đất thiên hạ hay sao ? ")

+ Hành động: yếu ớt ("Khiên kêu lạch xạch nh quả mớp khô"); không chính xác ("chém trúng cái chão cột trâu")

+ Kết quả: "Bị cắt đầu bêu ngoài đờng"

Trong hệ thống nhân vật sử thi, nhân vật này thuộc loại đối thủ (nhân vật phản diện)

b) Nhân vật Đăm Săn

- Đăm Săn là nhân vật trung tâm của sử thi, có tác dụng quyết định diễn biến của cốt truyện

- Hành động giao chiến với Mtao Mxây để đòi lại

vợ có tác dụng thúc đẩy cốt truyện phát triển

Cách miêu tả

- Trang phục: là một tù trởng, đầu đội khăn nhiễu, vai mang nải hoa

+ Hình thể: vẻ đẹp cờng tráng: mắt long lanh nh chim ghếch, tóc thả trên sàn, bắp chân to bằng cây

xà ngang, bắp đùi to bằng ống bễ, sức ngang sức voi

đực, hơi thở ầm ầm tựa sấm

+ Sức mạnh phi thờng: đánh đâu đập tan đó, danh vang đến thần, tiếng lừng đến núi

+ Tài năng có thể sánh với thần linh: chạy vợt đồi tranh, vợt một đồi lồ ô, chạy vun vút sang phía

Đông, vun vút sang phía Tây Chàng múa trên cao

nh gió, nh bão, chàng múa dới thấp nh lốc, chàng múa chạy nớc kiệu quả núi ba lần rạn nứt, ba đồi tranh bật rễ cây (tài năng)

+ Lí trí tỉnh táo: Đăm Săn bừng tỉnh lấy chiếc chày mòn ném trúng vành tai kẻ địch, cắt đầu Mtao Mxây bêu ngoài đờng

+ Vai trò đối với cộng đồng: Đăm Săn có sức lôi cuốn các nhân vật quần chúng (dân làng Đăm Săn đi theo Đăm Săn đánh Mtao Mxây, dân làng, tôi tớ Mtao Mxây đi theo Đăm Săn

Dùng lời đẹp nhất để ngợi ca

+ ý nghĩa hành động: hành động của Đăm Săn là hành động anh hùng Chàng đã chiến thắng Mtao Mxây, bảo vệ đợc hạnh phúc gia đình và cuộc sống

ấm no của buôn làng

+ Nghệ thuật miêu tả: sử dụng thủ pháp phóng đại, cờng điệu hành động anh hùng, cách miêu tả nhân vật sự kiện, vợt xa cách miêu tả đời thờng

+ Mục đích: Ngợi ca sức mạnh, sự uy danh của cộng đồng

C) Nhân vật ông Trời, Hơ Nhị

- Là các nhân vật trợ thủ của ngời anh hùng + Ông Trời là nhân vật trợ thủ thần kỳ

+ Hơ Nhị là trợ thủ trao vật thần kỳ cho Đăm Săn

Mxây không có sự

giúp sức của Ông

Trời và Hơ Nhị, Đam

Săn có chiến thắng

đợc không? Vai trò

của hai nhân vật này

nh thế nào?

- Số đông quần

chúng (dân làng, tôi

tớ) có vai trò gì trong

cuộc chiến của ngời

anh hùng?

Hớng dẫn HS tổng

kết

- Sử thi Đăm Săn

xây dựng hình tợng

ngời anh hùng Đăm

Săn nhằm mục đích

gì?

- Quan niệm của

nhân dân về cuộc

chiến?

- Âm hởng chủ đạo

của đoạn trích? Cáh

miêu tả tâm lí nhân

vật của sử thi

hiểu các nhân vật

Ông Trời, Hơ Nhị

1 Lí giải vai trò của các nhân vật trợ thủ

2 Lí giải vai trò của quần chúng

HS trả lời câu hỏi theo hớng dẫn (hoạt

động tập thể)

1 Xác định mục

đích xây dựng hình tợng ngời anh hùng

2 Trao đổi

3 Nhận xét âm h-ởng của đoạn trích

* Nhân vật quần chúng (dân làng)

Dân làng đóng vai trò làm hậu thuẫn cho nhân vật chính và bị lôi kéo bởi sức mạnh và mục đích chiến

đấu của ngời anh hùng

III – Đọc - hiểu ý nghĩa

- Đăm Săn là một hình tợng nghệ thuật đẹp Hành

động anh hùng, chiến công vĩ đại của Đăm Săn có ý nghĩa tợng trng cho sức mạnh, tài năng của cả cộng

đồng

- Hành động của các nhân vật trợ thủ thể hiện quan niệm về cuộc chiến đấu chính nghĩa của nhân vật anh hùng chống lại nhân vật đối thủ

- Đoạn trích mang âm hởng hùng tráng của sử thi + Ngôn ngữ của ngời kể chuyện (những đoạn miêu tả nhà Mtao Mxây, chân dung hắn và lễ ăn mừng chiến thắng, ) tự nhiên, hấp dẫn Dạng ngôn ngữ

đối thoại ("Bà con xem ") tạo nên sự lôi cuốn, sự chú ý của ngời nghe, thể hiện sự thán phục trớc những cảnh miêu tả, truyền sự thán phục đến ngời

đọc

+ Ngôn ngữ nhân vật: đợc dùng nhiều để miêu tả diễn biến của các cuộc giao tranh, mối quan hệ giữa ngời anh hùng với dân làng; ngôn ngữ kéo dài, mang sắc thái ngôn ngữ kịch khiến ngời nghe cảm giác

đ-ợc chứng kiến các sự kiện xảy ra

+ Các biện pháp tu từ so sánh giàu hình ảnh tạo

âm hởng sử thi + Sử thi miêu tả tâm lí thông qua hành động sử thi,

cử chỉ của nhân vật

Hớng dẫn đọc thêm: Sử thi đẻ đất đẻ nớc

1 Sử thi đẻ đất đẻ nớc là sử thi thần thoại của ngời Mờng Tác phẩm dài 8503 câu thơ kể lại sự hình thành vũ trụ cho đến lúc bản Mờng ổn định

2 Sự hình dung của ngời Mờng về sự hình thành vũ Trụ

3 Hình thức nghệ thuật đắc sắc của đoạn trích

IV – Củng cố bài

Giáo viên nêu câu hỏi, HS làm bài vào phiếu học tập

Câu hỏi:

1 ý nghĩa chiến công của ngời anh hùng Đam Săn?

2 Yếu tố nghệ thuật nào tạo nên âm hởng của sử thi ? Nghệ thuật đặc sắc của đoạn

trích? ? Tâm lí nhân vật đợc miêu tả bằng cách nào?

V- Dặn dò

- Vẻ đẹp của nhân vật Đăm Săn qua đoạn trích Chiến thắng Mtao Mxây

- Chuẩn bị bài Văn bản văn học, Ôn tập viết bài số 1

- Soạn bài Uy –lít- xơ trở về

Tiết 13, 14 Đọc văn Uy-lít- xơ trở về

(Trích Sử thi Ô- đi- xê- Hô -me- rơ) (2tiết)

A- Mục tiêu cần đạt

Giúp HS:

-Hiểu đợc trí tuệ và tình yêu chung thuỷ là hai phẩm chất cao đẹp nhân vật trong sử thi Ô- đi-xê

- Thấy đợc nghệ thuật trần thuật đầy kịch tính, lối miêu tả tâm lí của nhân vật sử thi

- Cảm nhận đợc cách mtả tỉ mỉ ss giàu hình ảnh cách sd các tính ngữ phong phú và cách đối thoại bằng những đoạn thuyết lí hoàn chỉnh, bóng bảy

B- Phơng tiện dạy học

- SGK,SBT, SGV, phiếu học tập

C- Tiến trình dạy học

I- Tổ chức lớp

II- Kiểm tra bài cũ

1 Do đâu ngôn từ văn học có tính đa nghĩa

2 Tại sao nói ngôn từ văn học là phơng tiện giao tiếp đặc biệt?

3 Vì sao nói hìng tợng văn học là một thông Điệp

III- Bài mới

Lời vào bài : GV giới thiệu về sử thi Hi Lạp , sau đó dẫn vào bài

Hoạt động của thầy Hoạt động của trò Yêu cầu cần đạt

Kiểm tra tri thức

đọc -hiểu

- Dựa vào tiểu dẫn

trong sách, giới thiệu

nét chính về tác giả

Hô- me-rơ

- HS tóm tắt tác

phẩm

GV giới thiệu về

hoàn cảnh ra đời của

tác phẩm, giá trị tác

HS hoạt động tập thể

1 Giới thiệu

2 HS tóm tắt

3 Nghe GV giới thiệu

A- Giới thiệu chung I- Tác giả

- Hô-me-rơ là nhà thơ Hi Lạp

- Sinh ở I-ô-Ni ven bờ Tiểu á

- Sống vào khoảng thế kỉ IX, VIII tr’c CN

- Là tác giả của 2 thiên sử thi nổi tiếng I-li-át

và Ô-đi-xê

+ Hai tác phẩm trên là những tác phẩm đầu tiên của nền văn học Hi lạp cổ đại và cũng là những bút tích xa nhất của nền văn học Châu

Âu, đợc sáng tác dựa theo Truyền thuyết về cuộc chiến tranh thành Tơ Roa

- I-li-át là bài ca về thành I-li-ông

+ Gồm 15693 câu thơ đợc chia là 24 khúc ca + Nhân vật chính là A-sin- một biểu tợng về sức mạnh thể chất cuả ngời Hi Lạp

- Ô-đi-xê là bài ca về chàng Uy-lít-xơ

II- Tác phẩm

1 Tóm tắt (SGK)

2 Hoàn cảnh ra đời của tác phẩm

- Tác phẩm đợc viết vào thòi kì ngời Hy Lạp chuẩn bị mở rộng địa bàn-> Đòi hỏi phẩm chất mới: thông minh, tỉnh táo, mu trớc, khôn ngoan

- tác phẩm đợc viết giai đoạn ngời Hi lạp từ giã chế độ công xã thị tộc XD gia đình – tế bào mới của xã hội với những quan hệ tình cảm mới: tình quê hơng, tình vợ chồng thuỷ chung, tình chủ khách, chủ tớ

phẩm

HD HS tìm hiểu

đoạn trích

- Xác định vị trí

đoạn trích

- Tóm tắt tình tiết

chính của đoạn

trích

- Đoạn trích có thể

chia làm mấy phần?

HD đọc- hiểu nội

dung và nghệ thuật

+Nhóm 1

- Hoàn cảnh

nào(Tình huống) nảy

sinh ra truyện?

- Hoàn cảnh đó có t/

d gì đối với ngời đọc

và diễn biến tâm lí

của các nhân vật

Hoạt động tập thể

1 Xác định

2 Tóm tắt

Hoạt động nhóm

+Nhóm 1: tìm hiểu tình huống kịch tính

1 Tìm hoàn cảnh

2 Tác dụng của tình huống kịch tính

-> Hômerơ là một thiên tài tiên đoán cho thời

đại của ông

3 Giá trị a) Nội dung

- Gồm 12110 câu chia làm 24 khúc ca Tác phẩm ngợi ca Uy- lít-xơ - biểu tợng về sức mạnh trí tuệ, ý chí, nghị lực của con ngời; biểu tợng đẹp đẽ về tình yêu quê hơng, tình vợ chồng chung thuỷ

- P/a’ khát vọng tìm hiểu, chinh phục thế giới

tự nhiên của con ngời ; mơ ớc một cuộc sống hoà bình, văn minh, hạnh phúc

b) Nghệ thuật

- Mtả tlí nhân vật

- Ngôn ngữ trang trọng nhiều định ngữ, ẩn dụ

- Kể chuyện theo lối “trì hoãn sử thi”

B- Đoạn trích I- Vị trí đoạn trích

- Thuộc ca khúc XXIII gần cuối sử thi

II- Đọc- tóm tắt

- Sau khi Uy-lít-xơ giết hết bọn cầu hôn và gia nhân phản bội, nhũ mẫu báo cho Pê-nê- lốp chồng nàng đã trở về nhng nàng ko tin

- Uy-lít xơ phải trải qua thử thách của bí mật chiếc giờng

- Chàng giải toả đợc nghi ngờ, gia đình

đoàn tụ

III- Đọc- hiểu cấu trúc -3 phần

III- Đọc- hiểu nội dung và nghệ thuật

1 Tình huống kịch tính -Pê-nê-lốp kiên trinh chờ chồng 20 năm, nhng biết tin chồng đã về nàng ko tin

- Nhìn thấy ngời mà nhũ mẫu bảo là chồng nàng nhng nàng ko chạy đến ôm chầm, ko biểu lộ niềm vui

- UY- lít xơ cũng ko biết làm thế nào đành ngồi yên chờ đợi

-> Tạo sự chờ đợi hồi hộp, lí thú ở ngời đọc; làm nổi bật diễn biến tâm lí của nhân vật đặc biệt là Pê-nê-lốp

IV- Củng cố

- Đặc điểm sử thi Hô-me-rơ, cốt truyện Ô-đi xê; tình tiết chính của đoạn trích

- Tình huống kịch tính của đoạn trích.

V- Dặn dò

- Soạn tiếp tiết 2(Tác động của các nhân vật đối với Pê-nê-lốp)

Tiếp tiết 2 B- Phơng tiện dạy học

- SGK,SBT, SGV, phiếu học tập

C- Tiến trình dạy học

I- Tổ chức lớp

10I 10N II- Kiểm tra bài cũ

1 Hai thiên sử thi I-li-át và Ô-đi –xê có vị trí gì trong nền văn học cổ đại Hi Lạp?

2 Tóm tắt sử thi Ô-đi-xê

III- Bài mới

Lời vào bài : Bằng trái tim và khối óc, Uy-lít xơ đã chiến thắng trên chến trờng đại dơng mênh mông và vô cùng nguy hiểm trong cuộc hành trình trở

về nhà Về đến quê hơng, cũng bằng trái tim và khối óc chàng lại chiến thắng trong cuộc chiến đấu với kẻ thù phá hoại hạnh phúc của mình, trong

đoạn trích này một lần nữa Uy-lít xơ lại chiến thắng trên chiến trờng lòng ngời.

Hoạt động của thầy Hoạt động của trò Yêu cầu cần đạt

+Nhóm 2

- Trớc cánh của lòng

Pê-nê-lốp, tác giả đã

bày ra 3 cuộc tác động

Đó là những cuộc tác

động nào?

- Nhũ mẫu đã làm gì

để thuyết phục

Pê-nê-lốp?

- Mỗi lần nhũ mẫu

tác động đến Pê nê

lốp, nàng có thái độ

gì? Vì sao Pê-nê- lốp

phải thận trọng?

+Nhóm 2: tìm hiểu cuộc tác động của nhũ mẫu với Pê-nê-lốp

1 Tìm cuộc tác

động

2,3 Tìm chi tiết,

điền vào bảng

III- Đọc- hiểu nội dung và nghệ thuật 1

2 Tác động của nhũ mẫu ơ-ri-clêđối với Pê-nê-lốp

Nhũ mẫu Pê nê lốp

- Báo tin chồng nàng đã trở về - Thận trọng, tựghìm nén mình,

ghìm cả nỗi vui mừng của nhũ mẫu Nàng thần

bí hoá câu chuyện cho rằng đây là câu chuyện của thần linh Vì

+ Một là : Uy-lít-xơ làm thế nào đủ sức giết 108 vị cầu hôn; ko tin thì phải đa ra lí lẽ để

lí giải: thần trừng phạt

+ Hai là: Uy-lít-xơ

đã xa quê hơng 20 năm nàng chờ mong mòn mỏi và nghĩ rằng chàng

đã chết

- Nàng vẫn thận

- Qua cách miêu tả

thái độ, cử chỉ của nhân

vật Pê-nê-lốp, em hãy

nhận xét tâm lí của

nhân vật sử thi

+ Nhóm 3

- Đọc lời thoại giữa

Tê-lê-mác đối với mẹ,

tìm từ ngữ chỉ ra thái

độ của cậu

- Những lời trách

của con đã tác động tới

nàng nh thế nào?

- Khi nàng nói “cha

mẹ sẽ nhận ra nhau”,

nàng liên tởng đến cái

gì?

-+Nhóm 4:

- ý định thử thách

chồng của Pê-nê-lốp

đ-ợc thể hiện qua câu văn

4 Nhận xét

+Nhóm 3: tìm hiểu tác động của Tê-lê-mác với mẹ

1 Tìm từ ngữ

2 Phân tích sự tác

động của tê-lê-mác

3 Tìm chi tiết

- Nhũ mẫu tiếp tục thuyết phục đa thêm bằng chứng,

đánh cuộc với nàng

trọng nhng trong lòng rất đỗi phân vân Nàng k biết

đối xử với Uy-lits-xơ nh thế nào

- Nàng ngồi lặng thinh trên ghế hồi lâu, lòng nàng sửng sốt, khi đăm

đăm âu yếm nhìn chồng, khi lạiko nhận ra chồng trong bộ quần áo rách rới

* Qua cách mtả thái độ, cử chỉ và đặt nhân vật vào hoàn cảnh đầy kịch tính, tác giả đã làm nổi bật t.lí của nhân vật sử thi: yêu vô bờ, nghi ngờ dữ dội

3 Tác động của Tê-lê-mác với mẹ Tê-lê-mác Pê-lê-nốp

- Ko đủ kiên nhẫn để đẻ tự ghìm mình, cậu trách mẹ gay gắt:

+ độc ác; sắt đá;

cứng rắn hơn đá

-> Thái độ nôn nóng sốt ruột->t.lí của trẻ

Những lời trách cứ của con khiến cho Pê-nê-lốp phân vân cao độ, xúc

động dữ dội:

+ lòng mẹ kinh ngạc quá chừng + Mẹ tin cha mẹ

sẽ nhận ra nhau dễ dàng-> nàng liên tởng đến chiếc gi-ờng

4 Cuộc đấu trí giữa Pê-nê-lốp và Uy-lít-xơ

Pê-nê-lốp Uy-lít-xơ

- Muốn thử thách chồng nhng

ko nói trực tiếp với chồng mà nói với con, vì : còn

xa lạ, phải giữ

thái độ lịch sự, lễ

độ

- Nhận ra ý muốn thử thách của vợ, Uy-lít xơ nhẫn nại mỉm cời Chàng tin vào trí tuệ của mình và nắm chắc phần thắng:

+ Thế nào mẹ con cũng nhận ra cha, chắc chắn nh vậy + Trách nàng có

nào? nàng có tực tiếp

nói với chồng k? Vì

sao?

- Nhận ra ý muốn

thử thách của vợ, Uy-lít

xơ có thái độ gì?

Chàng có trực tiếp nói

với vợ k?

- Từ ngữ nào cho

biết chàng tin vào trí

tuệ của mình?

- Tại sao Uy- lít xơ lại

ko nôn nóng? Việc làm

nào chứng tỏ điều đó?

Qua việc làm này,

Uy-lít x-xớ bộc lộ p/chất

nào?

- Làm thế nào để

Pê-nê-lốp nhận ra chồng?

Chi tiết đó nói lên

phẩm chất nào ở nàng?

Qua cuộc đối thoại về

lỉtí giữa 2 nhân vật, em

hiểu gì con ngời

Uy-lít-xơ và Pê-nê- lôp? Tâm

lí nhân vật đợc mtả

bàng cách nào?

HD HS đọc -hiểu ý

nghĩa

- Tài năng của tác giả

thể hiện ở điểm nào?

- XD nhân vật sử thi,

tác giả nhằm mđích gì?

+Nhóm 4: tìm hiểu cuộc đấu trí giữa Pê-nê-lốp và Uy-lít-xơ

1 Tìm câu văn, lí giải

2 Phân tích

3 Tìm từ ngữ

4 Lí giải

5 Lí giải Nhận xét

- Nàng gợi ý về chiếc giờng -> Dùng sự khôn khéo, thông minh để xác minh sự thật

trái tim sắt đá -> nói với con

mà nh nói với vợ-> sự tinh tế của tác giả

- Mđ quan trọng nhất là vợ chồng nhận ra nhau nên chàng ko nôn nóng mà tỉnh táo, sáng suốt, cân nhắc sâu sắc

- Chàng bàn với con cách xử trí những kẻ cầu hôn bị giết-> khôn ngoan, mu chớc

- Chàng mô tả cặn kẽ, tỉ mỉ chiếc giờng -> Trí tuệ nhạy bén đã vợt qua thử thách

* Cuộc đấu trí giữa 2 nhân vật cho tâ thấy, Pê-nê-lốp là ngời khôn khéo, thông minh, Uy-lít-xơ là ngời khôn ngoan, mu chớc, thông minh Đó là sự gặp gỡ của 2 trí tuệ, hai tâm hồn Tâm

lí nhân vật đợc mtả qua cử chỉ, thái độ, hành động và lối so sánh mở rộng IV- Đọc- hiểu ý nghĩa

- Đoạn trích chứng tỏ ngòi bút mtả t.lí nhân vật sử thi của tác giả

- Qua đoạn trích, tác giả ngợi ca phẩm chất trí tuệ thông minh sáng suốt của Uy-lít-xơ, Pê-nê-lốp và đề cao những phẩm chất của con ngời

- Ca ngợi t.y quê hơng, tình vợ chồng chung thuỷ

Hoạt động tập thể (HS trả lời theo HD ) IV- Củng cố

- Trí tuệ, tình yêu là phẩm chất cao đẹp của con ngời thời đại Hô-me-rơ

- Nghệ thuật đặc sắc của đoạn trích

- Vì sao tác giả đề cao những p/chất của con ngời trong thời đại ông? liên hệ với thời

đại chúng ta

V- Dặn dò

- Chuẩn bị bài văn bản văn học

- Thực hành lập ý và viết đoạnvăn theo những yêu cầu khác nhau